Công tác du trì vận hành trạmĐánh giá công tác duy trì, vận hành, bảo dưỡng và khắc phục sự cố của trạm Tần suất thực hiện: - Kiểm tra, kiểm định, hiệu chuẩn các module định kỳ;
Trang 1TỔNG CỤC MÔI TRƯỜNG
TRUNG TÂM QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG
HƯỚNG DẪN XÂY DỰNG BÁO CÁO
QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG
Trang 2Phần 1: Báo cáo kết quả quan trắc tự động
theo tháng/quý
I Giới thiệu chung
Giới thiệu về nhiệm vụ quan trắc
Khu vực đặt trạm
Ví dụ:
Trạm quan trắc tự động, cố định được lắp đặt cách đường giao thông Nguyễn Văn Cừ 30m và nằm trong khuôn viên của toà nhà 5 tầng của Tổng cục Môi trường Đây là trục đường có mật độ giao thông lớn, là cửa ngõ phía Đông và Đông Bắc của thành phố Hà Nội Mật độ xe (bao gồm
xe máy, xe ô tô con, xe có trọng tải lớn) tham gia giao thông trung bình khoảng 13000 chiếc/giờ và có xu thế ngày càng tăng
Tọa độ của trạm:
Trang 3I Giới thiệu chung
I Giới thiệu chung
Phương pháp, nguyên lý đo, hãng sản suất, tên của các thiết bị;
Trang 4I Giới thiệu chung
Phương pháp, nguyên lý đo, hãng sản suất, tên của các thiết bị;
Ví dụ: Nguyên lý đo của thông số SO2
Nguyên lý: Phát xạ huỳnh quang tử ngoại (UVF: ultraviolet fluorescence) Khi kích thích các phân tử SO2bằng bức xạ UV, các phân tử SO2sẽ chuyển lên mức năng lượng cao, nhưng trạng thái này không ổn định, khi chuyển về mức năng lượng thấp chúng sẽ phát ra bức xạ huỳnh quang có bước sóng từ 220-420nm
SO 2+ hv1 → SO 2 → SO 2+ hv2
Cường độ bức xạ do các phân tử SO2phát ra sẽ được đo bằng ống nhân quang (PMT: photomultiplier tube), hiệu điện thế sinh ra trong PMT tỉ lệ với nồng độ SO2 Một màng thấm được sử dụng để loại bỏ các hợp chất hydrocacbon (các hợp chất hydrocacbon thơm cũng phát xạ quang hóa gây ra sai số phân tích) Thiết bị APSA sử dụng đèn Xenon để tạo ra bức xạ kích thích
I Giới thiệu chung
Tần suất, cách thức thu nhận, lưu trữ và truyền số liệu.
Ví dụ
- Tuần suất nhận số liệu: 5 phút/lần
- Cách thức thu nhận số liệu: Số liệu quan trắc được truyền trực tuyến về Trung tâm, đảm bảo việc đánh giá chất lượng số liệu một cách thường xuyên, kịp thời đưa ra các hành động khắc phục khi trạm xảy ra sự cố Mô hình truyền nhận số liệu được thể hiện trong hình bên dưới:
Trang 5II Công tác du trì vận hành trạm
Nhận định/ đánh giá về công tác duy trì, vận hành, bảo dưỡng và khắc phục sự cố của trạm:
- Công tác kiểm tra, vệ sinh định kỳ;
- Công tác kiểm tra, hiệu chỉnh, kiểm định, hiệu chuẩn các module định kỳ;
- Công tác kiểm tra, vệ sinh đường ống lấy mẫu;
- Tình hình thay thế các linh phụ kiện vật tư tiêu hao;
- Kiểm tra, vệ sinh trạm;
- Kiểm tra, vệ sinh đường ống lấy mẫu;
Ví dụ:
- Hoạt động của trạm được kiểm tra thường xuyên với tần suất tối thiểu 1 lần/ngày Nội dung kiểm tra tại trạm bao gồm: Kiểm tra các hệ thống thiết bị bên ngoài Trạm (bao gồm máy phát điện, hệ thống ATS, các tủ điện, các đầu đo khí tượng…), và hệ thống thiết bị bên trong trạm bao gồm: Các hệ thống phụ trợ (điều hòa nhiệt độ, hệ thống điện, hệ thống cảnh báo), kiểm tra sự hoạt động của các module, các bình khí chuẩn và đường ống dẫn, phân phối khí vào các module…
- Hàng ngày cán bộ vận hành trạm đều phải thực hiện ghi nhật ký Nội dung nhật ký vận hành trạm bao gồm các phần: Thời gian kiểm tra trạm, tình trạng hoạt động của các module, sự cố xảy ra (nếu có) và các hành động khắc phục sự cố.
