SKKN một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động tạo hình

Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điềukiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em và hìnhthành các phẩm chất kĩ năng ban đầu của con người như một t

UBND HUYỆN KRÔNG ANA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

MỤC LỤC

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU 1

I Đặt vấn đề 1

II Mục đích nghiên cứu: 2

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ 2

I Cơ sở lí luận 2

II Thực trạng 4

III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề 6

IV Tính mới của giải pháp 16

V Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm 17

Phần thứ ba: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 19

I Kết luận: 19

II Kiến nghị 20

TÀI LIỆU THAM KHẢO 22

Phần thứ nhất: MỞ ĐẦU

I Đặt vấn đề.

Trẻ em hôm nay là thế giới ngày mai Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗigia đình, là tương lai của mỗi dân tộc Việc bảo vệ và chăm sóc, giáo dục trẻ em

là trách nhiệm của nhà nước, của xã hội và của mỗi gia đình Trẻ em không phải

là người lớn thu nhỏ lại, mà nó cũng có những đặc điểm riêng biệt vầ cấu tạo sinh

lý, do đó trẻ em cũng cần có những biện pháp chăm sóc thích hợp Có người đã chorằng: Trẻ em là một trang giấy trắng và ai muốn vẽ gì vào đó thì vẽ Đó chính làmột quan điểm thật sai lầm, vì thực tế khoa học đã chứng minh trẻ em cũng cónhững nhận thức riêng bên trong của mình, nhưng đòi hỏi trẻ phải tích cực thamgia vào hoạt động thì từ đó tâm lý của trẻ mới phát triển và bộc lộ ra bên ngoài Trẻmẫu giáo “chơi mà học, học bằng chơi” Trẻ rất hiếu động, tò mò, ham muốn họchỏi, tìm hiểu thế giới xung quanh Trong khi chơi, trẻ thực sự học để lĩnh hội cáckhái niệm ban đầu hoặc các tri thức tiền khoa học Đối với việc giáo dục và pháttriển nhân cách cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non, hoạt động tạo hình đóng vaitrò vô cùng quan trọng trong sự phát triển trẻ nhỏ về mọi mặt như: thẩm mỹ, đạođức, trí tuệ, thể lực và lao động hoạt động tạo hình là một hoạt động học tậpmang tính nghệ thuật, giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh và phản ánh thếgiới thông qua các hình tượng nghệ thuật, trong các hình thức hoạt động mangtính nghệ thuật

Hoạt động tạo hình là một hoạt động nằm trong chương trình chăm sócgiáo dục mầm non, nhằm cung cấp kiến thức sơ đẳng về tạo hình cho trẻ thôngqua đó phát triển khả năng quan sát tri giác, phân biệt, khả năng phân tích tổnghợp các thao tác tư duy trực quan Góp phần giáo dục toàn diện về các mặt chotrẻ như: “Đức – Trí – Lao – Thể - Mỹ”

Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, ở đó trẻ

sử dụng ngôn ngữ đặc trưng riêng của nó: màu sắc, hình khối, đường nét, bố cục

để phản ánh, miêu tả, từ đó giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh và phản ánhthế giới thông qua các hình tượng nghệ thuật Nó giúp trẻ tìm hiểu, khám phá vàthể hiện một cách sinh động những gì chúng nhìn thấy trong thế giới xungquanh, những gì làm trẻ rung động mạnh mẽ và gây cho chúng những rung độngxúc cảm, tình cảm tích cực Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điềukiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em và hìnhthành các phẩm chất kĩ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xãhội biết tích cực, sáng tạo

Từ những lí do trên và hiểu được tầm quan trọng đó, là một giáo viên mầmnon tôi luôn tìm tòi những biện pháp, phương pháp tốt nhất để giúp trẻ hoạtđộng tích cực trong lĩnh vực này Tôi tìm tòi, học hỏi từ những chị em đồngnghiệp đi trước, qua sách báo, qua mạng tôi đã chọn đề tài nhằm giúp trẻ pháttriển thẩm mỹ một cách tốt nhất và làm đề tài nghiên cứu cho mình

Chính vì vậy tôi đã chọn đối tượng nghiên cứu

Một số biện pháp giúp trẻ 5 – 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động tạohình.

