Vai trò người đứng đầu trong làm theo lời bác của đảng bộ kiểm toán nhà nước

Hồ Đức Phớc Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Bí thư Ban cán sự Đảng, Tổng Kiểm toán Nhà nước Đảng bộ Kiểm toán nhà nước KTNN là đảng bộ cấp trên cơ sở, phát triển theo mô

VAI TRÒ NGƯỜI ĐỨNG ĐẦU TRONG LÀM THEO LỜI BÁC

CỦA ĐẢNG BỘ KIỂM TÓA NHÀ NƯỚC

TS Hồ Đức Phớc

Ủy viên BCH Trung ương Đảng,

Bí thư Đảng ủy, Bí thư Ban cán sự Đảng,

Tổng Kiểm toán Nhà nước

Đảng bộ Kiểm toán nhà nước (KTNN) là đảng bộ cấp trên cơ sở, phát triển theo mô hình tập trung thống nhất toàn ngành, số lượng đảng viên không ngừng tăng lên, chất lượng và trình độ đội ngũ đảng viên ngày càng nâng cao; toàn Đảng bộ luôn đoàn kết thống nhất, kiên định vững vàng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng;

sự phối hợp trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Ban cán sự đảng, Đảng ủy và lãnh đạo KTNN luôn được duy trì và phân định rõ ràng, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ chính trị và xây dựng Đảng bộ KTNN ngày càng trong sạch vững mạnh Tính đến ngày 30/7/2019, Đảng bộ KTNN có 34 tổ chức cơ sở đảng, trong đó: 14 đảng bộ cơ sở, 10 đảng bộ bộ phận, 04 chi bộ cơ sở, 06 chi bộ trực thuộc với tổng số đảng viên toàn Đảng bộ là 1.517 đảng viên, chiếm 72 % tổng số cán bộ, công chức, viên chức và người lao động của toàn ngành

Trong mỗi cơ quan, đơn vị người đứng đầu có vai trò đặc biệt quan trọng, người đứng đầu có thẩm quyền và trách nhiệm cao nhất trong mọi hoạt động của

cơ quan, đơn vị; là tấm gương sáng về đạo đức, lối sống, tác phong công tác, tấm gương về phẩm chất, năng lực chuyên môn để đảng viên, cán bộ, công chức, viên chức và người lao động noi theo; người đứng đầu còn phải có quyết tâm chính trị cao, gương mẫu trong việc chấp hành đường lối, chỉ thị, hướng dẫn, quy chế, quy định của Đảng và Nhà nước; có tác phong làm việc khoa học, hiệu quả, sâu sát; có thái độ đúng mực trong giao tiếp, ứng xử, luôn lắng nghe, tiếp thu những ý kiến xác đáng của cấp dưới để điều chỉnh, hoàn thiện bản thân Vai trò, trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu rất lớn, có tính chất quyết định đến sự phát triển của cơ quan, đơn vị Hiểu được tầm quan trọng đó, Đảng bộ KTNN đã thực hiện nhất thể hóa người đứng đầu cấp ủy (đồng chí Bí thư Đảng ủy là Bí thư Ban cán sự đảng và

là Tổng KTNN), đa số các đồng chí Ủy viên BCH Đảng bộ là bí thư các chi, đảng bộ trực thuộc và là thủ trưởng đơn vị, tạo sự thống nhất trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo mọi hoạt động của Đảng bộ

Thực hiện chỉ đạo của Trung ương và Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương, Đảng ủy KTNN đã quán triệt, cụ thể hóa các nghị quyết, chỉ thị của Đảng cấp trên

và chỉ đạo cấp ủy các đơn vị thực hiện có hiệu quả Chỉ thị số 05-CT/TW ngày

15/5/2016 của Ban Bí thư về “đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức và

phong cách Hồ Chí Minh”, gắn với Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XII) về tăng

cường xây dựng chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng

chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; Quy định số 101-QĐ/TW ngày 7/6/2012 về “trách nhiệm nêu gương

của cán bộ, đảng viên nhất là cán bộ chủ chốt các cấp”, Quy định 55-QĐ/TW

ngày 19/12/2016 về “một số việc cần làm ngay để tăng cường vai trò nêu gương

của cán bộ, đảng viên”,  Quy định 08-QĐi/TW ngày 25/10/2018 về “Trách nhiệm

nêu gương của cán bộ, đảng viên, trước hết là Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban

