Đến ngày 14/02/2015, nghị định 43 được thay thế bằng nghị định 16/2015/NĐ-CP về quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập với hy vọng sẽ làm tăng hiệu quả hoạt động, tiết kiệm
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Trang 2ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn thạc sỹ quản lý kinh tế này là do tự bản thân thực hiện, có sự hỗ trợ và góp ý từ giáo viên hướng dẫn Các dữ liệu thông tin thứ cấp sử dụng trong luận văn là có nguồn gốc và được trích dẫn rõ ràng
Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan này
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Thanh Phúc
Trang 4LỜI CÁM ƠN
Qua hai năm học tập tại Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN, với sự nỗ lực không ngừng của bản thân và sự hướng dẫn tận tình của các giảng viên nhà trường
Đến nay tôi đã hoàn thành xong luận văn Thạc sỹ với đề tài “Quản lý thu sự
nghiệp tại Bệnh viện 19-8 Bộ Công an”
Trước hết tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành và bảy tỏ lòng biết ơn sâu sắc
tới PGS.TS Phạm Thị Hồng Điệp Cô đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi về mọi
mặt đồng thời đã động viên tôi thực hiện hoàn thành Luận văn thạc sĩnày
Đồng thời cho tôi xin chân thành cảm ơn tập thể đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý tài chính tại Bệnh viện 19-8 Bộ Công an đã giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu thu thập số liệu để hoàn thành Luận văn
Cuối cùng, tôi xin chân thành cám ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã động viên và khuyến khích, giúp đỡ tôi suốt quá trình học tập nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứuvà tiến hànhthực hiện luận văn, với trình độ, khả năng và điều kiện nghiên cứu còn nhiều hạn chế nên không thể tránh khỏi những sai sót và những nhận định chủ quan Kính mong các thầy cô, đồng nghiệp góp ý,
bổ sung để luận văn có tính thực tiễncao hơn
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, ngày tháng năm 2019
Trang 5MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT i
DANH MỤC BẢNG ii
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ iii
MỞ ĐẦU 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬNVÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THU SỰ NGHIỆPTẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP Y TẾ CÔNG LẬP 5
1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 5
1.1.1 Công trình nghiên cứu đã công bố liên quan đến đề tài 5
1.1.2 Nhận xét chung về các công trình cần nghiên cứu và khoản trống cần nghiên cứu 7 1.2 Cơ sở lý luận về quản lý thu sự nghiệp tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập 7
1.2.1 Khái quát về đơn vị sự nghiệp y tế công lập 7
1.2.2 Nội dung quản lý thu sự nghiệp tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập 13
1.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu sự nghiệp tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập 21
1.2.4 Tiêu chí đánh giá kết quả quản lý thu sự nghiệp tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập 25
1.3 Kinh nghiệm của một số bệnh viện trong việc tăng cường quản lý thu sự nghiệp và bài học đối với Bệnh viện 19-8 Bộ Công an 26
1.3.1 Kinh nghiệm quản lý thu sự nghiệp của một số bệnhviện 26
1.3.2 Bài học đối với Bệnh viện 19-8 Bộ Công an 31
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 34
2.1 Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu 34
2.2 Phương pháp xử lý dữ liệu 34
CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU SỰ NGHIỆPTẠI BỆNH VIÊN 19-8 BỘ CÔNG AN 40
Comment [PT1]: Tiêu đề chương 4 chưa
chính xác Tâng cường hay hoàn thiện?
Trang 63.1 Khái quát về bệnh viện 19-8 Bộ Công an và những yếu tố ảnh hưởng đến quản
lý thu sự nghiệp của bệnh viện 40
3.1.1 Khái quát về Bệnh viện 19-8 BCA 40
3.1.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu sự nghiệp tại bệnh viện 19-8 BCA 47 3.2 Tình hình quản lý thu sự nghiệp tại bệnh viện 19-8 BCA 51
3.2.1 Tình hình lập dự toán thu sự nghiệp 52
3.2.2 Tình hình thực hiện dự toán thu sự nghiệp 54
3.2.3 Tình hình hạch toán và quyết toán nguồn thu sựnghiệp 77
3.2.4 Thanh tra, kiểm tra, đánh giá thực hiện nguồnthu 79
3.3 Đánh giá chung về quản lý nguồn thu sự nghiệp tại bệnh viện 19-8 BCA 82
3.3.1 Kết quả đạtđược 82
3.3.2 Hạn chế và nguyênnhân 83
CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THU SỰ NGHIỆP TẠI BỆNH VIỆN 19-8 BỘ CÔNG AN 88
4.1 Định hướng phát triển chung ngành y tế và bệnh viện 19-8 Bộ Công an 88
4.1.1 Định hướng phát triển chung ngành y tế 88
4.1.2 Định hướng phát triển Bệnh viện 19-8 Bộ Công an 89
4.2 Giải pháp hoàn thiện quản lý thu sự nghiệp tại bệnh viện 19-8 Bộ Công an 91
4.2.1 Hoàn thiện lập dựtoán thu 91
4.2.2 Mở rộng nguồn thu sựnghiệp 91
4.2.3 Tăng cường hoạt động kiểm tra, giám sát công tác tài chính, kế toán, kiểm soát chi tiêu nộibộ 94
4.2.4 Xây dựng đội ngũ cán bộ tài chính kế toán chuyên trách có tinh thần trách nhiệm, có nghiệp vụcao 95
4.2.5 Xây dựng kế hoạch cử y, bác sỹ đào tạo nâng cao trình độ chuyênmôn 96
4.2.6 Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý tài chính của bệnhviện 97
KẾT LUẬN 99
TÀI LIỆU THAM KHẢO 101
Trang 7DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 8DANH MỤC BẢNG
4 Bảng 3.4 Bảng chi tiết thu sự nghiệp tại Bệnh viện 19-8 Bộ
Bảng số lƣợt bệnh nhân có thẻ BHYT đăng kí khám
và chữa bệnh tại Bệnh viện 19-8 BCA giai đoạn
10
Trang 9DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Biểu đồ các nguồn thu sự nghiệp của Bệnh viện
3.4
Biểu đồ phản ánh số thẻ BHYT đăng kí KCB tăng
Trang 10MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Chủ trương xóa bỏ cơ chế quản lý hành chính bao cấp đã phát huy quyền chủ động, tính sáng tạo, khai thác tối đa nguồn lực tài chính của các đơn vị trong khối hành chính sự nghiệp tham gia vào các hoạt động kinh tế, xã hội Cơ chế quản lý tài chính mới gắn trách nhiệm, quyền lợi và nghĩa vụ khi sử dụng nguồn lực của Nhà nước, huy động nguồn lực nội tại để bù đắp nguồn kinh phí từ ngân sách Nhà nước
ở một số lĩnh vực hoạt động sự nghiệp Với nhận thức, quan điểm: ngành y tế là một ngành trong hệ thống kinh tế quốc dân và thuộc nhóm ngành dịch vụ phục vụ các nhu cầu có tính chất phúc lợi xã hội cho nên bệnh viện là một đơn vị kinh tế dịch vụ thông qua các hoạt động dịch vụ của mình để có thu nhập và tích cực hoạt động không vì doanh lợi Với sự ra đời của nghị định số 10/2002/NĐ-CP ngày 16/01/2002, sau đó được thay thế bằng nghị định 43/2006/NĐ-CP ngày 25/04/2006 của Chính phủ về việc giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm
vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập Đến ngày 14/02/2015, nghị định 43 được thay thế bằng nghị định 16/2015/NĐ-CP về quy định cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công lập với hy vọng sẽ làm tăng hiệu quả hoạt động, tiết kiệm chi phí, nâng cao tính đáp ứng của cơ sở y tế công lập trong từng giai đoạn phát triển của nước nhà, Nhà nước đã cho phép các đơn vị sự nghiệp được tự chủ tài chính, được tổ chức huy động các nguồn thu sự nghiệp, tự trang trải chi phí, tiến tới xoá bỏ "chế độ chủ quản" đối với các đơn vị sự nghiệp y
tế công lập, tạo điều kiện để các đơn vị tự chủ tài chính, dành ngân sách hỗ trợ cho người nghèo và các đối tượng chính sách xã hội mà nhà nước có trách nhiệm đảmbảo
Cùng với sự đổi mới của đất nước, sự chuyển mình của nền Kinh tế thị trường, Bệnh viện 19-8 trong giai đoạn đầu mới thành lập với nhiệm vụ chính là khám chữa bệnh cho các đối tượng là Cán bộ chiến sỹ trong lực lượng CAND và các nhiệm
vụ chính trị khác, thì nay đã trở thành một địa chỉ đáng tin cậy để không chỉ là CBCS CAND mà còn là của người dân trên địa bàn Bệnh viện đóng quân cũng như các vùng
Trang 11phụ cận và của người dân cả nước tìm đến Với cơ chế trao quyền tự chủ về tài chính cho các đơn vị sự nghiệp y tế công lập, bệnh viện 19-8 cũng không nằm ngoài vòng quay của cơ chế thị trường Trong tự chủ về tài chính, thì việc tự chủ về nguồn thu là điều hết sức quan trọng Bệnh viện đã chủ động mở rộng thêm nhiều loại hình dịch vụ nhằm làm tăng nguồn thu Số lượng bệnh nhân cũng không ngừng tăng lên qua các năm Tuy nhiện, việc quản lý thu sự nghiệp tại bệnh viện trong những năm qua cũng còn không ít hạn chế Khắc phục được các hạn chế này là điều cần thiết phải làm trong những năm tới đây Chính vì vậy, vai trò và vị thế của Bệnh viện 19-8 không ngừng được nâng cao, đòi hỏi ban lãnh đạo Bệnh viện không chỉ đầu tư vào chuyên môn khám chữa bệnh mà công tác quản lý tài chính cũng không ngừng được chú trọng và quan tâm trong giai đoạn chuyển giao quyền tự chủ cho các Bệnh viện công
Nhằm tìm ra hướng quản lý hữu hiệu hoạt động thu sự nghiệp, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn trong hoạt động chi thường xuyên cũng như khả năng cân đối nguồn tài chính cho bệnh viện công lập khi mà ngân sách nhà nước (NSNN) cấp
cho y tế ngày càng có xu thế giảm trong giai đoạn hiện nay, đề tài “Quản lý thu sự nghiệp tại Bệnh viện 19-8 Bộ Công an’’ được lựa chọn nghiên cứu cho luận văn
thạcsĩ
2 Câu hỏi nghiên cứu
Luận văn hướng tới việc nghiên cứu và trả lời các câu hỏi sau:
- Thực trạng quản lý thu sự nghiệp tại Bệnh viện 19-8 BCA giai đoạn
2016-2018 đã diễn ra như thế nào và đạt được kết quả gì?