Phạm vi nghiên cứu

Tại lớp lá 1 Trường MN Sơn Ca Năm học 2018 - 2019

II Mục đích nghiên cứu:

- Giúp trẻ học tốt và tham gia tích cực vào hoạt động tạo hình ở trườngmầm non, giúp trẻ làm được các kỹ năng: vẽ, tô màu, xé dán, cắt dán, nặn Giúp trẻ rèn luyện kỹ năng khéo léo của đôi bàn tay để tạo ra những sản phẩm

mà trẻ thích Và đặc biệt hơn nữa trẻ cảm nhận được cái hay, cái đẹp qua sảnphẩm của mình từ đó giúp trẻ biết yêu cái đẹp và mong muốn tạo ra cái đẹp.Mỗi sản phẩm của trẻ tạo ra mang một nội dung và tên gọi khác nhau, trẻ nói lênđược nội dung và ý nghĩa bức tranh mình tạo ra qua đó giúp trẻ phát triển ngônngữ trong giao tiếp

- Sau khi áp dụng đề tài tôi nắm vững phương pháp giảng dạy, biết lồngghép, tích hợp hoạt động tạo hình với các hoạt động khác một cách linh hoạt,sáng tạo, biết rèn các kỹ năng tạo hình cho trẻ Ngoài ra tôi còn học hỏi thêmnhững đồng nghiệp đi trước, qua sách báo để nâng cao kiến thức và dạy trẻ đạtkết quả cao hơn

- Nhằm giúp các bậc phụ huynh nhận thức được tầm quan trọng củamôn học tạo hình, thống nhất phương pháp dạy trẻ và ủng hộ nguyên vật liệu

để phục vụ cho môn tạo hình, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ mộtcách tốt nhất

Phần thứ hai: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở lí luận

Giáo dục mầm non là mắt xích đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân,

là nấc thang đầu tiên của chặng đường giáo dục nhân cách con người Chính vìgiáo dục mầm non đóng vai trò hết sức quan trọng, người giáo viên mầm non cóvai trò trọng trách vô cùng lớn lao trong việc đào tạo giáo dục những chủ nhântương lai của đất nước

Giáo viên mầm non chịu trách nhiệm chăm sóc- giáo dục trẻ từ 0 – 6tuổi đây là giai đoạn đặt nền móng đầu tiên quan trọng của nhân cách conngười nếu không làm tốt việc chăm sóc giáo dục trẻ trong những năm này thìviệc giáo dục lại hết sức khó khăn và phức tạp Vì vậy Nghị quyết TW 2 khóaVIII của Đảng cộng sản Việt Nam khẳng định “Định hướng chiến lược giáodục – đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đề ra mục tiêugiáo dục mầm non phải trang bị cho trẻ những gì tốt nhất cả về mặt vật chất

và tinh thần một cách toàn diện”

Như chúng ta đã biết, ngay từ nhỏ trẻ đã có phản xạ với cái đẹp bằngnhững biểu hiện như: hướng mắt về ánh sáng, thích ngắm những vật có màu sắclòe loẹt nổi bật, trẻ bắt đầu có ý thích ngắm nhìn các bức tranh, những hình thù

ngộ nghĩnh và đa dạng, tuy nhiên chúng chưa thể nhận biết, phát hiện ra cái đẹpcủa những tác phẩm ấy Điều đó có thể nói rằng, trẻ luôn có những xúc cảm rấtđặc biệt với những sự vật hình tượng xung quanh, nó mang lại cảm xúc và ấntượng mạnh đối với trẻ thôi thúc trẻ muốn khám phá và muốn sáng tạo ra cáiđẹp Tuy nhiên đối với trẻ nhỏ, sự kiên trì và khả năng chú ý của chúng chưađược tốt nên cũng dễ dẫn đến sự nhàm chán và không hào hứng với công việcđược giao trong một thời gian ngắn, và chính người lớn chúng ta cũng không thểnào ép buộc trẻ hoàn thành nhiệm vụ được, xuất phát từ những đặc điểm đó đểhướng dẫn trẻ đi vào một hoạt động tạo hình, tôi không yêu cầu trẻ thực hiệnngay Vì như thế sẽ làm cho một giờ hoạt động khô khan và không đạt ở trẻ sựhứng thú tích cực, mà đặc biệt với sự áp dụng chương trình giáo dục mầm nonmới nó đòi hỏi một giờ hoạt động phải nhẹ nhàng và chủ động trên trẻ nhiều hơntrong đó người giáo viên chỉ là người định hướng cho trẻ.

