Quản lý hoạt động làm quen với chữ viết cho trẻ mẫu giáo tại hệ thống trường mầm non little sol montessori thành phố hà nội

VIỆNHÀNLÂM KHOAHỌCXÃHỘIVIỆTNAMHỌCVIỆNKHOAHỌCXÃHỘI PHẠMTHỊHƯƠNG QUẢNLÝHOẠTĐỘNGLÀMQUENVỚICHỮVIẾTCHOTR ẺMẪUGIÁOTẠIHỆTHỐNGTRƯỜNGMẦMNON LITTLESOLMONTESSORI,THÀNHPHỐHÀNỘI LUẬNVĂNTHẠCSĨQUẢNLÝGI

VIỆNHÀNLÂM KHOAHỌCXÃHỘIVIỆTNAM

HỌCVIỆNKHOAHỌCXÃHỘI

PHẠMTHỊHƯƠNG

QUẢNLÝHOẠTĐỘNGLÀMQUENVỚICHỮVIẾTCHOTR ẺMẪUGIÁOTẠIHỆTHỐNGTRƯỜNGMẦMNON

LITTLESOLMONTESSORI,THÀNHPHỐHÀNỘI

LUẬNVĂNTHẠCSĨQUẢNLÝGIÁODỤC

HÀNỘI,2019

VIỆNHÀNLÂM KHOAHỌCXÃHỘIVIỆTNAM

HỌCVIỆNKHOAHỌCXÃHỘI

PHẠMTHỊHƯƠNG

QUẢNLÝHOẠTĐỘNGLÀMQUENVỚICHỮVIẾTCHOTR ẺMẪUGIÁOTẠIHỆTHỐNGTRƯỜNGMẦMNON

LITTLESOLMONTESSORI,THÀNHPHỐHÀNỘI

Ngành:QuảnlýgiáodụcM ãsố:8.14.01.14

NGƯỜIHƯỚNGDẪNKHOAHỌC:TS

.BÙITHỊVÂNANH

HÀNỘI,2019

Tôixincamđoanđâylàcôngtrìnhnghiêncứucủariêngtôi,cácsốliệughitrongl uậnvănlàtrungthực.Nhữngkếtluậnkhoahọccủaluậnvănchưatừngcôngbốtrongbất kỳcôngtrìnhnàokhác.

HàNội,ngày tháng năm2019

Tácgiả

PhạmThịHương

MỤCLỤCMỞĐẦU 1 Chương1:CƠSỞLÝLUẬNVỀQUẢNLÝHOẠTĐỘNGLÀMQUEN

VỚICHỮVIẾTCHOTRẺMẪUGIÁOTẠICÁCTRƯỜNGMẦMNON

THEOPHƯƠNGPHÁPMONTESSORI 10

1.1 Cáckháiniệmcơbản 101.2 PhươngphápgiáodụcMontessori 141.3 Hoạtđộnglàmquenchữviếtchotrẻmẫugiáotạicáctrườngmầmnon

theophươngphápMontessori 181.4 QuảnlýhoạtđộnglàmquenchữviếtchotrẻmẫugiáotạicáctrườngmầmnontheophươngphápMontessori 31

1.5 CácyếutốảnhhưởngđếnquảnlýhoạtđộnglàmquenvớichữviếtchotrẻmẫugiáotạicáctrườngmầmnontheophươngphápMontessori 36

Chương2:THỰCTRẠNGQUẢNLÝHOẠTĐỘNGLÀMQUENVỚICHỮVIẾT CHOTRẺMẪUGIÁOTẠIHỆTHỐNGTRƯỜNGMẦMNONLITTLESOLMO NTESSORI-HÀNỘI 38

2.1 KháiquátvềhệthốngtrườngmầmnonLittleSolMontessori-HàNội 38

2.2 Tổchứckhảosát 392.3 Kếtquảkhảosát 422.4 Nhữngyếutốảnhhưởngđếnquảnlýhoạtđộnglàmquenchữviếtcho

trẻmẫugiáotạihệthốngtrườngmầmnonLittleSolMontessori-HàNội 59

2.5 ĐánhgiáchungvềthựctrạngquảnlýhoạtđộnglàmquenvớichữviếtchotrẻmẫugiáotạihệthốngtrườngmầmnonLittleSolMontessori-HàNội 60

Chương3:BIỆNPHÁPTĂNGCƯỜNGQUẢNLÝHOẠTĐỘNGLÀMQUENVỚ ICHỮVIẾTCHOTRẺMẪUGIÁOTẠIHỆTHỐNGTRƯỜNGMẦMNONLITT LESOLMONTESSORI-HÀNỘI 63

3.1 Cácnguyêntắcđềxuấtgiảipháp 633.2 Cácbiệnpháptăngcườngquảnlýhoạtđộnglàmquenvớichữviếtcho

trẻmẫugiáotạihệthốngcáctrườngmầmnonLittleSolMontessori-HàNội 64

3.3 Mốiquanhệgiữacácbiệnpháp 713.4 Kếtquảthămdòthựctếvềtínhcầnthiếtvàtínhkhảthicủacácbiệnpháp 71

KẾTLUẬNVÀKIẾNNGHỊ 77 TÀILIỆUTHAMKHẢO 80

Bảng1.1.SựkhácbiệtcơbảngiữaphươngphápMontessorivàphươngpháp

truyềnthống 18

Bảng1.2.NhậtkýhoạtđộngcủatrẻMontessoritrongpháttriểnngônngữ TiếngViệt 28

Bảng2.1.ĐốitượngkhảosátthựctrạngquảnlýhoạtđộngLQCVtạihệthống trườngmầmnonLittleSolMontessori-HàNội 40

Bảng2.2.Môtảdữliệukhảosát 42

Bảng2.3.Cơsởvậtchất,trangthiếtbịphụcvụhoạtđộngLQCV 43

Bảng2.4.NănglựcchuyênmôncủađộingũGVthamgia 45giảngdạ yhoạtđộngLQCV 45

Bảng2.5.MứcđộthựchiệnnộidungcáchoạtđộngLQCV 46

Bảng2.6.HoạtđộngdạycủađộingũGVthamgiagiảngdạyhoạtđộngLQCVchotrẻmẫugiáo .48

Bảng2.7.KếtquảđánhgiáhọcsinhtronghoạtđộngLQCVchotrẻmẫugiáo 50

Bảng2.8.CôngtácxâydựngkếhoạchhoạtđộngLQCVchotrẻmẫugiáo 53

Bảng2.9.CôngtácchỉđạotổchứchoạtđộngLQCVchotrẻmẫugiáo 55

Bảng2.10.Côngtáckiểmtra,đánhgiáhoạtđộngLQCVchotrẻmẫugiáo 56

Bảng2.11.CôngtácquảnlýcơsởvậtchấttổchứchoạtđộngLQCVchotrẻ mẫugiáo 57

Bảng2.12.Cácyếutốảnhhưởngđếnquảnlýhoạtđộnglàmquenchữviếtchotrẻmẫugiá otạihệthốngtrườngmầmnonLittleSolMontessori-Hà Nội 59

Bảng3.1.Đánhgiámứcđộcầnthiếtcủacácbiệnphápđềxuất 72

Bảng3.2.Đánhgiámứcđộkhảthicủacácbiệnpháp 73

Bảng3.3.Tổnghợpkếtquảđánhgiámứcđộcầnthiếtvàmứcđộkhảthicủa cácbiệnphápđềxuất 73

Biểuđồ3.1.Mốiquanhệgiữacácbiệnpháp 71Biểuđồ3.2.Kếtquảkhảonghiệmđánhgiámứcđộcầnthiếtvàkhảthi 74

1 Tínhcấpthiếtcủađềtài

MỞĐẦU

“Chữviếtlàhệthốngcáckýhiệuđểghilạingônngữtheodạngvănbản,làsựmiêutảngônngữthôngquaviệcsửdụngcáckýhiệuhaycácbiểutượng Đốivớilịchsửpháttriểncủaxãhộiloàingười,chữviếtcómộtvaitròrấttolớn.Chữviếtlàphươngtiệnghilạithôngtin,khôngcóchữviếtthìkhôngthểcósách,cácphátminh,cácthànhtựukhôngthểtruyềnlại.Âmthanhhaylờinóilàcáivỏvậtchấtcủangônngữvẫncónhữnghạnchếnhấtđịnh,cógiớihạn,khôngthểtruyềnđạtrộngrãivàchínhxác,lưugiữlâudàinhưchữviết.Âmthanhbịhạnchếvềkhoảngcáchvàthờigiantheokiểutamsaothấtbản.Chữviếtkhắcphụcđượcnhữngđiểmtrênlàphươngtiệnhoànhảođểtruyềnđạtthôngtin,lưugiữthôngtin,kíchthíchsựsángtạo,làthànhquảkỳdiệu,vĩđạicủaloàingười.”[31]

Vềmặtlýluận,sựpháttriểnngônngữcủatrẻtrongnhữngnămthángđầuđờicóvaitròrấtquantrọngvớikhảnăngtưduy,nhậnthứcvàgiaotiếpcũngnhưtoànbộquátrìnhpháttriểnvềsaucủatrẻ.Ngoàirangônngữđốivớitrẻcònlàphươngtiệnđểđiềukhiển,điềuchỉnhhànhvigiúptrẻlĩnhhộicácgiátrịđạođứcmangtínhchuẩnmực.TheogiáosưPhùngĐứcToàn(TrungQuốc),dạychữsớmchotrẻsẽtậndụngsựchúývôthức,rènluyệnkhảnăngquansát,bồidưỡngtrínhớ,pháttriểnkhảnăngtưduyvàkhảnăngtưởngtượng,vunđắptínhcáchtốtđẹpvàbồidưỡngniềmyêuthíchđọcsách,bồidưỡngkhảnăngvàthóiquentựhọcchotrẻ.Ôngchorằngtrướckhivàotiểuhọc,trẻnênbắtđầuhọccả2ngônngữthínhgiác(nghe-nói)vàngônngữthịgiác(đọc-

viết).Nhữngđứatrẻđượchọccả2loạingônngữtừsớm,tưduysẽpháttriển

6tuổiđượcsửdụngcácyếutốvuichơivàsángtạocủatròchơihọctập

PhươngphápGiáodụcMontessorilàmộtphươngphápsưphạmgiáodụctrẻemdựatrênnghiêncứuvàkinhnghiệmcủabácsĩvànhàgiáodụcÝMariaMontessori(1870–

