Để có một bài giảng hay thu hút học sinh chắc hẳn bạn phải biên soạn giáo án hay và hấp dẫn. Giáo án ở trên đã được chỉnh sửa chi tiết , công phu, biên soạn và nhận xét từ các thầy cô giáo sẽ giúp bạn có một giáo án thật hay để dạy cho các học sinh yêu quý của mình
Trang 1Ngày soạn 23/02/2020
Tiết PPCT :64
Lớp dạy: 10A4
CHƯƠNG IV.BẤT ĐẲNG THỨC.BẤT PHƯƠNG
TRÌNH Bài 3: DẤU CỦA NHỊ THỨC BẬC NHẤT (tiết 2)
I MỤC TIÊU.
1 Kiến thức:
- Biết xét dấu một nhị thức bậc nhất, biết cách giải các bất phương trình tích, bất phương trình chứa ẩn ở mẫu, chứa ấn trong dấu giá trị tuyệt đối của các nhị thức bậc nhất
2 Kĩ năng:
- Xét dấu một biểu thức
- Giải một số bất phương trình: Bất phương trình tích, bất phương trình chứa ẩn ở mẫu, bất phương trình chứa ẩn trong dấu giá trị tuyệt đối
- Xét được dấu của nhị thức bậc nhất một cách thành thạo
- Sử dụng thành thạo pp bảng và pp khoảng
- Dựa vào bảng xét dấu đọc nhanh nghiệm của bpt
- Vận dụng một cách linh hoạt việc xét dấu để giải các BPT và xét dấu các biểu thức đại số khác
3 Thái độ:
- Rèn luyện tính cẩn thận linh hoạt
- Diễn đạt vấn đề rõ rang trong sáng
- Tư duy năng động, sáng tạo
- Thể hiện thái độ hợp tác tốt trong học tập
II CHUẨN BỊ:
Giáo viên:Giáo án, hệ thống bài tập, máy chiếu, phiếu học tập
Học sinh: Ôn tập kiến thức trước
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC.
1 Ổn định tổ chức: Kiểm tra sĩ số lớp
2 Kiểm tra bài cũ(Lồng vào quá trình học bài mới)
3 Bài mới
Trang 2Hoạt động 1: Giải bất phương trình tích , bất phương trình chứa ẩn ở mẫu.
Mục tiêu: Củng cố định lý về dấu của nhị thức bậc nhất.
Cách lấy nghiệm của bất phương trình
Hoạt động 1.1:Củng cố định lí về dấu của nhị thức
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
HD1.1:Củng cố định lí
về dấu của nhị thức
GV: gọi 3 học sinh lên
giải các vế a,b,c
Ví dụ: Xét dấu các biểu
thức sau:
a,f x( ) 3 (2 x x3)
b,
2
( )
1
x
g x
x
c,
(2 5)
( )
1
x x
h x
x
GV gọi các học sinh khác
đứng dậy nhận xét
GV nhận xét chuẩn hóa
và cho điểm các HS
HD1.2 Nâng cao kiến
thức về việc giải BPT
Từ ví dụ trên GV dẫn dắt
cho học sinh tới việc giải
BPT
GV dẫn dắt : Thực chất
việc giải BPT f(x)>0 là
xét xem biểu thức f(x)
nhận giá trị dương với
nhưng giá trị nào của x
( do đó cũng biết f(x)
nhận giá trị âm với
những giá trị nào của x),
làm như vậy ta nói là đã
xét dấu biểu thức f(x)
GV : Vậy từ đó các e hãy
giải cho cô các bất
HS lên bảng trình bày
HS đứng dậy nhận xét
HS chú ý lắng nghe ghi bài vào vở
HS chú ý lắng nghe
HS chú ý lắng nghe
II Áp dụng vào giải BPT
1.Bất phương trình tích , bất phương trình chứa ẩn ở mẫu thức
Ví dụ:Xét dấu các biểu thức:
; ( ) 3 (2 3)
2
; ( )
1 (2 5)
; ( )
1
a f x x x
x
b g x
x
x x
c h x
x
Trang 3phương trình :
a,f x( ) 3 (2 x x 3) 0
b,
2
1
x
g x
x
c,
(2 5)
1
x x
h x
x
GV gợi ý học sinh từ
bảng xét dấu đã làm để
giải BPT và gọi HS
đứng lên giải (Nếu HS
chưa giải được thì giáo
viên hướng dẫn cụ thể
hơn)
GV dẫn dắt : Các BPT
chúng ta vừa giải ở trên
là những bất phương
trình có dạng như thế
nào ?