Khi tạo ra sản phẩm tạo hình trẻ tham gia một cách tích cực kết hợp giữatính tích cực của trí tuệ và thể lực Đó là sự vận dụng kỹ năng, kỹ xảo, sửdụng dụng cụ và các phương tiện tạo hình, trí nhớ, trí tưởng tượng sáng tạothông qua các hoạt động đó phát triển các nhóm cơ bàn tay, ngón tay từ vụng

về đến linh hoạt

Hoạt động tạo hình là hoạt động nghệ thuật có tầm quan trọng trong việcgiáo dục thẩm mỹ cho trẻ, giáo dục trẻ biết khai thác, khám phá thiên nhiên cuộcsống con người, cảnh vật biết đánh giá, nhận xét cái đẹp, cái xấu vì vậy trẻcần được hướng dẫn tạo hình ngay từ nhỏ, giáo viên cần bồi dưỡng khả năng củatrẻ, tạo môi trường, cơ hội cho trẻ được tri giác, tìm tòi, khám phá thế giới xungquanh, bồi dưỡng thị hiếu thẩm mỹ, khă năng tư duy sáng tạo cho trẻ, để tạođược thẩm mỹ trong các hoạt động tạo hình, giáo viên cần tăng cường cho trẻluyện tập các kỹ năng mang tính nghệ thuật, hình thành các kỹ sảo tạo đường nétliên tục, uyển chuyển, tập cho trẻ biết tự điều chỉnh hình dạng, cách tô màu, tạo

vẻ sinh động, đa dạng về hình ảnh, màu sắc của các hoạt động tạo hình

Như chúng ta đã biết, con người sinh ra không phải ai cũng có sẵn trongmình những năng khiếu thẩm mỹ, cũng không ai có sẵn những tài năng bênmình, mà phải đòi hỏi thông qua giáo dục và hoạt động thực hành thì từ đónhững tài năng và khả năng đó mới được bộc lộ và phát triển Đối với trẻ nhỏviệc học của trẻ không phải đơn thuần là đưa trẻ vào một khuôn phép chặt chẽ,

mà học của trẻ ở đây thông qua “học mà chơi, chơi bằng học” Chính vì vậy đểgiờ học tạo hình được hấp dẫn lôi cuốn trẻ, giáo viên nên sử dụng thủ thuật vàobài một cách linh hoạt, tạo cảm xúc và hứng thú cho trẻ và cần được tiến hànhđồng thời vào việc tích lũy có hệ thống những biểu tượng tạo hình Những biểutượng tạo hình cần chính xác rõ ràng, màu sắc đẹp và phong phú phát huy đượctính tích cực, chủ động, sáng tạo của trẻ Cô giáo cần đưa các nội dung tích hợplồng ghép sao cho phù hợp với từng bài một cách lô gíc sinh động, có như vậygiờ học tạo hình mới có chất lượng và trẻ mới nắm được các kỹ năng kiến thứccủa hoạt động tạo hình, trong khi trẻ thực hiện giáo viên cần phải luôn độngviên, khuyến khích trẻ Ngoài ra giáo viên nên tạo điều kiện cho trẻ tiếp xúc với

thiên nhiên sống động xung quanh, đó là cách thức làm giàu cảm xúc cho trẻnhanh chóng và hấp dẫn Cô nên tạo cho trẻ có thói quen quan sát thiên nhiênxung quanh, con người và những hiện tượng gần gũi, thông qua môn làm quenvới môi trường xung quanh trẻ được tri giác ảnh như: xem các tranh ảnh vềphong cảnh đất nước, rừng và biển, cảnh sinh hoạt của con người , các tácphẩm nghệ thuật, quan sát ngắm nhìn các loại cây, hoa, được sờ nếm các loạiquả, vuốt ve âu yếm các con vật, so sánh tìm tòi những đặc điểm giống và khácnhau của các loại cây, hoa, quả

Hoạt động tạo hình phải được tổ chức bằng cách kết hợp linh hoạt nhuầnnhuyễn giữa trực quan đàm thoại, trò chơi, giáo viên sử dụng lời nói ân cần,nhẹ nhàng tươi vui, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ hướng dẫn trẻ hoạt động tạo hình,tuyên truyền trao đổi nội dung hoạt động tạo hình cho các bậc phụ huynh đểkết hợp giữa các gia đình và nhà trường để bồi dưỡng kỹ năng hoạt động tạohình cho trẻ

Như vậy khi trẻ tham gia vào hoạt động tạo hình giúp trẻ phát triển khảnăng tri giác màu sắc, phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo, phát triển khả năngvận động, sự khéo léo, linh hoạt của các ngón tay, bàn tay, kỹ thuật tạo hìnhkhiến cho trẻ thích thú Khi hoàn thành những tác phẩm, sản phẩm tạo hìnhtrẻ tiếp thu được những tri thức mới khiến cho trẻ có khả năng lĩnh hội tíchcực hơn những tri thức về màu sắc, hình dạng, đường nét, bố cục, tỷ lệ, khônggian nhằm tạo cho trẻ có nhiều biểu tượng đa dạng, phong phú về thế giớixung quanh

