Chủ đề 27: Bài toán về hỗn hợp chứa nhôm, kim loại kiềm, kiểm thổ.. Với dạng toán này các bạn chỉ cần lưu ý mấy điểm sau: + Hỗn hợp chứa kim loại kiềm, kiềm thổ, nhôm khi hòa vào nước th
Trang 1Chủ đề 27: Bài toán về hỗn hợp chứa nhôm, kim loại kiềm, kiểm thổ
Với dạng toán này các bạn chỉ cần lưu ý mấy điểm sau:
+ Hỗn hợp chứa kim loại kiềm, kiềm thổ, nhôm khi hòa vào nước thì kiềm và kiềm thổ sẽ sinh ra OH- sau đó có sự chuyển dịch điện tích từ OH- thành AlO2-
+ Lượng khí H2 bay ra do cả Al và các kim loại kiềm, kiềm thổ sinh ra
+ Chú ý: Áp dụng linh hoạt các định luật bảo toàn
Ví dụ 1: Cho m gam hỗn hợp rắn X gồm Na và Al vào nước dư thu được 4,032 lít
H2 (đktc), dung dịch Y và 0,25m gam chất rắn không tan Giá trị của m là :
A 5 B 8 C 6 D 10
Định hướng tư duy giải:
+ Ta có ngay Na : a(mol) BTE
Al : a(mol)
í î
Ví dụ 2: Hỗn hợp X gồm Ba, Na và Al trong đó số mol Na bằng 0,6 lần số mol Ba
Hoà tan m gam hỗn hợp X trong nước dư thu được dung dịch Y; 0,116m gam chất rắn khan và 11,648 lít H2 (đktc) Phần trăm khối lượng Al trong hỗn hợp X là :
A 40,12% B 34,21% C 35.87% D 39,68%
Định hướng tư duy giải:
+ Có ngay
Ba : a(mol)
m 0,116m 0,884m Na : 0,6a(mol)
Al : 2a 0,6a 2,6a(mol)
ì ï
î
2,6.0,1.27 0,116.25
25
+
Bài tập rèn luyện
Câu 1: Hòa tan hoàn toàn m gam hỗn hợp Al và Ba với số mol bằng nhau vào
nước được dung dịch X Cho từ từ dung dịch HCl 0,5M vào dung dịch X đến khi lượng kết tủa đạt giá trị lớn nhất thấy dùng hết 200 ml Giá trị của m bằng
A 8,2 gam B 16,4 gam C 13,7 gam D 4,1 gam
Trang 2Trích chuyên Lê Quý Đôn – Lần 1 – 2016
Định hướng tư duy giải:
Khi kết tủa lớn nhất thì Cl- sẽ chạy hết vào BaCl2
Do đó ta có ngay :
2
BTNT.Clo
BaCl
0,5.0, 2
2
BTNT.Ba BTKL + m 0,05(137 27) 8, 2(gam)
Câu 2: Hỗn hợp X gồm Al, Na2O và Na Hoà tan m gam hỗn hợp X vào nước thu được 8,96 lít H2 (đktc) ; dung dịch Y và 0,2m gam chất rắn không tan Sục khí CO2
dư vào dung dịch Y thu được 0,25 mol kết tủa Giá trị của m là :
A 17,625 B 18,268 C 19,241 D 15,489
Định hướng tư duy giải:
+ Có Al dư thì Y là ?
BTNT.Al
NaAlO Al(OH)
!
2
H
2
BTNT.Na
Na O
n 0,1(mol)
Câu 3: Hỗn hợp X gồm x mol Al và y mol Na
Hỗn hợp Y gồm y mol Al và x mol Na
TN1 : Hoà tan hỗn hợp X vào nước dư thu được dung dịch X1 ; 5,376 khí H2 (dktc)
và m gam chất rắn không tan
TN 2 : Hoà tan hỗn hợp Y vào nước dư thu được dung dịch Y1 trong đó khối lượng NaOH là 1,2 gam Khối lượng của (x+y) mol Al là :
A.6,75 gam B 7,02 gam C 7,29 gam D 7,56 gam
Định hướng tư duy giải:
+ Với thí nghiệm 1 có Al dư nên BTE ! !