- Ban lãnh đạo Bệnh viện và phòng Tài chính kế toán cần làm gì để hoàn thiện công tác quản lý thu sự nghiệp trong thời gian tới tại bệnh viện 19-8 BCA?
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục tiêu nghiên cứu
Xuất phát từ việc nghiên cứu một số vấn đề lý luận về quản lý thu sự nghiệp tại BV và thực tiễn hoạt động, khả năng khai thác và quản lý các nguồn thu tại BV 19-8 nhằm đề xuất các giải pháp hoàn thiện quản lý thu sự nghiệp tại BV 19-8 BCA
Trang 123.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
Hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý thu sự nghiệp tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập
Phân tích thực trạng, chỉ ra ưu, nhược điểm, những khó khăn cũng như thuận lợi trong việc quản lý thu sự nghiệp tại Bệnh viện 19-8 BCA
Đề xuất một số giải pháp theo hướng hoàn thiện quản lý thu sự nghiệp, đảm bảo mục tiêu tăng nguồn thu để phát triển ổn định lâu dài cho bệnh viện Đó là mục tiêu và đồng thời cũng chính là những giải pháp nhằm tăng nguồn thu sự nghiệp tại Bệnh viện 19-8 Bộ Công an một cách hợp pháp trong cơ chế mới hiện nay
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài luận văn là quản lý thu sự nghiệp tại đơn vị
sự nghiệp y tế cônglập
4.2 Phạm vi nghiên cứu:
- Về không gian: Nghiên cứu tình hình quản lý nguồn thu sự nghiệp tại Bệnh
viện 19-8 BCA, với đối tượng bệnh nhân trong lãnh thổ Việt Nam
- Về thời gian: Phân tích thực trạng quản lý nguồn thu sự nghiệp BV 19-8 Bộ
Công an giai đoạn 2016-2018
- Về nội dung: Việc nghiên cứu được tập trung làm rõ những nội dung cơ bản
của quản lý nguồn thu sự nghiệp: Thu sự nghiệp là gì? Quản lý nguồn thu sự nghiệp như thế nào? Lập và thực hiện dự toán thu như thế nào? Hạch toán và quyết toán nguồn thu sự nghiệp? Công tác thanh tra, đánh giá việc thực hiện nguồn thu theo chu trình quản lý tại Bệnh viện 19-8 BCA?
5 Kết cấu luận văn
Ngoài phần mục lục, danh mục các ký hiệu, các chữ viết tắt, các bảng biểu, danh mục tài liệu tham khảo, mở đầu và kết luận, luận văn gồm bốn chương
Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về
quản lý thu sự nghiệp tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập
Chương 2: Phương pháp nghiên cứu
Trang 13Chương 3: Thực trạng quản lý thu sự nghiệp tại Bệnh viện 19-8 Bộ Công an Chương 4: Định hướng và giải pháp tăng cường quản lý thu sự nghiệp tại
Bệnh viện 19-8 Bộ Công an
Trang 14CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN
VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THU SỰ NGHIỆP
TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP Y TẾ CÔNG LẬP
1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu
1.1.1 Công trình nghiên cứu đã công bố liên quan đến đề tài
Sau hơn 10 năm thực hiện Nghị định 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ quy định quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL) cho thấy, việc mở rộng trao quyền tự chủ cho ĐVSN công lập đã góp phần nâng cao
số lượng và chất lượng dịch vụ công; tạo điều kiện cho người dân có thêm cơ hội lựa chọn, tiếp cận các dịch vụ công với chất lượng ngày càng cao, góp phần cải thiện từng bước thu nhập của người lao động tại các đơn vị sự nghiệp
Các đơn vị khi được giao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm tài chính đã chủ động sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước (NSNN) giao hiệu quả hơn để thực hiện nhiệm vụ; đồng thời, chủ động sử dụng tài sản, nguồn nhân lực để phát triển và nâng cao chất lượng dịch vụ, tạo điều kiện tăng nguồn thu
Các đơn vị đã xây dựng Quy chế chi tiêu nội bộ để tăng cường công tác quản
lý trong nội bộ, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực của đơn vị, thúc đẩy phát triển hoạt động sự nghiệp, khai thác các nguồn thu trong phạm vi cho phép, tăng thu, tiết kiệm chi, do vậy nhiều đơn vị đã tiết kiệm chi thường xuyên, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động sự nghiệp Nhìn chung, kết quả thu sự nghiệp đều tăng, tỷ lệ tự đảm bảo kinh phí chi thường xuyên đạt từ 70-80%
Thực hiện cơ chế tự chủ tài chính, nhiều đơn vị sự nghiệp đã đổi mới phương thức hoạt động, tiết kiệm các khoản chi hoạt động, thu nhập từ nhiều nguồn thu trong phạm vi được phép đã từng bước được nâng lên Bên cạnh các nguồn thu sự nghiệp, cùng với nguồn kinh phí tiết kiệm chi thường xuyên, đã góp phần bảo đảm
bù đắp nhu cầu tiền lương tăng thêm cho cán bộ, nhân viên
Trang 15Đơn vị sự nghiệp từng bước đã được tự chủ huy động vốn để đầu tư tăng cường cơ sở vật chất, đổi mới trang thiết bị, tạo điều kiện mở rộng các hoạt động sự nghiệp và các hoạt động dịch vụ trong đơn vị Sau một thời gian nghiên cứu, tìm hiểu thực tế, tham khảo các nguồn tại thư viện cũng như trên các website có rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học có liên quan đến đề tài có thể tham khảo như sau:
“Hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính tại Bệnh viện Da liễu Trung ương” là
luận văn thạc sỹ của tác giả Trần Kim Thanh viết năm 2015, luận văn đã phân tích
và đánh giá việc giao quyền tự chủ về tài chính, tự chịu trách nhiệm tiến tới xóa bỏ
“chế độ chủ quản” đối với các đơn vị sự nghiệp y tế công lập Từ việc phân tích thực trạng cơ chế tự chủ tại Bệnh viện Da liễu Trung ương, tác giả đưa ra một số giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính như sau: (1) Hoàn thiện lập dự toán; (2) Các giải pháp tăng nguồn thu sự nghiệp; (3) Tăng cường hoạt động kiểm tra, giám sát công tác tài chính, kế toán, kiểm soát chi tiêu nội bộ; (4) Xây dựng đội ngũ cán bộ tài chính có tinh thần, trách nhiệm và có nghiệp vụ cao đồng thời nâng cao trình độ chuyên môn của y, bác sỹ
“Một số giải pháp nhằm tăng nguồn thu sự nghiệp tại Bệnh viện Giao
thông vân tải Vĩnh Phúc” là luận văn thạc sỹ của tác giả Nguyễn Đình Khoa viết
năm 2014, từ việc phân tích và đánh giá các nguồn thu sự nghiệp trong cơ chế được giao quyền tự chủ về tài chính, tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm tăng nguồn thu sự nghiệp tại BV Giao thông vận tải Vĩnh Phúc: (1) Định hướng phát triển chung ngành y tế và Bệnh viện GTVT Vĩnh Phúc; (2) Giải pháp nhằm tăng nguồn thu sự nghiệp tại Bệnh viện GTVT Vĩnh Phúc; (3) Một số khuyến nghị đối với Cục
Y tế Giao thông vận tải
“Mở rộng tự chủ tài chính đối với Bệnh viện công lập ở Việt Nam (qua
khảo sát các Bệnh viện công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội” là luận án tiến sỹ
kinh tế của tác giả Trần Thế Cương viết năm 2016, từ việc phân tích tác động của
cơ chế tự chủ tài chính mà Nhà nước giao quyền cho các Bệnh viện công lập, tác giả đã đưa ra được thực trạng của việc tự chủ tài chính của các Bệnh viện công lập
Trang 16và đánh giá được kết quả của việc thực hiện quyền tự chủ của các Bệnh viện công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội như: hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp quy tăng cường hiệu lực mở rộng tự chủ tài chính đối với Bệnh viện công lập, nhóm các giải pháp tiếp tục đổi mới cơ chế tài chính, mở rộng quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm tài chính đối với BVCL, tăng cường vai trò quản ý Nhà nước về tài chính y
Những kết quả nghiên cứu trên có những giá trị nhất định làm cơ sở cho việc đổi mới và hoàn thiện công tác quản lý tài chính nói chung và quản lý nguồn thu sự nghiệp đối với cơ sở y tế công lập nói riêng Tuy nhiên các công trình nghiên cứu khoa học mới chỉ đưa ra các giải pháp chung và các giải pháp cho đơn vị cụ thể, chưa có giải pháp thực tế có thể áp dụng đối với công tác quản lý tài chính các đơn
vị thuộc lực lượng an ninh quốc phòng, đặc biệt là các đơn vị y tế công lập thuộc khối y tế CAND cụ thể là BV 19-8 BCA
Trên cơ sở thừa kế kết quả đạt được trong các công trình nghiên cứu, tác giả
đi sâu nghiên cứu quản lý thu sự nghiệp thông qua quá trình lập dự toán, thực hiện
dự toán và quản lý các nguồn thu sự nghiệp tại BV 19-8 BCA Nghiên cứu tiếp thu
và kế thừa có chọn lọc những kết quả nghiên cứu đã công bố có liên quan để phục
vụ cho mục đích nghiên cứu của mình
1.2 Cơ sở lý luận về quản lý thu sự nghiệp tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập
1.2.1 Khái quát về đơn vị sự nghiệp y tế công lập
1.2.1.1 Khái niệm đơn vị sự nghiệp y tế cônglập
Đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực y tế gồm các cơ sở
Trang 17khám chữa bệnh như các bệnh viện, phòng khám, trung tâm y tế thuộc các bộ, ngành, địa phương; các trạm y tế xã, phường; các đơn vị có chức năng kiểm định vacxin, sinh phẩm y tế, trang thiết bị y tế, kiểm nghiệm thuốc, hóa mỹ phẩm, thực phẩm, kiểm dịch y tế thuộc các Bộ, ngành, địa phương; cơ sở khám chữa bệnh thuộc các viện nghiên cứu, trường đào tạo y dược; và các cơ sở điều dưỡng, lý liệu
và phục hồi chức năng; các trung tâm truyền thông giáo dục sức khỏe; các cơ sở sản xuất vacxin, sinh phẩm y tế, máu và các chế phẩm từ máu, dịch truyền hoặc các sản phẩm khác thuộc ngành y tế
Tại Nghị định số 85/2012/NĐ-CP ngày 15/10/2012 của chính phủ quy định
về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp y tế công lập và giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh công lập
quy định rõ: “Đơn vị sự nghiệp y tế công lập là tổ chức do cơ quan nhà nước có
thẩm quyền thành lập và quản lý theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và tổ chức bộ máy kế toán theo quy định của pháp luật về
kế toán để thực hiện nhiệm vụ cung cấp dịch vụ công hoặc phục vụ quản lý nhà nước trong các lĩnh vực chuyên môn y tế như: Y tế dự phòng; khám bệnh, chữa bệnh; điều dưỡng và phục hồi chức năng; giám định y khoa, pháp y, pháp y tâm thần; y dược cổ truyền; kiểm nghiệm dược, mỹ phẩm, trang thiết bị y tế; an toàn vệ sinh thực phẩm; dân số - kế hoạch hóa gia đình; sức khỏe sinh sản; truyền thông giáo dục sứckhỏe”
1.2.1.2 Phân loại đơn vị sự nghiệp y tế cônglập
Tại Nghị định số 85/2012/NĐ-CP ngày 15/10/2012 của chính phủ quy định căn
cứ vào nguồn thu sự nghiệp, đơn vị sự nghiệp y tế công lập bao gồm các nhóm sau: Nhóm 1: Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự đảm bảo được toàn bộ kinh phí hoạt động thường xuyên và kinh phí đầu tư pháttriển;
Nhóm 2: Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự đảm bảo được toàn bộ kinh phí hoạt động thườngxuyên;
Nhóm 3: Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự đảm bảo một phần kinh phí hoạt động thường xuyên;
Trang 18Nhóm 4: Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp thấp hoặc không có nguồn thu, kinh phí hoạt động thường xuyên theo chức năng, nhiệm vụ được giao do Ngân sách nhà nước (NSNN) bảo đảm toàn bộ
1.2.1.3 Khái niệm thu sự nghiệp tại đơn vị sự nghiệp y tế cônglập
Để hiểu bản chất thu sự nghiệp tại bệnh viện công trước hết chúng ta cần phải hiểu bệnh viện công, bệnh viện tư là gì?