Trang 6II Công tác du trì vận hành trạm
Đánh giá công tác duy trì, vận hành, bảo dưỡng và khắc phục sự cố của trạm
Tần suất thực hiện:
- Kiểm tra, kiểm định, hiệu chuẩn các module định kỳ;
- Kiểm tra, theo dõi số liệu truyền về tự trạm;
- Đánh giá số liệu thường xuyên: Hàng ngày, các cán bộ theo dõi, vận hành Trạm tiến hành theo dõi, kiểm tra mức đầy đủ số liệu và nhận xét số liệu quan trắc của Trạm thông qua các số liệu quan trắc tức thời của trạm được hiển thị trên portal của Trung tâm và màn hình Online
bộ vận hành đã kiểm tra lại màng bơm, và điều chỉnh lại cần dao động của bơm để bơm hút đạt lưu lượng 1,2l/p Sự cố đã được khắc phục ngày 25/8/2014 Tất cả các quá trình thực hiện vệ sinh bảo dưỡng và kiểm tra đều có biên bản ghi lại để đối chiếu và theo dõi tình hình hoạt động của module Sau quá trình kiểm tra và vệ sinh, sửa chữa thì modul lại cho số liệu bình thường
Trang 7III NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUAN TRẮC
3.1 Mức độ đầy đủ của các kết quả quan trắc
- Đánh giá hiện trạng thu nhận, truyền nhận, lưu trữ số liệu trong tháng;
- Đánh giá tỉ lệ số liệu thu được, tỉ lệ số liệu hợp lệ, giải thích nguyên nhân nếu số liệu nhận được không đầy đủ.
Bảng thống kê số liệu quan trắc nhận được trong tháng
Nội dung Thông số 1 Thông số 2 Thông số 3 Thông số n
Tỉ lệ số liệu nhận được
Tỉ lệ số liệu hợp lệ
III NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUAN TRẮC
3.1 Mức độ đầy đủ của các kết quả quan trắc
- Đánh giá tỉ lệ số liệu thu được, tỉ lệ số liệu hợp lệ, giải thích nguyên nhân nếu số liệu nhận được không đầy đủ
Ví dụ:
Giá trị số liệu nhận được lớn hơn 95% số giá trị nếu quan trắc đầy đủ, riêng với module bụi do xảy ra sự các sự cố hỏng học và sửa chữa nhưng cũng đạt được trên 80% số giá trị quan trắc được Như vậy số liệu trạm Nguyễn Văn Cừ đảm bảo được yêu cầu tính hoạt động liên tục
Trang 8III NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUAN TRẮC
3.2 Đánh giá kết quả quan trắc đối với trạm quan trắc không khí tự động
a Kết quả quan trắc theo trung bình 24 giờ
b Kết quả quan trắc theo trung bình 8 giờ
c Kết quả quan trắc theo trung bình 1 giờ
d Kết quả tính toán chỉ số chất lượng không khí (AQI)
III NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUAN TRẮC
3.2 Đánh giá kết quả quan trắc đối với trạm quan trắc không khí tự động
a Kết quả quan trắc theo trung bình 24 giờ
Ví dụ:
Nồng độ bụi PM10 trung bình 24 giờ vẫn nằm trong giới hạn của quy chuẩn Giá trị PM10 dao động từ 34 µg/m3(7/4) tới 114,49 (µg/m3) (29/4)
Nồng độ bụi 2,5 trong Tháng 4 có 7 ngày vượt quá giới hạn quy chuẩn (50g/m3)
Diễn biến nồng độ bụi trung bình 24 giờ
Trang 9III NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUAN TRẮC
3.2 Đánh giá kết quả quan trắc đối với trạm quan trắc không khí tự động
b Kết quả quan trắc theo trung bình 8 giờ
Ví dụ:
Giá trị CO trung bình 8h lớn nhất trong các ngày của tháng 4 dao động từ 1476.78 – 4358,78 µg/m 3 , vẫn còn nằm dưới so với ngưỡng cho phép của Quy chuẩn (10.000µg/m 3 ).
Giá trị trung bình 8 giờ lớn nhất trong ngày của CO
III NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUAN TRẮC
3.2 Đánh giá kết quả quan trắc đối với trạm quan trắc không khí tự động
c Kết quả quan trắc theo trung bình 1 giờ
Trang 10III NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUAN TRẮC
3.2 Đánh giá kết quả quan trắc đối với trạm quan trắc không khí tự động
c Kết quả quan trắc theo trung bình 1 giờ
Ví dụ:
Giá trị trung bình giờ lớn nhất của thông số NO2là 121 µg/m3và không vượt giới hạn cho phép của quy chuẩn là 200 µg/m3
Giá trị trung bình giờ lớn nhất trong ngày của NO2Tháng 4/2014
III NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUAN TRẮC
3.2 Đánh giá kết quả quan trắc đối với trạm quan trắc không khí tự động
d Kết quả tính toán AQI
Ví dụ:
Trang 11III NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUAN TRẮC
3.2 Đánh giá kết quả quan trắc đối với trạm quan trắc nước tự động
- Tính toán giá trị trung bình ngày, trung bình tháng của mỗi thông số trong quý
- Biểu diễn các giá trị quan trắc đã tính toán dưới dạng biểu đồ so sánh với QCVN (bổ sung vào biểu đồ thông số khác có quan hệ tương quan nếu có)
- Xác định quy luật diễn biến các thông số trong tháng; trong quý.