Bí thư, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương”; Đảng ủy KTNN ban hành và triển

khai thực hiện nghiêm túc quy định Chuẩn mực đạo đức Hồ Chí Minh đối với

ngành KTNN “Công minh, chính trực, nghệ tinh, tâm sáng” và Đề án “Tăng

cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng, đạo đức, lối sống, văn hóa ứng xử của Kiểm toán viên nhà nước” gắn với Bộ quy tắc đạo đức nghề nghiệp theo chuẩn

mực KTNN số 30, qua đó giúp cho mỗi cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu nâng cao ý thức trách nhiệm, phát huy vai trò nêu gương, đồng thời xác định rõ việc học tập và làm tấm gương của Bác từ những việc làm cụ thể, thường xuyên nêu gương trong thực hành, tiết kiệm chống tham nhũng, lãng phí và các biểu hiện tiêu cực khác

Hàng tháng, Đảng ủy KTNN hướng dẫn nội dung trọng tâm sinh hoạt chi bộ gắn với xây dựng nội dung sinh hoạt chuyên đề hàng năm Việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, ý thức kỷ luật, trách nhiệm công chức, công vụ, đổi mới tác phong, lề lối làm việc, thực hành tiết kiệm, phòng chống tham nhũng, lãng phí trong đội ngũ cán bộ, đảng viên tăng lên rõ rệt, nhiều đơn vị có cách làm hay, sáng tạo; 100% bí thư cấp ủy các cấp và 100% đảng viên trong toàn Đảng bộ KTNN đã xây dựng kế hoạch hành động cá nhân trong việc thực hiện cam kết không vi phạm 27 biểu hiện suy thoái

về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” theo tinh

thần Nghị quyết TW4 (khóa XII) và đăng ký học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Tháng 5/2019, Đảng ủy KTNN tổ chức sơ kết 03 năm thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW và đề nghị Đảng ủy Khối các cơ quan Trung

ương khen thưởng 01 tổ chức và 01 cá nhân có thành tích xuất sắc, qua đó kịp thời nhân rộng gương người tốt, việc tốt để làm gương và khích lệ tinh thần thi đua cho mọi cá nhân, tập thể trong ngành noi theo

Trong những năm qua, Đảng bộ KTNN luôn giữ vững mục tiêu: lãnh đạo

thực hiện nhiệm vụ chính trị là trọng tâm, xây dựng Đảng là nhiệm vụ then chốt,

với mục tiêu đó, Đảng ủy KTNN thường xuyên quan tâm làm tốt công tác xây dựng Đảng, đổi mới và hoàn thiện phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng, đổi mới phương thức tuyển chọn, bổ nhiệm cán bộ, nhất là người đứng đầu theo các tiêu chí: bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực, uy tín, năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung đã phù hợp với yêu cầu của Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2030, tầm nhìn năm 2035; phát huy hiệu lực, hiệu quả quản lý của Nhà nước, phối hợp tốt với Ban cán sự và lãnh đạo KTNN xác định đúng trọng tâm, trọng điểm nhiệm vụ chính trị hàng năm, tập trung chỉ đạo quyết liệt, đồng thời tranh thủ tối đa sự quan tâm, giúp đỡ của Bộ Chính trị, Đảng đoàn Quốc hội và Đảng ủy Khối các cơ quan Trung ương, tạo sự chuyển biến rõ nét về quyết tâm chính trị, sự đồng lòng ngày càng cao trong thực thi và hoàn thành nhiệm vụ chính trị của Ngành, góp phần xây dựng Đảng bộ ngày càng trong sạch, vững mạnh

