Kiểm toán tài sản cố định tại công ty

Nền kinh tế với những bước biến chuyển mạnh mẽ, áp dụng các công nghệ hiện đại các phần mềm ưu việt làm tối ưu hóa hiệu quả của Kiểm toán viên trong quá trình lập Báo cáo tài chính mang

Lời mở đầu 1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Trong điều kiện kinh tế ngày càng mở rộng như hiện nay, các doanh nghiệp trong điều kiện công nghệ số, thời đại của trí tuệ nhân tạo AI ( Artificial intelligence ) cùng với cuộc cách mạng 4.0 đã có những bước tiến lớn trong tất cả các lĩnh vực trong thương mại, tài chính, công thương nghiệp phát triển một cách mạnh mẽ thì một trong những yếu

tố quan trọng cũng có những bước chuyển mình mạnh mẽ nhằm phục vụ cho quá trình hoạt động của các doanh nghiệp diễn ra một cách tốt nhất, trơn tru tiết kiệm mà mang lại hiệu quả cao nhất đó chính là sự thay đổi trong hoạt động Kiểm toán Nền kinh tế với những bước biến chuyển mạnh mẽ, áp dụng các công nghệ hiện đại các phần mềm ưu việt làm tối ưu hóa hiệu quả của Kiểm toán viên trong quá trình lập Báo cáo tài chính mang lại hiệu quả cao nhất nhưng vẫn tiết kiệm được tối đa chi phí cũng như công sức làm việc cả về mặt số lượng cũng như thời gian, đầy nhanh tốc độ hoàn thành của một Báo cáo tài chính

Để hiểu hơn về tầm quan trong của Báo cáo tài chính ta có thể hiểu đơn giản như sau: Hiện nay, nền kinh tế là một nền kinh tế mở, các doanh nghiệp luôn luôn phải có sự liên kết hợp tác cùng nhau phát triển do đó ngoài các nhà quản lý về mặt pháp lý, pháp luật, thuế của Nhà nước thì số liệu kế toán còn thu hút sự chú ý của bên thứ ba đó chính

là các ngân hàng, tổ chức tín dụng, các nhà đầu tư, nhà cung cấp, khách hàng… Những thông tin được Kiểm toán viên lập ra Báo cáo Tài chính sẽ giúp bên thứ ba hiểu hơn về tình hình tài chính của Doanh nghiệp; là căn cứ để các ngân hàng, quỹ tín dụng xem xét khả năng vay trả của doanh nghiệp, để các đối tác cân nhắc mối quan hệ với doanh nghiệp đó Như vậy, ta có thể thấy yêu cầu cần thiết đặt ra với các thông tin này là tính trung thực của những thông tin này do bộ phận kế toán doanh nghiệp thực hiện có trung thực chính xác, đáng tin cậy Thông qua hoạt động kiểm toán nói chung và kiểm toán BCTC nói riêng, các thông tin kế toán trở nên minh bạch, tạo sự tin tưởng trong kinh doanh cũng như tạo ra một môi trường kinh doanh tin cậy, lành mạnh có hiệu quả Không phải lúc nào các đối tác này cũng có một đội ngũ điều tra, kiểm tra trực tiếp thông tin của

công ty, doanh nghiệp đối tác do chính bộ phận Kế toán của Công ty, doanh nghiệp đó cung cấp Chính vì vậy, thông tin trên Báo cáo tài chính được kiểm tra tính trung thực hợp lý bởi các Công ty Kiểm toán độc lập trở thành nhu cầu thiết yếu và khách quan của thị trường hiện nay

Kiểm toán Báo cáo tài chính với chức năng đưa ra ý kiến về sự trung thực và hợp

lý của BCTC sẽ hiện thị rõ ràng trên giấy tờ một cách đầy đủ thông tin dẫn chứng một cách dễ hiểu nhất mang đến niềm tin cho các nhà đầu tư, các nhà cung cấp, tổ chức tín dụng, ngân hàng về tình hình tài chính của doanh nghiệp và các đối tượng mà doanh nghiệp thứ ba quan tâm đến Báo cáo tài chính phản ánh kết quả hoạt động và mọi khía cạnh trong quá trình vận hành, sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp đưa ra cái nhìn tổng thể về tình hình tài chính của daonh nghiệp Vì vậy, việc lập BCTC là một việc quan trong đối với các doanh nghiệp nhằm đảm bảo chất lượng các thông tin trên BCTC phát hành

