SKKN một số biện pháp giúp trẻ 5 6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn làm quen văn học

Qua mỗi lần lên lớp với môn làm quen văn học củatrẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số đặc điểm tâm lý mà tôi nhận thấynổi bật nhất của trẻ đó là: trẻ rất thích những điều mới lạ,

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU I.Đặt vấn đề

Như chúng ta đã biết “Mẫu giáo tốt, mở đầu cho nền giáo dục tốt” Chính vìvậy mà người giáo viên mầm non được xem là người thợ đầu tiên đặt “viêngạch” nền móng cho việc đào tạo nhân cách cũng như tri thức con người mới XãHội Chủ Nghĩa

Văn học là một loại hình nghệ thuật, là người bạn không thể thiếu đối vớitrẻ thơ nhất là lứa tuổi mầm non Văn học nuôi dưỡng và sáng tạo nghệ thuật,phát triển trí tưởng tượng ở trẻ Vì vậy việc đem tác phẩm văn học đến với trẻ rấtquan trọng và cần thiết Đối với trẻ mẫu giáo, quá trình được tiếp xúc với tácphẩm văn học phải từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ đó trẻ bộc lộ khảnăng cảm thụ văn học của mình Khả năng cảm thụ đó là sự phát triển trực tiếpcủa trẻ về các lĩnh vực: Nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm xã hội và phát triển toàndiện

Có lẽ từ thuở còn nằm trong nôi mỗi chúng ta ai cũng một lần được nghenhững lời ru à ơi của bà, của mẹ hay được nghe những câu chuyện mà bà và mẹ

đã kể và cũng từ đó những lời ru, những câu hát, hay những câu chuyện đã theochúng ta suốt cả cuộc đời và để lại trong mỗi chúng ta những bài học kinhnghiệm trong cuộc sống Có rất nhiều nhà thơ, nhà văn đã viết những tác phẩmhay dành cho lứa tuổi thiếu nhi và nhi đồng, đặc biệt là Bác Hồ kính yêu củachúng ta, tuy Bác bận trăm công nghìn việc nhưng Bác đã dành rất nhiều thờigian để sáng tác những tác phẩm văn học dành cho thiếu nhi Thông qua tácphẩm văn học các tác giả muốn nhắn nhủ đến chúng ta hãy dành những tình yêuthương cho các cháu thiếu nhi không những vậy còn giáo dục các cháu nhữngđiều hay lẽ phải trong cuộc sống hàng ngày, hình thành trong các cháu nhữngtình cảm, tình yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước, yêu con người, convật Và từ đó giúp phát triển toàn diện cho trẻ

Trong chương trình Giáo dục mầm non, hoạt động cho trẻ làm quen với tácphẩm văn học (thơ, truyện…) có ưu thế nhiều hơn trong việc giáo dục phát triển

ngôn ngữ cho trẻ mầm non Qua mỗi lần lên lớp với môn làm quen văn học củatrẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số đặc điểm tâm lý mà tôi nhận thấynổi bật nhất của trẻ đó là: trẻ rất thích những điều mới lạ, đẹp mắt, ngộ nghĩnh,hấp dẫn, và những trò chơi sinh động… Là một người giáo viên mầm non, thôngqua hoạt động làm quen với các tác phẩm văn học chúng ta đã mang đến cho trẻnhững bài thơ, câu truyện có nội dung hay, đáng yêu, ngộ nghĩnh, thiết thực và

bổ ích giúp cho trẻ hình thành và phát triển tình cảm trong con người trẻ, trẻ biếtyêu cái đẹp, hướng về cái đẹp trong cuộc sống hàng ngày và đó cũng là cánh cửa

mở ra chân trời mới, chân trời mơ ước, chân trời nhận thức cho trẻ Và đặc biệtchuẩn bị hành trang cho trẻ về mọi mặt để trẻ có một tâm thế bước vào lớp một.Năm học 2017-2018 nhận thấy trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chămsóc và giáo dục trẻ người đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn.Trẻ đến lớp nhút nhát, ngại giao tiếp, trẻ chủ yếu sử dụng tiếng mẹ đẻ để giaotiếp, vốn từ tiếng việt của trẻ hạn chế Riêng đối với trẻ 5 tuổi sẽ phải chuẩn bị