Bệnh viện công: Là bệnh viện là do nhà nước thành lập với chức năng nhiệm vụ, là nơi tiếp nhận mọi người bệnh đến cấp cứu, khám bệnh, chữa bệnh nội trú và ngoại trú theo chế độ chính sách Nhà nước quy định, tổ chức khám sức khoẻ
và chứng nhận sức khỏe, là nơi thực hành để đào tạo cán bộ y tế cho các trường đại học, cao đẳng và trung cấp thuộc lĩnh vực y tế, và là nơi thực hiện các đề tài nghiên cứu khoa học, ứng dụng những tiến độ khoa học kỹ thuật, công nghệ thông tin vào việc khám bệnh, chữa bệnh và chăm sóc sức khoẻ người bệnh
Bệnh viện tư: Là bệnh viện do tư nhân đứng ra tổ chức thành lập với chức năng nhiệm vụ và quy chế hoạt động do hội đồng quản trị xây dựng, hoạt động theo cơ chế doanh nghiệp, có hội đồng quản trị, ban kiểm tra, giám sát, và có các
cổ đông tham gia xây dựng bệnh viện
Như vậy Bệnh viện công và bệnh viện tư có đặc điểm khác nhau rất cơ bản
đó là: Bệnh viện công là đơn vị sự nghiệp được nhà nước thành lập để phục vụ nhu cầu khám và điều trị bệnh cho nhân dân, và thực hiện các nhiệm vụ y tế khác do nhà nước giao nhiệm vụ Các nguồn thu trong bệnh viện công thực hiện theo giá được
Bộ y tế phê duyệt và được xác định đó là nguồn thu sự nghiệp được ghi thu, ghi chi qua ngân sách nhà nước và được quản lý như nguồn thu của ngân sách nhà nước, và coi là nguồn thu sự nghiệp Ngoài các nguồn thu theo giá được phê duyệt, các bệnh viện công lập cũng được giao tự chủ tài chính và được khai thác các nguồn thu hợp pháp khác theo quy định Còn đối với các bệnh viện tư, hoạt động theo cơ chế doanh nghiệp, các dịch vụ y tế do họ cung cấp được người bệnh chấp nhận với tính chất dịch vụ, nguồn thu đối với các bệnh viện này họ có nghĩa vụ nộp thuế và thực hiện các nghĩa vụ khác với nhà nước, họ được chủ động trong việc đăng ký chức
Trang 19năng nhiệm vụ theo quy định của pháp luật, nguồn thu đối với các bệnh viện tư là nguồn thu dịch vụ không được coi là nguồn thu sự nghiệp vì không phải làm thủ tục ghi thu, ghi chi qua ngân sách nhà nước
Như vậy về bản chất tài chính, bản chất nguồn thu, cách thức hạch toán, nguồn hình thành tài sản, cơ chế quản lý điều hành của bệnh viện công và bệnh viện
tư là hoàn toàn khác nhau
Thực tế đã chứng tỏ, đổi mới chính sách và cơ chế tài chính trong cung ứng dịch vụ khám chữa bệnh là một vấn đề mới mẻ và phức tạp, không chỉ có tác động mạnh đến các cơ sở cung ứng dịch vụ và người sử dụng dịch vụ, mà còn ảnh hưởng nhiều mặt đối với cả hệ thống y tế Bên cạnh những thành tựu đạt được, quá trình đổi mới cơ chế tài chính cũng đặt ra nhiều vấn đề cần giải quyết
Quản lý, khai thác nguồn thu sự nghiệp bệnh viện theo nghĩa rộng là sự tác động liên tục có hướng đích, có tổ chức của các nhà quản lý bệnh viện lên đối tượng
và quá trình hoạt động của bệnh viện nhằm xác định nguồn thu và các khoản thu, tiến hành thu theo đúng Luật ngân sách, đúng các nguyên tắc của Nhà nước, đảm bảo đủ nguồn kinh phí cho mọi hoạt động của bệnh viện
Các nguồn thu chủ yếu của bệnh viện công lập hiện nay gồm có từ quỹ Bảo hiểm y tế và chi trả viện phí trực tiếp của người bệnh, từ các hoạt động liên doanh liên kết, các nguồn tài trợ, viện trợ của các tổ chức trong và ngoài nước, và khai thác các hoạt động dịch vụ của bệnh viện trên nguyên tắc phục vụ tối đa nhu cầu của bệnh nhân và đem lại nguồn thu hợp pháp cho bệnh viện
Nguồn thu sự nghiệp tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập được coi là nguồn tài chính quan trọng trong những năm gần đây do có sự thay đổi rõ rệt của các cơ chế, chính sách tài chính ytế
Nguồn thu sự nghiệp là các nguồn chi trả của những người sử dụng dịch vụ
do bệnh viện cung cấp bao gồm nguồn thu bảo hiểm y tế (BHYT), nguồn thu dịch
vụ từ người bệnh không có thẻ BHYT (viện phí trực tiếp), nguồn thu từ các hoạt động tài trợ, viện trợ, nguồn thu từ hoạt động y tế dự phòng, nguồn thu từ các hoạt động dịch vụ liên doanh, liên kết Những nghiên cứu gần đây cho thấy nguồn thu sự nghiệp của các
Trang 20bệnh viện y tế công lập chiếm tỷ trọng rất cao ở hầu hết các nhóm bệnh viện (96,8% ở
bệnh viện tự chủ toàn phần; 72% ở bệnh viện tuyến trung ương; 81,7% ở bệnh viện
tuyến tỉnh và 59,4% ở bệnh viện tuyến huyện) Đây là một biểu hiện tích cực cho thấy
mức độ tự chủ về tài chính ngày càng cao của các bệnhviện y tế công lập
* Nguồn thu từ bệnh nhân có thẻ bảo hiểm ytế
Bảo hiểm y tế là hình thức bảo hiểm được áp dụng trong lĩnh vực chăm sóc
sức khoẻ không vì lợi nhuận do Nhà nước tổ chức thực hiện và các đối tượng có
trách nhiệm tham gia theo quy định Luật BHYT không dùng cho các loại hình
BHYT mang tính hoạt động kinh doanh Người tham gia BHYT được chăm sóc sức
khoẻ toàn diện, được quỹ BHYT chi trả các chi phí trong khám, chữa bệnh, và chỉ
phải trả một phần chi phí theo quyđịnh tùy từng đối tượng cụ thể
Các nhân tố ảnh hưởng đến nguồn thu BHYT : Theo quy định tại Nghị định
85/2012/NĐ-CP ngày 15/10/2012 về cơ chế hoạt động tài chính đối với các cơ sở y
tế công lập và giá dịch vụ khám chữa bệnh của các cơ sở y tế, nguồn thu BHYT bị
tác động bởi các nhân tố sau:
Thứ nhất, nhân tố giá Hiện nay, giá viện phí do chính quyền cấp tỉnh của
từng địa phương quy định dựa trên khung giá đã được Bộ Y tế và Bộ Tài chính phê
duyệt Đối với bệnh nhân ngoại trú, biểu giá thu viện phí được tính theo lần khám
bệnh và các dịch vụ kỹ thuật mà người bệnh trực tiếp sử dụng Đối với người bệnh
nội trú, biểu giá thu viện phí đươc tính theo ngày giường nội trú của từng chuyên
khoa theo phân hạng bệnh viện và các khoản chi phi thực tế sử dụng trực tiếp cho
người bệnh Đối với khám chữa bệnh theo yêu cầu thì mức thu được tính trên cơ sở
đầu tư của bệnh viện và cũng phải được cấp có thẩm quyền phê duyệt Đối với
người có thẻ BHYT thì cơ quan bảo hiểm thanh toán viện phí của bệnh nhân cho
bệnhviện
Thứ hai, giá viện phí thực hiện theo quy định tại Thông tư số
37/2015/TTLT–BYT-BTC ban hành ngày 29/10/2015 quy định thống nhất giá dịch
vụ khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế giữa các bệnh viện cùng hạng trên toàn
quốc Việc triển khai thực hiện thông tư được đánh giá là khá quan trọng trong việc
Comment [WU2]: Không cần đánh số quá
chi tiết thế này Có thể dung dấu sao
Trang 21tăng nguồn thu, để bù đắp chi phí vì hiện nay giá vật tư y tế tiêu hao, giá thuốc, giá các xét nghiệm lâm sàng và các chi phí cho chẩn đoán điều trị đều tăng cao Việc thực hiện thanh toán với bệnh nhân có thẻ BHYT theo giá viện phí mới là bước chuyển biến quan trọng và tích cực trong việc tăng nguồn thu sự nghiệp cho các bệnh viện công lập
Thứ ba, kết cấu chi phí BHYT thanh toán chi phí khám chữa bệnh cho bệnh
nhân BHYT với đủ các chi phí trực tiếp phục vụ bệnh nhân, thực hiện việc thu đúng, thu đủ chi phí vào giá thành thì bệnh viện sẽ giảm bớt, tiến tới xoá bỏ sự phân biệt giữa bệnh nhân BHYT và bệnh nhân khám chữa bệnh theo yêucầu
* Nguồn thu dịch vụ y tế từ người bệnh không có thẻ bảo hiểm ytế
Đây là những khoản thu hàng ngày và trực tiếp từ những bệnh nhân không có thẻ BHYT và một phần viện phí của những bệnh nhân có thẻ BHYT đóng theo quy định Mức thu, tỷ lệ nguồn thu được để lại cho đơn vị sử dụng thực hiện theo Nghị định 33/CP, ngày 23/5/1995 quy định như sau:
+ 70% kinh phí sử dụng cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thu khoản viện phí
đó để bổ sung kinh phí mua thuốc, máu, dịch truyền, hoá chất, phim X quang, vật
tư, trang thiết bị, dụng cụ y tế phục vụ người bệnh kịpthời
+ 30% dành để khen thưởng cho cán bộ công nhân viên có tinh thần trách nhiệm cao đối với người bệnh và hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn; trong đó đơn vị trích từ 2 – 3% của 30% để nộp cho cơ quan quản lý cấp trên để lập quỹ hỗ trợ và khen thưởng cho các đơn vị, cá nhân có thành tích trong công tác khám bệnh
và các Bệnh viện không có điều kiện thu việnphí