Vậy với những BPT chưa
có dạng tích thương các
nhị thức bậc nhất thì theo
các e chúng ta sẽ làm như
thế nào ?
GV:Từ đó GV giới thiệu
cho HS phương pháp giải
bất phương trình tích ,
bất phương trình chứa ấn
ở mẫu thức
GV hướng dẫn mẫu cho
HS ví dụ:
VD: Giải BPT
2 5 0
x x
HS đứng dậy trả lời
HS: Phân tích thành dạng tích thương các nhị thức bậc nhất
HS chú ý lắng nghe và ghi vào vở
HS theo dõi và ghi chép:
* Phương pháp:
- Phân tích f(x) thành thương hoặc tích của nhiều nhị thức b1
- Lập bảng xét dấu, dựa vào bảng xét dấu để rút ra nghiệm
Trang 4Giáo viên chia lớp thành
6 nhóm tiến hành thảo
luận trong 3p , Gv phát
phiếu học tập cho các
nhóm
Giải các BPT sau:
Nhóm 1,2:
3 (2 x 3)(1 x) 0x
Nhóm 3,4:
1
3
2
Nhóm 5,6:
x x
GV cho các nhóm đánh
giá lẫn nhau sau đó nhận
xét , chỉnh sửa chuẩn hóa
và cho điểm các nhóm
Các nhóm thảo luận trình bày vào bảng phụ và treo lên bảng
Nhóm 1,2:
Đặt f x( ) 3 (2 x 3)(1 x x) ta xét dấu biểu thức f(x) ta có bảng xét dấu sau:
X
� 0 1
3
2 �
3x - 0 + | | +
2x-3 - | - | - 0 + 1-x + | + 0 | -f(x) + 0 0 + 0 -Dựa vào bảng xét dấu ta có Nghiệm của BPT là:
3 ( ;0) (1; )
2
x� � � Nhóm 3,4:
Đk:x� 2
Ta biến đổi tương đương bất phương trình đã cho
1 3( 2)
0 2
3 5
0 2
x x x x
�
�
Đặt
3 5 ( )
2
x
f x
x
ta xét dấu biểu thức f(x) ta có bảng xét dấu sau:
của BPT
Ví dụ:Giải BPT
2 5 0
x x
Giải:
Ta biến đổi tương đương BPT
đã cho:
2 5 0 ( 5) 0
x x �x x
Đặt f x( )x x( 5) xét dấu biểu thức f(x) ta có bảng xét dấu sau:
x � -5 0 �
x - | - 0 + x+
5
- 0 + | +
f(x) + 0 - 0 + Dựa vào bảng xét dấu ta có nghiệm của BPT là
( ; 5) (0; )
x� � � �
Trang 5� -2
5 3
�
-3x-5 + | + 0 x+2 0 + | +
f(x) || + 0 Dựa vào bảng xét dấu ta có Nghiệm của BPT là:
5 ( 2; ) 3
x� Nhóm 5,6:
Đk:
1 1
x x
�
�
� �
�
Ta biến đổi tương đương bất phương trình đã cho
0
1 2( 1)
0 ( 1)( 1) 3 0 ( 1)( 1)
x
�
�
Đặt
3 ( )
( 1)( 1)
x
f x
ta xét
dấu biểu thức f(x) ta có bảng xét dấu sau:
X � 3 1 1 � 3
x
+ 0 | | 1
x | 0 + | + 1
x | | 0 + f(x) + 0 || + ||
Dựa vào bảng xét dấu ta có Nghiệm của BPT là:
( ; 3) ( 1;1)
x� � � HS:Các nhóm tiến hành nhận
Trang 6GV nêu ví dụ cho HS
tiến hành trình bày:
Ví dụ:Giải và biện luận
BPT:
3
0
2 1
x
GV cho 1 HS đứng dậy
định hướng giải sau đó
giáo viện hướng dẫn và
gọi HS lên bảng trình bày
xét đánh giá bài làm của nhau