- Trong các trường hợp bất thường, các thông số có mức độ ô nhiễm cao, giải thích nguyên nhân.
- Thống kê số ngày trong quý có giá trị các thông số quan trắc vượt QCVN (thống kê theo từng thông số).
III NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUAN TRẮC
3.2 Đánh giá kết quả quan trắc đối với trạm quan trắc nước tự động
Ví dụ:
Kết quả quan trắc thông số pH biến thiên liên tục với giá trị nằm trong khoảng từ 7,0 đến 7,8 (đạt QCVN 08:2008, B1) và thể hiện sự biến thiên tương đồng với giá trị nhiệt độ quan trắc được Giá trị pH có xu hướng biến thiên tăng dần trong tháng, sau đó có giảm dần về cuối tháng So với tháng 1 năm 2013 (khoảng giá trị dao động từ 7,1 – 7,5), giá trị pH có sự biến thiên tương đồng
Trung bình 24 giờ của pH, nhiệt độ Quý I năm 2014
Trang 12III NHẬN XÉT VÀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ QUAN TRẮC
3.2 Đánh giá kết quả quan trắc đối với trạm quan trắc nước tự động
Trong tháng 2, thông số ORP không có nhiều biến động Giá trị quan trắc thông số ORP có
xu hướng giảm và dao động trong khoảng 402,5 – 482,1 mV So với tháng 2 năm 2013 (dao động trong trong khoảng từ 387,0 đến 471,8 mV), kết quả quan trắc được có sự tương đồng
Trung bình 24 giờ của thế oxy hóa khử (ORP) Quý I năm 2014
IV KẾT LUẬN & KIẾN NGHỊ
- Đánh giá tỉ lệ số liệu nhận được, tỉ lệ số liệu hợp lệ của trạm;
- Đánh giá chất lượng không khí thông qua các giá trị của thông số đo được
- Đánh giá chung về chất lượng không khí theo chỉ số AQI (đối với trạm quan trắc không khí).
- Đề xuất các kiến nghị.
Trang 131 Trung bình 24h: Trung bình 24 giờ: là trung bình số
học các giá trị đo được trong khoảng thời gian 24 giờ (một ngày đêm).
2 Trung bình 1 h: Là trung bình
số học tất cả các giá trị đo được
trong khoảng thời gian một giờ.
Trang 14v PHỤ LỤC (trạm quan trắc nước)
Ví dụ: Trạm QTMT nước tự động tại Phủ Lý, Hà Nam
1 Kết quả quan trắc các thông số theo trung bình ngày
TB ngày: là trung bình số học các giá trị đo được trong khoảng thời gian
24 giờ (một ngày đêm) của từng ngày trong các tháng.
PHẦN 2 Báo cáo kết quả quan trắc
tự động theo năm
Trang 15I Giới thiệu chung
a Giới thiệu chung về trạm
e Phương pháp, nguyên lý đo, thang đo, hãng sản xuất của các thiết bị
f Tần suất, cách thức truyền, thu nhận số liệu
II Công tác duy trì, vận hành trạm
2.1 Hoạt động vận hành trạm
Các công việc đã thực hiện trong 1 năm để vận hành trạm (tuân thủ các quy trình vận hành trạm, chế độ bảo trì, bảo dưỡng, … )
Ví dụ như:
- Tuân thủ quy trình vận hành trạm theo SOP đã được phê duyệt.
- Kiểm tra thường xuyên: Hoạt động của trạm được kiểm tra thường xuyên với tần suất tối thiểu 1 lần/ngày Nội dung kiểm tra tại trạm bao gồm: vệ sinh trạm, kiểm tra
hệ thống điện, điều hòa nhiệt độ, kiểm tra sự hoạt động bình thường của các Module.
- Nhật ký trạm: Hàng ngày cán bộ vận hành trạm đều phải thực hiện ghi nhật ký Nội dung nhật ký vận hành trạm bao gồm các phần: Thời gian kiểm tra trạm, các Module hoạt động có lỗi gì không, hoạt động khắc phục các sự cố như thế nào.