* Nguồn thu từ các hoạt động tài trợ, việntrợ
Nguồn thu từ các hoạt động tài trợ, viện trợ rất phong phú và đa dạng Giúp một phần không nhỏ vào việc tăng cường cơ sở vật chất, máy móc, thiết bị y tế cho các đơn vị làm nhiệm vụ chăm sóc sức khoẻ nhândân
Nguồn thu từ các hoạt động tài trợ, viện trợ được Chính phủ Việt Nam quy định
là một phần ngân sách Nhà nước giao cho các đơn vị quản lý và sử dụng Tuy nhiên, các đơn vị thường phải chi tiêu theo định hướng nội dung đã định từ phía nhà tài trợ
Trang 22* Nguồn thu từ hoạt động y tế dự phòng
Nguồn thu từ hoạt động y tế dự phòng được hình thành từ các hoạt động phòng chống các loại dịch bệnh có nguy cơ lây nhiễm, công tác chăm sóc sức khoẻ tại cộng đồng như: dịch vụ tiêm phòng, dịch vụ phòng chống các loại bệnh truyền nhiễm, dịch vụ chăm sóc sức khoẻ tại nhà theo yêu cầu (Bác sỹ gia đình)
* Nguồn thu từ các hoạt động dịch vụ liên doanh, liênkết
Ngoài các nguồn thu chính tại các đơn vị sự nghiệp y tế còn có nguồn thu từ khoản đầu tư thông qua các hoạt động liên doanh, liên kết với mô hình liên kết được
Bộ Y tế quy định tại Thông tư số 15/2007/TT – BYT ngày 12/2/2007 Thông tư này hướng dẫn thực hiện quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng tài sản để liên doanh, liên kết hoặc góp vốn kinh doanh mua sắm trang thiết bị phục vụ hoạt động dịch vụ Đây là một cơ chế mở tháo gỡ các khó khăn vướng mắc về góp vốn đầu tư, huy động các nguồn lực tài chính trong cộng đồng và xã hội nhằm chăm sóc sức khoẻ conngười
* Nguồn thu khác
Thu từ hoạt động trông giữ xe đạp, xe máy, ô tô, cho thuê quầy, căntin, nhà
ăn, ……
1.2.2 Nội dung quản lý thu sự nghiệp tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập
* Mục tiêu của quản lý nguồn thu sự nghiệp nhằm hướng tới:
Tăng nguồn thu trong đơn vị y tế, cân đối thu chi, sử dụng các khoản chi có hiệu quả, chống lãng phí, thực hành tiếtkiệm
Bệnh viện cải thiện chất lượng, phát triển cơ sở vậtchất
Nhân viên hài lòng với bệnh viện: xây dựng văn hoá bệnh viện, tạo điều kiện
để người lao động phát huy khả năng, nâng cao chất lượng công tác và tăng thu nhập
Công bằng y tế: Thực hiện chính sách ưu đãi và đảm bảo công bằng trong khám bệnh, chữa bệnh cho các đối tượng ưu đãi xã hội và người nghèo đảmbảo tuân thủ đúng quy định pháp luật, nêu cao ý thức trách nhiệm, tăng cường đấu tranh chống các hiện tượng tiêu cực trong sử dụng tài chính
Trang 23Các nguồn thu được quản lý theo nguyên tắc: Thu tập trung và được theo dõi
rõ ràng trên sổ kế toán, thu từ dịch vụ khám chữa bệnh phải thu theo khung giá nhà nước quy định, các khoản thu khác phải nộp thuế theo quy định
* Nội dung quản lý nguồn thu sự nghiệp tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập bao gồm:
1.2.2.1 Lập dự toán thu sựnghiệp
Với các nguồn thu sự nghiệp, đơn vị sự nghiệp y tế công lập được tự chủ thực hiện nhiệm vụ thu đúng, thu đủ theo mức thu và đối tượng thu do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định Trường hợp cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định khung mức thu, đơn vị căn cứ nhu cầu chi phục vụ cho hoạt động, Đối với những hoạt động dịch vụ theo hợp đồng với các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước, các hoạt động liên doanh, liên kết, đơn vị được quyết định các khoản thu, mức thu cụ thể theo nguyên tắc bảo đảm đủ bù đắp chi phí và có tíchluỹ
Lập dự toán thu là quá trình phân tích, đánh giá giữa khả năng và nhu cầu các nguồn thu sự nghiệp của đơn vị để xây dựng các chỉ tiêu thu hàng năm một cách đúng đắn, có căn cứ khoa học và thực tiễn
Trong quá trình lập dự toán, đơn vị cần phải dựa vào những căn cứ sau: Phương hướng nhiệm vụ của ngành trong năm; các chỉ tiêu nhiệm vụ cụ thể của đơn vị: lao động, tiền lương, giường bệnh, ; các tiêu chuẩn định mức chi tiêu của Nhà nước ban hành và các chính sách chế độ liên quan; khả năng nguồn kinh phí đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ được giao cũng như tình hình và kết quả thực hiện năm báo cáo Theo Luật NSNN, dự toán thu được lập theo đúng chế độ hiện hành Phương pháp lập dự toán thường được sử dụng là phương pháp lập dự toán trên cơ sở quá khứ và phương pháp lập dự toán không trên cơ sở quá khứ Mỗi phương pháp lập dự toán trên có những đặc điểm riêng cùng những ưu, nhược điểm
và điều kiện vận dụng khácnhau
Phương pháp lập dự toán trên cơ sở quá khứ là phương pháp xác định các chỉ tiêu trong dự toán dựa vào kết quả hoạt động thực tế của kỳ liền trước và điều chỉnh theo tỷ lệ tăng trưởng và tỷ lệ lạm phát dự kiến Như vậy phương pháp này rất rõ
Trang 24ràng, dễ hiểu và dễ sử dụng, được xây dựng tương đối ổn định, tạo điều kiện, cơ sở bền vững cho nhà quản lý trong đơn vị trong việc điều hành mọi hoạt động Tuy nhiên, vì phương pháp này dựa trên dự toán của năm trước nên không khuyến khích, phát triển các ý tưởng sáng tạo mà tiến hành theo kiểu cách, khuôn mẫu cũ Phương pháp lập dự toán không dựa trên cơ sở quá khứ là phương pháp xác định các chỉ tiêu trong dự toán dựa vào nhiệm vụ, mục tiêu hoạt động trong năm kế hoạch, phù hợp với điều kiện cụ thể hiện có của đơn vị chứ không dựa trên kết quả hoạt động thực tế của năm trước Như vậy, đây là phương pháp lập dự toán phức tạp hơn do không dựa trên số liệu, kinh nghiệm có sẵn
Tóm lại, phương pháp lập dự toán trên cơ sở quá khứ là phương pháp truyền thống, đơn giản, dễ thực hiện và phù hợp cho những hoạt động tương đối ổn định của đơn vị Trong khi đó, phương pháp lập dự toán không dựa trên cơ sở quá khứ phức tạp hơn, đòi hỏi trình độ cao trong đánh giá, phân tích, so sánh giữa nhiệm vụ và điều kiện cụ thể của đơn vị nên chỉ thích hợp với những hoạt động không thường xuyên, hạch toán riêng được chi phí vàlợi ích
Cụ thể, trình tự lập dự toán gồm:
Bước 1: Đánh giá tình hình thực hiện theo năm báo cáo
Căn cứ vào số liệu 9 tháng đầu năm, ước tình hình thực hiện quý IV, nhận xét đánh giá tình hình thực hiện các mặt công tác như: công tác chuyên môn, công tác quản lý tài chính, nhằm rút ra những ưu, nhược điểm và nguyên nhân để tìm ra những biện pháp hữu hiệu cho năm kếhoạch
- Đánh giá các chỉ tiêu sự nghiệp Đólà:
Số giường bệnh theo chỉ tiêu Nhà nước giao trong năm: Đây là số giường bệnh được giao trong năm kế hoạch
Số giường bệnh thực có: là số giường bệnh thực tế có tại các thời điểm trong năm Số giường bệnh này được chính thức kê ở các phòng, khoa điều trị và sẵn sàng đón tiếp bệnhnhân
- Đánhgiávềcôngtácquảnlýtàichínhthôngquacácchỉtiêu sau:
Định mức chi Nhà nước giao cho 1 giườngbệnh/năm
Trang 25Định mức thực hiện chi cho 1 giường bệnh/năm
Bước 2: Xác định các chỉ tiêu năm kế hoạch
Căn cứ vào các chức năng, nhiệm vụ, các chỉ tiêu, kế hoạch công tác mà
cơ quan, đơn vị được giao trong năm để xác định các chỉ tiêu về lao động, các chỉ tiêu sự nghiệp (Số giường bệnh theo chỉ tiêu Nhà nước giao, Số giường bệnh bình quân năm kế hoạch)
Bước 3: Tính toán dự toán
Căn cứ vào các chỉ tiêu đã được xác định, các tiêu chuẩn định mức chi tiêu, các chính sách, chế độ của Nhà nước quy định cho ngành y tế, đơn vị và nhu cầu thực tế để tính toán trên tinh thần tiết kiệm, hiệu quả
Bước 4: Lên hồ sơ dự toán
Sau khi tính toán xong dự toán thu, chi trong năm kế hoạch, các cơ quan, đơn
vị phải lên hồ sơ dự toán theo các biểu mẫu quy định hiện hành gửi cơ quan tài chính cấp trên Hồ sơ dự toán gồm:
Các biểu mẫu phản ánh sốliệu
Bảng thuyết minh giải thích các số liệu trong biểumẫu
Xây dựng dự toán thu chi của bệnh viện là quá trình cân đối, phân tích, đánh giá giữa nhu cầu chi và khả năng nguồn tài chính huy động được Từ đó, xác định việc đáp ứng nhu cầu chi tiêu của đơn vị để làm căn cứ điều hành việc thu chi trong năm của đơn vị
1.2.2.2 Thực hiện dự toán thu sựnghiệp
Thực hiện dự toán thu là khâu quan trọng trong quá trình khai thác các nguồn thu sự nghiệp tại đơn vị sự nghiệp y tế Đây là quá trình sử dụng các biện pháp nhằm biến các chỉ tiêu thu đã được ghi trong kế hoạch thành hiện thực Thực hiện