Al Na
+ Với thí nghiệm 2 : Có NaOH nên
2
BTNT.Al
NaAlO
BTNT.Na 1,2
40
Al
Câu 4: Hỗn hợp A gồm hai kim loại Al, Ba Cho lượng nước dư vào 4,225 gam hỗn
hợp A, khuấy đều để phan ứng xay ra hoàn toàn, có khí thoát, phần chất rắn còn lại không bị hòa tan hết là 0,405 gam Khối lượng mỗi kim loại trong 4,225 gam hỗn hợp A là
A 1,485 g; 2,74 g B 1,62 g; 2,605 g
C 2,16 g; 2,065 g D 0,405g; 3,82g
Trang 3Định hướng tư duy giải:
+ Vỡ cú Al dư nờn dung dịch sau phản ứng là Ba(AlO2)2
Al : 2a(mol)
ỡ
ợ Al
Ba
ỡ
ợ
Cõu 5: Cho m gam hỗn hợp Ba, Al, Al2O3 vào nước thu được dung dịch A chỉ chứa Ba[Al(OH)4]2 và 8,96 lớt H2 (đktc) Cho dung dịch chứa 0,65 mol HCl vào dung dịch A thu được 35,1 gam kết tủa m cú giỏ trị là:
A.53,32 gam B.58,72 gam C.57,35 gam D.55,36 gam
Định hướng tư duy giải:
Thấy ngay
3 Al(OH) H
n + >n =0,45(mol)đkết tủa bị tan một phần
Vậy dung dịch sau phản ứng là :
2
BTDT 3
Ba : a(mol)
Al : 2a 0,45 a 0,25(mol)
Cl : 0,65
+ +
-ỡ ù
ớ ù ợ BTE trong m
O
0,65 0,45.3 0,4.2
2
+ Nếu cỏc bạn thấy khú hiểu thỡ cú thể tư duy như sau cũng được
BTE
2 3
Al O
0,5 0,1
2
Cõu 6: Hoà tan hoàn toàn m gam hỗn hợp X gồm Na2O và Al2O3 vào H2O thu được 200 ml dung dịch Y chỉ chứa chất tan duy nhất cú nồng độ 0,5M Thổi khớ
CO2 (dư) vào Y thu được a gam kết tủa Giỏ trị của m và a lần lượt là
A 8,2 và 7,8 B 13,3 và 3,9
C 8,3 và 7,2 D 11,3 và 7,8
Định hướng tư duy giải:
Cú ngay
2
NaAlO
n =0,5.0,2 0,1(mol)=
3 Al(OH)
m 0,05(62 102) 8,2(gam)
ỡù
ắắắđớ
ùợ
Cõu 7: Một hỗn hợp A gồm Ba và Al Cho m gam A tỏc dụng với nước dư, thu
được 1,344 lớt khớ, dung dịch B và phần khụng tan C Cho 2m gam A tỏc dụng với dung dịch Ba(OH)2 dư thu được 20,832 lớt khớ (Cỏc phản ứng đều xảy ra hoàn
Trang 4toàn, các thể tích khí đo ở điều kiện tiêu chuẩn) Khối lượng từng kim loại trong m gam A là:
A 2,055g Ba và 8,1g Al B 2,55g Ba và 8,81g Al
C 3,055g Ba và 8,1g Al D 8,1g Ba và 2,055g Al
Định hướng tư duy giải:
+ Với m gam ta gọi Ba : a(mol)
A
Al : b(mol)
ì í î
!
BTE
Ba Al
+ Với 2m thì BTE
Al
Câu 8 Chia 39,9 gam hỗn hợp X ở dạng bột gồm Na, Al, Fe thành ba phần bằng
nhau :
- Phần 1: cho tác dụng với nước dư, giải phóng ra 4,48 lít khí H2
- Phần 2: Cho tác dụng với dung dịch NaOH dư, giải phóng ra 7,84 lít khí H2
- Phần 3: Cho vào dung dịch HCl dư, thấy giải phóng ra V lít khí H2 (các khí đo ở đktc) Giá trị của V là ?