1952).Đâylàphươngphápvớitiếntrìnhgiáodụcđặcbiệtdựavàoviệchọcquacảmgiác.PhươngphápMontessorichấpnhậnsựduynhấtcủamỗitrẻvàchophéptrẻpháttriểntuỳtheonhữngkhảnăngriêngcủamìnhvàthờigianriêngcủamình.ViệctổchứccáclớphọctheomôhìnhMontessorriđảmbảosựtôntrọngtínhriêngbiệtcủamỗitrẻvàđượcbốtríphònghọcvàbàihọcphùhợpnhữngnhucầuvàmụcđíchcủamỗiem.Phươngphápchủyếuđượcápdụngchotrẻnhỏtừ2-

6tuổidocácbảnnăngvàsựnhạycảmduynhấtcủatrẻnhỏđốivớicácđiềukiệntrongmôitrường.PháttriểnvềngônngữchotrẻlàmộttrongnhữngmụctiêuquantrọngtrongchươngtrìnhgiảngdạycủaphươngphápMontessori.TiếnsĩMontessoriđãthiếtkếnhữngbộgiáocụtinhtếđểtrẻcóthểpháthuytốiđakhảnăngngônngữthôngquacácgiácquancủamình.CáchoạtđộnghọctậptheophươngphápMontessoritậptrunghọcbằngtrảinghiệm.Trẻhiếmkhihọctheosáchgiáokhoa,sáchbàitậpmàhọckhitiếpxúctrựctiếpvớinhữnggiáocụhọctậpcụthể,nhằmđưakháiniệmtrừutượngvàocuộcsốnggiúptrẻhọcvàhiểusâuhơn.HọcchữbằngphươngphápMontessorisẽgiúptrẻghisâunhớlâuvàtănghứngthúkhámpháhọctập,đặtnềntảngtưduychoviệctiếpthukiếnthứcvềsau.[31]

QuathựctiễncôngtáctạihệthốngtrườngmầmnonLittleSolMontessori-HàNộivàtìmhiểuthựctếtạicáchệthốngtrườngmầmnontheophươngphápMontessorikháctạiHàNội,hoạtđộngLQCVchotrẻmẫugiáođượccáctrường

Xuấtpháttừcáclýdotrêntôilựachọnđềtài“Quảnlýhoạtđộnglàmquenvớichữviết chotrẻmẫugiáotạihệthốngtrườngmầmnonLittleSolMontessori-

thànhphốHàNội”làmđềtàicholuậnvănthạcsĩchuyênngànhquảnlýgiáodục.

2 Tìnhhìnhnghiêncứuliênquanđếnđềtàinghiêncứu

2.1 Trênthếgiới

Nhữngnămgầnđâyxuấthiệntrongcáctàiliệukhoahọcthuậtngữ“khảnăngtiềnđọc–viết”(emergentliteracy)khicácnhànghiêncứu,quảnlýgiáodụcmầmnonnóivềviệcchotrẻbướcđầulàmquenvớiđọc,viếtởtrườngmầmnon.Điềunàythểhiệnsựquantâmcủangườilớnkhichotrẻsớmtiếpxúcvớimộtcôngviệcrấtquantrọngtrongcuộcđờimỗiconngười:đọcvàviết

MariaMontessori(1967)chorằng:nênkhuyếnkhíchtrẻtôlạicácnétchữcái,sửdụnghaingóntayđầutiênnhưlàbàitậpluyệntậptrướckhiviết.Bànhậnthấyloạicửđộngxúcgiácnhỏnàydườngnhưgiúpíchchotrẻnhỏkhichúngcầmcáccôngcụviếtsaunày.Khitrẻnhìnthấyvàsờvàonhữngchữcái,3giácquancùngđượchuyđộngmộtlúc:nhìn,sờvàtâmđộngcơbắp.Đâychínhlànguyênnhânchothấynhữnghìnhảnhđồhọathườngănsâuhơnvànhanhhơnvàotrínhớcủatrẻsovớinhữnggìđạtđượcchỉbằngquansáttrongcácphươngphápthôngthường.Vànhữngấntượngcóđượcnhờvàocảmgiácvềvậnđộngcơbắpthườnggiữlạilâunhấtđốivớitrẻnhỏ.Mộtđứatrẻcóthểkhôngnhớđượcchữcáinếuchúngchỉnhìn,nhưngkhichúngđượcsờvàonhữngchữcáithìchúngcóthểnhớlại[24]

Montessoriđãnghiêncứuxâydựngcácphươngphápgiáodụcđốivớitrẻtừ0-3tuổi,3-

18tuổitrongđóđãchỉragiaiđoạntrưởngthànhquantrọngnhấtcủatrẻlàtừ0-6tuổi[8].Mỗiđứatrẻsinhrađềucómộtnănglựctiềmtànglàkhảnăngmẫncảm,khảnănglĩnhhội.Khảnăngnàytồntạitronggiaiđoạntrẻtừ0-6tuổi[27].Giaiđoạn0-

6tuổiđượccoilàgiaiđoạnvàngtrongpháttriểnkhảnăngngônngữcũngnhưgiáodụcsớmcủatrẻ

Trongphongtràogiáodụcsớm,nổibậtmộtquanđiểmvềdạychữsớmchotrẻcủaGiáosưPhùngĐứcToàn(TrungQuốc).Trongmộtsericáccuốnsáchvềgiáodụcsớm(nămnào),đ

ángchúýcócuốn“Phươngán0tuổi–

Pháttriểnngônngữtừtrongnôi”,chorằng“trẻnhỏhọcchữcũngtựnhiênnhưhọcngônngữn ói.Vậythìkhôngcólýdogìchúngtadạynóichotrẻtừsơsinhmàđợichotrẻđếntiểuhọcmớidạy chữviết”[17].

Richardsonvàcộngsự(1997)trongnghiêncứuvềphươngphápMontessorichuẩnbịchotrẻhọcđọcvàviếtđãchỉratrongphươngphápMontessoriviệcđọclàkhảnăngtrừutượnghóacuốicùngcủangônngữhơnlàmộtkỹnăngđặcbiệtđượcdạy.Việcchuẩnbịtrựctiếpvàgiántiếptrongquátrìnhhọccủatrẻđóngvaitròquantrọng[29]

RyanTahzeem(2015)trongluậnvănnghiêncứuvềphươngphápMontessori“Tầmq uantrọngcủalàmquenvớiviếttrướckhiđọc-

CáchthứctàiliệuvàchươngtrìnhMontessorihỗtrợquátrìnhhọc”đãchỉravaitròvàtầmquan

trọngcủaviệcviếttrướckhiđọcchomọiđốitượnglứatuổi,giớitínhkhácnhau[30]

2.2 ỞViệtNam

Trongcuốn“Phươngpháppháttriểnngônngữchotrẻdưới6tuổi,nộidungchuẩnbịc hotrẻtậpđọc,tậpviết”HoàngThịOanhcùngcáccộngsự(2000)cónêu:Dạytrẻnhậnbiết29c

hữcáighiâmtheokiểuchữinthường-đâylànộidunggiúptrẻtựgiáchìnhthànhchữcái,trigiácbằngmắt,bằngtayđểlàmquenvànhậndạngchữcái.Dạytrẻnhớđượctênâmchữcái-

đâylànộidunggiúptrẻ5tuổichuẩnbịhọcghépcácâmthànhvần,thànhtiếngởlớp1.Dạytrẻlàmquenvớitưthếngồivàcáchcầmbútviếtkhitậptôchữcái-

đâylànộidungkhôngthểthiếutrongviệcchuẩnbịchotrẻmẫugiáolênhọclớp1.Dạytrẻkỹnăngtônhữngnétcơbảnvàkỹnăngtô29chữcái[11]

óamộtsốvấnđềlýluậnvềchươngtrìnhgiáodụcMontessorivàthựctrạngvậndụng,đánhgiáchươngtrìnhnàytronghệthốnggiáodụcmầmnoncủaHànQuốc[15].BàiviếtcũngchỉranhữngưuđiểmcủaphươngphápMontessoritạiHàQuốcnhưtrẻtựdothoảimáitrongquátrìnhhoạtđộng,trẻlàchủthểtựdovàlàtrungtâmcủaquátrìnhhoạtđộng,sinhhoạt,giáocụkhoahọc,pháttriểnđượccáckỹnăngsốngtrongsinhhoạthằngngày.TuynhiênbàiviếtcũngchỉracácnhượcđiểmhạnchếcủaMontessoritạiHànQuốclàmụcđíchgiáodụckhôngrõràng,cơsởtâmlýhọclạchậu,coitrọnggiáodụccábiệthóakhôngquantâmđếngiáodụcxãhội,ítquantâmđếngiáodụcsángtạocókhuynhhướngchạytheogiáodụcgiáocụ.Bàiviếtcũngđặtrasựcầnthiếttrongcảitiến,chỉnhsửachươngtrìnhgiáodụcMontessorichophùhợpvớiđặcđiểmpháttriểncủatrẻem,thểchếvănhóavàyêucầupháttriểncủathờiđạimới

Thựctrạngvàgiảipháp”đãphântíchkháiquátthựctrạngứngdụngphươngphápgiáodụcMo

TácgiảTrầnPhạmHuyềnTrangtrongbàiviết“PhươngphápgiáodụcMontessori-ntessoritrênthếgiớivàViệtNamvàđềxuấtmộtsốgiảipháptronghoạtđộnggiáodụcsớmtheophươngphápMontessoriphùhợpvớigiáodụcmầmnonViệtNamhiệnnay[18]

TácgiảVũThịNgọcAnh(2016)trongbàiviết“TiếpcậnphươngphápgiáodụcMont essoritrongbồidưỡngchuyênmônchogiáoviêntrườngmầmnontưthục”đãphântíchsựphù

hợpcủaphươngphápgiáodụcMontessorivớiquanđiểmchỉđạovềđổimớicănbản,toàndiệngiáodục;nộidungxâydựngmôitrườnggiáodụctheotiêuchícủanhàtrẻthơMontessorivàtiếpcậnphươngphápgiáodụcMontessoritrongbồidưỡngchuyênmônchogiáoviên(GV)trườngmầmnontưthụcvề:phươngpháp,nộidungcủaphươngpháp,hìnhthứctổchứctrongngôinhà