kỹ hơn về mọi mặt để trẻ bước tiếp vào một môi trường hoàn toàn mới lạ đó làmôi trường của trường tiểu học Nhưng trẻ lại gặp khó khăn trong phát triểnngôn ngữ nói chung và quá trình làm quen với tác phẩm văn học nói riêng.Chính vì vậy cô giáo là người đóng vai trò rất quan trọng trong quá trình giúptrẻ đồng bào dân tộc thiểu số phát triển ngôn ngữ tiếng Việt, và nghe, hiểu nộidung các tác phẩm văn học

Năm học 2018-2019 nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng chăm sóc và giáodục trẻ nói chung và hoạt động làm quen văn học nói riêng Người giáo viên lựachọn nội dung, phương pháp và cách lồng ghép sao cho phù hợp, thích ứng vớiđặc điểm tâm sinh lý phát triển của trẻ Do đặc điểm trường Mầm non Cư Pangđơn vị mà tôi công tác, nằm trong vùng đặc biệt khó khăn, học sinh là người dântộc thiểu số chiếm hơn 90% Để trẻ đồng bào dân tộc thiểu số 5-6 tuổi lớp lá 4trường mầm non Cư Pang được thuận lợi trong việc giao tiếp và tham gia vàocác hoạt động ở trường lớp nói chung và hoạt động làm quen văn học nói riêng,ngoài kế thừa các các phương pháp cũ bản thân tôi đưa ra những giải pháp để

giúp trẻ tiếp thu được kiến thức mới đồng thời tạo hứng thú cho trẻ đến trườngmạnh dạn, tự tin và tích cực hoạt động, nâng cao chất lượng nhận thức cho trẻ.

Xuất phát từ tầm quan trọng đó bản thân tôi đã mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp giúp trẻ 5-6 tuổi người đồng bào dân tộc thiểu số học tốt môn làm quen văn học tại lớp lá 4 trường Mầm non Cư Pang”

II Mục đích nghiên cứu:

- Nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ; Hình thành cho trẻ đồngbào dân tộc thiểu số những kĩ năng nói, đọc rõ ràng, kể chuyện diễn cảm; Pháttriển khả năng giao tiếp hàng ngày giữa cô và trẻ, giữa trẻ với trẻ và trẻ với mọingười xung quanh

- Dạy trẻ phát âm chính xác ngôn ngữ tiếng Việt; Luyện cho trẻ phát âmđúng từ, câu Rèn cho trẻ kĩ năng nghe, hiểu, đọc thơ, kể lại câu truyện, các sựviệc, trong cuộc sống và trong sinh hoạt hằng ngày của trẻ một cách linh hoạt

- Giúp cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số hình thành và phát triển nhân cách,đồng thời trẻ mạnh dạn hơn, tự tin hơn, có lối ứng xử văn minh trong cuộc sốnghàng ngày

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ I.Cơ sở lí luận của vấn đề

Hoạt động làm quen văn học ở trường mầm non là một trong những hoạtđộng có vai trò quan trọng đối với việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non, làphương tiện giúp trẻ rèn luyện ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc, giúp tăng cường vốntiếng Việt cho trẻ Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là chúng ta đã gópphần mở rộng nhận thức, phát triển trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ,phát triển ngôn ngữ, phát triển ở trẻ kĩ năng đọc và kể truyện…những điều này

sẽ góp phần rất lớn trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách của trẻ Tiếp tục thực hiện Kế hoạch số 56/KH-BGDĐT ngày 25/01/2017 của BộGDĐT về việc triển khai chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làmtrung tâm” giai đoạn 2016 – 2020, Bộ GDĐT tổ chức hội thảo sơ kết 02 năm

triển khai thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường mầm non lấy trẻ làm trungtâm”