Chính vì thế là một giáo viên mầm non tôi muốn góp một phần nhỏ bécủa mình vào việc “Giúp trẻ 5 – 6 tuổi tích cực tham gia vào hoạt động tạo hình”

II Thực trạng vấn đề

Được sự quan tâm của Ban Giám Hiệu và Phòng giáo dục, tạo điều kiệntối đa về cơ sở vật chất cũng như đồ dùng học tập của các cháu

Cơ sở vật chất nhà trường tương đối đầy đủ, cảnh quan nhà trường thoáng mát

Lớp có đầy đủ bàn ghế cho các cháu, đồ dùng dụng cụ phục vụ cho mônhọc đầy đủ Lớp rộng rãi, sạch sẽ, thoáng mát

Bản thân giáo viên có trình độ chuyên môn, nắm vững kỹ năng dạy tạohình Bản thân tôi được giao nhiệm vụ là giáo viên chủ nhiệm lớp Tôi thườngxuyên học hỏi, trao đổi với chị em đồng nghiệp để trao dồi thêm kiến thức để ápdụng vào giờ dạy của mình được tốt hơn

83% các cháu trong lớp làm được các kỹ năng tạo hình Các cháu nhanhnhẹn thích tham gia các hoạt động tạo hình Tuy nhiên bên cạnh những thuận lợicũng còn những khó khăn

Về cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ riêng cho hoạt động tạo hình cònhạn chế, như các tác phẩm nghệ thuật đẹp còn chưa có Chính vì vậy các cháukhông được làm quen tiếp xúc nên rất hạn chế đến quá trình nhận thức của trẻ

Trang thiết bị, đồ dùng dạy học chưa phong phú, chưa hấp dẫn trẻ

Giáo viên một số kỹ năng tạo hình còn hạn chế, một số tranh mẫu chưa lôicuốn, hấp dẫn trẻ Tiết dạy còn cứng nhắc ít sáng tạo, lồng ghép với các hoạtđộng khác, dẫn đến kết quả đạt chưa cao

Số trẻ trong lớp vẫn chưa đồng đều về chất lượng, nhiều cháu còn nhútnhát trong khi thể hiện ý tưởng của mình

64% số trẻ yếu về kỹ năng vẽ, nhiều bài vẽ chưa đạt yêu cầu, sự sáng tạo

và thể hiện bố cục bức tranh còn yếu, chưa biết phối hợp các mảng màu, khảnăng nhận xét tranh của trẻ kém

Một số trẻ còn mải chơi, chưa hứng thú tập trung chú ý trong giờ học vẽ.Còn một số phụ huynh chưa thực sự quan tâm đến việc học tạo hình của trẻ,chưa tạo điều kiện cho trẻ được phát huy khả năng sáng tạo cá nhân Còn chorằng việc đến trường chỉ là chơi chứ chưa cần học

Hoạt động tạo hình là hoạt động luôn hướng trẻ tới cái đẹp, trẻ luôn hứngthú tham gia các hoạt động tạo hình Do đó tôi đã sưu tầm nhiều tác phẩm nghệthuật đẹp, sáng tạo cho trẻ quan sát trên màn hình và trẻ có thể thực hiện mọi lúcmọi nơi: hoạt động góc, hoạt động ngoài trời Trẻ có thể sáng tạo theo ý thíchcủa mình để trẻ tự tin hơn, mạnh dạn hơn khi đứng lên thuyết trình về bức tranhcủa mình

Qua việc khảo sát ban đầu tôi khảo sát được thì đa số các cháu còn yếu về

kỹ năng tạo hình, các cháu chưa chú ý và chưa phát huy hết khả năng của mình,chỉ có một số ít các cháu là có thể thể hiện được bức tranh của mình Chính vìvậy tôi muốn tìm ra biện pháp nào đó để có thể nâng cao chất lượng hoạt độngtạo hình của trẻ mẫu giáo lớn

Nguyên nhân dẫn đến trẻ chưa tạo ra được sản phẩm:

- Trẻ đang còn ham chơi chưa chú tâm vào học, chưa hứng thú tham giavào hoạt động

- Còn nhiều phụ huynh chưa thật sự quan tâm đến con cái, ít trao đổi vềtình hình học tập của con cái mình với giáo viên chủ nhiệm vì họ nghĩ tuổi nàycòn nhỏ chưa cần phải học Phụ huynh chưa phối hợp chặt chẽ với giáo viên chủnhiệm Một số gia đình không cho con đi học lớp mầm, lớp chồi dẫn đến cháucòn nhút nhát, chưa hòa đồng với cô, với bạn, chưa biết làm kỹ năng tạo hình