Nhưvậy,hoạtđộnglàmquenchữviết(LQCV)đãcónhiềutácgiảnghiêncứuởnhiềukhíacạnhvàphươngphápkhácnhau,songchưacómộtcôngtrìnhnàonghiêncứuvềquảnlýhoạtđộngLQCVởbậchọcmầmnontheophươngphápMontessori.Chưacótácgiảnàođisâu,phântíchđưaragiảiphápquảnlýhoạtđộngLQCVởcáctrườngmầmnontheophươngphápMontessori.ĐểcóđượccáinhìntoàndiệnvềhoạtđộngLQCVchotrẻởcáctrườngmầmnontheophươngphápMontessoritừđóđềxuấtcácbiệnphápquảnlýphùhợp,linhhoạtđốivớicáctrườngmầmnonthuộchệthốngLittleSolMontessori-

HàNội,vìvậytrongquátrìnhnghiêncứulàmluậnvănthạcsĩ,tôimạnhdạnlựachọnđềtàithuộcchủđềnàyđểnghiêncứu

3 Mụcđíchvànhiệmvụnghiêncứu

3.1 Mụcđíchnghiêncứu

-TrêncơsởnghiêncứulýluậnquảnlýgiáodụctrongtrườngmầmnontheophươngphápMontessori,cơsởlýluậnvềquảnlýhoạtđộnglàmquenchữviếtchotrẻmẫugiáotheophươngphápMontessosivàthựctrạngquảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻtạihệthốngtrườngmầmnonLittleSolMontessori-

HàNội,đềxuấtcácbiệnphápquảnlýhoạtđộnglàmquenLQCVchotrẻtạihệthốngtrườngmầmnonLittleSolMontessori-

HàNộinhằmgópphầnnângcaochấtlượnghoạtđộngLQCVchotrẻtạihệthốngtrườngmầmnonLittleSolMontessori-HàNội

3.2 Nhiệmvụnghiêncứu

- NghiêncứucơsởlýluậnvềquảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻtạicáctrườngmầmnontheophươngphápMontessori

- Khảosát,đánhgiáthựctrạnghoạtđộngLQCVchotrẻvàquảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻtạihệthốngtrườngmầmnonLittleSolMontessori-HàNội

- ĐềxuấtmộtsốbiệnphápquảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻtạihệthốngtrườngmầmnonLittleSolMontessori-HàNội

4 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu

4.1 Đốitượngnghiêncứu

- HàNội

QuảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻtạihệthốngtrườngmầmnonLittleSolMontessori-4.2 Phạmvinghiêncứu

- Vềnộidung:ĐềtàinghiêncứuquảnlýhoạtđộngLQCVtiếngViệtchotrẻtạihệthốngtrườngmầmnonLittleSolMontessori-HàNội

- Vềđịabàn:Khảosáttại11trườngmầmnonthuộchệthốngtrườngLittleSol

MontessoritrênđịabànHàNội:

- Vềđốitượngkhảosát:258cánbộquảnlý(Hiệutrưởng,hiệuphó,tổtrưởng),GVmầmnonLittleSolMontessoritrênđịabànHàNội:

- Nghiêncứuvấnđềtheophươngpháphệthống:QuảnlýhoạtđộngLQCVcủacáctrư

ờngmầmnontheophươngphápMontessorihiệnnaychịusựtácđộngcủanhiềuyếutốchủquanvàkháchquankhácnhau.Vìvậy,quảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻtừ3-

6tuổitạicáctrườngmầmnontheophươngphápMontessoriđượcxemlàkếtquảtácđộngcủanhiềuyếutố.Tuynhiêntrongtừngthờiđiểm,từnghoàncảnhkhácnhaucócácyêutốtácđộngtrựctiếp,cóyếutốtácđộnggiántiếp,mứcđộtácđộngkhácnhau.Dođócầnthiếtxácđịnhvaitròcủatừngyếutốtrongnhữnghoàncảnhcụthểlàđiềucầnthiết.Việcnghiêncứucầndựatheophươngpháphệthống,xemxétcácmốiquanhệbiệnchứngvớinhau,tácđộnglẫnnhautheotrìnhtựlogicnhấtđịnh

- Nghiêncứuvấnđềtheophươngpháppháttriển:Quátrìnhnghiêncứuquảnlýhoạtđ

ộngLQCVchotrẻtrongđộtuổi3-6tuổitạicáctrườngmầmnontheophươngphápMontessoricầnđặttrongsựvậnđộng,biếnđổivàpháttriểngiữatoànbộcáchoạtđộngtrongnhàtrường

5.2 Phươngphápnghiêncứu

- Phươngphápnghiêncứuvănbản,tàiliệu:Sưutầmtàiliệuliênquanđếnvấnđềnghiê

ncứu.Phântíchtổnghợpcácgiáotrình,sáchbáo,cáccôngtrìnhkhoahoạcnhưluậnvăn,luậnán,bàibáokhoahọcliênquanđếnquảnlýhoạtđộngLQCVtạicáctrườngmầmnontheophươngphápMontessoriđểlàmcơsởlýluậnchođềtàinghiêncứu.Phânloạivàhệthốnghóacáccơsởlýluậncóliênquantừđóđịnhhướngchoquátrìnhnghiêncứu

- Phươngphápđiềutrabằngbảnghỏi:Tiếnhànhkhảosátđiềutrabằngbảnghỏi,đốit

ượnglàcácCBQL,GVnhằmmụcđíchthuthậpthôngtinvàđánhgiásơbộviệcthựchiệnvàquảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻtạicáctrươngmầmnontheophươngphápMontessori.Từkếtquảđiềutrasẽtiếnhànhkiểmchứngtínhcấpthiếtvàkhảthicủacácbiệnphápđềxuất

- Phươngphápphỏngvấnsâu:TiếnhànhphỏngvấnsâuđốitượnglàCBQL(CBQL)

vàGVnhằmtìmhiểunhậnthức,tháiđộ,làmrõcácnguyênnhân,đềxuất,ýkiếnđánhgiácóliênquanđếnhoạtđộngLQCVchotrẻ5-

6tuổicủacáctrườngmầmnonthuộchệthốngLittleSolMontessori-HàNội.KếtquảphỏngvấnsâugiúptìmhiểuthựctrạnghoạtđộngvàquảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻcủacáctrườngmầmnonthuộchệthốngLittleSolMontessori-

HàNội.TừđóthămdòcácbiệnpháphiệuquảquảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻcủacáctrườngmầmnontheophươngphápMontessori

- Phươngphápxửlýsốliệu:Sửdụngcácphươngphápphântíchthốngkêđểxửlýcáckế

tqủakhảosát,địnhlượngkếtquảnghiêncứuvàđưaracácnhậnxétđánhgiákhoahọc

6 Ýnghĩalýluậnvàthựctiễncủaluậnvăn

6.1 Ýnghĩalýluận

Luậnvănđãphântích,hệthốnghóanhữngvấnđềlýluậnvềquảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻcủacáctrườngmầmnontheophươngphápMontessori.ĐồngthờiluậnvănđãđềxuấtcácbiệnphápkiếnnghịnhằmnângcaohiệuquảquảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻcủacáctrườngmầmnontheophươngphápMontessori.Kếtquảnghiêncứulýluậnđãgópphầnbổsung,làmsángtỏmộtsốvấnđềlýluậncơbảnvềquảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻcủacáctrườngmầmnontheophươngphápMontessorihiệnnay

6.2 Ýnghĩathựctiễn

LuậnvăntậptrungphântíchlàmrõthựctrạngquảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻtạithệthốngtrườngmầmnonLittleSolMontessori-

HàNội.Đồngthời,luậnvăncũngđãđềxuấtmộtsốbiệnphápquảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻtạihệthốngtrườngmầmnonLittleSolMontessori-

HàNội.KếtquảnghiêncứuthựctiễncủaluậnvăncóthểsửdụngtàiliệuthamkhảochoCBQLởcáctrườngmầmnonnóichungvàcáctrườngmầmnontheophươngphápMontessorinóiriêng,từđógópphầnpháttriểnhệthốnggiáodụcmầmnontheophươngphápMontessorinóiriêngvàcáctrườngmầmnonởthànhphốHàNộinóichung

7 Kếtcấucủaluậnvăn

NgoàiphầnMởđầu,Kếtluậnvàkiếnnghị,TàiliệuthamkhảovàPhụlục,phầnnộidungchínhcủaluậnvăngồm3chương:

Chương1 CƠSỞLÝLUẬNVỀQUẢNLÝHOẠTĐỘNGLÀMQUENVỚICHỮVIẾTC HOTRẺMẪUGIÁOTẠICÁCTRƯỜNGMẦMNONTHEOPHƯƠNGPHÁ

PMONTESSORI1.1 Cáckháiniệmcơbản

1.1.1 Kháiniệmquảnlý

Quảnlýlàmộthiệntượngxãhộixuấthiệnrấtsớm.Đâylàmộtphạmtrùtồntạikháchquan,đượcrađờitừbảnthânnhucầucủamọichếđộxãhội,mọiquốcgiavàmọithờiđại.Quảnlýchứađựngnộidunglớn,đadạngphứctạpvàluônvậnđộng,biếnđổi,pháttriển.Vìvậy,khinhậnthứcvềquảnlý,kháiniệmquảnlýcónhiềucáchtiếpcậnvàquanniệmkhácnhau,đượcnhiềunhàkhoahọcđưaracácquanniệmkhácnhau.Dođótrongluậnvănnày,tácgiảchỉtổnghợplạimộtsốkháiniệmtiêubiểulàmcơsởlýluậnchovấnđềnghiêncứu

TheoF.FAunapu(1976)dướigócđộvềhệthốngthì“quảnlýhệthốngxãhộilàmộtkho ahọc,nghệthuậttácđộngvàohệthốngmàchủyếulànhữngconđườngtronghệthốngđónhằ mđạtđượcnhữngmụctiêuquảnlýmàtrongđómụctiêukinhtế-xãhộilàcơbản”[22].

TheoF.WTaylor(1979)thì“quảnlýlàbiếtchínhxácđiềumuốnngườikhác

làm,sauđóthấyhọđãhoànthànhcôngviệcmộtcáchtốtnhấtvàrẻnhất”[23].