Với sự đoàn kết, nhất trí, cộng sự cao trong Ban cán sự đảng, Đảng ủy, tập thể lãnh đạo cùng với việc phát huy vai trò, trách nhiệm, gương mẫu đi đầu của từng cấp lãnh đạo, quản lý, trong 25 năm qua, KTNN đạt được nhiều kết quả nổi bật về hoạt động kiểm toán, cụ thể KTNN đã phát hiện và kiến nghị xử lý tài chính 413.145 tỷ đồng, trong đó tăng thu NSNN 92.716 tỷ đồng, giảm chi NSNN 93.730 tỷ đồng Đặc biệt, tính từ năm 2016 đến nay, KTNN đã kiến nghị xử lý tài chính 260.110 tỷ đồng, gấp 5 lần so với giai đoạn 2011 - 2015 (trong đó, kiến nghị tăng thu ngân sách 59.361 tỷ đồng, giảm chi ngân sách 59.349 tỷ đồng, kiến nghị xử lý khác 141.400 tỷ đồng); kiến nghị sửa đổi bổ sung, thay thế, hủy bỏ 469 văn bản quy phạm pháp luật sai quy định hoặc chưa phù hợp với thực tế nhằm bịt lỗ hổng về cơ chế, tránh thất thoát, lãng phí; chuyển 12 vụ việc sang Cơ quan Cảnh sát điều tra kiến nghị điều tra làm rõ để xử lý về hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự Nhìn chung, công tác kiểm toán trong những năm vừa qua đã có nhiều đổi mới về nội dung, phương pháp kiểm toán, đột phá vào nhiều lĩnh vực và vấn đề được Đảng, Nhà nước và dư luận xã hội quan tâm như đất đai, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước, dự án BT,

BOT, quản lý, sử dụng vốn ODA, CNTT, tài nguyên khoáng sản, môi trường…; phạm vi kiểm toán ngày càng mở rộng, chất lượng được nâng cao toàn diện, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước giao, đóng góp thiết thực vào việc xây dựng và phát triển đất nước Để đạt được thành tích đó, vai trò người đứng đầu hết sức quan trọng, người đứng đầu phải là phải là một “nhạc trưởng” có vai trò tiên phong, lãnh đạo, dẫn đắt; có khả năng đoàn kết, hội tụ, lan tỏa khát vọng đến cấp dưới, một điểm riêng không thể thiếu của người lãnh đạo là tầm nhìn xa, tính quyết đoán, mạnh mẽ, khả năng quản lý điều hành chặt chẽ, sáng tạo, công bằng, đúng pháp luật Đặc biệt là tính liêm chính, công bằng, kiến tạo, nhất quán, luôn là tấm gương cho cấp dưới học tập Người lãnh đạo là đại diện cho ý chí, năng lực, đạo đức, bản lĩnh, công bằng, sáng tạo vì vậy người lãnh đạo phải luôn trau dồi phẩm chất, học tập và làm theo tấm gương của Bác Hồ, đồng thời lan tỏa cho toàn đơn vị thực hiện Thời gian vừa qua, KTNN luôn quan tâm đến vai trò người đứng đầu đơn vị, vụ trưởng, thủ trưởng đơn vị, trưởng đoàn, tổ trưởng ở các đoàn kiểm toán, đó chính là nhân tố cơ bản quyết định thắng lợi việc thực hiện nhiệm vụ KTNN thời gian qua

Trong thời gian tới, để nâng cao hơn nữa vai trò người đứng đầu trong học tập và làm theo lời Bác, Đảng bộ KTNN đề ra một số giải pháp như sau:

Một là, tăng cường nâng cao nhận thức và trách nhiệm của cấp ủy, đặc biệt

nêu gương của người đứng đầu cấp ủy và lãnh đạo cơ quan, đơn vị trong học tập và làm theo tấm gương của Bác

Hai là, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục tinh thần tự giác

trong việc rèn luyện và tu dưỡng đạo đức, lối sống, văn hóa, ứng xử, trách nhiệm, nêu gương và lòng tự tôn nghề nghiệp cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp Gắn việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh và Nghị quyết TW4 (khóa XI, XII) theo hướng thiết thực và hiệu quả

Ba là, mỗi cán bộ, đảng viên nhất là cán bộ lãnh đạo chủ chốt các cấp phải

thường xuyên tu dưỡng, rèn luyện, nêu cao ý thức trách nhiệm, gương mẫu đi đầu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