- Ở trên trường thời gian học rất ngắn cô không thể hướng dẫn, quan tâmnhiều đến những cháu học yếu, dẫn đến kết quả đạt chưa cao

- Kết quả tham gia các hoạt động trong lớp một cách tích cực còn hạn chế,chưa hứng thú vào môi trường trong lớp Cụ thể thực trạng khi chưa vận dụng biện pháp mới tôi đã thống kê bằng bảng khảo sát sau:

biện pháp thực hiện

Tỷ lệ

- Trẻ chưa tích cực tham gia vào các hoạt động tạo hình

- Trẻ vẽ chưa đúng theo yêu cầu của cô, trẻ tô màu còn lem ra ngoài, chưabiết phối hợp màu sắc

- Trẻ còn nhút nhát, rụt rè chưa thể hiện hết khả năng của mình, chưa biếtđặt tên cho sản phẩm của mình

- Về giáo viên chưa gây hứng thú lôi cuốn trẻ vào hoạt động tạo hình

- Chưa chú trọng đến sự sáng tạo của trẻ, còn gò ép trẻ, bắt trẻ phải làmtheo yêu cầu của cô

- Các bức tranh mẫu cho các cháu quan sát, đàm thoại chưa thật sự đẹp vàhấp dẫn trẻ

- Đứng trước thực trạng đó tôi đã suy nghĩ, xây dựng và áp dụng Một sốbiện pháp giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động tạo hình ở trường mầm nonSơn Ca, tìm ra những biện pháp triển khai để trẻ được hoạt động cá nhân mộtcách tích cực, kiến thức của trẻ được bổ sung và củng cố phong phú, giúp trẻphát hiện ra nhiều điều mới lạ để góp phần nhỏ bé vào sự phát triển toàn diệnnhân cách của trẻ

III Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề

Để thực hiện tốt các giải pháp, biện pháp, giáo viên cần có sự cố gắng và

nỗ lực trong chuyên môn Luôn dành thời gian cho trẻ và khuyến khích trẻ hoạtđộng tốt hơn đạt hiệu quả cao và tạo cho trẻ học một cách thoải mái, tự tin,không gò bó, trẻ luôn hứng thú trong giờ học

Tạo hình là một phương tiện hiệu quả, nó ảnh hưởng to lớn đến sự pháttriển ngôn ngữ, cảm xúc và thẩm mỹ của trẻ, từ những hình tượng liên tưởngtrong bài vẽ, nặn, cắt, xé dán trẻ nhận thức được tính rõ ràng, chính xác và

phong phú của từng sản phẩm Qua vẻ đẹp của thiên nhiên, cuộc sống và trongtác phẩm nghệ thuật thể hiện trong tạo hình sẽ giáo dục trẻ tình yêu Tổ quốc,yêu con người, hành vi, thái độ của trẻ đối với các hiện tượng, đời sống xungquanh…

Biện pháp 1: Xây dựng nề nếp học tập trong giờ học trên lớp

- Nề nếp của trẻ là bước đầu của một tiết học, nếu chúng ta không đưa trẻvào nề nếp thì giờ học không đạt kết quả cao Khi trẻ có nề nếp tốt cùng với sựhướng dẫn khoa học của cô ngay ban đầu trẻ đã say mê với giờ học, luôn thểhiện cảm xúc, trí tưởng tượng cho hoạt đông nghệ thuật

- Tôi đã rèn luyện nề nếp bằng cách: Xếp xen kẽ cháu mạnh dạn với cháunhút nhát, cháu nam xen cháu nữ Chia tổ, đặt tên cho tổ “tổ hoa sen, hoa cúc,hoa hướng dương” và bầu ra tổ trưởng để tổ trưởng giúp cô quán xuyến, nhắcnhở thành viên của mình Tôi luôn động viên trẻ trong tiết học, uốn nắn tácphong ngồi học cho trẻ, trẻ ngồi đúng tư thế, không nói chuyện, không nói leo,nói phải xin phép cô, nói rõ ràng, mạch lạc, đủ câu,…Với những biện pháp trêntrẻ đã có thói quen tốt trong việc xây dựng nề nếp học tập

Biện pháp 2: Tạo môi trường hoạt động thuận lợi và sử dụng nguyên vật liệu tạo hình để phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo của trẻ