TheoNguyễnMinhĐạo(1998)thì:“Quảnlýlàsựtácđộngliêntụccótổchức,cóđịnhh ướngcủachủthể(ngườiquảnlý,tổchứcquảnlý)lênkháchthể(đốitượngquảnlý)vềmặtchín htrị,vănhóa,xãhội,kinhtếbằngmộthệthốngcácluậtlệ,cácchínhsách,cácnguyêntắc,cácp hươngphápvàbiệnphápcụthểnhằmtạoramôitrườngvàđiềukiệnchosựpháttriểncủađốit ượng”[4].

TheotácgiảTrầnKiểm(2011)thì“Quảnlýlàquátrìnhđạtđếnmụctiêucủatổchứcbằn gcáchvậndụngcáchoạtđộng(chứcnăng):kếhoạchhóa,tổchứcchỉđạo,lãnhđạovàkiểmtra

”[9]

TheotácgiảVũDũng&NguyễnThịMaiLan(2013)thìchorằng“Quảnlýlàsựtácđộng cóđịnhhướng,cómụcđích,cókếhoạchvàcóhệthốngthôngtincủa

chủthểđếnkháchthểcủanó”[5].

CòntheotácgiảTrầnQuốcThành(2012)thì“Quảnlýlàmộtquátrìnhđịnhhướng,quát rìnhcómụctiêu;quảnlýlàmộthệthốnglàquátrìnhtácđộngđếnhệthốngnhằmđạtđượcnhữ ngmụctiêunhấtđịnh”[14].

Nhưvậy,tuycónhiềukháiniệm,nhiềucáchhiểukhácnhauvềquảnlý,mỗiquanniệmnhấnmạnhmặtnàyhaymặtkhácnhưngđềucóđiểmchungthốngnhấtxácđịnhquảnlýlàhoạtđ

ộngcótổchức,cómụcđíchnhằmđạttớimụctiêuxácđịnh.Mộtcáchkháiquátcóthểhiểu:Quả nlýlàmộtquátrìnhtácđộngcómụcđích,cókếhoạch,quyluậtcủachủthểquảnlýtớikháchthể quảnlýnhằmđạtđược

cácmụctiêu,ýchícủangườiquảnlýđềra.

1.1.2 Kháiniệmquảnlýgiáodục

Đểtồntạivàpháttriển,conngườiphảitrảiquaquátrìnhlaođộng.Tronglaođộngvàtrongcuộcsốnghàngngày,conngườinhậnthứcthếgiớixungquanh,dầndầntíchluỹđượcnhữngkinhnghiệm,từđónảysinhnhữngnhucầutruyềnđạtnhữnghiểubiếtấychonhau.Đóchínhlànguồngốcphátsinhcủahiệntượnggiáodục.Sơkhai,giáodụcxuấthiệnnhưmộthiệntượngtựphát,sauđótrởthànhmộthoạtđộngcóýthức.Ngàynay,giáodụcđãtrởthànhmộthoạtđộngđượctổchứcđặcbiệt,đạttớitrìnhđộcao,cóchươngtrìnhkếhoạch,cónộidung,phươngpháphiệnđạivàtrởthànhđộnglựcthúcđẩysựpháttriểnnhanhchóngcủaxãhộiloàingười.Nhưvậy,giáodụclàmộthiệntượngxãhộiđặcbiệt,bảnchấtcủanólàsựtruyềnđạtvàlĩnhhộikinhnghiệmlịchsử-

xãhộicủacácthếhệloàingười,nhờcógiáodụcmàcácthếhệnốitiếpnhaupháttriển,tinhhoavănhoádântộc,nhânloạiđượckếthừa,bổsungvàtrêncơsởđóxãhộiloàingườikhôngngừngtiếnlên

Nhànướcquảnlýmọihoạtđộngcủaxãhội,trongđócóhoạtđộnggiáodục.Nhànướcquảnlýgiáodục(QLGD)thôngquatậphợpcáctácđộnghợpquyluậtđượcthểchếhoábằngphápluậtcủachủthểquảnlý,nhằmtácđộngđếncácphânhệquảnlýđểthựchiệnmụctiêugiáodụcmàkếtquảcuốicùnglàchấtlượng,hiệuquảđàotạothếhệtrẻ.ĐãcónhiềunhànghiêncứuvàquảnlýthựctiễnđưaracáckháiniệmkhácnhauvềQLGD

TheoD.VKhudomixki(1997),“QLGDlàtácđộngcóhệthống,cókếhoạch,cóýthức vàcómụcđíchcủachủthểquảnlýởcáccấpkhácnhauđếncáckhâucủahệ

chothếhệtrẻ,bảođảmsựpháttriểntoàndiệnvàhàihoàcủahọ”[25].

CòntheoM.I.Konzacovthì“QLGDlàtậphợpcácbiệnphápkếhoạchnhằmđảmbảo sựvậnhànhbìnhthườngcủacơquantronghệthốnggiáodụcđểtiếptụcpháttriểnvàmởrộng hệthốngcảvềsốlượngcũngnhưchấtlượng”[26].

TạiViệtNam,theocácnhànghiêncứucũngnhưcácnhàquảnlýthựctiễnthìquảnlýgiáodụcthườngđượchiểulàviệcthựchiệnđầyđủcácchứcnăngkếhoạchhóa,tổchức,lãnhđạoki

ểmtratrêntoànbộcáchoạtđộnggiáodục.TheoNguyễnNgọcQuang(1998)chorằng:“Quản lýlàhệthốngnhữngtácđộngcómụcđích,cókếhoạchhợpquyluậtcủachủthểquảnlýnhằmlà mchohệvậnhànhtheođườnglốivànguyênlýgiáodụccủaĐảng,thựchiệnđượccáctínhchất củanhàtrườngXãhộichủnghĩaViệtNam,màtiêuđiểmhộitụlàquátrìnhdạyhọc,giáodụcthế hệtrẻ,đưagiáodụctớimụctiêudựkiến,tiếnlêntrạngtháimớivềchất”[12].

TheoPhạmMinhHạc(2007):“QuảnlýnhàtrườnglàthựchiệnđườnglốicủaĐảngtr ongphạmvitráchnhiệmcủamình,tứclànhàtrườngvậnhànhtheonguyênlýgiáodụcđểtiếnt ớimụctiêugiáodục,mụctiêuđàotạođốivớingànhgiáodục,vớithếhệtrẻvàvớitừnghọcsinh

…”[6].

TheotácgiảTrầnKiểm(2011)thì“Quảnlýgiáodụcđượchiểulàhệthốngnhữngtácđ ộngtựgiáccủachủthểquảnlýđếntậpthểGV,côngnhânviên,tậpthểhọcsinh,chamẹhọcsinh vàcáclựclượngxãhộitrongvàngoàinhàtrườngnhằmthựchiệncóchấtlượngvàhiệuquảmụ ctiêugiáodụctrongnhàtrường”[9].

TừnhữngquanniệmtrêncóthểđiđếnkháiniệmQLGDnhưsau:Quảnlýgiáodụclàho ạtđộngtácđộng,điềuhành,phốihợpcủachủthểquảnlýlênđốitượngvàkháchthểquảnlýnh ằmđưahoạtđộnggiáodụcđạtđượcmụctiêuđềramộtcáchcóhiệuquảnhất.

1.1.3 Kháiniệmhoạtđộnglàmquenchữviết

TheogiáotrìnhTiếngViệtthựchànhthì“Chữquốcngữ(chữviếttiếngViệt)đượcxâyd ựngtheohệthốngchữcáiLatinh.ChữviếttiếngViệtgồmcácchữcáidùngđểghi11nguyênâm đơn(a,ă,â,e,ê,i(y),o,ô,ơ,u,ư)và3nguyênâmđôi(iê(yê,ia,ya),ươ(ưa),uô(ua)),dùngđểghi2 3phụâm(b,c,d,h,k,l,m,n,nh…).DotiếngViệtlà

điệu:thanhhuyền,thanhsắc,thanhhỏi,thanhngã,thanhnặng,thanhngang”[16].

Chữcáilàđơnvịchữviếtdùngđểghilạicácâm.TrongTiếngViệtbảngchữcáigồm29chữcái:a,b,c, ,y

HoạtđộngLQCVlàhoạtđộngnhậnbiếtvàphátâmđúng29chữcáitrongbảngchữcáiTiếngViệt.Việcnhậnbiếtvàphátâmchuẩn29chữcáiTiếngViệttheomẫuchữviếtinthườngvàviếtthườnglàhoạtđộngcơbảnđầutiênvàquantrọngnhấttrongquátrìnhhọcmônTiếngViệt.HoạtđộngLQCVlàhoạtđộngquantrọngtronghoạtđộngLQCVchotrẻởbậchọcmầmnonvàảnhhưởngđếnquátrìnhpháttriểncủatrẻvìchỉkhitrẻnhậnbiếttốtchữviếtmớigiúptrẻpháttriểnđượcnhậnthứccácmônkhoahọctựnhiên,xãhội