- 1 số hoạt động khác
Trang 16II Công tác duy trì vận hành trạm
2.2 Nhận xét quá trình vận hành của trạm
- Công tác kiểm tra, vệ sinh định kỳ;
- Công tác kiểm tra, kiểm định, hiệu chuẩn các module định kỳ;
- Công tác kiểm tra, vệ sinh đường ống lấy mẫu;
Tình hình thay thế các linh phụ kiện vật tư tiêu hao
- Thực hiện QA/QC;
- Khắc phục các sự cố tại trạm:
III Nhận xét và đánh giá kết quả quan trắc
Trang 17III Nhận xét và đánh giá kết quả quan trắc
3.1 Mức độ đầy đủ của số liệu quan trắc
- Đánh giá hiện trạng thu nhận, truyền nhận, lưu trữ số liệu trong năm;
- Đánh giá tỉ lệ số liệu thu được, tỉ lệ số liệu hợp lệ, giải thích nguyên nhân nếu
số liệu nhận được không đầy đủ.
Bảng thống kê số liệu quan trắc nhận được trong năm
Thông số Thông số 1 Thông số 2 Thông số 3 … …
Số giá trị nếu quan trắc đầy đủ
Số giá trị quan trắc nhận được
a Diễn biến các thông số trung bình các giờ trong ngày của 1 năm
b Kết quả quan trắc theo trung bình 24 giờ
c Kết quả quan trắc theo trung bình tháng
d Kết quả tính toán chỉ số chất lượng không khí (AQI)
Trang 18III Nhận xét và đánh giá kết quả quan trắc đối với trạm quan trắc không khí
a Diễn biến các thông số trung bình các giờ trong ngày của 1 năm
Ví dụ:
Nồng độ NO2từ 8 giờ đến 18 giờ cao hơn các thời gian khác trong ngày, do NO2sinh
ra có liên quan đến nồng độ O3, khi nồng độ O3 cao là điều kiện tốt để hình thành
NO2 Nồng độ NO đạt cực đại vào khoảng 8 giờ và 17 – 18 giờ
Biến thiên theo giờ trong ngày của thông số NO-NO2-NOxtrong năm 2014
III Nhận xét và đánh giá kết quả quan trắc đối với trạm quan trắc không khí
Trung bình 1 giờ lớn nhất trong ngày trong năm 2014
Trang 19III Nhận xét và đánh giá kết quả quan trắc đối với trạm quan trắc không khí
Trung bình 24 giờ NO-NO2-NOxnăm 2014
III Nhận xét và đánh giá kết quả quan trắc đối với trạm khí
c Kết quả quan trắc theo trung bình tháng
Ví dụ:Theo kết quả tính toán trung bình tháng thì nồng độ các ôxit nitơ diễn biến không theo
quy luật mùa mưa (từ tháng 5 tới tháng 10) và mùa khô (từ tháng 11 đến tháng 4) Trong năm giá trị trung bình theo tháng của các thông số NOxcao nhất vào tháng 1 và tháng 8.
Trung bình tháng của NO-NO -NO năm 2014
Trang 20III Nhận xét và đánh giá kết quả quan trắc đối với trạm khí
3.3 Đánh giá kết quả quan trắc các thông số môi trường đối với trạm quan trắc không khí
d Kết quả tính toán chỉ số chất lượng không khí (AQI)
Tỷ lệ số ngày AQI>100 trong tháng
Tháng 2 Tháng 3
Giá trị DO trung bình các tháng trong
năm 2013
Giá trị Độ dẫn điện trung bình các tháng trong
năm 2013
Trong năm 2013, giá trị DO trung bình trong các
tháng biến thiên liên tục Giá trị DO trung bình cao
nhất vào tháng 8 (4,8 mg/L), thấp nhất vào tháng
11 (2,1 mg/L).
Giá trị độ dẫn điện trung bình các tháng trong năm 2013 biến thiên từ 12,8 µS/cm đến 268,9 µS/cm Độ dẫn điện cao vào các tháng 5, 6, 8 và thấp vào các tháng 1, 2, 3, 11, 12.
Trang 21KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
đo được
với trạm quan trắc không khí)
1:00 6,48 1149,1
2:00 6,55 1106,4
…
TB theo tháng: là trung bình số học các giá trị đo
được trong khoảng thời gian 1 tháng
TB theo giờ trong năm được tính bằng TB tất
cả các giá trị trung bình giờ đối với từng giờ trong 1 ngày trong năm đó
Trang 22Kết quả TB ngày: là trung bình số học
các giá trị đo được trong khoảng thời gian
24 giờ (một ngày đêm) của từng ngày trong
các tháng.
Kết quả TB tháng: là trung bình số học các
giá trị đo được trong khoảng thời gian 1 tháng
TRÂN TRỌNG CẢM ƠN !!!