Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ lớp 5 tuổi a2

Biện pháp 2: Dạy trẻ làm quen chữ cái ở mọi lúc mọi nơi……… Biện pháp 3: Tổ chức gây hứng thú trẻ làm quen với chữ cái trong hoạt động học có chủ đích Biện pháp 4: Dạy trẻ làm quen với ch

S¸ng kiÕn kinh nghiÖm

Tªn s¸ng kiÕn:

Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ lớp 5 tuổi A2

LÜnh vùc: Gi¸o dôc mÉu gi¸o

Người viết: GV- Nguyễn Thị Ngọc

N¨m häc: 2015 - 2016

MỤC LỤC

Lời cảm ơn………

Mục lục ………

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ:………

I Lý do chọn đề tài………

1 cơ sở thực tiễn:………

2 Cơ sở lý luận:………

II Mục đích nghiên cứu………

III Đối tượng nghiên cứu………

IV Đối tượng khảo sát, thực nghiệm………

V Phương pháp nghiên cứu………

VI Phạm vi nghiên cứu………

VII Đặc điểm tình hình………

1 Thuận lợi:………

2 Khó khăn:………

3 Số liệu điều tra trước khi thực hiện………

PHẦN II CÁC BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ: ………

Biện pháp 1: Tạo môi trường làm quen chữ cái……

Biện pháp 2: Dạy trẻ làm quen chữ cái ở mọi lúc mọi nơi………

Biện pháp 3: Tổ chức gây hứng thú trẻ làm quen với chữ cái trong hoạt động học có chủ đích Biện pháp 4: Dạy trẻ làm quen với chữ cái bằng các trò chơi, lồng ghép tích hợp các hoạt động học khác Biện pháp 5: Ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động làm quen chữ cái một cách sáng tạo phù hợp Biện pháp 6: Giáo dục cá nhân trẻ và làm tốt công tác tuyên truyền, trao đổi với phụ huynh cùng phối hợp nâng cao chất lượng hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ * HIỆU QUẢ SAU KHI THỰC HIỆN ĐỀ TÀI 1 Về phía trẻ………

2 Về phía giáo viên………

3 Về cơ sở vật chất………

4 Về Phía phụ huynh………

PHẦN III KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ:……….…

1 Kết luận………

2 Những kiến nghị sau khi thực hiện đề tai………

* TÀI LIỆU THAM KHẢO:………

Ý kiến đánh giá nhận xét của hội đồng khoa học………

1 2 3 3 3 4 5 5 5 5 5 5 5 6 6 6 5 7

9 10

12

15

Tên đề tài:

“Một số biện phápnâng cao chất lượng hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ

5 tuổi lớp A2 trường mầm non Tam Hưng B”

Thông qua hoạt động làm quen chữ cái, trẻ được phát âm đúng 29 chữ cái tiếng Việt, đồng thời giúp trẻ phát triển khả năng ghi nhớ có chủ định, tri giác từ trọn ven trong các bài thơ, câu đố, câu chuyện, đồng dao….biết miêu tả, diễn đạt

sự việc hoặc ý muốn của mình bằng câu đầy đủ Ngay từ đầu năm học khi nhận trẻ vào lớp tôi nhận thấy các con còn nhút nhát, trả lời chưa rõ ràng đặc biệt nhiều cháu nói ngọng, nói giọng địa phương Thấy được tầm quan trọng của hoạt động làm quen chữ cái với trẻ đặc biệt trẻ 5- 6 tuổi – giai đoạn trẻ hình thành thói quen nhận thức, vốn từ phong phú để chuẩn bị tâm thế bước vào lớp

1 Chính vì thế mà tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao

chất lượn hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ lớp 5 tuổi A2 ” để thực hiện