Bốn là, tăng cường kiểm tra, giám sát về thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW, Quy

định số 101-QĐ/TW, Quy định số 55-QĐ/TW, Quy định số 08-QĐi/TW, kịp thời phát huy, khen thưởng những nhân tố tích cực và có giải pháp chỉ đạo khắc phục những hạn chế, khuyết điểm

Năm là, Tổ chức thực hiện tốt việc sơ kết, tổng kết kết quả triển khai thực hiện

Chỉ thị số 05-CT/TW, đưa việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh làm tiêu chuẩn xét thi đua khen thưởng, đánh giá, xếp loại tổ chức đảng và đảng viên hàng năm./

NGÀNH KIỂM SÁT THỰC HIỆN LỜI BÁC DẠY:

“CÔNG MINH, CHÍNH TRỰC, KHÁCH QUAN,

THẬN TRỌNG, KHIÊM TỐN”

Đồng chí Nguyễn Văn Quảng

Phó Viện trưởng, Bí thư Đảng ủy Viện kiểm sát nhân dân tối cao

1.Tư tưởng Hồ Chí Minh là tài sản vô cùng to lớn của Đảng và của cả dân

tộc ta, là khoa học lý luận cơ bản của cách mạng Việt Nam Từ năm 2006 đến nay, Đảng ta đã ban hành nhiều chỉ thị, nghị quyết về việc học tập và làm theo Bác, trong đó có Chỉ thị số 06-CT/TW ngày 07/11/2006 của Bộ Chính trị về tổ chức

cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; Chỉ thị số 03-CT/TW ngày 14/5/2011 của Bộ Chính trị về “Tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm

theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”; Chỉ thị số 05-CT/TW ngày 15/5/2016 của

Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ

Chí Minh” Chủ đề của các cuộc vận động nêu trên đồng thời cũng là nội dung của

cuộc vận động Nhân kỷ niệm 50 năm thực hiện Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1969 - 2019), 50 năm Ngày mất của Người (02/9/1969 - 02/9/2019), 74 năm Cách mạng tháng Tám (19/8/1945 - 19/8/2019) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02/9/1945 - 02/9/2019), chúng ta tiếp tục nghiên cứu, học

tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người; chúng ta tiếp tục “Noi

gương Chủ tịch Hồ Chí Minh” gắn liền với việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ

được giao, gắn liền với lời dạy của Người với cán bộ ngành Kiểm sát nhân dân

Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) là một thiết chế kiểm soát quyền lực Nhà nước, đảm bảo cho pháp chế được thực hiện nghiêm chỉnh và thống nhất, ngày từ khi thành lập, VKSND có chức năng cơ bản là kiểm sát việc tuân theo pháp luật trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Theo quy định của Hiến pháp năm

2013, VKSND được giao nhiệm vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động

tư pháp Chức năng thực hành quyền công tố là thực hiện việc buộc tội của Nhà

nước đối với người phạm tội Chức năng Kiểm sát hoạt động tư pháp để kiểm sát tính hợp pháp của các hành vi, quyết định của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong hoạt động tư pháp, tức là chức năng giám sát Nhà nước (gọi là kiểm sát) đối với hoạt động điều tra (của cơ quan điều tra thuộc ngành Công an), xét xử (Tòa án), thi hành án (thuộc Công an và Bộ Tư pháp quản lý) VKSND phải chịu trách nhiệm chính đối với hoạt động của Cơ quan Điều tra nếu để xảy ra oan, sai trong việc khởi tố, bắt, tạm giữ, tạm giam, điều tra, truy tố, phải bảo đảm việc truy tố có căn

cứ, đúng pháp luật, cùng với cơ quan điều tra khắc phục những vi phạm, tồn tại trong quá trình điều tra, bảo đảm không để lọt tội phạm, người phạm tội, không làm oan người vô tội; đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân và những đối tượng yếu thế trong các vụ việc dân sự, kinh doanh, thương mại và trong các vụ án hành chính Chính vì vậy, ngay từ những ngày đầu mới thành lập Viện kiểm sát nhân dân, khi làm việc với các đồng chí Lãnh đạo cao nhất của ngành, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn cán bộ Kiểm sát phải rèn luyện