VậyhoạtđộngLQCVchotrẻmẫugiáoởbậchọcmầmnonlàquátrìnhhoạtđộngtíchcự ccủatrẻmẫugiáodướisựhướngdẫncủagiáoviênđểtrẻnhậndạngchữcái,làmquenvớihướn

gđọc,hướngviết,tô,đồcácnétchữ,saochépmộtsốkýhiệu,chữcái,têncủamình….cáchoạtđộngđểpháttriểncủacáccơtạosựvậnđộngkhéoléocủabàntay…

hìnhthànhnhữngkỹnăngcầnthiếtchotrẻchuẩnbịvàolớpMột

1.1.4 KháiniệmquảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻmẫugiáo

Viếtlàmộthìnhthứcquantrọngcủagiaotiếp.ThôngquaviệcchotrẻLQCV,vốntừcủatrẻđượcnângcao,trẻđượctậpngheđểphânbiệtvàtậpphátâmcácâmcủatiếngviệt,đượclàmquenvớihìnhdángcáchsắpxếpcácchữthànhtừ,cáchphátâmđượcchữcáighilạibằngchữcái.ChotrẻLQCVvàchữcáicòngiúptrẻhìnhthànhvàrènluyệnmộtsốkỹnăngnhưcầmbút,cầmsách,mởtừngtrangsách,tưthếngồicủahọcsinh Nhờvậy,trẻđượchìnhthànhdầnmộtsốkỹnăngcầnthiếtchoviệchọcTiếngViệtởlớpMột.Trongchươngtrìnhgiáodụcmầmnonhiệnnaycónộidunggiúptrẻhìnhthànhnhữngthànhtốcơsởchoviếtchữvàđọc,đólà:nhậndạngchữcái,làmquenvớihướngđọc,hướngviết,tô,đồcácnétchữ,saochépmộtsốkýhiệu,chữcái,têncủamình….cáchoạtđộngđểpháttriểncủacáccơtạosựvậnđộngkhéoléocủabàntay…Đâylànhữngkỹnăngcầnthiếtđể

hứngthúvớiđọc,viết

QuảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻmẫugiáothựcchấtlànhữngtácđộngcủachủthểquảnlývàohoạtđộngLQCV(đượctiếnhànhbởitậpthểGVvàtrẻmẫugiáo)nhằmmụctiêunângcaohiệuquảcủahoạtđộnggiáodụcpháttriểnngônngữtừđógiúptrẻpháttriểnngônngữ,chữviết.Đólàcáctácđộngcủacácchủthểquảnlýtrườngmầmnonnhưxâydựngkếhoạch,chươngtrìnhnộidunghoạtđộnglàmquenchữviếtchotrẻmầmnon;TổchứcthựchiệnhoạtđộngLQCV;Kiểmtrađánhgiá;quảnlýcơsởvậtchấtnhưphòngốc,giáocụphụcvụchohoạtđộngLQCV.TấtcảcáctácđộngđónhằmhướnghoạtđộngLQCVpháttriểntoàndiệnngônngữchữviếtchotrẻ

TừnhữngtrìnhbàyởtrêncóthểđiđếnkháiniệmQuảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻmẫu

giáonhưsau:QuảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻmẫugiáolàquátrìnhtácđộngcóchủđíchcủac ánbộquảnlýnhàtrườngđếnGV,trẻmẫugiáonhằmmụctiêugiúptrẻpháttriểnngônngữ,chữ viết.

1.2 PhươngphápgiáodụcMontessori

1.2.1 GiớithiệuphươngphápgiáodụcMontessori

PhươngphápGiáodụcMontessorilàmộtphươngphápsưphạmgiáodụctrẻemdựatrênnghiêncứuvàkinhnghiệmcủabácsĩvànhàgiáodụcÝMariaMontessori(1870–

1952).Làphươngphápkhuyếnkhíchtrẻpháthuytínhtựlập,khơidậyniềmvuihọctập,sángtạovàthửthách;háohứckhámphávàtựgiảiquyếtvấnđề;tínhkỷluậtvàsựtựtinmạnhmẽ,giúpchotrẻđịnhhìnhnhữngthóiquen,tínhcáchtốtđểtrởthànhconngườiđúngmực

CácnhàgiáodụcngườiĐứcđãnóivềnhàgiáodụcMontessorinhưsau:“Chỉcóduynh ấtphươngphápgiáodụcMontessoricóthểvượtquasựkhácbiệtvềlãnhthổ,thếgiớiquan,tôn giáođểnhanhchóngđượcphổbiếntrênthếgiới.”[8].Hiệnnaycótrên100.000trườngMonte

ssoritrêntoànthếgiới,nhiềuvĩnhân,nhàkhoahọc,chínhtrịgia…

theohọcphươngphápnàyởthờikỳđầu

riêngmình.Bàchorằng,từkhisinhratrẻemđãcómột“sứcsốngnộitại”rấttíchcựcvàkhôngn

gừngpháttriển.Nómangtrongmìnhsứcmạnhvôbiên.Nhiệmvụcủagiáodụclàgiúptrẻemp

háthuyđược“sứcsốngnộitại”đóđểnópháttriểnmộtcáchtựnhiênvàtựdotheomộtquyluậtri

êng.Montessorichorằng,khôngnênđốixửvớitrẻemnhưthểchúnglàmộtvậtthể,mànênđốixửvớichúngnhưconngười.Trẻemkhôngphảicáikhođểngườilớnvàthầycôgiáonhồinhétmọithứvào.Trẻemkhôngphảilàsáphoặcbùnđểcóthểnhàonặntùyý,khôngphảitấmgỗcóthểkhắcgìlêntrêncũngđược,khôngphảicáicâyđểchamẹvàthầycôgiáovuntrồng,cũngkhôngphảiloàivậtđượcnuôidưỡng.Trẻemlàngườicósứcsống,năngđộng,hoạtbátvàluônpháttriển.Cácnhàgiáodục,thầycôgiáovàchamẹnênquansátvànghiêncứutrẻemthậtkỹlưỡng,tìmhiểuthếgiớinộitâmcủachúng,pháthiện“bímậtthờithơấu”,phảiyêuthươngtrẻem,tôntrọngtínhcáchcủachúng,giúptrínão,tinhthần,thânthểvàtínhcáchcủatrẻpháttriểntựnhiên

khôngđơnthuầnlàhọctậpvềkiếnthức,màcònlàkhảnăngtậptrung,tínhkiêntrì,khảnăngtựsuynghĩcũngnhưkhảnăngtươngtáctốtvớimọingười.Nếuđượchỗtrợđúngcáchtrongnhữngnămpháttriểnđịnhhìnhnày,trẻemsẽtrởthànhnhữngngườilớntựmìnhcóđộnglựchamhọchỏi,cótưduylinhhoạtvàsángtạo,khôngchỉýthứcđượcnhucầucủangườikhácmàcòntíchcựcthúcđẩysựhàihòatrongcuộcsống

Sựhìnhthànhcácnănglựccơbảnởtrẻemtrongnhữngnămđầuđờicựckỳquantrọng-Phươngphápnàydànhchocácbémuốnđượchọctrongnhữngmôitrườngphùhợpvớinhucầubảnthân.Cáctrẻemcónhucầuđặcbiệtcũngsẽcóđượcsựpháttriểnmạnhmẽ,đặcbiệtlànhữngtrẻvớichứngrốiloạnthiếutậptrunghoặccónhữngvấnđềvềtâmlýcũngnhưcáckhảnăngnhậnbiếtkhác.NhữngưuđiểmnàycóđượcdựatrênsựquantâmđếntừngcáthểcủacácGVhướngdẫn

1.2.2 NguyênlýcơbảntronggiáodụccủaphươngphápMontessori

PhươngphápGiáodụcMontessorilàphươngphápvớitiếntrìnhgiáodụcđặcbiệtdựavàoviệchọcquacảmgiác.PhươngphápMontessorichấpnhậnsựduynhấtcủamỗitrẻvàchophéptrẻpháttriểntuỳtheonhữngkhảnăngriêngvàsởthíchriêngcủamình.DođóviệctổchứccáclớphọctheomôhìnhMontessoriphảiđảmbảosựtôntrọngtínhriêngbiệtcủamỗitrẻvàphảibốtríbàihọcphùhợpnhữngnhucầuvàmụcđíchcủamỗiem

TriếtlýdạyhọccủaphươngphápMontessorilàtôntrọngtrẻnhư1nhânvị.Mỗitrẻsinh

rađềucótiềmnăngđểhọc.TheoTiếnsĩMariaMontessori,“Họclàtựnhiênđúngvớithờiđiểm pháttriểncủatrẻ.Khôngaicóquyềndạyhơnhoặcthấphơn,GVkhôngcóquyềnlựachọnchư ơngtrìnhdạymàđểtrẻtựlựachọn”[8].GVlàngườiluônđểtâmđếnnhucầucủatrẻvàbiếtcách

khíchlệsựtòmòvàđộnglựchamtìmhiểucủatrẻ.VớichươngtrìnhMontessori,trẻsẽdầndầnpháttriểnsựtậptrung,phốihợp,độclập,tựtinvàtrưởngthànhlànhữngcánhântíchcực,thíchnghivớimọimôitrườngxãhội

Cácquốcgiacónềngiáodụcpháttriểnnhư:NhậtBản,Anh,Mỹ,Thụy

Điển…đánhgiárấtcaophươngphápMontessorivàápdụngrấtthànhcông

TheokếtquảkhảosátcủaIMSởnhómtrẻđượcdạytheophươngphápMontessori,hầuhếtcácbéđềupháthuyđượcsựđộclập,tựtinvàsángtạohơnhẳnsovớinhómtrẻđượcdạyvớiphươngphápbìnhthườngđốivớicả3đốitượng:Trẻchậmpháttriểntrítuệ,trẻbìnhthườngvàtrẻcókhảnăngđặcbiệt

1.2.3 GiáodụctheophươngphápMontessoritrongcáctrườngmầmnon

Montessoricó5lĩnhvựcchínhlà:ngônngữ,toánhọc,giácquan,thựchànhcuộcsốngvàvănhóa

Ngônngữ:Mộttrongnhữngđiềuquantrọngnhấttrong5nămđầuđờicủatrẻlàpháttri

ểnngônngữ.GócngônngữtrongphònghọcMontessoriđượcthiếtkếtừđơngiảntớiphứctạp,giúptrẻbiếtcáchcầmbút,sửdụngcácnétbútphụcvụchoviệchọcviếtvềsau.Vớibảngchữcáicáthaycácxôâm,bảngchữcắt,trẻcóthểghinhớvàtăngvốntừvựng1cáchtựnhiênkhônggòép

glạichotrẻnhữnghiểubiếtcănbảnvàchắcchắnvềtoánhọc.Thôngquahệthốnggiáocụhạtcườmvàmàusắctượngtrưngchocácconsố,cácphéptính,banđầutrẻsẽtiếpnhậnnhữngkháiniệmcơbảnbằngnhữnghoạtđộngcụthểvàdướisựhướngdẫncủaGVMontessoriquốctếtạiLSM,dầndầntrẻsẽhiểunhữngkháiniệmtrừutượnghơn,nângcaohơn

Giácquan:HệthốnggiáocụgiácquantheotiêuchuẩnMontessoriquốctế,việcpháttr

iểnnămgiácquan(Thínhgiác,thịgiác,xúcgiác,khứugiácvàvịgiác)baogồmcácgiáocụgiúptrẻnhỏphânbiệtđượcto-nhỏ,cao-thấp,dài-ngắn,rộng-

hẹp,cácgiáocụgiúptrẻphânđượccáchìnhdạng,hìnhkhối,màusắcbằngtrựcgiácvàxúcgiác,cácgiáocụphânbiệtmùivị,âmlượng,nhữnggiáocụlắpghéptrítuệdoPhươngphápvàđộingũnghiêncứumanglạihiệuquảvôcùnglớn