trong năm học này

2 Cơ sở lý luận

Trẻ mẫu giáo 5 tuổi khi bước vào trường tiểu học là một bước ngoặt lớn và khó khăn đối với trẻ.Bởi vì ở mẫu giáo trẻ đang quen với vui chơi là hoạt động chủ đạo, nhưng khi trẻ vào tiểu học thì học tập lại là vai trò chủ đạo nên việc cho trẻ làm quen với chữ cái ở trẻ mẫu giáo không phải là đưa chương trình tiếng việt của lớp 1 vào dạy mà ở đây trẻ mẫu giáo 5 tuổi được sử dụng các yếu tố vui chơi và các nhiệm vụ học tập sáng tạo thông qua các hoạt động học tập Bản thân tôi là một giáo viên được nhà trường phân công công tác giảng dạy trẻ ở độ tuổi 5-6 tuổi Qua những năm trực tiếp giảng dạy tôi nhận thấy rằng trẻ làm quen với chữ cỏi không phải là việc dễ làm, nó đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, chịu khó biết vận dụng những linh hoạt, sáng tạo trong quá trình lên lớp để trẻ lĩnh hội đầy đủ kiến thức của bộ môn chữ cái

Quá trình trưởng thành của đứa trẻ bên cạnh thể chấtvà phần quan trong không thể thiếu chính là ngôn ngữ Ngôn ngữ là công cụ để trẻ học tập và vui chơi những hoạt động chủ yếu của trường mầm non Ngôn ngữ được trong tất cả các loại hình giáo dục, ở mọi nơi, mọi lúc, như vậy, ngôn ngữ cần cho tất cả các hoạt động và ngược lại mọi hoạt động tạo cơ hội cho ngôn ngữ trẻ phát triển

Vậy bộ môn làm quen với chữ cái là một phần, một bộ phận của việc phát triển ngôn ngữ trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ 5-6 tuổi, do đó làm quen với chữ cái nó có ý nghĩa quan trọng việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ.Trước hết làm quen với chữ cái là rèn luyện khả năng nghe , khả năng phát âm, khả năng hiểu ngôn ngữ tiếng việt

Thông qua việc làm quen với chữ cái cung cấp thêm vốn từ về thế giới xung quanh Cho trẻ làm quen với chữ cái còn giúp trẻ hiểu được mối quan hệ giữa ngôn ngữ nói với ngôn ngữ viết, trẻ hiểu thế nào là đọc và viết sau này ở trường phổ thông, thông qua viêc tìm kiếm các chữ cái khác nhau ở các vị trí khác nhau của từ giúp trẻ phát triển óc quan sát, ghi nhớ có chủ định

Làm quen với chữ cái còn giáo dục tình cảm, mở rộng hiểu biết cho trẻ, chuẩn

bị tích cực cho trẻ vào trường tiểu học

Bắt nguồn từ những tầm quan trọng trên, nên là một giáo viên mầm non tôi luôn tìm tòi đưa ra những phương pháp giảng dạy sao cho lượng kiến thức trẻ tiếp thu được đạt kết quả cao, trẻ hứng thú, sôi nổi tích hợp được nhiều nội dung vào giảng dạy để giờ học phong phú hơn, tạo sự lôi cuốn đối với trẻ và phù hợp với điều kiện trường mình đang công tác Đối với trẻ mầm non hoạt động làm quen với chữ cái là một trong những hoạt động quan trọng trong việc phát triển toàn diện của trẻ, nó có tầm quan trọng rất lớn trong việc phát triển vốn từ, phát triển ngôn ngữ, khả năng phát âm-đọc chuẩn chữ, tiếng mẹ đẻ, để phát triển các giác quan và hoàn thiện các nhân cách cho trẻ

Thấy được tầm quan trọng của hoạt động làm quen với chữ cái,Bản thân tôi đã cố gắng thực hiện tốt chuyên đề học hỏi kinh nghiệm ở các đồng nghiệp, nghiên cứu các biện pháp hữu hiệu nhất nhằm truyền thụ đến trẻ sao cho trẻ lĩnh hội một cách nhẹ nhàng thoải mái hơn tránh được sự gò bó Và tôi đó chọn đề tài nghiên cứu “Một số biện pháp gúp trẻ 5-6 tuổi học tốt môn chữ cái”

II: Mục đích nghiên cứu

- Đề tài nhằm nâng cao chất lượng hoạt động làm quen chữ cái cho trẻ 5 tuổi lớp A2 trường mầm non Tam Hưng B

III: Đối tượng nghiên cứu

- Trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi

IV: Đối tượng khảo sát, thực nghiệm

- 24 cháu 5 tuổi lớp A2 trường Mầm Non Tam Hưng B

V: Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

- Phương pháp điều tra giáo dục

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

VI: Phạm vi nghiên cứu

- Đề tài được áp dụng thực hiện: Từ tháng 9 năm 2015 đến tháng 5 năm 2016 tại trường mầm non Tam Hưng B