- Tạo điều kiện để trẻ thường xuyên tiếp xúc với môi trường xung quanh

để từng bước cung cấp các biểu tượng phong phú về đối tượng cho trẻ tự khámphá bằng cách huy động sự tham gia của các giác quan, các quá trình tâm lí khácnhau để lĩnh hội các khía cạnh khác nhau của sự vật

- Tạo cơ hội để trẻ khám phá đối tượng (quan sát, nghe, hỏi, tiếp xúc vàmiêu tả) và tự diễn đạt nhận thức cảm xúc của mình về đối tượng

- Tận dụng các thời điểm hợp lí trong ngày (giờ đón trẻ, giờ trả trẻ) chotrẻ tiếp xúc như: chơi với các đồ vật, tri giác tranh ảnh nghệ thuật

- Đồng thời thông qua hoạt động ngoài trời trẻ được chơi với lá cây nêntôi tận dụng luôn các lá cây đó giúp trẻ sáng tạo thể hiện các sản phẩm tạo hình

để làm giàu vốn kinh nghiệm cho trẻ và kết hợp rèn luyện các kỹ năng về tạohình cho trẻ

- Trong quá trình cung cấp biểu tượng về đối tượng tạo hình tôi chỉ chotrẻ thấy được những nét đặc trưng nổi bật, những cái đẹp lý thú gần gũi trẻ.Đồng thời giúp trẻ phân tích, so sánh tổng hợp tìm ra những đặc điểm riêng,chung của những đồ vật cùng nhóm, cùng loại Từ đó giúp trẻ tìm ra phươngthức thể hiện trong những tình huống khác nhau

Ví dụ: Vẽ “Vườn hoa” có bông cao, bông thấp, bông cánh tròn, bông cánhnhọn, bông màu vàng, bông màu đỏ… Nếu trẻ đã được ngắm vườn hoa trongthực tế thì khi tạo hình trẻ sẽ biết sử dụng phối hợp các kỹ năng vẽ nét cong, nétcong tròn khép kín, nét xiên, nét thẳng và tô màu để vẽ vườn hoa sinh động vàđẹp hơn

- Với môi trường trong lớp: Các mảng chính trong lớp như mảng chủ đề,các tiêu đề của các góc Để gây ấn tượng cho trẻ tôi thường sưu tầm, thiết kế cáchình ảnh ngộ nghĩnh đáng yêu, có màu sắc đẹp, bố cục hợp lí và có tên thật gầngũi với trẻ.

Ví dụ: Mảng chủ đề thường ở vị trí chính để trẻ dễ nhìn dễ thấy Nội dungcủa mảng chủ đề thường tổng hợp các hình ảnh về chủ đề: Như chủ đề trườngMầm non: Có hình ảnh ngôi trường, đu quay, cầu trượt…có cô giáo cùng bé đidạo…

- Các góc hoạt động như: Góc gia đình tôi đặt tên là “ Gia đình của bé”trong đó có hình ảnh Mẹ và bé mặc tạp dề nấu cơm, có đồ dùng dụng cụ chếbiến Hay góc xây dựng tôi lấy tên “Kỹ sư xây dựng” có hình ảnh các bé đangchuyển các vật liệu xây dựng, đang làm các bác thợ xây dựng từ các hình ảnhngộ nghĩnh ở phía trên mảng tường Còn phía mảng tường tôi thường dán các túi

mở làm bằng nhựa trong để trẻ trưng bày sản phẩm do chính tay trẻ làm gài vàolàm tranh trang trí cho góc đó

- Để gây hứng thú cho trẻ trong góc tạo hình thì tuỳ theo từng chủ đề tiếnhành mà tôi có thể chuẩn bị mảng cung cấp kiến thức, các nguyên vật liệu phùhợp và phong phú về chủng loại Ví dụ: Giấy màu, tranh ảnh cũ, báo tạp chí sápmàu, màu nước, đất nặn, vải vụn, len sợi, rơm rạ, lá cây, cỏ hạt dưa, vỏ trứng…

Ở đây nguyên vật liệu thì giáo viên luôn để ở trạng thái mở giúp trẻ dễ lấy để sửdụng khi vào hoạt động

- Nơi trưng bày sản phẩm của trẻ, tôi bố trí mỗi trẻ có một ô để trẻ đượctrẻ tự tay cầm sản phẩm cài vào ô của mình Ở đây trẻ được quan sát toàn bộsản phẩm của mình và của bạn, trẻ có thể tự so sánh, nhận xét và học thêm được

ý tưởng của những bạn có sản phẩm đẹp, sáng tạo Từ kết quả đó sẽ kích thíchlòng ham muốn say mê học tạo hình của trẻ