Tiếp tục thực hiện Quyết định số 1008/QĐ-TTg ngày 2/6/2016 của Thủtướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tăng cường tiếng Việt cho trẻ mầm non,học sinh tiểu học vùng dân tộc thiểu số giai đoạn 2016-2020, định hướng 2025với mục tiêu: Tập trung tăng cường tiếng Việt cho trẻ em mầm non, học sinhtiểu học vùng dân tộc thiểu số đảm bảo các em có kỹ năng cơ bản trong việc sửdụng tiếng Việt để hoàn thành chương trình giáo dục mầm non và chương trìnhgiáo dục tiểu học, tạo tiền đề để trẻ lĩnh hội tri thức của các cấp học tiếp theo,góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và phát triển bền vững các dân tộcthiểu số đóng góp vào sự tiến bộ, phát triển của đất nước”

Thực hiện có hiệu quả chương trình Giáo dục mầm non mới, chú trọng vàoviệc phát triển ngôn ngữ cho trẻ trong công tác giáo dục nhằm nâng cao chấtlượng chăm sóc, giáo dục trẻ, tạo chuyển biến mạnh mẽ về đổi mới phươngpháp giáo dục; củng cố, phát triển số lượng và chất lượng ở trường mầm non.hoạt động làm quen văn học ở trường mầm non là một trong những hoạt động

có vai trò quan trọng đối với việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ mầm non, làphương tiện giúp trẻ rèn luyện ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc, giúp tăng cườngvốn tiếng Việt cho trẻ Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học là chúng ta đãgóp phần mở rộng nhận thức, phát triển trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm

mĩ, phát triển ngôn ngữ, phát triển ở trẻ kĩ năng đọc và kể truyện…những điềunày có vai trò rất lớn trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách của trẻ.Nhận thấy trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chăm sóc và giáo dục trẻngười đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn Trẻ đến lớp nhútnhác, ngại giao tiếp, trẻ chủ yếu sử dụng tiếng mẹ đẻ để giao tiếp, vốn từ tiếngViệt của trẻ hạn chế Đặc biệt trong hoạt động làm quen văn học trẻ hầu nhưchưa hiểu được nội dung của bài thơ, câu truyện, chưa hứng thú trong hoạtđộng… Vì vậy tôi đã tìm và đưa ra những giải pháp, biện pháp để khắc phụcnhững tồn tại và phát huy những tính mới trong đề tài

II Thực trạng của vấn đề

Trường Mầm non Cư Pang là một đơn vị đóng trên địa bàn xã Ea Bôngthuộc xã đặc biệt khó khăn, trường Hơn 90% trẻ là người dân tộc thiểu số, hơn50% trẻ thuộc hộ nghèo Riêng lớp lá tôi chủ nhiệm 100% trẻ là người dân tộcthiểu số, đa số trẻ mới lần đầu đến trường, chưa học qua lớp 3 tuổi, 4 tuổi Hầuhết trẻ chưa nói rõ tiếng Việt, trẻ giao tiếp chủ yếu sử dụng tiếng mẹ đẻ, ngônngữ giao tiếp tiếng Việt của trẻ còn gặp nhiều hạn chế

Năm học 2018-2019 là năm học tiếp tục hưởng ứng và thực hiện nghiêm túc,

có hiệu quả các cuộc vận động do ngành phát động như “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”,“Xây dựng môi trường tiếng Việt cho trẻ đồngbào dân tộc thiểu số” nhằm nâng cao chất lượng giáo dục dạy và học, nhưng đểchất lượng giáo dục được nâng cao bản thân cô và trò cần phải cố gắng hơntrong quá trình thực hiện chương trình giáo dục mầm non

Những yếu tố trên đã ảnh hưởng tạo ra thực trạng trong hoạt động cho trẻlàm quen với tác phẩm văn học hiện nay Định hướng của bản thân về phươngpháp tạo hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạt động làm quen với tác phẩm vănhọc là tiếp tục vận dụng phát triển các biện pháp cũ nhằm phát huy những mặtmạnh, những thành công giúp nâng cao chất lượng giáo dục

Vào cuối năm học 2017- 2018 , tôi chủ động kiểm tra, khảo sát, thống kê trẻ

ở lớp lá 4 tổng số trẻ 25, nữ 9, dân tộc thiểu số là 25 Kết quả như sau:

Thuận lơi:

- Nhà trường có sân chơi sạch sẽ, an toàn, phòng học rộng rãi, thoáng mát,

đồ dùng đồ chơi cho trẻ học tập và vui chơi tương đối đầy đủ, đồ dùng , đồ chơi

tự tạo từ những nguyên vật liệu mở: Như lốp xe, vỏ chai, thùng sơn, tre, nứa…sinh động, hấp dẫn, lôi cuốn trẻ tham gia tích cực các hoạt động trong ngày, cókhu vui chơi phát triển vận động và môi trường trong và ngoài lớp học, trang trítăng cường tiếng việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số

- Tổ chuyên môn luôn tạo mọi điều kiện cho giáo viên tham gia chuyên đề,tập huấn…do phòng, cụm chuyên môn, tổ chức các tiết dạy mẫu, chuyên đề cấptrường phổ biến những phương pháp hình thức đổi mới trong chương trình mầmnon lấy trẻ làm trung tâm

- Toàn thể giáo viên có chuyên môn về công tác giảng dạy, luôn học hỏi,trao dồi nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ Giáo viên luôn nhiệt tình, đổimới trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ, đã tuyên truyền có hiệu quả của việcđưa trẻ đến trường

Khó khăn:

- 100% trẻ là con em dân tộc thiểu số, phần lớn các cháu chưa qua lớp 4tuổi nên việc tiếp xúc với ngôn ngữ tiếng Việt còn gặp nhiều khó khăn, đa sốtrẻ còn sử dụng ngôn ngữ tiếng mẹ đẻ trong giao tiếp và trong các hoạt động ởtrường

- Đồ dùng đồ chơi tuy đã được đầu tư nhưng vẫn chưa đáp ứng cho một sốhoạt động, đặc biệt là hoạt động làm quen văn học

- Đời sống kinh tế của một số phụ huynh còn gặp nhiều khó khăn phần lớn

là làm nông trên 40% là hộ nghèo nên sự quan tâm về chăm sóc giáo dục trẻchưa cao

- Việc cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học hiện nay chưa mang lại kếtquả như mong muốn, những biện pháp đã sử dụng trước đây như dạy trẻ làm

quen văn học chưa đạt hiệu quả cao Những yếu tố khách quan khác làm chothực trạng của đề tài còn tồn tại nhiều hạn chế.

Qua thực trạng cấp bách của vấn đề và theo hướng dẫn thực hành quanđiểm lấy trẻ làm trung tâm thì rõ ràng nhiệm vụ đặt ra đối với người giáo viên đó

là phải giúp trẻ mạnh dạn, tự tin, phát triển cho trẻ khả năng nghe, hiểu nội dungtác phẩm văn học và đặc biệt trẻ thể hiện cảm xúc khi đươc nghe tác phẩm vănhọc Nhiệm vụ đặt ra với người giáo viên phải làm thế nào để trẻ phát triển mộtcách hài hòa có hiệu quả đúng với kết quả mong đợi mà độ tuổi trẻ cần đạt được.Dựa trên tình hình thực tế của lớp tôi đưa ra các nhiệm vụ để giải quyết vấn đềnhư sau:

- Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý và ngôn ngữ của trẻ đồng bào dân tộc thiểu

số lập kế hoach giáo dục phù hợp với độ tuổi của trẻ

- Xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số

- Sử dụng đồ dùng, đồ chơi trong hoạt động của trẻ đồng bao dân tộc thiểu

số

- Tổ chức tiết học linh hoạt, lồng ghép tác phẩm văn học trong các giờ học

- Tuyên truyền phối hợp và vận động cha mẹ học sinh, kết hợp lồng ghépvào các hội thi, lễ hội

III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

Giải pháp1: Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý và đặc điểm ngôn ngữ của trẻ đồng bào dân tộc thiểu số lập kế hoach giáo dục phù hợp với độ tuổi của trẻ.