Tài sản cố định (TSCĐ) và khấu hao TSCĐ là một bộ phận không thể thiếu đối với bất kỳ doanh nghiệp nào đồng thời là một bộ phận quan trọng trong hoạt động sản xuất kinh doanh Những sai sót về nguyên giá TSCĐ, chi phí sửa chữa, chi phí khấu hao thường dẫn đến nhưng sai sót trọng yếu trong BCTC Do đó, khoản mục này cũng chứa đựng nhiều rủi ro kiểm toán Mỗi sai sót đối với khoản mục này có thể gây ra những ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC của doanh nghiệp Vì vậy, mà việc đưa ra kết luận Kiểm toán

về TSCĐ có ảnh hướng rất lớn đến kết luận kiểm toán BCTC

Quan trọng hơn nữa, kiểm toán TSCĐ có liên quan mật thiết đến kiểm toán các phần hành khác trong BCTC.Chính vì vậy, quy trình kiểm toán khoản mục TSCĐ được đánh giá là một trong những phần hành quan trọng trong kiểm toán BCTC Việc thực hiện tốt quy trình kiểm toán TSCĐ giúp công ty, doanh nghiệp kiểm toán tiết kiệm được thời gian, chi phí và nâng cao chất lượng của cuộc kiểm toán Đồng thời, nó còn giúp cho doanh nghiệp được kiểm toán nhận thức được những yếu kém trong công tác kế toán và quy trình quản lý hoạt động để có những phương án sửa đổi bổ sung một cách kịp thời nhanh chóng trước sự thay đổi như vũ bão của thị trường, nay sống mai chết, đi chậm một bước sẽ tụt dài trong cuộc chạy đua công nghệ

Hiện nay, khi cuộc cách mạng công nghệ 4.0 đang diễn ra quy trình kiếm toán Báo cáo tài chính có những thay đổi gì để trở nên tốt hơn, mạnh hơn, Công ty kiểm toán của mình hơn công ty khác? Một câu hỏi lớn cho lĩnh vực Kiểm toán hiện nay

Nhận thức được tầm quan trọng, cũng như tính cấp thiết của TSCĐ trong mỗi doanh nghiệp và công việc kiểm toán TSCĐ đối với các công ty kiểm toán nên em đã lựa chọn đề tài:

“Hoàn thiện quy trình kiểm toán tài sản cố định trong kiểm toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Kreston thực hiện.’’

1.2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

1.2.1 Mục tiêu chung:

Tìm hiểu quy trình kiểm toán tài sản cố định của Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Kreston Từ đó đưa ra những nhận xét và kiến nghị về phần hành TSCĐ với Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Kreston để công việc kiểm toán được thực hiện ngày một tốt hơn

1.2.2 Mục tiêu cụ thể:

- Tìm hiểu các bước thực hiện kiểm toán tài sản cố định của Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Kreston

- Hiểu rõ nguyên tắc hạch toán và các sai sót, gian lận thường gặp đối với khoản mục tài sản cố định

- Vận dụng quy trình kiểm toán TSCĐ của Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Kreston để kiểm toán TSCĐ tại Công ty TNHH Sanko Fastem (Việt Nam)

- Rút ra nhận xét về ưu, nhược điểm của quy trình kiểm toán tài sản cố định tại Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Kreston Từ đó, đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện hơn quy trình kiểm toán tài sản cố định của Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Kreston

1.3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu:

Công tác kiểm toán Báo cáo tài chính khoản mục TSCĐ do công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Kreston thực hiện tại Công ty TNHH Sanko Fastem (Việt Nam)