dự toán thu với nguyên tắc thu đúng, thu đủ là tiền đề quan trọng để thực hiện các chỉ tiêu phát triển Tổ chức thực hiện dự toán thu là nhiệm vụ của tất cả phòng ban, các bộ phận, đây là nội dung đặc biệt quan trọng trong hoạt động quản lý tại các đơn vị sự nghiệp y tế Việc thực hiện dự toán diễn ra trong một niên độ ngân sách (từ ngày 01/01 đến 31/12 hàng năm)
Trang 26Đơn vị cấp trên có trách nhiệm đôn đốc hướng dẫn đơn vị thực hiện các nguồn thu theo đúng nội dung, tiến độ kế hoạch thu mà dự toán đã được phê duyệt đồng thời có trách nhiệm thanh tra kiểm tra theo định kỳ hoặc đột xuất tình hình thực hiện các nguồn thu để phát hiện kịp thời các sai sót trong quản lý, điều chỉnh đảm bảo việc hoàn thành nhiệm vụ thu theo đúng tiến độ
Bởi hoạt động thu của đơn vị sự nghiệp gồm nhiều khoản thu khác nhau như nguồn thu từ Bảo hiểm y tế, nguồn thu từ người bệnh không có thẻ BHYT, nguồn thu từ hoạt động liên doanh liên kết và các nguồn thu khác từ công tác xã hội hóa, cho thuê mặt bằng, trông giữ xe máy, ô tô…nên cơ sở y tế công lập có trách nhiệm phối hợp với các cơ quan cấp trên, cơ quan bảo hiểm xã hội Việt Nam, cơ quan bảo hiểm xã hội Hà Nôi kịp thời nắm bắt những chủ trương cũng như chính sách mới, kịp thời cập nhật đảm bảo thực hiện đúng chế độ chính sách cho các khoản thu Trong quá trình thực hiện các hoạt động thu, đơn vị sẽ song song tiến hành kết hợp với các cơ quan có thẩm quyền về kiểm tra, giám sát Bám sát tình hình thực tế, hạn chế tối đa những sai sót có thể xảy ra trong công tác khám chữa bệnh,
ví dụ như xuất toán BHYT cả về nguyên nhân chủ quan lẫn khách quan Nắm bắt được các vấn đề trong quá trình triển khai Xã hội hóa, hiện đại hóa trang thiết bị y
tế phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh, thúc đẩy tăng nguồn thu cho các bệnh viện công lập
Đối với nguồn thu từ người bệnh có thẻ BHYT, đơn vị cần nắm bắt được số lượng đầu thẻ để có những chuẩn bị kịp thời Số lượng đầu thẻ BHYT có thể có những biến động lớn như số lượng đầu thẻ tăng đột biến Dẫn đến lượng bệnh nhân đón tiếp trong năm tăng cao Từ đó sẽ có nhiều phát sinh trong quá trình khám chữa bệnh Như cơ sở vật chất, chất lượng phòng bệnh, trang thiết bị y tế, đội ngũ cán bộ bác sỹ có đáp ứng với tình thực tế hay không?
Đối với nguồn thu từ người bệnh không có thẻ bảo hiểm, có thể phụ thuộc vào tình hình dịch bệnh phát sinh trên địa bàn đơn vị Nếu đơn vị đáp ứng kịp thời tình hình thực tế phát sinh, sẽ tạo tiền đề cho những năm tiếp theo thu hút được người bệnh đến cơ sở KCB
Trang 27Căn cứ thực hiện dựtoán
duyệt là căn cứ có tính chất quyết định trong việc thực hiện dự toán Đặc biệt trongđiềukiệnhiệnnay,việctăngcườngquảnlýNhànướcbằngphápluật, cùng với hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh hoạt động quản lý ngày càng hoàn thiện đã tạo điều kiện cho đơn vị chủ động thực hiện theo đúng chức năng, nhiệm vụ của mình
- Khả năng nguồn tài chính có thể đáp ứng nhu cầu hoạt động của đơn vị
sự nghiệp ytế
- Dự toán thu căn cứ vào chỉ tiêu giường bệnh của đơn vị Cần nắm rõ mức chi phí cho một giường bệnh mà NSNN đã quy định như định mức về tiền thuốc, HC VTTH, bông bang; định mức về tiền điện, tiền nước tiền vệ sinh
Yêu cầu của công tác thực hiện dự toánthu
- Đảm bảo thu đúng, thu đủ một cách hợp lý trên cơ sở các quy định của Nhà nước
chế về khả năng thực hiện dự toán diễn ra trong quá trình chấp hành và dự toán có thể có những khoảng cách nhất định đòi hỏi phải có sự linh hoạt trong quản lý Nguyên tắc chung của thu sự nghiệp là theo bù đắp được các chi phí, nhưng phải phù hợp với khả năng thanh toán của bệnh nhân, nên việc tính toán các yếu tố về giá
cả phải hợp lý, tránh các chi phí đầu vào quá cao dẫn đến bệnh nhân không thể có khả năng thực hiện thanh toán dịch vụ Khi thực hiện dự toán đơn vị sự nghiệp y tế cần phải chúý:
+ Khâu vệ sinh phòng dịch;
+ Thuốc men đảm bảo trong khám và chữa bệnh;
+ Trang thiết bị;
+ Tiền lương và phụ cấp cho cán bộ công nhân viên;
+ Sửa chữa, nâng cấp bệnh viện
Trang 28- Sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt dự toán, đơn vị chủ động sắp xếp để hoàn thành nhiệm vụ đượcgiao
- Tổ chức thực hiện thu nhận các nguồn tài chính theo kế hoạch và theo quyền hạn
- Tổ chức thực hiện các khoản thu theo chế độ, tiêu chuẩn và định mứcdo Nhà nước quy định và do đơn vị xây dựng trong quy chế trên cơ sở đánh giá hiệu quả, chất lượng côngviệc
nghiệp y tế được điều chỉnh nội dung thu cho phù hợp với tình hình thực tế của đơn
vị, đồng thời gửi cơ quan tài chính cấp trên và Kho bạc nhà nước nơi đơn vị mở tài khoản giao dịch để theo dõi quản lý, thanh toán, quyếttoán
1.2.2.3 Hạch toán và quyết toán thu sựnghiệp
* Công tác hạch toán nguồn thu sự nghiệp:
Các đơn vị sự nghiệp thực hiện hạch toán vào các tài khoản thu theo Thông
tư 107/2017/TT-BTC ngày 10/10/2017 ban hành quy định chế độ kế toán đối với đơn vị hành chính sự nghiệp
* Công tác quyết toán:
Đây là quá trình kiểm tra, tổng hợp số liệu về tình hình thực hiện dự toán trong kỳ và là cơ sở để phân tích, đánh giá kết quả thực hiện dự toán từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm cho các kỳ tiếp theo Để có thể tiến hành quyết toán nguồn thu, các đơn vị phải hoàn tất hệ thống báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán ngân sách Cuối quý, cuối năm, đơn vị sự nghiệp y tế lập báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán gửi cơ quan quản lý cấp trên xét duyệt theo quy định hiện hành Quyết toán cung cấp các thông tin chi tiết và tổng hợp về tình hình thực hiện dự toán của đơn vị, qua đó đánh giá những mặt mạnh và hạn chế, từ đó rút ra được kinh nghiệm cho công tác lập và thực hiện dự toán nămsau Muốn công tác quyết toán được tốt cần phải:
- Tổ chức bộ máy kế toán thu theo quy định nhưng đảm bảo tinh giản, gọn nhẹ, linh hoạt, hiệu quả và khoa học, giảm tối đa các quy trình và chi phí không
Trang 29cần thiết, tuyệt đối tránh gây phiền hà cho ngườibệnh
- Mở sổ sách theo dõi đầy đủ và đúng quyđịnh
- Ghi chép cập nhật số liệu theo ngày, phản ánh kịp thời và chínhxác
- Thường xuyên tổ chức đối chiếu, kiểmtra
- Cuối kỳ báo cáo theo mẫu biểu thống nhất và xử lý những trường hợp trái với chế độ để tránh tình trạng saisót
- Thực hiện báo cáo quý sau 15 ngày và báo cáo năm sau 45 ngày theo quy định của Nhànước
1.2.2.4 Thanh tra, kiểm tra, đánh giá thực hiện nguồnthu
Kho bạc Nhà nước thực hiện kiểm soát thu theo quy định đối với đơn vị thưc hiện tự chủ, tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính Đơn vị xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ gửi về Kho bạc Nhà nước để kiểm soát thu theo đúng chế độ và quy định được xây dựng trong quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị
Việc thực hiện kế hoạch không phải bao giờ cũng đúng dự kiến Do vậy đòi hỏi phải có sự thanh tra, kiểm tra thường xuyên để phát hiện sai sót, đưa công tác quản lý thu vào nề nếp, không để thất thoát các nguồn thu Việc kiểm tra giúp đơn
vị nắm được tình hình quản lý tài chính, đặc biệt là các nguồn thu, từ đó đánh giá hiệu quả đầu tư, cũng như dự toán được khả năng cạnh tranh và sử dụng các nguồnlực
Cùng với việc thanh tra, kiểm tra, công tác đánh giá nguồn thu sự nghiệp rất được coi trọng trong quá trình quản lý nguồn thu sự nghiệp tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập Đánh giá để xem việc gì đạt hiệu quả, những việc gì không đạt gây lãng phí để có biện pháp động viên kịp thời cũng như rút kinh nghiệm Tuy nhiên các tiêu chí đánh giá hiện nay chưa thống nhất còn nhiều tranh luận vàcàngkhókhăndotínhđặcthù,hoạtđộngkinhtếcủađơnvịsựnghiệpytế công lập gắn bó với mục tiêu “công bằng trong cung cấp dịch vụ y tế cho nhân dân” Hiện nay, các đơn vị sự nghiệp y tế công lập thường dùng ba nội dung sau để đánh giá hiệu quả hoạt các nguồn thu sự nghiệp của mình Đó là:
Trang 30- Chất lượng chuyên môn: Liên quan đến cơ cấu tổ chức, chất lượng
chuyên môn bác sỹ, phương pháp tiến hành hoạt động và tình trạng bệnh nhân khi xuấtviện
- Hạch toán chi phí: Liên quan đến chi phí kế toán và chi phí kinh tế, đây
là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến nguồn thu các hoạt độngdịch vụ
- Mức độ tiếp cận các dịch vụ: Người bệnh được tiếp cận nhiều các dịch
vụ và một điều vô cùng quan trọng là sự hài lòng với chất lượng của các hoạt động dịch vụ đó
1.2.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu sự nghiệp tại đơn vị sự nghiệp y tế công lập
1.2.3.1 Các yếu tố bên trong
* Yếu tố về con người trong vai trò lãnh đạo, điều hành và tổ chức bộ máy của
đơn vị y tế công lập
Đây chính là yếu tố về cơ cấu tổ chức bộ máy, cơ chế vận hành và trình độ của cán bộ quản lý nguồn thu từ sự nghiệp y tế Trong cơ cấu tổ chức bộ máy phải quy định rõ chức năng nhiệm vụ và quyền hạn của từng bộ phận, mối quan hệ phân cấp giữa các bộ phận trong bộ máy; tránh sự chồng chéo không rõ ràng, gây khó khăn cho công tác quản lý dễ dẫn đến tình trạng thiếu trách nhiệm lạm dụng quyền hành trong công việc
Con người là yếu tố trung tâm của bộ máy quản lý, là khâu trọng yếu trong việc xử lý các thông tin để đề ra các quyết định quản lý Trình độ cán bộ quản lý là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tính kịp thời chính xác của các quyết định quản lý,
do đó nó có ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động của bộ máy quản lý nói chung cũng như công tác quản lý các nguồn thu sự nghiệp nói riêng
Đối với các cơ quan quản lý cấp trên, nếu cán bộ làm công tác quản lý có kinh nghiệm và trình độ chuyên môn nghiệp vụ sẽ đưa ra được những biện pháp quản lý phù hợp xử lý thông tin quản lý kịp thời, chính xác làm cho hoạt động quản
lý ngày càng đạt hiệu quả cao Ngược lại, nếu cán bộ cấp trên yếu kém thì cơ chế quản lý sẽ trì trệ, lạc hậu Vai trò lãnh đạo, năng lực điều hành và tổ chức thực hiện
Trang 31của cơ sở y tế công lập các cấp là rất quan trọng và ảnh hưởng trực tiếp tới công tác quản lý thu sự nghiệp y tế
Cơ quan quản lý nhà nước về y tế phải có sự chủ động trong việc xây dựng
dự toán, phân bổ và triển khai thực hiện, phải đảm bảo cho các nguồn thu sự nghiệp tại các cơ sở khám chữa bệnh công lập đạt được kết quả như mong muốn Tuy nhiên thực
tế hiện nay các cơ sở y tế công lập vẫn chưa phát huy được hết vai trò quản lý của mình Một số đơn vị khi lập dự toán thu – chi sự nghiệp vẫn còn chưa xác định rõ cơ cấu nguồn thu, lập dự toán với số thu thấp hơn số thực thu năm trước, nội dung chi cao hơn để được tăng hỗ trợ từ NSNN và không thể hạch toán được chênh lệch thu – chi Đối với đội ngũ cán bộ trực tiếp làm công tác tài chính kế toán, nếu có năng lực, trình độ chuyên môn tốt, có kinh nghiệm sẽ đưa công tác quản lý tài chính nói chung và quản lý các nghiệp vụ thu nói riêng đi vào nề nếp, tuân thủ các chế độ tài chính kế toán của nhà nước góp phần vào nâng cao hiệu quả của công tác quản lý hạn chế tối đa sự thất thoát lãng phí các nguồn lực
Với hoạt động của một tổ chức, con người là nhân tố trung tâm Đối với quản
lý nguồn thu sự nghiệp tại các ĐVSN y tế công lập, cán bộ quản lý đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng và thực thi chính sách tại đơn vị Nói cách khác, chính là trình độ, năng lực cán bộ quản lý là yếu tố quyết định trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nói chung cũng như việc khai thác nguồn thu sự nghiệp nóiriêng Một đơn vị sự nghiệp y tế công lập có cán bộ quản lý tài chính có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, có kinh nghiệm, hiểu biết sẽ đưa ra được những biện pháp quản lý phù hợp, xử lý thông tin kịp thời và chính xác làm cho công tác kế toán tài chính ngày càng có kết quả tốt, góp phần tăng nguồn thu sự nghiệp cho đơn vị sự nghiệp y tế công lập của mình
* Ứng dụng những tiến bộ của Công nghệ tin học vào quản lý
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành Y tế đem lại nhiều lợi ích cho các nhóm đối tượng: Bệnh viện, bác sĩ và người dân cũng như doanh nghiệp Hiện nay, các tập đoàn viễn thông, công nghệ thông tin đều đang đẩy mạnh hợp tác với ngành Y nhằm xây dựng y tế thông minh
Trang 32Điều này đặt ra vấn đề cần ứng dụng công nghệ thông tin để người dân đỡ mất thời gian chờ đợi khi đến các cơ sở khám, chữa bệnh, đồng thời giúp ngành Y
tế quản lý hành chính nói chung và quản lý tài chính tốt hơn
Để áp dụng được những tiến bộ của công nghệ tin học vào hoạt động chung của các cơ sở y tế công lập, đòi hỏi người làm công tác quản lý hợp tác với các công
ty phần mềm, làm sao viết ra được phần mềm quản lý tài chính phù hợp với cơ chế vận hành chung của bệnh viện, quản lý chặt chẽ các nguồn thu – chi tránh tình trạng thất thoát các nguồn thu cũng như các khoản chi phí
Cần phải trang bị các thiệt bị tin học đồng bộ cùng với cán bộ quản lý đáp ứng được yêu cầu vận hành hệ thống tin học
* Mối quan hệ giữa đơn vị sự nghiệp y tế công lập với bệnhnhân
Mối quan hệ giữa ĐVSN y tế công lập với bệnh nhân là mối quan hệ của người phục vụ với người được phục vụ theo sự phân công có tổ chức của bộ máy Nhà nước Mối quan hệ giữa thầy thuốc và bệnh nhân không có quan hệ kinh tế, tiền bạc Trong cơ chế mới, mối quan hệ giữa ĐVSN y tế công lập và bệnh nhân là mối quan hệ giữa người cung cấpdịchvụvàngườitrảgiáchocác dịch vụ đó Do vậy, quan hệ tốt với bệnh nhân sẽ tạo được uy tín cho ĐVSN y tế công lập đồng thời cũng giúp cho ĐVSN y tế công lập đưa ra chính sách, chiến lược, kế hoạch tác nghiệp và xu hướng phát triển của hoạt động ĐVSN y tế công lập trong tương lai Bệnh nhân đặt niềm tin vào ĐVSN y tế công lập và ĐVSN y tế công lập sẽ tạo được nguồn thu ổn định
Cùng với việc xây dựng uy tín trong hoạt động khám chữa bệnh của mình, ĐVSN y tế công lập có thể tranh thủ sự giúp đỡ của các tổ chức quốc tế thông qua các dự án viện trợ không hoàn lại Đây là yếu tố cũng tác động không nhỏ đến chất lượng điều trị tại ĐVSN y tế công lập và là yếu tố tác động đến nguồn thu sự nghiệp
* Các yếu tố ảnh hưởng đến mục tiêu tăng thu: năng lực, trình độ đội ngũ y bác sỹ; trang thiết bị y tế hiện đại đáp ứng đáp ứng với sự phát triển chung trên thế giới; cơ sở vật chất đảm bảo yêu cầu
Để đảm bảo nguồn thu tại các đơn vị sự nghiệp y tế công lập phụ thuộc rất
Trang 33lớn vào uy tín của đơn vị, khả năng đáp ứng chuyên môn, ứng dụng điều trị các kỹ thuật chuyên sâu nhằm thu hút người bệnh Mở rộng các loại hình dịch vụ, đẩy mạnh các hoạt động liên doanh, liên kết, xã hội hóa bớt sự phụ thuộc vào NSNN để tranh thủ các nguồn lực xã hội nhằm dầu tư vào cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế hiện đại, đầu tư vào con người là yếu tố quan trọng, xây dựng được đội ngũ y bác sỹ
có tâm và có tài, có trình độ chuyên môn cao, tâm huyết với nghề
1.2.3.2 Các yếu tố bên ngoài
* Yếu tố về chínhtrị
Trước hết, về chính trị, Việt Nam đang trong quá trình hội nhập quốc tế, tạo điều kiện thuận lợi cho các ĐVSN y tế công lập có cơ hội hợp tác quốc tế, thu hút nguồn viện trợ nước ngoài cũng như tiếp cận các tiến bộ của khoa học kỹ thuật Từ
đó, góp phần tăng nguồn thu, uy tín, khẳng định vị thế của đơnvị
* Yếu tố về môi trường pháplý
Với chính sách “xã hội hoá, đa dạng hoá” đã cho phép các ĐVSN y tế đa dạng hoá việc khai thác các nguồn thu phục vụ cho công tác khám chữa bệnh: phát triển bệnh viện bán công, xây dựng khoa khám và điều trị theo yêu cầu, …
Cơ chế quản lý tài chính của Nhà nước đối với các ĐVSN nói chung và ĐVSN y tế công lập nói riêng là toàn bộ các chính sách, chế độ tài chính do Nhà nước ban hành mà các ĐVSN phải tuân thủ Nó được xây dựng dựa trên quan điểm định hướng của Nhà nước trong từng giai đoạn cụ thể về chính sách quản lý ĐVSN