Thựchànhcuộcsống:Cácbàitậpkỹnăngcuộcsốnglànhữngcôngviệcđơngiảndựat

rênthựctếvàkíchthíchsựhứngthúởtrẻkhiđượcbắtchướcngườilớnvàsửdụngdụngcụthậtcủangườilớn.Trẻsẽđượchọctừnhữngđồvậtquenthuộcvànhữnghoạtđộngcủacuộcsốnghàngngày,từviệcđơngiảnnhưmởđược12loạinútáo,mặcvàgấpquầnáo,đếnkhóhơnnhư:đánhgiày,cắmhoa,trồngcâyhayđòihỏisựkhéoléonhưsửdụngdao,dĩa,kimkhâuantoàn;biếtlàmmộtsốviệcnhàđơngiản.Cáckỹnăngnàygópphầngiúptrẻbiếtyêuthiênnhiên,biếtchiasẻ,rènluyệntínhkiêntrì,làmviệccóchủđích

Vănhóa:LĩnhvựcVănhóatronglớphọcMontessoribaogồmcácgócĐịalý,Lịchsử,

Khoahọc,âmnhạcvànghệthuậtgiúptrẻtiếpcậnvớinhữnglĩnhvực“họcthuật”mộtcáchtựnhiênvàghinhớdễdàng.Dựatrênnguyêntắcchunglàgiớithiệuchotrẻcácbàihọctừdễđếnkhó,đitừvậtthể3Dđếnkháiniệmtrừutượng,sửdụngcácgiáocụgiốngthật

1.2.4 SựkhácbiệtgiữaphươngphápMontessorivớicácphươngphápgiáodụctruyề

nthống

Tronggiáodụctruyềnthốngphươngphápthườngđượcápdụnglàlấythầy

làmtrungtâmvớihoạtđộngdạylàmchính,thuộcbàicủathàylàgiỏi.Trongmô

Hứngthúhọctậpcủatrẻphụthuộc

vàoGVvàdụngcụhọctập

Trẻhọclàdosựyêuthíchvàhứngthútrongquátrìnhtrảinghiệmvớidụngcụhọctập

5 Trẻđượcphânnhómtheohàngngang,theotrìnhđộvàtheođộtuổi Trẻđượcphânnhómtheohàngdọc(nhómtrẻđộtuổikhácnhau)

7 Trẻthườngđượcphânthànhnhóm

mộtlóphọcchínhthức

TrẻtựhọchoặchọctheonhómkhôngchínhthứcdướisựhướngdẫncủaGV

8 Thờikhóabiểucốđịnhvàtrẻphảithựchiệntheoquyđịnhngặtnghèocủalớ

p

Thờikhóabiểulinhhoạt,dođótrẻcóthểthoảimáihoàntấtcôngviệccủamìnhhoặcđổisanghoạtđộngkháckhicần

- Cómộtsốhiểubiếtbanđầuvềconngười,sựvật,hiệntượngxungquanhvàmộtsốkháiniệmsơđẳngvềtoán

- Cómộtsốkĩnăngbanđầuvềviệcđọcvàviết

1.3.1.4 Pháttriểntìnhcảmvàkỹnăngxãhội

- Cóýthứcvềbảnthân

- Cókhảnăngnhậnbiếtvàthểhiệntìnhcảmvớiconngười,sựvật,hiệntượngxungquanh.

- Cómộtsốphẩmchấtcánhân:mạnhdạn,tựtin,tựlực

- Cómộtsốkĩnăngsống:tôntrọng,hợptác,thânthiện,quantâm,chiasẻ

- Thựchiệnmộtsốquitắc,quiđịnhtrongsinhhoạtởgiađình,trườnglớpmầmnon,cộngđồnggầngũi

1.3.1.5 Pháttriểnthẩmmĩ

- Cókhảnăngcảmnhậnvẻđẹptrongthiênnhiên,cuộcsốngvàtrongtácphẩmnghệthuật

- Cókhảnăngthểhiệncảmxúc,sángtạotrongcáchoạtđộngâmnhạc,tạohình

- Yêuthích,hàohứngthamgiavàocáchoạtđộngnghệthuật;cóýthứcgiữgìnvàbảovệcáiđẹp

1.3.2 Đặcđiểmtâmsinhlýcủatrẻ3-6tuổi

Hiểuđượcđầyđủcácđặcđiểmtâmsinhlýcủatrẻmẫugiáolàcơsởkhoahọcđểxácđịnhtìnhcảm,tráchnhiệmvàphươngpháptácđộngđúngđắn,nhằmtừngbướcdạychotrẻlàmquenvớichữcái,làcơsởchocáchoạtđộnggiáodụctrẻởcáclứatuổitiếptheo

1.3.2.1 Vềthểchất

Giaiđoạn3-6tuổilàgiaiđoạntrẻtăngtrưởngnhanhcảvềcânnặngvàchiềucao.Tốcđộtăngtrưởngnàyphụthuộcvàonhiềuyếutố.Trongđóchếđộdinhdưỡngvàmôitrườngsốnglàhaiyếutốcơbản.Đâylàgiaiđoạnmàtrẻđangbướcđầuhìnhthànhnhữngthóiquenhànhvicơbản.Dođó,GVvàphụhuynhcầnkiêntrìdạyvàrènluyệnchotrẻnhữngthóiquenhànhvicầnthiết;từngbướcnângcaosựkhéoléotrongphốihợpcáchoạtđộngcủacácbộphậncơthể,đặcbiệtlàkhảnănglinhhoạtcủachântay,khảnăngbiểuđạtnhậnthứccủamìnhbằngngônngữ

Nãocủatrẻemcó:100tỉtếbào,vỏnãocũngcó6lớp.Lớptrongcủanãobộpháttriểnchậmhơnsovớilớpvỏngoài,dosựpháttriểnquámạnhđócủalớpvỏđãtạothànhnhữngnếpnhăn,nhữngrãnhtrênvỏnão.Hệthầnkinhtrungươngvàngoạibiênđãbiếnhóa,vỏbáncầuđạinãopháttriểnmạnh,vaitròđiềuchỉnhvàkiểmtracủanóđốivớivùngdướivỏtăngcườngrõrệthơn;chứcnăng

Trongquátrìnhchotrẻlàmquenvớichữcái,sựpháttriểncáccơquanphântíchcũngđóngmộtvaitròvôcùngquantrọng.Ởlứatuổitrẻmẫugiáo,cơquanphântíchcủatrẻcókhốilượnggầnbằngngườilớn.Trẻcànglớn,đườngkínhcủamắtcàngtăng.Trẻem5tuổicókhảnăngphânbiệtđượcmộtsốmàutrunggian:màuhồng,màucam,màulánon Trẻcànglớnthìkhảnăngthunhậnvàphânbiệtnhữngkíchthích(hìnhdạng,màusắc…)càngphongphú.Đólàđiềukiệnthuậnlợigiúptrẻpháttriểnkhảnăngtiềnđọc-viếtvềsaucủatrẻ[21]

1.3.2.2 Vềngônngữ

Giaiđoạnnàytrẻpháttriểnmạnhmẽkhảnăngvềngônngữ.Trẻ3-6tuổingônngữpháttriểnmạnh,đạtchấtlượngcaovềphátâm,vốntừvàcáchìnhthứcngữpháp.Giaiđoạnnàytrẻbắtđầucắpsáchđếntrường,khảnăngtiếpthukiếnthứcmớithôngquaviệcpháttriểnngônngữvàtưduylogicpháttriểnnhanh.Giaiđoạnnàytrẻđãbiếtkếthợpgiữanhữnghiểubiếtbanđầuvớisựcốgắngdiễnđạtnhữnghiểubiếtđó.Tuynhiênviệcbiểuhiệnngônngữcủatrẻcònthiếuchínhxác,thiếunhữngkháiniệmđểdiễnđạt.Vìvậykhigiaotiếpvớitrẻcầnkhuyếnkhíchtrẻdiễnđạtsuynghĩcủamìnhvàkịpthờichỉnhsửanhữnglỗidiễnđạtchotrẻ

1.3.2.3 Vềnhậnthức

Giaiđoạn3-6tuổilàgiaiđoạnbanđầucủaquátrìnhnhậnthức,làquátrìnhnhậnthứctrựcquanvàtừngbướchìnhthànhhệthốngnhữngkháiniệmvàchuỗinhữngphánđoán,suyluậnbanđầu.ỞgiaiđoạnnàyGVphảikiêntrìgiảithíchcácthắcmắctrongnhậnthứccủatrẻ,cầngiảithíchmộtcácgiảnđơn,dễhiểuvàđặcbiệtlàphảiđúngbảnchấtcủasựvậthiệntượng

NhànghiêncứunhiềukinhnghiệmtronglàmviệcvớitrẻhạnchếngônngữP.E.Lêvinađãkếtluậnrằng:có5giaiđoạnpháttriểnsựnhậnthứcâmthanhngônngữcủatrẻ,cácgiaiđoạnnàycóvaitròrấtlớntrongviệcpháttriểntrigiácâmvị[7]

Giaiđoạn1:Sựphânbiệtâmthanhhoàntoànvắngmặt,trẻchưahiểulờinóivàcũngchưan

óiđược.Đâylàgiaiđoạnpháttriểnâmvịtrongsựpháttriểnngônngữcủatrẻ

ầngiốngnhau.Ởgiaiđoạnnày,trẻnghecácâmkhácvớingườilớn.Trẻphátâmcònsainhiều,khôngphânbiệtđượcsựphátâmđúnghaykhôngđúngcủangườikhácvàkhôngđểýtớisựphátâmcủachínhmình.Trẻphảnứngnhưnhauvớicáctừđượcphátâmđúngvànhữngtừdotrẻphátâmsai