1.3.1 Phạm vi nghiên cứu:

- Không gian nghiên cứu: đề tài được nghiên cứu tại Bộ phận Kiểm toán TSCĐ của Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Kreston

- Thời gian nghiên cứu: 6/1/2020 đến 9/3/2020

- Số liệu nghiên cứu: Báo cáo kiểm toán TSCĐ năm 2019

1.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

Đề hoàn thành đề tài nghiên cứu em đã thực hiện bốn phương pháp nghiên cứu bao gồm:

 Phương pháp tổng hợp

 Phương pháp thống kê

 Phương pháp phân tích

 Phương pháp chuyên gia

Các phương pháp nghiên cứu khoa học có vai trò tác động trực tiếp vào đối tượng

có trong thực tiễn để làm rõ bản chất và đối tượng đề tài cần nghiên cứu mà cụ thể ở đây

là đề tài “Hoàn thiện quy trình kiểm toán tài sản cố định trong kiểm toán báo cáo tài chính do Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Kreston thực hiện.’’

a) Phương pháp thu nhập tổng hợp số liệu:

- Tham gia kiểm toán thực tế tại Công ty TNHH Sanko Fastem (Việt Nam)

- Thu nhập số liệu sơ cấp từ Sổ cái, Sổ chi tiết, Bảng cân đối kế toán, bảng cân đối tài khoản của Công ty TNHH Sanko Fastem (Việt Nam) tại bộ phận Kế toán năm 2019

- Tìm hiểu tổng hợp các Báo cáo Tài chính đã được công bố trên sàn giao dịch của Công ty TNHH Sanko Fastem (Việt Nam) trong vòng 2 năm trước năm đang thực hiện kiểm toán liên tiếp là năm 2017, 2018

- Tổng hợp số liệu thực tế, chứng từ liên quan đến TSCĐ của Công ty TNHH Sanko Fastem (Việt Nam)

- Tổng hợp các giao dịch liên quan đến mua bán, sửa chữa, trùng tu, nâng cấp TSCĐ thực tế tại bộ phận kế toán Công ty TNHH Sanko Fastem (Việt Nam)

- Điều tra thực tế đưa ra báo cáo, bảng tổng hợp chi tiết tình trạng sử dụng, khấu hao nguyên giá TSCĐ, hao mòn lũy kế TSCĐ sau đó lập bảng Thống kê

- Phỏng vấn khách hàng nhằm tìm hiểu các chu trình cụ thể liên quan đến TSCĐ của Công ty TNHH Sanko Fastem (Việt Nam)

b) Phương pháp thống kê:

- Sau khi tổng hợp số liệu, KTV thực hiện lập bảng thống kê chi tiết tình trạng của từng TSCĐ cụ thể trong vòng 3 năm 2017, 2018, 2019 theo bảng:

Năm

Chỉ tiêu

3 Thời hạn sử dụng còn lại dự kiến Tháng Tháng Tháng

4 Tình trạng sử dụng Mô tả cụ thể

đã dùng vào việc gì, công suất hoạt động

Mô tả cụ thể

đã dùng vào việc gì, công suất hoạt động

Mô tả cụ thể

đã dùng vào việc gì, công suất hoạt động

5 Tình trạng sửa chữa, nâng cấp Mô tả cụ

thể: sửa gì, nâng cấp như thế nào

Mô tả cụ thể:

sửa gì, nâng cấp như thế nào

Mô tả cụ thể: sửa gì, nâng cấp như thế nào

6 Khấu hao TSCĐ hàng năm ĐV: đồng ĐV: đồng ĐV: đồng

- Lập Báo cáo Thống kê kết quả số liệu đã thu thập được sau quá trình tổng hợp Báo cáo tài chính đã công bố 2 năm 2017 và 2018 trên sàn giao dịch các khoản mục nghiệp vụ liên qua đến TSCĐ của Công ty TNHH Sanko Fastem (Việt Nam)

c) Phương pháp Phân tích:

- Dựa trên quy trình kiểm toán TSCĐ tại Công ty TNHH Sanko Fastem (Việt Nam) tiến hành:

 Nghiên cứu đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ tại của Công ty TNHH Sanko Fastem (Việt Nam)

 Thực hiện thử nghiệm kiểm soát

 Thực hiện thử nghiệm cơ bản

- Qua báo cáo tổng hợp và bảng thống kê TSCĐ đưa ra phân tích tình hình cụ thể về chất lượng TSCĐ của công ty, khấu hao tài sản cố định, khả năng sinh lời mà TSCĐ mang lại, thời hạn sử dụng của các TS thực tế Đưa ra đánh giá phân tích về tính trung thực của Báo cáo Tài chính mà Công ty TNHH Sanko Fastem (Việt Nam) đưa

ra trên sàn giáo dịch có đủ độ chính xác

- Thực hiện so sánh Báo cáo mô tả thực tế và Báo cáo Bộ phận kiểm toán của Công ty TNHH Sanko Fastem (Việt Nam) đã đưa ra Qua đó, đưa ra phân tích độ tin cậy của Báo cáo, trong trường hợp có sai phạm cần phân tích làm rõ Báo cáo đã lập sai ở đâu cần sửa chỗ nào, biện pháp xử lý sai phạm cũng như, biện pháp tánh tái sai phạm

- Thực hiện so sánh Báo cáo TC các 3 năm đưa ra báo cáo về sự thay đổi về các chỉ tiêu tình trạng sử dụng, khấu hao nguyên giá TSCĐ, hao mòn lũy kế để thấy nắm bắt

rõ hơn thông tin TSCĐ

- Chỉ ra cơ bản các điểm đúng chính xác đáng tin cậy của BCTC, nếu có sai phạm tổng hợp lại đưa ra phân tích và làm rõ nguyên nhân sai, lỗi sai và biện pháp xử lý

d) Phương pháp chuyên gia:

- Rà soát lại lần cuối cùng các báo cáo tổng hợp, báo cáo thống kê và báo cáo phân tích kiểm toán viên (KTV) đưa ra nhận xét đánh giá cuối cùng một cách khách quan nhất về tình trạng của TSCĐ và độ trung thực của Báo cáo Tài chính mà bộ phận kế toán đã lập

- Hoàn thành báo cáo đánh giá cuối cùng về tính chính xác của Báo cáo Tài chính

1.5 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

1.6 BỐ CỤC CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

Kết cấu của đề tài: gồm 3 chương

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TRONG

KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH

TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN

VÀ TƯ VẤN KRESTON

CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN TÀI

SẢN CỐ ĐỊNH TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN KRESTON

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH

TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH

1.1 KHÁI QUÁT KIỂM TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH TRONG KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH

1.1.1 Đặc điểm tài sản cố định ảnh hưởng đến kiểm toán báo cáo tài chính

a) Khái niệm:

Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam ( Chuẩn mwucj 03,04- Quyết định của Bộ trưởng Bộ tài chính số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2001), một nguồn lực của doanh nghiệp được coi là TSCĐ pahir có đủ 4 tiêu chuẩn:

- Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó,

- Nguyên giá TSCĐ phải được xác định một cách đáng tin cậy

- Thời gian sử dụng trên 1 năm,

- Có đủ tiêu chuản giá trị theo quy định hiện hành

b) Đặc điểm:

- TSCĐ tham gia vào nhiều chu kỳ sản xuất kinh doanh nhưng không thay đổi hình thái vật chất ban đầu cho đến khi hư hỏng

- Giá trị TSCĐ sẽ bị hao mòn dần và sẽ chuyển dịch từng phần vào chi phí sản xuất kinh doanh

- Từ những đặc điểm trên yêu cầu doanh nghiệp phải quản lý chặt chẽ TSCĐ trên các mặt:

 Về mặt giá trị: Phải quản lý chặt chẽ về nguyên giá, giá trị hao mòn, giá trị còn lại của TSCĐ,