phấn đấu thực hiện năm đức tính: “Công minh, chính trực, Khách quan, Thận

trọng, Khiêm tốn” Hơn nửa thế kỷ phấn đấu và trưởng thành, ngành Kiểm sát nói

chung, mỗi cán bộ ngành kiểm sát nói riêng đều thấm nhuần lời dạy của Bác, không ngừng nghiên cứu, học tập, vận dụng và làm theo lời dạy của Người để đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới Đề hoàn thành nhiệm vụ của mình, mỗi cán bộ, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân vừa phải có phẩm chất của người cán bộ cách mạng nói chung vừa phải rèn luyện 05 đức tính mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy đối với cán bộ ngành KSND

Trong giáo dục, rèn luyện cán bộ, Bác Hồ thường coi trọng cả đức và tài, trong đó Người luôn coi đạo đức là “gốc” Trong năm đức tính Bác Hồ đã dạy cán

bộ Kiểm sát, Người cũng đề cập chủ yếu đến vấn đề đạo đức Chúng ta thấy, giữa các đức tính trên của người cán bộ Kiểm sát lại có mối quan hệ gắn bó mật thiết với nhau, bổ sung cho nhau Do đó, người cán bộ Kiểm sát phải học tập, tu dưỡng, rèn luyện để có trong mình cả năm đức tính đó, thiếu một trong các đức tính này thì không thể trở thành người cán bộ Kiểm sát chân chính, người cán bộ Kiểm sát theo tư tưởng của Bác Hồ được

Vấn đề đặt ra là học tập và làm theo lời dạy của Bác Hồ đối với cán bộ Kiểm sát như thế nào? và vận dụng lời dạy của Người trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của ngành hiện nay như thế nào để đạt kết quả tốt?

Có chuyện kể rằng trong một số chuyến đi thăm nước bạn, Bác vẫn mang đôi dép cao su thường dùng hằng ngày Cán bộ cùng đi cũng muốn làm theo Bác Bác nói: Bác có thể đi dép cao su được, nhưng các chú thì không thể và không nên làm như Bác, nên cán bộ cùng đi vẫn mang giày tây Việc Bác đi dép cao su được

dư luận cả nước ca ngợi, coi đó như một biểu hiện đẹp về đức tính giản dị của một lãnh tụ nhân dân Qua câu chuyện này, chúng ta rút ra bài học là học tập và làm theo lời bác dạy của Bác có ý nghĩa là phải nắm vững tinh thần cơ bản của Người, chứ không phải “bắt chước” hoặc làm theo y hệt những gì Bác Hồ đã làm

2 Thông qua việc học tập và làm theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh,

cán bộ Kiểm sát đã rút ra một số nhận thức cốt lõi như sau:

Một là, về sự công minh: Theo từ điển Tiếng việt, thì “Công minh” là “Công

bằng và sáng suốt”1 Công bằng là một trong những chủ trương, chính sách của Đảng ta, là nguyên tắc quan trọng được pháp luật quy định Trong công tác đấu tranh, xử lý tội phạm, việc thực hiện nguyên tắc công bằng phải được đề cao để đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của nhà nước, tổ chức và mọi công dân không bị xâm phạm Bên cạnh việc thực hiện công bằng phải luôn bảo đảm tính sáng suốt Nếu không sáng suốt, sẽ không phân biệt được phải trái, trắng đen, có tội hay không có tội, rất dễ dẫn đến oan, sai không còn sự công bằng nữa Do vậy, khi thực hiện nhiệm vụ, cán bộ Kiểm sát luôn phải tuân thủ pháp luật, phản ánh đúng, đầy

đủ tài liệu, chứng cứ, nhìn nhận, đánh giá khách quan, xem xét hoàn cảnh, điều kiện cụ thể và quyết định bằng một cái tâm trong sáng; phải căn cứ vào các quy định của pháp luật để bảo đảm sự công bằng; đồng thời, phải có năng lực, trình độ, phẩm chất để giải quyết công việc bảo đảm sự công tâm, minh bạch, rõ ràng