- Khi thực hiện hoạt động tạo hình, nguyên vật liệu không thể thiếu được.Vậy để hoạt động tạo hình có hiệu quả, việc sử dụng nguyên vật liệu tạo hình là

vô cùng quan trọng Nguyên vật liệu là những loại đồ dùng, dụng cụ dễ kiếm

Có thể trẻ tự kiếm như lá cây, phế liệu hư, vỏ hộp, thùng catong, quần áo cũ,bông, vải vụn… Chúng có thể được sản xuất như: giấy, hồ dán, kéo, …

Sự đa dạng của nguyên vật liệu tạo hình để lựa chọn để khuyến khích khả năngsáng tạo của trẻ Hoạt động tạo hình phải thể hiện qua màu sắc như: tô, cắt, dán,

vẽ, nặn, …

- Để đảm bảo khi sử dụng nguyên vật liệu tạo hình tôi cần cân nhắc nhữngđiểm sau:

+ An toàn (không nhọn, không có cạnh sắc, không độc hại,…)

+ Rẻ tiền (những nguyên vật liệu mua ở địa phương)

+ Dễ kiếm: Ví dụ: vỏ ốc, sò, hạt na, bưởi, len, …)

+ Dễ bảo quản hay cất giữ

+ Dễ cầm: (phù hợp với tầm tay của trẻ)

+ Dễ cung cấp kinh nghiệm bao gồm cả giác quan

+ Dễ sửa chữa

- Tạo cơ hội để lựa chọn và sắp xếp nguyên vật liệu

- Luôn quan sát sự tưởng tượng và sử dụng trí nhớ linh hoạt

Vì từng đồ dùng, đồ chơi còn nhiều hạn chế tôi luôn huy động trẻ tìmkiếm nguyên vật liệu, phế thải có sẵn ở địa phương Ví dụ: Bằng những hạt gạo,hạt đỗ, lá cây, vỏ hến, giấy vụn, … tôi có thể tạo ra nhiều con vật nghộ nghĩnh,sinh động, những bức vẽ, các đề tài khác nhau

Biện pháp 3: Phương pháp hướng dẫn phải dựa vào trẻ lấy trẻ làm trung tâm

- Trong mọi giờ học nói chung cũng như trong giờ học tạo hình nói riênghãy để trẻ tự thể hiện, cô luôn là người động viên, khuyến khích trẻ sáng tạo Trẻcần được động viên để thể hiện ý muốn, tình cảm, cảm xúc và những hiểu biếtcủa trẻ đối với sự vật, trẻ muốn được lựa chọn

+ Cái trẻ muốn làm (nội dung)

+ Làm thế nào để đạt được (quá trình)

+ Cái hoàn thành sẽ như thế nào (kết quả, sản phẩm)

- Mong muốn của trẻ cần được tự thể hiện với những phương tiện tạo hìnhkhác nhau Sự thể hiện mang tính cá nhân, bởi vì trẻ luôn tiếp cận theo đặc tínhriêng của mình Chẳng hạn sau chuyến đi thăm quan “vườn hoa trong trường”một nhóm trẻ được khuyến khích hoạt động tạo hình, một trẻ vẽ trường vườnhoa, 5 trẻ khác nặn những bông hoa, trẻ thì xé dán hoa Mỗi trẻ tự lựa chọnbằng cách được phản ánh bằng xé dán, vẽ, nặn và các hình thức khác nhau đểthực hiện cái có ý nghĩa đối với cá nhân trẻ

- Cô nên hỏi các câu hỏi gợi ý giúp trẻ củng cố và áp dụng những kinhnghiệm đã lĩnh hội trong các hoạt động khác nhau, động viên trẻ suy nghĩ, thăm

dò, tìm cách giải quyết vấn đề của trẻ Hãy để tự trẻ miêu tả những gì trẻ biết và

có thể làm Ví dụ: “Hãy cho cô biết vì sao”, “Vì sao con lại biết”, “con có suynghĩ gì”, “con làm như thế nào”, “ Hay có cách nào khác để”,…

- Không lạm dụng các sản phẩm mẫu và làm mẫu, càng ít làm mẫu vàcàng ít sử dụng vật mẫu sẽ càng kích thích trẻ tư duy và tìm kiếm cách thể hiện.Thực tế cho thấy các sản phẩm mẫu sẽ làm giảm tính tích cực hoạt động trí tuệcủa trẻ, vì các hoạt động cần thiết để tạo hình đã được làm mẫu đầy đủ, trẻ luônghi nhớ, bắt chước Nếu có trường hợp yêu cầu làm mẫu, phải gợi ý chứ đừngnên làm ngay Bắt đầu xé từ đâu, xé hình gì, xé như thế nào,… Tạo tình huống