Giaiđoạn3:Diễnracácbướctiếnrấtquantrọng:Trẻbắtđầunghethấycácâmthanhngôn

ngữđúngvớicácdấuhiệuâmthanhcủanó.Trẻđãnhậnranhữngtừbịphátâmsaivàcókhảnăngphânbiệtsựphátâmđúnghaykhôngđúng.Ởgiaiđoạnnày,cùngtồntạicácvậtkhinóiởgiaiđoạntrướcvàhìnhthứcâmthanhngônngữmớiđượchìnhthành.Tiếngnóivẫncònchưađúngnhưngđãxuấthiệnsựthíchứngđếnkiểutrigiácmới.Sựthíchứngnàythểhiệnbằngsựxuấthiệncácâmthanhtrunggiangiữacácâmvịcủatrẻvàcácâmvịcủangườilớn

Giaiđoạn4:Việctrigiácâmthanhtheokiểumớichiếmưuthế.Tuynhiên,kiểucũvẫnchư

amấthẳn.Trẻđãnhậnracáctừbịphátâmsai,tiếngnóicủatrẻđãchínhxáchơntrước

Giaiđoạn5:Làgiaiđoạnhìnhthànhquátrìnhtrigiácâmvị.Trẻnghevànóiđúng,khôngc

ònphátâmsai.Ởtrẻhìnhthànhsựphânbiệttinhtếgiữacáchìnhthứcâmthanhngônngữcủatrẻvàcủatừngâmriênglẻ

1.3.3 Nộidunghoạtđộnglàmquenchữviếtchotrẻmẫugiáoởcáctrườngmầmnonth

eophươngphápMontessori

1.3.3.1 CấutạochữcáiTiếngViệt

Bảngchữcáitiếngviệtgồm29chữcáitheoquychuẩncủaBộGiáodục&Đàotạo.HoạtđộngLQCVchotrẻmẫugiáolàhoạtđộngvôcùngquantrọngchocácbéchậpchữngbướcvàolớp1.Trẻcầnnhậnbiếtđượcbảngchữcáicóbaonhiêuchữ,cáchđọcnhưthếnào,cáchviếthoa,viếtthườngnhưthếnào?

TheoĐinhThịHồngTháitronggiáotrình“Hìnhthànhkhảnăngđọcviếtbanđầuchotrẻe mtuổimầmnon”[13],chữcáitiếngViệt(chữLatinh)đượckhubiệttheohainétcơbản:nétthẳn

gvànétcong

- Nétthẳngđượcthểhiệntheochiềuđứngvàchiềungang.Chiềuđứngbaogồmcảnétthẳngđứngvànétthẳngxiênvềbênphải:l—–

- d:bắtđầutừđiểmgiữa;vòngxuống,uốnlênchạmđiểmđầu,lêntiếp,xuốngvàthêmnétmócbênphải.

- o:bắtđầutừđiểmgiữa;vòngxuống,uốnlênchạmđiểmđầu

- s:bắtđầudướiđiểmgiữa;uốnconglên,xuống,votròn,xuốngvàthêmnétmócbêntrái

- c:bắtđầudướiđiểmgiữa;uốnconglên,xuống,lênvàdừnglại

- g:bắtđầutừđiểmgiữa;vòngxuống,uốnlênđếnđiểmđầu,xuốngdướidòngkẻvàthêmmóccâu

- r:bắtđầutừgiữa,nghiêngxuống,uốnlên,uốnxuống,uốnmócnhưcáimáiche.

- u:bắtđầutừgiữa,nghiêngxuống,uốnvòng,uốnlên,uốnxuốngvàthêmmóccâuhấtlên

- y:bắtđầutừgiữa,nghiêngxuống,uốntròn,uốnlên,nghiêngxuốngdướidònguốnhìnhlưỡicâu

BGDĐTngày24/01/2017đãquyđịnhrõnộidunglàmquenvớichữcáilàmộtnộidungquantrọngtronghoạtđộnggiáodụcpháttriểnngônngữcủatrẻmẫugiáo3-

6tuổi[3].Theoquyđịnhnàynộidunggiáodụcpháttriểnngônngữchotrẻmẫugiáobaogồm:

* Nghe

- Nghecáctừchỉngười,sựvật,hiệntượng,đặcđiểm,tínhchất,hoạtđộngvàcáctừbiểucảm,từkháiquát

- Nghelờinóitronggiaotiếphằngngày

- Nghekểchuyện,đọcthơ,cadao,đồngdaophùhợpvớiđộtuổi

*Nói

- PhátâmrõcáctiếngtrongtiếngViệt

PhươngthứctiếpcậngiántiếpMontessoritánthànhviệcgiúpđỡtrẻkhámphágiaotiếpbằngchữviếttừsaukhirađời.Bởivìgiaotiếpchữviếtlàngônngữhìnhtượng-

vànhưthếsẽmởrộngngônngữnóicủatrẻ-mộtđiềuquantrọngrằngmôitrườngbịlàmchobãohòavớiâmthanhtừnhữnggiâyphútđầutiên.Theophươngpháptiếpcậnnày,trẻMontessorikhôngbiếtđượcmìnhđãhọcđọclúcnào,GVcũngkhôngnhớlàmìnhđãdạyđọcchobấtcứtrẻnào.Môitrườngđượcthiếtkếđểtấtcảcáchoạtđộngđềuhướngtớisựpháttriểntựnhiêncủanhữngkỹnăngđòihỏichomônđọcvàvìvậyđọcđượctrảiquanhưmộtphầncủaquátrìnhsống.Điềunàytươngphảnvớinhấnmạnhvềviệcđọcépbuộcvớitrẻtrongphươngpháptruyềnthốngbằngviệcđưachotrẻmộtcuốnsáchmỗingày(cùngmộtcuốnsáchchotấtcảtrẻtronglớphọc),vàtrẻphátâmnhữngtừtrongđó(đọctođểmọingườicóthểnghe)vàsauđóGVsẽđặtcâuhỏivàđểtrẻtrảlời(mộtlầnnữaphảinóitođểmọingườicóthểnghe)

Trẻcónhucầugìchoviệcviết?

Trẻcóthểsửdụngmộtcôngcụviết,pháttriểnviệccầmnắm,cóthểgiữkhoảngcáchhoặckhônggianđểviết,biếthìnhdạngcủachuyểnđộngtrẻmuốntạora….nhữngchữcáivànhữngâmthanhcủachúng-vàtrẻ

chươngtrìnhMontessoricầncó4lĩnhvựcchuẩnbị:

- Nhữngbàitậpcuộcsốngthườngngày,giáocụcảmnhận,pháttriểnngônngữvàpháttriểnvậnđộng.Giaiđoạnnàythườngkéodàikhoảngmộtvàithángđểtrẻkhámphángônngữ,từđóGVbắtđầugiớithiệucáchoạtđộngtrựctiếphơnliênquanđếnchữviết

- GVbắtđầuchotrẻkhámpháâmthanhtrênnềntảngcóýthứchơnkhitrẻbắtgặpngẫunhiêntrongmôitrườngcủamình.MụcđíchcủaGVlàgiúptrẻthiếtlậpnhữngâmthanhđặcbiệtđể

giớithiệuvềbiểutượngcủaâmthanh.VídụGVcóthểtạoâmtiết“mmmm”sauđóphátâmnhữ

ngtừcóâmtiếtnày-mẹ,mộtngàyvàsauđókhơigợichotrẻnghĩvềcáctừđó.Việcđóđượcthựchiệnnhiềulầnchođ

ếnkhiGVchắcchắntrẻđãnhậnbiếtđượcâmthanh“mmmm”,GVcóthểnói“cácemcóbiếtlàc ácemcóthểnhìnthấyâm“mmmm”trongthựctếcácemcóthểcảmnhậnđượcnó!”.Đólàlầnđầ

utiênGVchotrẻlàmquenvớichữcái“m”trêngiấynhám.Việcnàythựchiệnvớitừngcánhânđểđạtđượccơhộilớnnhấtđểtạolậpchotrẻsứcmạnhvàbíẩncủabiểutượngnàysẽdẫnđếngiaotiếpviết

Chữcáibằnggiấynhámlànhữngchữcáiđượccắtbằnggiấynhámvàdántrênmộttấmbảngcóchiềucaoxấpxỉ15cm.Nguyênâmđượcdántrêntấmbảngmàuđỏ,phụâmđượcdántrêntấmbảngmàuxanh.Dođósựphânbiệtgiữanguyênâmvàphụâmđượcxâydựngtrênnềntảngdễnhậnbiếttừrấtsớm.Chỉcóâmthanhcủanhữngchữcáiđượcđưađếnchotrẻ.Giấynhámđượcdùngđểphụcvụchuyểnđộngcủatrẻkhitrẻcảmnhậnchữcái,trẻnhậnbiếtchữcáibằngcáchchạmvàokhitrẻtrượttheochữcáitrêntấmbảngmịn.Kiểmsoátsaisótliênquanđếnnétvẽchữcáivàcũngđưachotrẻhìnhdungvềchữcáitrêntấmbảnghìnhchữnhật,đểtrẻcóthểnhìnthấykhitrẻđặtchữcáitheovịtrínganghoặctrêndưới.Điềunàyđemlạichotrẻchuyểnđộngtựnhiênhơnchoviệcviết,hoạtđộngđisauviệcđọc.Ngoàira,cósựkếtnốitựnhiênhơngiữatayvàtríóctrongviệcđịnhhìnhchữthường,vàvìvậychúngdễdàngindấutrongtrínhớcủatrẻ.Trẻsẽthựchiệnviệcchuyểndịchtựnhiêntừchữthườngsangchữhoatheothờigiantrẻbắtđầuđọc.Mộtchữcáisẽđượcđặttrênmỗitấmbảngđểphânbiệtvớicácchữcáikhác.Quyluậtcôlậpcủakiếnthứcmớixuyênsuốtgiáodục

Sau8-10chữcáiđượcthựchiệntheocáchnàyvàâmthanh,biểutượngđượckếtnốimộtcáchchắcchắntrongtríóccủatrẻ,bảngchữcáidiđộngđượcgiớithiệu.Đâylàmộthộpphânchiatheocácngănchứacácmảnhbìacứngchữcáicủabảngchữcáiphântheonguyênâmmàuđỏ,phụâmmàuxanh.Bảngghépchữcáigiúptrẻxếpcácbiểutượngvàâmthanhđểđưarabiểutượngngônngữcủachínhtrẻ.Giáocụnàykhôngđượcsửdụngđểkhuyếnkhíchđọchoặctậpviếtmàchỉlàsảnphẩmsắpxếptừngữcủatrẻvàsauđólàcụmtừvàcâu.Đểđặtđúngcácbiểutượngđòihỏitrongtậpđọclàmộtbàitoánkhótronggiaiđoạnnàyvàcũngkhôngphảilànhữnggìtrẻđượcyêucầuđểviếtvớigiấyvàbútchì