- Nghiên cứu tài liệu về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ đồng bào dân tộc thiểu

số Trên thực tế cho ta thấy trẻ đồng bào dân tộc thiểu số luôn có tâm lý sẵn sàngcho hoạt động lao động hơn là hoạt động học tập Trẻ đồng bào dân tộc thiểu sốtâm lý hay nhút nhác, luôn sợ hãi, ngại giao tiếp với người lạ, chưa có tâm lý sẵnsàng cho hoạt động học tập ở trường, thích theo bố mẹ đi rẫy… bên cạnh đó môitrường giao tiếp xã hội của trẻ dân tộc thiểu số còn hạn hẹp, có những trẻ chưađược học qua chương trình mẫu giáo 3 tuổi, 4 tuổi Trẻ dân tộc thiểu số tuy còn

nhỏ nhưng đã phải tham gia vào các hoạt động tại gia đình như cõng em, chăngia súc, nấu cơm…vì vậy cô giáo phải gần gũi với trẻ, tìm hiểu hoàn cảnh giađình của trẻ luôn lắng nghe tâm tư nguyện vọng của trẻ, luôn bên cạnh trẻ độngviên hỗ trợ, cảm hóa trẻ bằng sự tận tình chăm sóc của mình Cô luôn tạo cho trẻmột niềm tin để từ đó trẻ luôn có lòng tin yêu vào cô từ đó giúp cô giáo phát huyđược tác dụng trong nhiệm vụ chăm sóc và giáo dục trẻ.

- Quan sát trẻ là phương pháp không thể thiếu trong quá trình tìm hiểu tâmsinh lý của trẻ, giúp cô giáo nhận biết được qua nét mặt, lời nói, cử chỉ…của trẻ.Trong quá trình quan sát trẻ cô cần xác định rõ mục đích, nội dung, kế hoachquan sát, cô tiến hành quan sát trẻ một cách có hệ thống, có sự ghi chép cụ thể rõràng và rút ra được những nhận định của bản thân đối với trẻ sau khi quan sáttrẻ

- Đặc điểm tâm sinh lý của trẻ hoàn toàn khác nhau, mỗi trẻ có những đặcđiểm riêng, bên cạnh những trẻ nhút nhát có những trẻ mạnh dạn, bên cạnhnhững trẻ nhanh có những trẻ chậm, Vì vậy để hiểu trẻ hơn cô giáo thườngxuyên trò chuyện với trẻ, sử dụng các câu hỏi dễ hiểu để trẻ trả lời, các bài tập

để kiểm tra tâm lý của trẻ dưới hình thức trò chơi Sau khi nắm rõ đặc điểm tâmsinh lý của từng trẻ cô giáo có kế hoạch cũng như phương pháp giáo dục cụ thểphù hợp với đặc điểm phát triển của mỗi trẻ

- Trao đổi với cha mẹ của trẻ về tính cách của mỗi trẻ, có sự ghi chép cụ thể

rõ ràng vào nhật ký giáo viên để cô giáo tiện theo dõi các đặc điểm tâm sinh lýcủa mỗi trẻ nhằm phát huy những mặt mạnh và khắc phục những hạn chế yếukém của trẻ

Song song với việc tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý của trẻ cô giáo cần chú ýđến đặc điểm ngôn ngữ của trẻ

- Thời gian mới bước vào đầu năm học cô giáo lên kế hoạch cho việc tìmhiểu đặc điểm của trẻ trong lớp thông qua hoạt động trò chuyện giữa cô và trẻ,giữa trẻ với trẻ, bên cạnh đó cô giáo gặp cha mẹ trẻ để tìm hiểu thêm về tính cách,khả năng nhận thức cũng như tình hình sức khỏe của trẻ ở nhà, sau khi nắm bắt

một số đặc điểm của trẻ cô giáo sẽ có những biện pháp phù hợp để khắc phụcnhững hạn chế và phát huy những mặt mạnh của trẻ.