- Giáo viên nhiệt tình, có đủ trình độ chuyên môn vượt chuẩn

- Thường xuyên nghiên cứu tài liệu: sách, báo, tạp chí, mạng Internet phục vụ cho việc giảng dạy

- Biết ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy

- Lớp có một trẻ bị tự kỉ cô luôn phải theo dõi sát bên cạnh

- Trong lớp có nhiều cháu nhút nhát, không mạnh dạn tự tin trong các hoạt động học và giao lưu với cô với bạn

- Lớp có một trẻ bị câm điếc bẩm sinh, 4 trẻ thuộc kênh suy dinh dưỡng thấp còi

- Đa số trẻ bị nói giọng địa phương ngọng dấu ngã, phát âm không chuẩn

* Về phía giáo viên:

- Còn ít sáng tạo, mới mẻ trong hoạt động dạy

* Về cơ sở vật chất:

- Đồ dùng, đồ chơi của trẻ còn ít, chưa có nhiều sáng tạo

* Về phía phụ huynh:

- Một số phụ huynh chưa quan tâm kết hợp với cô giáo trong việc chăm sóc giáo dục trẻ

- Một số gia đình thuộc hộ nghèo, cận nghèo

3 Số liệu điều tra trước khi thực hiện:

*Để biết được chính xác khả năng học tập của trẻ về môn chữ cái ngay từ đầu năm tôi đã làm khảo sát lớp tôi chủ nhiệm gồm 24 cháu như sau :

Tỉ

lệ

%

Số trẻ

Tỉ

lệ

%

Số trẻ

Tỉ

lệ

%

Số trẻ

PHẦN II: CÁC BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Tạo môi trường làm quen chữ cái

Môi trường có tác dụng tốt đến quá trình giáo dục trẻ Đặc biệt với trẻ mẫu giáo thì những gì mới lạ đẹp mắt hấp dẫn là gây được sự chú ý của trẻ Để trẻ được làm quen với chữ cái ở mọi góc trong và ngoài lớp,tôi luôn cố gắng tạo môi trường thật đẹp để cuốn hút trẻ Ở lớp tôi trang trí các góc chơi bằng chính các sản phẩm của cô và trẻ Riêng góc học tập –sách tôi luôn dành các mảng tường mở với bài tập sáng tạo, tái tạo để cho trẻ được tự do làm các bài tập theo khả năng, sở thích của mình, tự tin phát âm, tô vẽ các chữ trẻ đã học, được ghi tên mình, vẽ các câu truyện theo trí tưởng tượng sáng tạo Việc trang trí được tôi

thực hiện theo chủ đề

Ví dụ: Góc học tập phía trên khoảng tường rộng tôi dán chữ “Chữ cái bé

yêu” và tôi lựa chọn cắt dán để phù hợp với chủ điểm

Với chủ điểm thế giới thực vật” thì tôi cắt xốp mầu thành một cây to sau

đó cho trẻ vẽ cắt dán hoặc sưu tầm hoạ báo tranh ảnh về các loại lá, hột hạt sau đó cho trẻ cắt các chữ cái l,m,n và cho tô màu ,in chữ xếp theo chữ mẫu

Hình ảnh góc “Chữ cái đáng yêu”

Và những hình ảnh đó tôi thường thay đổi để phù hợp với chủ điểm Không những ở góc “Chữ cái đáng yêu” mà xung quanh lớp tôi đều viết tiếng và từ tương ứng, như hộp đựng hoá lá, rổ đựng hình, rổ đồ chơi Hoặc dán xung quanh lớp các cụm từ ở các góc như : Bé cùng sáng tạo, bé yêu âm nhạc, bé xem sách xem tranh, tên của trẻ, tên đồ dùng tất cả đều phải vừa tầm nhìn với trẻ Hoặc có những bức vẽ của trẻ được viết tên trẻ vào phía trái, làm như thế trẻ