Khitrẻbắtđầumộtcáchtựphátđểsángtácnhữngcâuchuyệnnhỏvớibảngchữcáighép,trẻsẽcầnnhữngtừtrẻkhôngthểphátâmđúngâmtiết.GVđưachotrẻthếgiớitrẻthựcsựmuốnmàkhôngcónỗlựcdạybảotrẻsựphứctạpcủaphátâmtrongtừ.Đócũngkhôngphảilànỗlựctạonênnhữngtừđúngmàkhôngđượcphátâmhoànhảo,đólànhữnggìtrẻhàilòng.Ýtưởngnàychỉđểkhuyếnkhíchtrẻthểhiệnsuynghĩcủabảnthânmình

- Songsongvớiviệcgiớithiệuchữcáibằnggiấynhámvàbằngbảngchữcáighép,mộtgiáocụmớicũngđượcđưarađólànhữngmảnhghépkimloại.Giáocụnàyđượcthiếtkếđểcùngtạonênsựpháttriểnnhữngkỹnăngviếtlànhữngkhungkimloạimàuđỏđượcghépvớimiếngmàuxanhvàcódạnghìnhhọc.Trẻsẽlấykhungvàmiếngghéptrẻmuốn.Trẻvẽkhungbằngbútchìmàu,tạothànhhìnhcódạnghìnhhọccủakhung.Sauđótrẻđặtmiếngghéplênhìnhmớivẽ,dùngbútchìmàukhácvẽxungquanhmiếngghép.Mụcđíchcủanhữngmiếngghépnàybanđầulàpháttriểncơkhớpkiểmsoátđểcầmbút,giữbúttôởtrongđườngkẻvàdichuyểnnhẹnhàngtrêngiấytheochuyểnđộngcókiểmsoát.Nhữngmiếngghépnàygiúptrẻpháttriểnkỹnăngviết,vìgiờđâytrẻđãnắmđượccácchữcái,cóthểghéptừvàcâu,cóđượcsựkiểmsoátcầnthiếtchonhữngsựchuyểnđộngcủabàntay

-Mộthoạtđộngquantrọngtronggiaiđoạntrẻnàylàlàmgiàuvốntừvựngcủangônngữviết.Bộgiáocụchohoạtđộngnàylàbộthẻtranh:1bộintênsựvậtdướitranh,1bộđểtrốngchỗintên.GVsẽgiớithiệuđểtrẻcóthểtựmìnhgọitêncácsựvật,tựviếttênsự

Đếnmộtgiaiđoạnnàođó,khitrẻkhôngmuốnsắpxếpcâuchuyệncủamình,khitrẻhoànthànhtạonênnóbởinhữngcôngcụcủabảngchữcáighép.Đólàsựdịchchuyểntựnhiênsảnsinhratừsựthayđổitừbảngghépchữcáisangtậpviết.Sựthúcđẩycủatrẻtheohướngpháttriểntậpviếtnhấtthiếtkhôngbịcanthiệpbởinhữnglolắnghoặcnhữnglờikhencủangườilớn.Khitrẻbộclộvớimôitrườnghoànhảo,tậpviếtsẽpháttriểntựnhiênnhưngônngữnóitrongthờikỳtrước.Saukhoảng6thángsaukhigiớithiệubảngghépchữcái,trẻnhậnrarằngmìnhkhôngchỉcóthểđánhvần“m-e-

o”,tạonênmỗiâmthanhriêngbiệtmàcóthểđọcthành“mèo”,mộttừcủaâmthanhhoànchỉnhnhưmộttrảinghiệmnóichung.Trẻsẽpháttriểnxếpcáctừkhácvàkhámpháraviệctậpđọc.Trẻđãcósứcmạnhtổnghợptừngữtrướckhitrẻbiếtmìnhcóthểlàmvậy.Trẻđiđếncảmgiáctòmòbằngsứcmạnhcủachínhmìnhvàsựtòmờnàytrởthànhđộnglựcdẫnđếnnhữngtiếpnhậnxahơn.-

Giaiđoạntiếptheolàgiaiđoạnchuẩnbịgiántiếpchoviệcđọccủatrẻđólàgiớithiệuchotrẻtròchơivậtthểngữâm,tínhiệungữâmvàgiảiđốtừvựng.Cácgiáocụhỗtrợchocáchoạtđộngnàybằngcácbộtranhhìnhảnh,giáocụđịalý,…

Giaiđoạn5-6tuổitrẻMontessoriđãbắtđầusẵnsàngchoviệctậpđọc.trẻbắtđầuđượcGVhướngdẫnlàmquenvớichứcnăngcủatừthôngquabộgiáocụtheomôhìnhtrangtrại;vịtrícủatừthôngquacáctròchơinhưhộpvậtthểkhámphásốítsốnhiều,tròchơiralệnh,tròchơithámtử,…

Trongthờikỳnàytrẻsẽkhámpháchứcnăngcủatừxahơn,trẻsẽbắtđầutựmìnhđọc.TrongMontessori,hìnhthứcnàygọilà“đọchoànchỉnh”bởitrẻđãđượcpháttriểntừnhậndiệnchữcái,nhậndiệntừvớiđầyđủýnghĩatừ,vịtrícủatừtrongcụmtrongcâu

CáchoạtđộngcụthểtheophươngthứctiếpcậnMontessoriđượcthểhiệntrongbảngtổnghợpsau:

Bảng1.2.NhậtkýhoạtđộngcủatrẻMontessoritrongpháttriểnngônngữ

TiếngViệt

động A.LỜINÓI-PHÁTTRIỂNNGÔNNGỮ

1 Thuậtngữđơngiảnvàthuậtngữkhoahọc 2,5 Trênthảm

TT Bàihọc Tuổi Nơihoạt

TT Bàihọc Tuổi Nơihoạt

1.4 Quảnlýhoạtđộnglàmquenchữviếtchotrẻmẫugiáotạicáctrườngmầmnonth eophươngphápMontessori

1.4.1 KháiniệmQuảnlýhoạtđộnglàmquenvớichữviếtchotrẻmẫugiáotạicáctrườ

ngmầmnontheophươngphápMontessori

PhươngphápgiáodụcMontessorihướngtớicánhânhóacáchoạtđộngphát

triểnkỹnăngcủatrẻ.QuảnlýhoạtđộngLQCVchotrẻmẫugiáotạicáctrườngmầmnontheophươngphápMontessorilàquátrìnhtácđộngcóchủđíchcủacánbộquảnlýnhàtrườngđếnGV,trẻmẫugiáonhằmmụctiêugiúpcánhânhóacáchoạtđộngpháttriểnngônngữchữviếtcủatrẻ

LậpkếhoạchchohoạtđộngLQCVchotrẻởtrườngmầmnontheophươngphápMontessoribaogồm:Việcxâydựngchươngtrìnhkhungchocáchoạtđộng,tôntrọngtínhhệthống,đảmbảotínhnhấtquánvàkhôngbịtrùnglặp.LậpkếhoạchhoạtđộngLQCVchotrẻphảicósựchỉđạothốngnhấtcácloạikếhoạchtrongnhàtrường,từkếhoạchcủaHiệutrưởng,đếncáchoạchchuyênmôncủaPhóhiệutrưởng,tổchuyênmônvàkếhoạchgiáodụctrẻcủaGV.Ngoàirakếhoạchcònphảithểhiệnrõcácđiềukiệnvềnguồnlực,xácđịnhrõnhiệmvụchocácbộphậnliênquantrongcôngtácquảnlýcũngnhưtriểnkhaithựchiện

Khixâydựngkếhoạchphảixuấtpháttừđiềukiệnthựctiễncủatrường,môi

trườngbêntrongvàbênngoàinhàtrường

BảnkếhoạchđượcHiệutrưởngphêduyệtvàtruyềnthôngnộibộtớitấtcảcácbộphậncóliênquan

1.4.2.2 Tổchứcchỉđạothựchiệnhoạtđộnglàmquenvớichữviếtchotrẻmẫu

giáoởcáctrườngmầmnontheophươngphápMontessori

CBQLdựatrênbảnkếhoạch,tổchứcchỉđạocáclựclượngthựchiệntriểnkhaihoạtđộngLQCVtheomộthướngthốngnhấtcảvềnộidung,hìnhthức,phươngpháptổchứcvàphốihợpcácbộphậntừtổchuyênmônđếntừnggiáoviênmộtcáchnhịpnhàngkhoahọc,nhằmkhíchlệvàpháthuytốiđakhảnăngcủacácnguồnlựctrongnhàtrườngvàoquátrìnhthựchiện

CBQLnắmvữngkếhoạchhoạtđộngLQCV,chỉđạoGVthựchiệntốtcácnộidungsau:

- ChỉđạocôngtáclậpkếhoạchhoạtđộngLQCVphùhợpvớinhiệmvụ,mục

tiêunămhọcvàyêucầuchuyênmôn

- ChỉđạothựchiệntriểnkhaicáchoạtđộngLQCVchotừngnhómlớp,từnglứatuổitheokếhoạchđãđượcphêduyệt

- Chỉđạobốtrícơsởvậtchất,giáocụđầyđủchohoạtđộng

- BốtríGVcónănglựcchuyênmônxenkẽnhauđểhỗtrợpháttriểnnănglựcchuyênmônvàkinhnghiệm.ThườngxuyêncócáctraođổikinhnghiệmgiữacácGVtronghoạtđộng

- TổchứccáclớpbồidưỡngchuyênmônMontessorichoGV

Quátrìnhtổchứcchỉđạo,CBQLthườngxuyênbámsát,pháthiệnnhữngbấtcập,khônghợplýhoặcthiếunguồnlựcthựchiệntừđócócácđiềuchỉnhchophùhợp.Ngoàira,cầncócáchìnhthứckhenthưởng,độngviênkịpthờinhằmpháthuytínhtíchcựccủacácthànhviênthamgiahoạtđộng