A 7,84 B 13,44 C 10,08 D 12,32
Trích đề thi thử THPT Chuyên Bến Tre – 2016
Định hướng tư duy giải
Ta có:
2
BTE
H
0,1.1 0,2.3 0,1.2
2
Câu 9: Cho m gam hỗn hợp gồm Ba và Al vào nước dư, sau khi các phản ứng xảy
ra hoàn toàn thu được 7,168 lít khí H2 (đktc) và 1,08 gam chất rắn không tan Giá trị của m là:
A 16,36 B 17,02 C 14,32 D 15,28
Trích đề thi thử thầy Nguyễn Anh Phong
Định hướng tư duy giải
Vì có chất rắn không tan nên phần tan sẽ gồm: Ba : a
Al : 2a
ì í î
m 0,08.137 2.0,08.27 1,08 16,36(gam)
Câu 10: Cho m gam Al và Na (tỉ lệ mol 1:2) tác dụng với nước dư chỉ thu được
Trang 5HCl 0,5 M Sau phản ứng thu được 2,45 gam kết tủa chỉ chứa Cu(OH)2 Giá trị của
m là:
Trích đề thi thử thầy Nguyễn Anh Phong
Định hướng tư duy giải
BTDT
Na : 2a AlO : a
OH : a
+
-ì ï í ï¾¾¾®
î
và Cl
n - =0,1(0,25.2 0,5) 0,1(mol)+ =
BTDT 2
Na : 2a
Cl : 0,1
+
-ì
ï
ï
î
Câu 11: Hòa tan hoàn toàn m gam hỗn hợp Na, K, Ba, Al vào nước được dung
dịch X và 8,512 lít H2 (đktc) Cho X phản ứng với 200 ml dung dịch H2SO4 1,25M
và HCl 1M thu được 24,86 gam kết tủa và dung dịch Y chỉ chứa các muối clorua
và sunfat trung hòa Cô cạn Y được 30,08 gam chất rắn khan Phần trăm khối lượng của Ba có trong hỗn hợp ban đầu là:
A 44,16% B 60,04% C 35,25% D 48,15%
Trích đề thi thử thầy Nguyễn Anh Phong
Định hướng tư duy giải
Ta có:
2 4
2
H SO
HCl
í
ïî
e 2
4
SO : 0,25 24,86 30,08 54,94
Cl : 0,2
OH : a
+
ï ï
ï ï î
BTDT a 0,06 BTKL m 22,82
3 4
ì
î
Câu 12: Một hỗn hợp X gồm Na và Al có tỉ lệ mol 1:2 cho vào nước thì thu được
dung dịch A, một chất rắn B và 8,96 lít khí (đktc) Khối lượng chất rắn B và hỗn hợp X lần lượt là
A 1,35 và 12 B 5,4 và 15,4 C 5,4 và 14,5 D 2,7 và 13,5
Trích đề thi thử chuyên Lê Khiết – Quảng Ngãi – 2016
Trang 6Định hướng tư duy giải
X
Na : a
ì ì
Câu 13: Hòa tan hoàn toàn m gam hỗn hợp Al và Ba với số mol bằng nhau vào
nước được dung dịch X Cho từ từ dung dịch HCl 0,5M vào dung dịch X đến khi lượng kết tủa đạt giá trị lớn nhất thấy dùng hết 200 ml Giá trị của m bằng
A 8,2 gam B 16,4 gam C 13,7 gam D 4,1 gam
Trích đề thi thử chuyên Lê Quý Đôn Đà Nẵng – 2015
Định hướng tư duy giải
Khi kết tủa lớn nhất thì Cl- sẽ chạy hết vào BaCl2
Do đó ta có ngay :
2
BTNT.Clo
BaCl
0,5.0, 2
2
BTNT.Ba BTKL+ m 0,05(137 27) 8, 2(gam)
Câu 14: X là hỗn hợp kim loại Ba và Al Hòa tan m gam X vào lượng dư nước thu
được 8.96 lít H2 (đktc) Cũng hòa tan m gam X vào dung dịch NaOH dư thì thu được 12,32 lít khí H2 (đktc) Giá trị của m là:
A 21,80 B 13,70 C 57,50 D.58,85
Trích đề thi chuyên Nguyễn Huệ Hà Nội – 2015
Định hướng tư duy giải
Do lượng khí ở lần 2 nhiều hơn nên ở lần 1, Al chưa phản ứng hết
Để ý thấy Al trong thí nghiệm 1 thì Al sẽ chui vào Ba(AlO2)2
¾¾¾®
TN.1 BTE
TN.2
X
ì =
=
î
b 0,3
Câu 15: Chia 23,2 gam hỗn hợp X gồm Na, K và Al thành 2 phần bằng nhau Phần
1 cho tác dụng với dung dịch NaOH dư, thu được 8,96 lít khí H2 (đktc) Phần 2 cho tác dụng với dung dịch HCl dư rồi cô cạn dung dịch thu được m gam chất rắn giá trị m là
A 51,6 B 37,4 C 40,0 D 25,8
Trích đề thi thử Chuyên KHTN – Hà Nội – 2015
Định hướng tư duy giải
Ta có:
2
BTE
n =0,4¾¾¾® =n n - =0,8(mol)
BTKL m 23,2 0,8.35,5 40(gam)
2
Trang 7Câu 16: Cho m gam hỗn hợp Al, Al2O3, Al(OH)3 tác dụng với dung dịch H2SO4 28,4% vừa đủ thu được dung dịch X có nồng độ phần trăm là 29,335% và 4,032 lít
H2 ở đktc Cô cạn dung dịch X thu được 80,37 gam muối khan Giá trị của m là:
A 18,78 B 25,08 C 28,98 D 31,06
Trích đề thi thử Chuyên KHTN – Hà Nội – 2015
Định hướng tư duy giải
Ta có:
2 4 3
BTNT.Al Trong m
80,37
342
2
2 4
SO
0,705.98
0,284
Khối lượng dung dịch sau phản ứng: sau pu 80,37
0,29335