được sử dụng ngay trên hoạt động làm quen chữ cái trẻ học đến nhóm chữ cái gì tôi cho trẻ tìm xung quanh lớp nhóm chữ cái đó, phía dưới tôi đặt giá để đựng đồ dùng phục vụ môn chữ cái đồ dùng của cô và trẻ như bút chì,bút màu, vở tập tô ngoài ra còn có đồ dùng phục vụ cho buổi chơi như mũ đội có gắn chữ, hoa

lá, hột hạt, chữ cái rời, các chấm tròn để trẻ ghép chữ, lô tô

2.Dạy trẻ làm quen với chữ cái ở mọi lúc mọi nơi

Như chúng ta đã biết ,ở lứa tuổi mẫu giáo “ Trẻ học bằng chơi ,chơi mà học ” ghi nhớ của trẻ không chủ định ,trẻ chóng nhưng mau quên.Do đó muốn nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với chữ cái không dừng lại trên tiết học mà phải thường xuyên ,tranh thủ ở mọi lúc mọi nơi,các hoạt động trong ngày để cho trẻ làm quen với chữ cái một cách hợp lý

Hình ảnh trẻ tô nét chữ cái rỗng trong giờ hoạt động góc

+ Giờ hoạt động ngoài trời :

Cô cho trẻ xếp các hột, hạt, hòn sỏi thành các chữ đã học, hay dùng phấn

viết lên sân những chữ đã học rồi cùng phát âm

Trẻ xếp các chữ cái đã học từ các chấm tròn trong hoạt động ngoài trời

+Giờ ăn :

Khi đến giờ ăn tôi giới thiệu các món ăn và giải thích các món ăn như món cá gồm có hai chữ cái ghép lại đó là chữ c và a và dấu sắc Đọc các bài thơ, đồng dao luyện phát âm các từ láy như: lung linh, nắng nóng, trống trường, chong chóng…

+ Giờ ngủ:

Trước khi ngủ cô có thể ngâm thơ ,kể chuyện cho trẻ nghe để trẻ có thể phát triển lời nói

+ Giờ hoạt động chiều:

Cô cho trẻ tô chữ in mờ, chữ in chữ rỗng và tìm cắt chữ trong hoạ báo dán thành sách làm bộ sưu tập

3.Tổ chức gây hứng thú trẻ làm quen với chữ cái trong hoạt động học có chủ đích

Để tiết học làm quen với chữ cái đươc thành công và trẻ hiểu bài ,một yêu cầu đặt ra đối với giáo viên khi cho trẻ làm quen với chữ cái là kiến thức khi truyền thụ đến trẻ phải hết sức ngắn gọn ,dễ hiểu, tránh sự rập khuôn, luôn sáng tạo đổi mới vì thế trước khi lên lớp một tiết dạy làm quen với chữ cái tôi phải chuẩn bị

đồ dùng chu đáo, nghiên cứu bài soạn kỹ lưỡng Ví dụ : Với chủ điểm

“Trường mầm non”

Nhóm chữ cái o,ô,ơ Tôi gây hứng thú bằng bài hát : “ Vịt con học chữ”

Cô hỏi trẻ trong bài hát vịt con không nhớ chữ gì? ( Chữ o) Có một câu truyện cũng kể về bạn vịt đấy,bây giờ cô sẽ kể cho các con nghe câu chuyện “Vịt con trong ngày khai trường” sau đó hỏi trẻ, ngày đầu tiên đến lớp Vịt con chuẩn bị trong cặp được những gì? Trẻ nói bảng con, vở, hộp màu tôi cho trẻ làm quen chữ o qua từ “bảng con” ( Cô cho trẻ phát âm ,nói cấu tạo chữ o) khi Vịt con viết trên bảng đã thành thạo cô giáo Ngan bảo Vịt con lấy gì? (Hộp màu) và cô cho trẻ làm quen chữ Ô trong từ “hộp màu”( Cô cho trẻ phát âm chữ ô ,và câu tạo của chữ ô), cô giáo Ngan ra bài tập về nhà vào đâu “Quyển vở”.cô cho trẻ làm quen chữ cái ơ tương tự như chữ o,ô Tiếp theo cô cho trẻ chơi trò chơi tạo dáng thành chữ cái Bạn nào có thể tạo dáng chữ O trên cơ thể nào? Cô cho nhiều trẻ được tạo như cong hai ngón tay lại, cháu thì há miệng, cháu thì dùng hai cách tay Trên cơ thể bộ phận nào giống chữ O Trẻ nói mắt, đầu

Hai bạn có thể tạo thành chữ O không? (Trẻ cầm tay nhau giang rộng)

Ai có thể tạo thành chữ ô?