 Về mặt hiện vât: Nắm được tình hình tăng giảm của TSCĐ, hiện trạng kỹ thuật của TSCĐ

Nắm rõ được khái niệm, đặc điểm của Tài sản cố định ta càng hiểu rõ hơn sự ảnh hưởng của TSCĐ đến kiểm toán BCTC lớn như thế nào Tài sản cố định là khoản mục quan trọng, chiếm tỷ trọng cao trong tổng tài sản của doanh nghiệp Các nghiệp vụ liên quan đến tài sản cố định thường mang giá trị lớn, nên kiểm toán khoản mục tài sản cố

định luôn là công việc phức tạp và quan trọng trong kiểm toán báo cáo tài chính Vì vậy, cho dù tiếp cận kiểm toán dựa trên hệ thống hay tiếp cận kiểm toán dựa trên rủi ro, kiểm toán viên cũng phải thận trọng khi thực hiện kiểm toán khoản mục này

1.1.2 Mục tiêu kiểm toán tài sản cố định

Tài sản cố định luôn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng giá trị tài sản của đơn vị và tuỳ thuộc vào từng ngành nghề, từng loại hình kinh doanh của đơn vị Vì thế, trong mọi trường hợp, khoản mục tài sản cố định phản ánh tình trạng trang thiết bị cơ sở vật chất kỹ thuật của doanh nghiệp Điều này khiến cho khoản mục tài sản cố định trở thành một khoản mục quan trọng khi tiến hành kiểm toán báo cáo tài chính

Mặt khác, do chi phí hình thành tài sản cố định rất lớn và khả năng quay vòng vốn chậm nên việc kiểm toán khoản mục tài sản cố định sẽ giúp cho kiểm toán viên đánh giá được tính kinh tế và tính hiệu quả của việc đầu tư cho tài sản cố định, từ đó đưa ra được định hướng đầu tư và nguồn sử dụng để đầu tư vào tài sản cố định một cách hiệu quả nhất

Việc kiểm toán khoản mục tài sản cố định sẽ góp phần phát hiện ra các sai sót trong việc xác định chi phí cấu thành nguyên giá tài sản cố định, chi phí sửa chữa, chi phí khấu hao tài sản Những sai sót trong việc tính chi phí này thường dẫn đến những sai sót trọng yếu trên báo cáo tài chính

Chẳng hạn như việc trích khấu hao tài sản cố định vào chi phí thường bị trích cao hơn (hoặc thấp hơn) thực tế, từ đó ảnh hưởng đến chỉ tiêu chi phí và lợi nhuận của doanh nghiệp Việc không phân biệt loại chi phí sửa chữa được ghi tăng nguyên giá tài sản cố định với chi phí sửa chữa được tính vào chi phí sản xuất kinh doanh trong kỳ cũng dẫn đến những sai lệch trong khoản mục tài sản cố định và khoản mục chi phí sản xuất kinh doanh

Các khoản đầu tư cho tài sản cố định vô hình như quyền sử dụng đất, giá trị bằng phát minh sáng chế, chi phí nghiên cứu khoa học thường có nhiều sai sót, gian lận và rất khó tập hợp chi phí cũng như đánh giá chính xác giá trị Vì thế, khoản mục tài sản cố định thường được quan tâm đến trong các cuộc kiểm toán

Tóm lại, kiểm toán tài sản cố định chính là một khoản mục quan trọng trong kiểm toán báo cáo tài chính Qua đó giúp kiểm toán viên thu thập bằng chứng hợp lý và đầy đủ tạo cơ sở đưa ra ý kiến của mình về việc trình bày báo cáo tài chính có trung thực và hợp

lý trên các khía cạnh trọng yếu hay không, đồng thời giúp cho kiểm toán viên đánh giá được tính hợp lý của doanh nghiệp trong việc đầu tư kinh doanh, để tư vấn cho doanh nghiệp xây dựng kế hoạch kinh doanh một cách khoa học và hiệu quả nhất

1.1.3 Những sai phạm thường gặp trong kiểm toán tài sản cố định