Hai là, về sự chính trực: Chính trực có nghĩa là “Có tính ngay thẳng” 2 Đối

với bất cứ người nào và bất cứ trong công việc gì đều đòi hỏi phải có sự ngay thẳng, thật thà Trong đấu tranh phòng chống tội phạm, sự chính trực là biểu hiện,

là yêu cầu rất cao của tính ngay thẳng, đòi hỏi người cán bộ Kiểm sát phải có

“dũng khí”, phải có “gan” mới đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ Đấu tranh phòng chống tội phạm là đối mặt với mặt trái của xã hội, phải đương đầu trước những áp

1 Từ điển Tiếng việt , NXB Đà Nẵng 2006, tr2008

2 Từ điển Tiếng việt, NXB Đà Nẵng 2006.

lực, khó khăn, nhất là khi đấu tranh xử lý đối với các loại tội phạm đặc biệt nguy hiểm, tội phạm có tổ chức, tội phạm về ma túy, tham nhũng…Do vậy, trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ cán bộ Kiểm sát phải phấn đấu, rèn luyện để

có phẩm chất, bản lĩnh vững vàng, không chịu lùi bước, không chịu khuất phục trước mọi khó khăn, thử thách; thấy đúng phải kiên quyết bảo vệ, thấy sai phải kiên quyết đấu tranh, bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân

Ba là, về việc tôn trọng sự thật khách quan: Phạm trù khách quan được hiểu

là “Cái tồn tại bên ngoài, không phụ thuộc vào ý thức, ý chí của con người, trong quan hệ đối lập với chủ quan” 3 Trong quá trình thu thập chứng cứ, tài liệu để xử

lý tội phạm, người tiến hành tố tụng nói chung, cán bộ Kiểm sát nói riêng đều phải đảm bảo tính khách quan Đây là yêu cầu rất cao do đặc thù nghiệp vụ của ngành kiểm sát, đòi hỏi cán bộ Kiểm sát trong mỗi hoạt động tố tụng phải thực hiện triệt

để nguyên tắc này Trước các quyết định tố tụng như khởi tố, bắt, tạm giữ, tạm giam, truy tố… trong các vụ án hình sự cũng như các vụ việc dân sự, Kiểm sát viên đều phải tôn trọng sự thật khách quan, tôn trọng những sự việc, hiện tượng tồn tại ở thực tế đã được thu thập thành chứng cứ, tài liệu hợp pháp có trong hồ sơ vụ

án, để đánh giá, kết luận chính xác sự kiện phạm tội và người phạm tội, tránh cảm tính hoặc các suy diễn chủ quan, dẫn đến làm oan người vô tội hoặc bỏ lọt tội phạm Do đó, cán bộ Kiểm sát phải không ngừng nghiên cứu lý luận, thường xuyên trau dồi kỹ năng, kinh nghiệm thực tế để có đủ năng lực, trình độ bảo đảm khi xem xét, đánh giá và giải quyết các vụ án luôn tôn trọng sự thật khách quan

Bốn là, về sự thận trọng: Thận trọng là “Có đắn đo, suy tính cẩn thận trong hành động trong hành động, để tránh sai sót” 4 Để có được những quyết định thận

trọng, đúng đắn, trong công việc phải luôn sâu sát thực tế và nắm chắc nội dung sự

việc, đó chính là phong cách làm việc luôn “đi sâu, xét kỹ” của Bác Hồ

Với đặc thù chức năng của Viện kiểm sát nhân dân thực hành quyêng công

tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, cán bộ Kiểm sát càng phải đề cao tính thận trọng, nhất là trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, bởi lẽ công tác này liên quan trực tiếp đến sinh mệnh chính trị của mỗi con người Do vậy, phải luôn nắm chắc nội dung vụ án, trực tiếp nghiên cứu hồ sơ và thực hiện đầy đủ, chặt chẽ các trình tự tố tụng, trực tiếp hỏi cung bị can trước khi đề xuất việc phê chuẩn phải

3 , 4 Từ điển Tiếng việt, NXB Đà Nẵng 2006.