Cô muốn cả lớp mình cùng tạo một chữ ô thật lớn nào? trẻ cầm tay nhau đứng thành vòng trong rộng và cho 6 trẻ làm dấu ô

Với chữ cái ơ cô cũng cho thực hiện như thế

Hoặc với trò chơi “tìm đồ dùng học tập” trên các đồ dùng học tập có chứa các chữ cái con vừa học bây giờ cô sẽ phát cho mỗi bạn một chữ cái khi có hiệu lệnh các con phải lấy ngay đồ dùng có chứa chữ cái đó Ví dụ: Trẻ có chữ ô thì phải lấy ô tô, cô cho trẻ vừa đi vừa hát bài “Vịt con học chữ” sau đó cô kiểm tra

số trẻ lấy đúng đồ dùng và cho trẻ nói tác dụng của từng đồ dùng đó

Trong khi dạy muốn trẻ ghi nhớ các chữ cái được lâu hơn cô cần phải liên

hệ thực tế hỏi trẻ chữ cái đó giống cái gì hay con gì hay đồ vật gì? Để phát huy tính tích cự và tư duy của trẻ Ví dụ: Chữ o giống quả trứng, quả cam Chữ y giống cái nạng

Song song với việc làm quen với mặt chữ tôi còn phải hướng trẻ cách cầm bút đúng , cách mở sách, cách tô sao cho đúng , tô trùng khít chữ như khi tô các con phải ngồi ngay ngắn lưng thẳng,nđầu hơi cúi,ncầm bút bằng tay phải bằng

ba ngón tay,mở sách từ từ nhẹ nhàng không làm rách, quăn mép sách Ví dụ tô chữ o các con đặt bút chì từ đỉnh giữa chữ o tô ừ trái qua phải theo vệt chấm mờ thành một vòng tròn khép kín

4.Dạy trẻ làm quen với chữ cái bằng các trò chơi, lồng ghép tích hợp các hoạt động học khác:

-Muốn trẻ hiểu bài nhanh nhớ lâu ,thì trẻ phải được trực tiếp tham gia vào các hoạt động.Tôi đã sưu tầm ,sáng tác được một số trò chơi khi cho trẻ làm quen với chữ cái để trẻ tăng hứng thú ,cũng cố kỹ năng cụ thể như sau:

* Trò chơi : Gạch chân chữ cái đã học :

-Chuẩn bị : Các hình ảnh và bài thơ ,từ dưới tranh

-Cách chơi : Trong thời gian một bài hát đội nào gạch đúng chữ cái cô yêu cầu và gạch được nhiều chữ cái thì đội đó thắng cuộc

* Trò chơi “chọn chữ theo yêu cầu”

Cô phát âm, nói cấu tạo chữ hay cho chữ cái nào biến mất thì trẻ trọn chữ cái đó và phát âm

Với trò này có tác dụng luyện cho trẻ sự tinh nhanh, khả năng ghi nhớ và

tư duy về cấu tạo chữ để nhặt chữ đúng và phát âm chuẩn

* Trò chơi “ Côn trùng hái lá”* Luật chơi: Trẻ hái đúng trong vòng 3

phút ,đội nào hái được nhiều chiếc lá có chữ cái là đội thắng cuộc

Cách chơi trẻ đóng vai một số côn trùng chạy đến cây dùng miệng hái những chiếc lá có chữ cái theo yêu cầu của cô mang về đổ vào rổ của đội mình, đội nào hái được nhiều hơn thì đội đó thắng cuộc

*Trò chơi : Vòng quay kỳ diệu,cô gắn thẻ chữ vào vòng quay như hình minh

hoạ,cho trẻ lên quay khi kim chỉ vào chữ nào trẻ phát âm nói cấu tạo chữ đó Việc tổ chức trò chơi làm quen với chữ cái phải theo một “chương trình” xuyên suốt ,cô giáo là người dẫn chương trình kết hợp khéo léo các trò chơi, có khoảng