Cơ chế sẽ vạch ra các khung pháp lý từ việc xây dựng các tiêu chuẩn, địnhmức,cácquyđịnhvềlậpdựtoán,điềuchỉnhdựtoán,quytrìnhxétduyệt và cấp ngân sách, phân cấp quản lý tài chính, kiểm tra, kiểm soát đến quyết toán kinh phí… Nếu
cơ chế tài chính phù hợp sẽ tạo điều kiện tăng cường, đảm bảo sự linh hoạt của các nguồn thu sự nghiệp giúp cho ĐVSN y tế công lập thực hiện tốt chuyên môn Ngược lại, cơ chế tài chính không phù hợp như quá chặt chẽ trở thành rào cản, trói buộc quá trình tạo lập và sử dụng các nguồn thu sự nghiệp của ĐVSN y tế công lâp, không phát huy hết nội lực của ĐVSN y tế công lập, ảnh hưởng xấu kết quả đến hoạt động chuyên môn của đơnvị
Trong những năm gần đây, với cơ chế tự chủ tài chính tại các ĐVSN y tế
Trang 34công lập, đã tăng tính chủ động của các đơn vị, huy động và sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn thu sự nghiệp Từ đó, chất lượng hoạt động cung cấp dịch vụ công của các ĐVSN y tế công lập tăng lên đồng thời khuyến khích tạo điều kiện cho các đơn vị đảm bảo trang trải kinh phí hoạt động, nâng cao thu nhập cho cán bộ, viên chức, thực hiện phân phối công bằng trong nội bộ đơn vị
* Yếu tố về kinhtế
Đất nước phát triển, chất lượng cuộc sống tăng cao Nhu cầu khám chữa bệnh, chăm sóc sức khoẻ tăng lên Người dân cũng quan tâm đến sức khỏe của bản thân và gia đình nên đã tăng cường việc kiểm tra sức khỏe định kỳ Do đó, nguồn thu viện phí cũng tăng Tuy nhiên, cùng với sự phát triển kinh tế là sự phân hoá giàu nghèo trong tầng lớp dân cư Mặt khác, mặc dù nền kinh tế tăng trưởng tương đối mạnh song do xuất phát điểm thấp lại chưa thực sự vững chắc, các lĩnh vực xà hội còn phải chi phí quá nhiều dẫn đến đầu tư cho ngành y tế còn chưa tương xứng mặc
dù trong tổng đầu tư cho y tế thì đầu tư phục vụ khám chữa bệnh cho các bệnh viện vẫn chiếm tỷ trọng lớn Khả năng thu phí để tái đầu tư mở rộng còn rất hạn chế Việc xác định các đối tượng nghèo không có khả năng chi trả kinh phí khám chữa bệnh để thực hiện các chế độ ưu đãi còn rất khókhăn
1.2.4 Tiêu chí đánh giá kết quả quản lý thu sự nghiệp tại đơn vị sự nghiệp y
- Việc thực hiện các khoản thu so với lập dự toán có kết quả ra sao Trên cơ
sở luật NSNN, luật Kế toán, các văn bản về pháp luật, phí, lệ phí, hệ thống số liệu thống kê tài chính…thì nguồn thu sự nghiệp được định toán, đánh giá, theo dõi chi tiết từng khoản thu tương ứng với các khoản chi cho hoạt động KCB
+ Tỷ trọng nguồn thu sự nghiệp so với tổng nguồn kinh phí được cấp của đơn vị y tế công lập
Trang 35+ Tốc độ tăng trưởng của nguồn thu sự nghiệp
+ Số thực thu sự nghiệp so với dự toán ban đầu
Hoạt động của cơ sở y tế công lập gắn bó hữu cơ với mục tiêu “công bằng trong cung cấp dịch vụ y tế cho nhân dân”
- Việc phân tích đánh giá các chỉ tiêu phân bổ thực hiện các nguồn thu có khoa học không?
+ Quá trình tổ chức thực hiện thu sự nghiệp có đúng, có đạt so với dự toán đã lập không? Các chứng từ có đầy đủ, đúng quy trình và phương thức thực hiện có phù hợp không?
+ Các khoản thu sự nghiệp số liệu có trung thực không, có đúng chế độ chính sách không? Các nghiệp vụ kinh tế phát sinh có được cập nhật ghi chép chính xác, kịp thời, đúng tiến độ không?
- Việc thanh tra, kiểm tra giám sát có thường xuyên không? Việc thực hiện các nguồn thu có bị thất thoát không, hiệu quả sử dụng như thế nào?Ví dụ:
+ Tổng số thu sự nghiệp tại đơn vị y tế công lập
+ Số lượt hồ sơ chứng từ để kiểm soát nguồn thu tại đơn vị
1.3 Kinh nghiệm của một số bệnh viện trong việc tăng cường quản lý thu sự nghiệp và bài học đối với Bệnh viện 19-8 Bộ Công an
1.3.1 Kinh nghiệm quản lý thu sự nghiệp của một số bệnhviện
1.3.1.1 Kinh nghiệm quản lý thu sự nghiệp tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108
Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 thành lập ngày 01/4/1951, là Bệnh viện
Đa khoa, Chuyên khoa sâu, Tuyến cuối của ngành Quân y và là Bệnh viện hạng đặc biệt của Quốc gia với chức năng nhiệm vụ: Khám, cấp cứu thu dung điều trị cho các đối tượng bệnh nhân: quân nhân tại chức, bảo hiểm quân và nhân dân thuộc diện thu một phần viện phí Viện Nghiên cứu Khoa học Y Dược lâm sàng là cơ sở đào tạo sau đại học: Chuyên khoa I, Chuyên khoa II, Tiến sỹ thuộc các chuyên ngành: Truyền nhiễm, Chấn thương chỉnh hình, Răng Hàm Mặt- Tạo hình, Gây mê- Hồi sức, Tim mạch, Nội Tiêu hoá, Ngoại Tiêu hóa, Nội Thần kinh, Ngoại Lồng ngực, Nội Hô hấp, Da liễu, Chẩn đoán hình ảnh Thành viên Y tế Chuyên sâu của cả
Trang 36nước Tham gia bảo vệ chăm sóc sức khoẻ cán bộ cao cấp của Đảng, Nhà nước và làm nhiệm vụ Quốc tế với Lào, Campuchia Quản lý Nhà Tang lễ Quốc gia
Bệnh viện có một đội ngũ chuyên môn có tay nghề cao, chuyên sâu, được đào tạo cơ bản trong và ngoài nước Hiện nay Bệnh viện có: 45 Giáo sư, Phó Giáo sư; 146 Tiến sỹ; Hơn 600 Thạc sỹ, Bác sĩ; 1300 Điều dưỡng, Kỹ thuật viên Bệnh viện được Chính phủ và BQP đầu tư xây dựng Trung tâm Kỹ thuật cao Năm 2005 đưa vào sử dụng với hệ thống phòng mổ tiêu chuẩn Hệ thống chẩn đoán, điều trị khép kín với nhiều trang thiết bị hiện đại vào loại bậc nhất trong nước và khu vực như: Hệ thống xạ trị xạ phẫu suất liều cao TrueBeam Stx, Hệ thống điều trị bằng chùm gia tốc tuyến tính (Cyberknife) của Hãng Acuray - Mỹ có thể điều trị các khối
u trong cơ thể không cần phẫu thuật, PET- CT thế hệ mới, máy xạ trị điều biến liều, máy chụp cộng hưởng từ chức năng không tiếng ồn 3.0 Tes, máy chụp cộng hưởng
từ MRI Phillip 1.5 và 3.0 Tes, Máy chụp CT 320 lát cắt hiện đại nhất Việt Nam, Máy chụp CT xoắn ốc, hệ thống chụp mạch DSA 2 bình diện, máy chụp xạ hình SPECT/CT, Hệ thống phá sỏi ngoài cơ thể thế hệ mới, hệ thống siêu âm, nội soi và nhiều máy xét nghiệm tự động hiện đại
Đặc biệt ngày 17/12/2018, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đã khánh thành tòa nhà trung tâm Đây là một trong những tòa nhà bệnh viện thông minh và hiện đại nhất Việt Nam Cụm công trình trung tâm của Bệnh viện TWQĐ 108 do Hàn Quốc thiết kế với 2.000 giường bệnh, khởi công xây dựng từ năm 2012 Công trình gồm 3 tòa nhà chung nhau hai tầng hầm Trong đó hai tòa cao 22 tầng, một tòa cao 10 tầng, tổng diện tích sàn 150.000 m2 Bệnh viện đầu tư trang thiết bị hiện đại
Có 50 phòng mổ, bao gồm 45 phòng mổ tiêu chuẩn, 5 phòng mổ ghép tạng và phòng mổ hybrid Ở phòng hybrid, bệnh viện trang bị robot chụp mạch can thiệp Các phòng bệnh được bố trí như khách sạn Phòng nào cũng có cửa sổ hướng ra ngoài, tạo cảm giác thoải mái cho người bệnh Bệnh viện cung cấp các dịch vụ tiện ích cho người bệnh và thân nhân Bệnh nhân giảm đi tâm lý lo lắng, sợ hãi mà được trải nghiệm như một kỳ nghỉ dưỡng
Cùng với việc đầu tư vào cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế hiện đại, trình
Trang 37độ chuyên môn của đội ngũ y bác sỹ ngày càng chuyên sâu, nguồn thu của bệnh viện không ngừng được nâng cao Đội ngũ làm công tác tài chính vai trò là bộ phận tham mưu và quản lý kinh tế, tài chính phục vụ công tác khám chữa bệnh và mọi hoạt động của Bệnh viện, đội ngũ cán bộ Phòng Tài Chính - Kế toán không ngừng
nỗ lực, vượt khó, đảm trách nhiệm vụ “tay hòm chìa khoá” của Bệnh viện, không để xảy ra sai sót, thất thoát trong thu - chi, luôn điều chỉnh và xây dựng kế hoạch quản
lý tài chính chặt chẽ, chính xác, hiệu quả Những cống hiến âm thầm của cán bộ nhân viên phòng Tài chính Kế toán qua các thời kỳ đã góp phần không nhỏ cùng với sự phát triển đi lên của Bệnh viện TWQuân đội 108, ngày càng khẳng định vai trò, chức năng, nhiệm vụ quan trọng của mình, nhất là trong thời kỳ đổi mới, với xu hướng hội nhập và phát triển mạnh mẽ
1.3.1.2 Kinh nghiệm quản lý thu sự nghiệp tại Bệnh viện BạchMai