4

nắm chắc sự việc và xem xét đánh giá thận trọng, để tránh oan, sai, hoặc bỏ lọt tội phạm

Năm là, về sự khiêm tốn: Khiêm tốn là “Có ý thức và thái độ đúng mực trong việc đánh giá bản thân, không tự mãn, tự kiêu, không tự cho mình là hơn người” 5 Sự khiêm tốn thật sự phải được đặt trong mối quan hệ đối với tự mình và

đối với mọi người Trong quá trình thực hiện chức năng, nhiệm vụ, ngoài việc đối mặt với tội phạm, Viện kiểm sát nhân dân còn thực hiện việc kiểm sát hoạt động của cơ quan tư pháp, để phát hiện vi phạm, thiếu sót trong hoạt động của cơ quan này Với đặc thù công việc như vậy, đòi hỏi mỗi cán bộ Kiểm sát phải tự mình không ngừng học hỏi hoàn thiện mình và luôn có thái độ đúng mực trong công việc; đồng thời, phải luôn tôn trọng và lắng nghe ý kiến của nhân dân, đồng nghiệp

và của cơ quan hữu quan Đặc biệt, để hoàn thành tốt nhiệm vụ cán bộ Kiểm sát phải trọng dân, học dân và tranh thủ sự giúp đỡ của nhân dân Trong thực tiễn, kết quả giải quyết bất cứ vụ án nào đều kết tinh đầy đủ 5 chuẩn mực mà Hồ Chí Minh

đã dạy trong đó, không thể tách biệt tiêu chuẩn nào

Hàng năm, toàn ngành KSND thụ lý kiểm sát điều tra và đưa ra truy tố để xét xử trên 70.000 vụ án và hàng trăm ngìn bị can; thực hiện hơn 3.000 lần trực tiếp kiểm sát tại nhà tạm giữ, trại tạm giam, trại giam; kiểm sát gần 80.000 người thi hành án; kiểm sát gần 420.000 vụ việc dân sự, kinh doanh, thương mại, vụ án hành chính, ,… trên cơ sở pháp luật, với phương châm hành động xuyên suốt 05 đức tính Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy, hàng năm Viện kiểm sát nhân dân ban hành xấp xỉ 90.000 yêu cầu xác minh, giai quyết tố giác, tin báo tội phạm; hơn 60.000 yêu cầu điều tra; yêu cầu khởi tố 700 đến 800 vụ án hình sự; trực tiếp khởi tố hàng chục vụ án và bị can Đặc biệt hủy bỏ hàng trăm quyết định không khởi tố vụ án và quyết định khởi tố vụ án, hủy bỏ 800 lệnh, quyết định bắt tạm giữ, tạm giam trái pháp luật… bên cạnh đó, toàn ngành ban hành hàng nghìn kiến nghị, kháng nghị yêu cầu cơ quan tiến hành tố tụng và cơ quan hữu quan khắc phục vi phạm Đặc biệt, kết quả nổi bật trong thời gian qua là công tác đấu tranh, xử lý các vụ án đặc biệt nghiêm trọng về kinh tế, chức vụ và tham nhũng; việc quyết liệt thu hồi tài sản tham nhũng được Đảng, Nhà nước đánh giá cao, nhân dân đồng tình ủng hộ

Tuy nhiên phải thắng thẳn thừa nhận rằng, ở một vài nơi, cán bộ, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân còn chưa thực sự tích cực tu dưỡng, rèn luyện, chưa thực sự thấm nhuần 5 đức tính mà Bác Hồ đã dạy, thiếu khách quan, thận trọng,

5 Từ điển Tiếng việt, NXB Đà Nẵng 2006, tr 500.

dẫn đến một số trường hợ bị khởi tố, xét xử oan, sai nghiêm trọng, dẫn đến một số trường hợp bị khởi tố, xét xử oan, sai nghiêm trọng (vụ quán Cà phê Xin chào, Nguyễn Thanh Chấn…) Trong thời gian tới, toàn ngành Kiểm sát tiếp tục thực hiện các giải pháp đồng bộ, tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức; thực hiện có hiệu quả Chỉ thị 05-CT/TW và Nghị quyết Trung ương 4 gắn

với lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với cán bộ Kiểm sát “Công minh, chính

trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn”, phấn đấu xây dựng ngành Kiểm sát nhân

dân ngày càng trong sạch, vững mạnh./