để trẻ làm giúp Ví dụ: “Để đất mềm ra chúng ta làm như thế nào?” Trong khilàm mẫu tôi luôn coi trọng quan điểm của trẻ, làm cho trẻ phát triển khả năng sosánh, phân tích, suy nghĩ về nhiệm vụ Động viên kích thích trẻ tự tìm, tự sángtạo trong khi thể hiện

Giải pháp 4: Cách thức tổ chức hoạt động tạo hình cho trẻ

- Thiết lập tiết học một cách nhẹ nhàng, linh hoạt

+ Với trẻ, học mà chơi, chơi bằng học sẽ tạo cho các em sự thích thútrong học tập, do đó, thiết lập được tiết học nhẹ nhàng, linh hoạt sẽ góp phầnkhông nhỏ trong sự thành công

+ Đối với tiết mẫu: Đây là một hình thức hoạt động rất quan trọng khôngthiếu được, bởi lẽ nó có vai trò là nền tảng, là môi trường bồi dưỡng ở trẻ ócquan sát, khả năng phân tích, nhận biết các đặc điểm đa dạng về hình thái, khảnăng cảm thụ tính thẩm mỹ và nét độc đáo của các sự vật, hiện tượng xungquanh Vì vậy việc làm của cô phải chính xác, hình mẫu phải đảm bảo cần chotrẻ tìm hiểu và phân tích các đặc điểm cơ bản của hình mẫu, vừa làm vừa giảithích rõ ràng, kết hợp giữa lời nói và động tác Tuy nhiên tránh việc làm mẫuquá lâu sẽ gây sự nhàm chán, làm mất hứng ở trẻ

Ví dụ: Trong đề tài “Vẽ con gà trống” Cô treo 2 -3 tranh lên cho trẻ xem con gà trống có các tư thế khác nhau Sau đó cô cất tranh để lại một tranh làm mẫu Cô mời một trẻ thực hiện vẽ mẫu, vừa vẽ cô vừa phân tích đầu gà là hình tròn, đuôi là nét cong,… Sau đó cô tiến hành cho trẻ vẽ và cô vẫn để mẫu cho trẻ quan sát cho đến hết tiết học

+ Đối với tiết đề tài: Đây là hình thức tạo hình mang tính tự do ít phụthuộc vào mẫu Ở hình thức này cô trao đổi với trẻ về nội dung đề tài, giúp trẻphát triển trí nhớ hình tượng Dạy trẻ biết lựa chọn đối tượng thể hiện phù hợpvới đề tài đã cho để tạo sản phẩm theo ấn tượng của trẻ; củng cố những kiếnthức kĩ năng đã học Dạy trẻ những phương thức tạo hình riêng biệt để tạo ramột đề tài có kết cấu chặt chẽ mạch lạc Thông qua đó nó sẽ phát trển về nănglực thể hiện màu sắc đường nét Hình thức này thể hiện ở ý tưởng của trẻ là chủyếu, vì thế tôi chỉ là người gợi ý và định hướng cho trẻ, khuyến khích trẻ nói lên

ý tưởng của mình là chính

Ví dụ: Với đề tài “Vẽ hoa mùa xuân” Cô sẽ lần lượt đưa từng tranh cho

trẻ quan sát, phân tích, đàm thoại (tên gọi, màu sắc, đường nét, ) Sau đó cất hếttranh và hỏi ý tưởng gợi ý trẻ vẽ sáng tạo

+ Đối với tiết ý thích: Dưới hình thức hoạt động này, trẻ được chủ độngtích cực, tự lựa chọn và thể hiện nội dung miêu tả ( đề tài cụ thể ) mà mình thíchtheo dự định tạo hình của cá nhân Đối với trẻ nhỏ, đôi lúc sự định hình chưađược rõ ràng mơ hồ và dễ mất đi nhanh chóng Hiểu được những hạn chế đó trêntrẻ, tôi luôn có những phương pháp để định hướng các đề tài tự chọn trong phạm

vi những kinh nghiệm, những xúc cảm, tình cảm mà trẻ đã được trải nghiệm Từ

đó phát huy những khả năng thế mạnh ở trẻ một cách tự nhiên

Ví dụ: Với đề tài “Xé dán đàn cá” Tôi chỉ khơi gợi những ý tưởng củatrẻ như cách xé dán đàn cá, cách chọn giấy làm màu nước cho cá bơi Sau đótrẻ xé dán