- Thường xuyên ra những bài tập bằng hình thức trò chơi để kiểm tra đặcđiểm phát âm của trẻ

- Tăng cường tiếng Việt cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số mọi lúc mọi nơigiúp tăng vốn từ cho trẻ Trong lớp học, ngoài sân trường cô giáo và cha mẹ trẻcùng nhau xây dựng môi trường tăng cường tiếng Việt cho trẻ

Sau khi nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ giáo viên giúp trẻ chuẩn bịtốt về mặt tâm lý, trẻ có một tinh thần tốt, luôn thoải mái, vui vẽ, hứng thú thamgia mọi hoạt động, giải quyết các nhiệm vụ cô giao, điều này sẽ giúp trẻ có thêmniềm tin khi tham gia vào các hoạt động nói chung và hoạt động làm quen với

tác phẩm văn học nói riêng Văn học là phương tiện hiệu quả không chỉ đối với

việc giáo dục trí tuệ, đạo đức, thẩm mĩ mà nó còn ảnh hưởng vô cùng to lớn đến

sự phát triển ngôn ngữ của trẻ

- Xây dựng kế hoạch tháng, chủ đề, kế hoạch tổ chức hoạt động một ngàytích hợp phù hợp với độ tuổi và tình hình thực tế của lớp

Để xây dựng kế hoạch hoạt động đúng với sự phát triển của trẻ mẫu giáo 5-6tuổi Tôi không ngừng tìm tòi, nghiên cứu các tài liệu về giáo dục mầm nonnhư: Chương trình giáo dục mầm non, tài liệu hướng dẫn xây dựng môi trườnggiáo dục lấy trẻ làm trung tâm, bồi dưỡng thường xuyên môdun 3: đặc điểm pháttriển ngôn ngữ cho trẻ, những mục tiêu và kết quả mong đợi ở trẻ mầm non vềmặt ngôn ngữ

Dựa vào kế hoạch gợi ý của tổ khối và bám sát tình hình thực tế của lớp tôichủ nhiệm Tôi xây dựng mạng chủ đề cả năm gồm 10 chủ đề, ở mỗi chủ đềphân ra các chủ đề nhánh bám sát vào tiêu chí 6: Kế hoạch giáo dục tháng/ chủ

đề phù hợp với thực tiễn, chỉ số 15: Kế hoạch có thể điều chỉnh để phù hợp vớitrẻ, với hoàn cảnh thực tiễn Thường một chủ đề có 2 đến 3 chủ đề nhánh Dựa

vào chương trình giáo dục mầm non theo thông tư 17 và tình hình thực tế củalớp tôi đưa ra kết quả mong đợi trên trẻ.

Căn cứ vào mục tiêu, nội dung, kết quả mong đợi của trẻ 5-6 tuổi trong lĩnhvực phát triển ngôn ngữ tôi chủ động xây dựng kế hoạch tuần và đưa ra đề tàiphù hợp với tình hình, điều kiện của lớp và đúng với chương trình giáo dục mầmnon, dựa vào hướng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm cô giáo là người gợi mở trẻ làhoạt động, phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ Và đánh giátrẻ hằng ngày và cuối chủ đề

Ví dụ: Ở chủ đề đầu tiên của năm học tôi thực hiện chủ đề “Trường mầmnon” với 4 chủ đề nhánh “Ngày hội bé đến trường” “Lớp bé yêu thương” “tếtTrung thu” “Những hoạt động thú vị” Từ chủ đề nhánh này tôi chọn những đềtài phù hợp với tình hình của trẻ đầu năm học như: bài thơ “Cô giáo của con”

“thỏ trắng đi học” Vì mới bước vào năm học nên tôi chọn những bài thơ câutruyện với nội dung ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ để tạo hứng thú cho trẻ Và cuốichủ đề tổng hợp xem đã đạt được mục tiêu đưa ra chưa so với kết quả đã đưa ra

ở đầu chủ đề hay chưa và tìm ra nguyên nhân để có biện pháp thay đổi phù hợpvới chủ đề sau

Việc lựa chọn bài thơ, câu truyện phù hợp với trẻ rất quan trọng, nó giúp trẻ,hứng thú hơn khi tham gia hoạt động và mang lại kết quả cao hơn

Qua các biện pháp trên đã góp phần không nhỏ vào quá trình tìm hiểu đặcđiểm tâm sinh lý và ngôn ngữ của trẻ, giúp cô giáo nắm được các đặc điểm củatrẻ để đưa ra những phương pháp giáo dục phù hợp với trẻ góp phần nâng caohơn nữa chất lượng chăm sóc và giáo dục trẻ đồng bào dân tộc thiểu số