HS:
Các nhị thức 3 x và
x m có nghiệm lần lượt là
3 và 2m-1
Đặt
3 ( )
2 1
x
f x
Ta xét 2 TH:
TH1:
3 1 2
m m
�
Ta có bảng xét dấu:
X � 2m-1 3 �
3 x + | + 0 -x-2m+1 0 + | +
f(x) 0 + 0
Dựa vào bảng xét dấu ta có nghiệm của BPT là
( ; 2 1] [ 3; )
x� � m � � TH2
3 1 2
m m
�
Ta có bảng xét dấu:
X � 3 2m-1 �
3 x + 0 | -x-2m+1 | - 0 +
f(x) 0 + 0
Dựa vào bảng xét dấu ta có nghiệm của BPT là
( ; 3] [2m-1; )
x� � � �
Trang 7Hoạt động 2:Bất phương trình chứa ấn trong dấu giá trị tuyệt đối
Mục tiêu:- Củng cố định lí vê dấu của nhị thức bậc nhất
- Nâng cao việc giải bất phương trình
- Cách lấy nghiệm của bất phương trình
GV gọi HS đứng lên nhắc
lại công thức về giá trị
tuyệt đối của một biểu
thức
GV nêu ví dụ cho cả lớp
theo dõi và gọi 1 học sinh
đứng dậy trình bày
Ví dụ: Trong các BPT
sau , BPt nào có thể đưa
được về dạng BPT chứa
dấu GTTĐ:
2
2
b x
�
GV đưa ra ví dụ hướng
dẫn HS
Ví dụ
2 3 15
.2 x 1 0
a x
�
�
GV: Để giải BPT chứa dấu
GTTĐ theo các em đầu
tiên chúng ta phải làm gì
( )
f x
=
f x � �a a�f x �a
f x � �a f x a hoặc ( )
f x �a
Cả lớp theo dõi và 1 HS đứng dậy Tbay
HS : Phá dấu GTTD
HS theo dõi và ghi chép
2 Bất phương trình chứa ẩn trong dấu giá trị tuyệt đối
Ví dụ1: Trong các BPT sau , BPt nào có thể đưa được về dạng BPT chứa dấu GTTĐ:
2
2
b x
�
Ví dụ2.Giải các BPT sau:
2 3 15
2 5
1
a x x b x
�
�
Giải:
a.Theo định nghĩa giá trị tuyệt đối ta có:
2x � � 3 15 15 2 � x 3 15 �
9 x 6
Vậy nghiệm của BPT đã cho là :
Trang 8GV: Dựa vào công thức
GTTD của một biểu thức
đã học và cách giải BPT
dạng tích thương các nhị
thức bậc nhất các chúng ta
sẽ phá dấu GTTD và tiến
hành giải BPT trên
Gv hướng dẫn Hs hướng
giải và sau đó gọi học sinh
đứng dậy trả lời
GV chuẩn hóa nhận xét
đánh giá và cho điểm
HS đứng lên giải vế b
b
1
x =
Do đó ta xét BPT trong hai khoảng
Với x� 1 ta có hệ phương trình:
1 1
1
3
x x
�
�
�
�
� � � �
Trong TH này hệ có nghiệm là 1
3
x� Với x 1 ta có hệ phương trình:
1
x
x x
�
� �
1 1
x x
�
��
�
Trong TH này hệ có nghiệm là 1
x
IV CỦNG CỐ.
-Nhắc lại định lí về nhị thức bậc nhất, vẽ lại bảng về dấu của nhị thức bậc nhất;
-Dựa vào định lí về dấu của nhị thức bậc nhất ta có thể áp dụng giải các bất phươg
trình đơn giản hơn
-Xem lại và học lý thuyết theo SGK
-Làm các bài tập trong SGK