Giải pháp 2: Xây dựng môi trường hoạt động cho trẻ đồng bào dân tộc thiểu số

Đối với nhà giáo dục, việc xây dựng môi trường giáo dục phù hợp sẽ làphương tiện, là điều kiện để phát triển phù hợp với từng trẻ và từng lứa tuổi

Đối với phụ huynh và xã hội, quá trình xây dựng môi trường giáo dục sẽthu hút được sự tham gia của các bậc phụ huynh và sự đóng góp của cộng đồng

xã hội Để xây dựng môi trường hoạt động của trẻ tôi bám sát các tiêu chí sau:

- Các góc/khu vực hoạt động được bố trí khoa học phù hợp với điều kiện thực tế,đảm bảo các điều kiện về ánh sang, an toàn và thuận tiện đối với trẻ

- Phương tiện dạy học, đồ dùng, đồ chơi được bố trí hợp lý, an toàn

- Các góc/khu vực hoạt động, thiết bị, đồ dùng, đồ chơi được dán nhãn bằngtiếng việt

- Khu vực/ góc được bố trí hợp lý; hệ thống giá, kệ chắc chắn, an toàn đảm bảoquy định, bàn ghế phù hợp với trẻ, đủ ánh sáng

- Có hệ thống sách, tranh truyện,thẻ chữ cái, thẻ từ, bút chì, sáp màu, đất nặn,giấy bìa, học liệu phù hợp để hỗ trợ trẻ phát triển ngôn ngữ…

- Có đài máy hoặc trang thiết bị để trẻ được nghe chương trình phát thanh,truyền hình tiếng Việt

- Có đồ dùng, đồ chơi gần gũi với bản sắc văn hóa dân tộc của trẻ, vật thật, đồchơi có nguồn gốc tự nhiên…

- Có tài liệu sưu tầm liên quan đến văn hóa dân gian của người DTTS và sửdụng trong các hoạt động GD tăng cường TV cho trẻ

- Có hệ thống chữ viêt, kí hiệu phù hợp với mọi nơi (tường bao, vườn trường,các góc chơi )

- Có khu vực thư viện thân thiện được bố trí phù hợp để trẻ/ cha mẹ hoạt độngphù hợp với khoản thời gian trong ngày

- Có các trò chơi dân gian, hát đồng dao, ca dao để trẻ tham gia tập thể trong cáchoạt động ngoài trời

- Tạo môi trường để trẻ được nói tiếng việt

- Tạo cơ hội để trẻ giao tiếp với nhiều người khác trong cộng đồng, tham gia cáchoạt động lễ hội tại địa phương…

- Môi trường giáo dục gồm môi trường trong lớp học và môi trường ngoài lớphọc

+ Môi trường trong lớp học :

Môi trường trong lớp học có vai trò quan trong đối với các hoạt động củatrẻ cô giáo bố trí sắp xếp các góc chơi trong lớp phù hợp với không gian của lớphọc Sắp xếp đồ dùng, đồ chơi, dụng cụ học tập vừa tầm của trẻ, để trẻ dễ dànghoạt động với đồ dùng khi cần Luôn tạo môi trường vui chơi, học tập thoải máicho trẻ, không áp đặt trẻ, khuyến khích trẻ tích cực khi tham gia hoạt động Ngoài các góc chính thay đổi phù hợp với từng chủ đề, trong lớp còn có gócđịa phương thông qua góc này giúp trẻ hiểu được bản sắc của dân tộc mình.Đồng thời trên các đồ dùng, đồ chơi trong góc cô và trò cùng nhau trang trí gắnnhững chữ cái, từ tiếng việt…Đặc biệt trong lớp còn có góc “bé vui học chữ”,hay góc “Những chữ cái ngộ nghĩnh”…đến với góc này các bé được làm quenvới các chữ cái, các từ tiếng Việt thông qua hoạt động “đọc” truyện, xem tranhchữ, trò chơi sao chép từ tiếng việt, ghép các chữ cái thành từ có nghĩa, hay tròchơi điền chữ cái còn thiếu vào từ…,thông qua các hoạt động trên giúp trẻ làmquen với môi trường tiếng Việt một cách nhẹ nhàng, hiệu quả

Cho trẻ tham gia vào vào hoạt động trang trí các góc cùng với cô, vì đâychính là cơ hội tốt để cô truyền tải cách thức, kĩ năng cho trẻ mà không áp đặttrẻ, trẻ thể hiện một cách tự nhiên, chủ động, sáng tạo Trang trí ở góc mở cósản phẩm của cô và của trẻ phong phú và đa dạng

Ví dụ: Khi trẻ tham gia hoạt động làm quen văn học mà trọng tâm là dạy kểchuyện sáng tạo thì cô đã tận dụng không gian lớp học để bày những đồ dùng,dụng cụ phục vụ cho hoạt động, sắp xếp sân khấu, mô hình và các con rối vừatầm mắt và tầm tay của trẻ sao cho trẻ dễ quan sát, dễ sử dụng, kích thích trẻhoạt động tích cực hơn, tự chủ hơn Không những vậy cô luôn chú ý đến cách bốtrí đội hình ngồi của trẻ, sao cho tất cả trẻ trong lớp được quan sát rõ ràng, tránhviệc trẻ ngồi trước che tầm nhìn của trẻ ngồi sau Trong quá trình trẻ tham giahoạt động làm quen tác phẩm văn học cô chú ý đến khả năng phát âm của trẻ để

có sự điều chỉnh và sữa sai kịp thời, tích cực phát huy tính sáng tạo của trẻ trongkhi dạy trẻ đọc thơ, kể truyện.

Bản thân cô giáo trước khi tổ chức hoạt động cũng phải tự tập luyện giọng

kể, luyện cách sử dụng mô hình, tranh, rối… sao cho nhẹ nhàng, linh hoạt, thuhút được sự chú ý của trẻ, nhằm giúp trẻ cảm thụ được tác phẩm văn học đó mộtcách tốt nhất

Ngoài hoạt động làm quen văn học, khi trẻ tham gia hoạt động góc cô cũng

bố trí các góc phù hợp để khi chơi trẻ có sự liên kết giữa các góc chơi với nhau,tránh trường hợp sắp xếp các góc không phù hợp với không gian làm ảnh hưởngđến quá trình hoạt động của trẻ

+ Môi trường ngoài lớp học:

Môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt độngnâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ Khi cho trẻ tham gia hoạtđộng ngoài trời cô giáo có sự chuẩn bị trước cho trẻ về môi trường hoạt động,

đồ dùng, đồ chơi Sân bãi sạch sẽ, đảm bảo tầm nhìn bao quát trẻ, đảm bảo antoàn cho trẻ hoạt động, đồ dùng đồ chơi phù hợp, tận dụng và sử dụng có hiệuquả các đồ dùng bằng nguyên vật liệu mở sẵn có ở địa phương…

Dưới sự chỉ đạo của nhà trường các cô giáo đã vận động cha mẹ trẻ ủng hộngày công cũng như 1 số nguyên vật liệu sẵn có ở thôn buôn như tre, nứa, rơm,

rạ, lốp xe hỏng…để xây dựng các khu hoạt động ngoài trời cho trẻ giáo viên kếthợp với cha mẹ trẻ cùng nhau xây dựng khu vui chơi với các nhân vật cổ tích,hay còn gọi là “vườn cổ tích”, “sân khấu ngoài trời”, vườn rau của bé, vườn hoa

của bé…thông qua vườn cổ tích hay sân khấu ngoài trời… sẽ giúp trẻ nhập vai

vào các nhân vật trong câu truyện một cách tốt hơn hay biểu diễn đọc thơ hayhơn, diễn cảm hơn bên cạnh đó còn giúp trẻ được trãi nghiệm và thể hiệnnhững năng khiếu sẵn có của bản thân trẻ

Ví dụ: Đến với “ Vườn hoa của bé” Cô và trẻ được quan sát các loại hoatrong vườn, trẻ có thể gọi tên các loại hoa và nói được màu sắc của các loại hoa