Bệnh viện Bạch Mai là một bệnh viện đa khoa (BVĐK) tuyến Trung ương, được xếp loại bệnh viện hạng đặc biệt, là một trong những cơ sở hạt nhân y tế chuyên sâu Hà Nội, đầu ngành về một số chuyên khoa như tim mạch, xươngkhớp, thận, gan, mật là cơ sở thực hành chính của Trường Đại học Y Hà Nội trong việc đào tạo bác sĩ, bác sĩ nội trú, bác sĩ chuyên khoa 1 (BSCK1), bác sĩ chuyênkhoa2(BSCK2),thạcsĩ,tiếnsĩvàcácchuyênkhoasâu
Trong bối cảnh nguồn NSNN cấp cho hoạt động chi thường xuyên của bệnh viện ngày càng hạn hẹp, ngược lại các khoản chi cho con người (lương, phụ cấp đặc biệt phụ cấp phẫu thuật, thủ thuật, ưu đãi nghề ) ngày càng tăng Trước thực trạng này, bệnh viện tăng nguồn thu bằng cách một mặt tăng cường công tác quản lý, không ngừng cải tiến quy trình kỹ thuật chuyên môn, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, mặt khác mở rộng đa dạng hóa các hoạt động dịch vụ khám chữa bệnh nhằm đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao của nhân dân Từ 01 đơn vị khám chữa bệnh yêu cầu đến nay bệnh viện đã phát triển thêm cơ sở 2 khám chữa bệnh yêu cầu tại tầng 4 khoa khám bệnh; hoạt động tư vấn, tái khám tại 23 đơn vị Khám chữa bệnh ngày thứ 7, chủ nhật; thí điểm hoạt động điều trị ban ngày Song song, các dịch vụ khám chữa bệnh, hoạt động dịch vụ có thu cũng
Trang 38không ngừng đa dạng và phát triển Đặc biệt hoạt động của hệ thống nhà thuốc trong bệnh viện, đã đem lại nguồn thu đáng kể cho bệnh viện Nguồn thu của nhà thuốc không chỉ từ hoạt động kinh doanh cung ứng thuốc cho hoạt động chuyênmônmàcòntừnguồnmáyxãhộihóađượcđầutưtừnguồnvốntạm thời nhàn rỗi của nhà thuốc Sau 5 năm hoạt động, kinh phí bổ sung cho hoạt động thường xuyên tăng 200%
Ngoài ra, hoạt động liên doanh liên kết trang thiết bị y tế phục vụ khám chữa bệnh cũng mang lại lợi ích lớn cho bệnh viện Sau một thời gian thực hiện, đã tính hiệu quả cho từng máy và điều chỉnh tỷ lệ phân phối hợp lý Kinh phí bổ sung cho hoạt động thường xuyên năm 2014 tăng gần hai lần so năm 2009
Cùng với việc huy động tăng nguồn thu, chi phí được kiểm soát chặt chẽ Cụ thể, chi phí được theo dõi chi tiết đến từng dịch vụ Bệnh viện đã giao và theo dõi hạch toán đến từng đơn vị Hàng tháng, quý đều có đối chiếu nguồn thu và chi phí
sử dụng giữa khoa, đơn vị có nguồn thu với phòng Tài chính - kế toán (TCKT) Đối với khối hành chính, bệnh viện giao khoán chi hành chính xăng xe, ô tô, điện thoại, điện nước nhằm tiết kiệm chiphí
Ngoài ra, bệnh viện đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý nguồn thu sự nghiệp Tất cả các khoản thu đều được quản lý bằng phần mềm và xây dựng định mức chi phí nên nhân sự khối hành chính không tăng Với mô hình 1900 giường bệnh, hiệu suất sử dụng giường bệnh luôn ở mức trung bình tới xấp xỉ 200% nhưng nhân sự phòng TCKT và khối hành chính vẫn được duy trì ổn định và hoạt động hiệu quả (như năm 2010 phòng TCKT có 70 người thì năm 2014 - 2015 mới chỉ là 76 người)
Nhờ có các biện pháp tăng thu, tiết kiệm chi, ngoài việc nâng cao đời sống CBVC thì hàng năm bệnh viện đã trích lập Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp từ mức tối thiểu 25% đã tăng đến 35% chênh lệch thu chi Đời sống CBVC được cải thiện đáng kể cả vật chất lẫn tinh thần Nhờ đó các CBVC yên tâm công tác xây dựng và phát triển bệnh viện
1.3.1.3 Kinh nghiệm quản lý thu sự nghiệp tại Bệnh viện đa khoa Phú Thọ
Bệnh viện BVĐK tỉnh Phú Thọ là bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh, được xếp
Trang 39loại bệnh viện hạng I với quy mô 1.500 giường bệnh
Trong những năm qua, BVĐK tỉnh Phú Thọ đã đẩy mạnh cải cách hành chính, đổi mới quản lý, nâng cao tinh thần thái độ phục vụ người bệnh, quản lý, khám chữa bệnh theo mô hình bệnh viện thông minh đã tạo dựng niềm tin vững chắc trong lòng người dân trong tỉnh và khu vực Tây Bắc
Trong việc tổ chức huy động các nguồn thu sự nghiệp, bệnh viện đã chủ động khai thác và thực sự có hiệu quả Bệnh viện đã xác định người bệnh là trung tâm, coi người bệnh là khách hàng Trên cơ sở đó, BVĐK Phú Thọ đã thành lập tổ chăm sóc khách hàng để tư vấn sức khỏe gia đình và hướng dẫn người bệnh đến khám chữa bệnh tại tất cả các tầng thuộc khu khám bệnh; thành lập khoa tư vấn và chăm sóc khách hàng tại gia đình…; khu khám bệnh được bố trí nhiều ghế ngồi, quạt mát, hệ thống màn hình chờ với nhiều thông tin hữu ích cho người bệnh… Bệnh viện tổ chức khảo sát sự hài lòng của người bệnh định kỳ 2 lần/tháng và được thông báo công khai tại các cuộc họp giao ban toàn bệnh viện Ban giám đốc bệnh viện đã nghiêm túc chỉ ra những hạn chế trong quan hệ giữa thầy thuốc với người bệnh, thầy thuốc với thầy thuốc, có lúc, có nơi chưa đúng mực; vẫn còn tình trạng người bệnh phàn nàn về tinh thần, thái độ phục vụ như khi người bệnh chưa biết địa chỉ các phòng xét nghiệm, hỏi nhân viên y tế thì nhận được câu trả lời cộc lốc, hoặc cáu gắt Hoặc người bệnh bị đau, người nhà sốt ruột đề nghị kiểm tra nhưng không được đáp ứng hay giải thích thỏa đáng khiến họ bức xúc những thiếu sót này được Ban giám đốc chấn chỉnh kịp thời
Bên cạnh đó, bệnh viện tập trung nâng cao trình độ chuyên môn, y đức người thầy thuốc Cụ thể, thường xuyên mời các chuyên gia đầu ngành trong nước và nước ngoài để học tập và chuyển giao công nghệ mới như hợp tác với Bệnhviện Severance-Seoul, Trường Đại học Yonsei; hợp tác với chuyên gia CHLB Đức về chuyển giao kỹ thuật điều trị bệnh lý hẹp ống sống bằng nẹp cột sống hình chữ U- COFLEX…; bệnh viện đã nhận được sự hỗ trợ trong công tác đào tạo cán bộ, chuyển giao chuyên môn
kỹ thuật từ các bệnh viện hạt nhân: Bệnh viện Hữu nghịViệt Đức; Viện Tim mạch Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai; Bệnh viện K Trungương, Bệnh viện Phụ sản Trung ương,
Trang 40Bệnh viện Nhi Trung ương Nhiều cán bộ có trình độ cao đã được đào tạo trong nước
và nước ngoài đã thực hiện thành công100% kỹ thuật của bệnh viện Hạng I và trên 60% các kỹ thuật của bệnh viện hạng đặc biệt Mặt khác, bệnh viện triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm thực hiện tốt cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, thực hiện 12 điều y đức và mở các lớp đào tạo kỹ năng giao tiếp ứng xử cho toàn thể cán bộ, thầy thuốc, nhân viên; phát động các phong trào thi đua sâu rộng đến từng cán bộ, đoànviên
Không những thế, bệnh viện đã mở rộng đa dạng hóa các hoạt động dịch vụ khám chữa bệnh nhằm đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao của nhân dân Đến nay, bệnh viện đã tự xây dựng khu Trung tâm khám chữa bệnh chất lượng cao 11 tầng, được tập trung đầu tư các máy móc hiện đại, phòng bệnh đầy đủ tiện nghi, chủ yếu phục vụ cho người có khả năng chi trả Bệnh viện sử dụng và khai thác hiệu quả khu điều trị chất lượng cao, coi đây là nguồn tăng thu chủ yếu Giá thu dịch vụ yêu cầu được xây dựng trên cơ sở bù đắp chi phí như giá giường yêu cầu được xây dựng từ 500.000 đến 1.200.000 đồng/ ngày/người Cử các bác sĩ đến tận nhà khám và điều trị khi bệnh nhân yêu cầu, góp phần giảm tình trạng quá tải cho bệnh viện và khai thác nguồn thu hiệuquả
Bằng các giải pháp đầu tư đồng bộ, tích cực nên chất lượng chuyên môn của bệnh viện ngày càng được nâng cao, hình ảnh người thầy thuốc đã thiện cảm, được người dân tin yêu hơn và bệnh viện thường xuyên nhận được thư cảm ơn, khen ngợi của người bệnh Kết quả nguồn thu sự nghiệp ngày mộttăng
1.3.2 Bài học đối với Bệnh viện 19-8 Bộ Công an
Có thể nói, hoạt động quản lý nguồn thu sự nghiệp tại hai bệnh viện trên đều đạt hiệu quả cao Các bệnh viện đã thực hiện đúng chế độ quy định của Nhà nước, phát huy tối đa các nguồn lực hiện có của đơn vị, chủ động huy động nguồn thu sự nghiệp, thu dịch vụ khác vừa để đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh ngày càng cao của nhân nhân dân vừa tăng nguồn thu cho bệnh viện Đồng thời, kiểm soát chi chặt chẽ thông qua quy chế chi tiêu nội bộ được xây dựng chi tiết, sát với thực tế Bệnh viện 19-8 Bộ Công an là một đơn vị sự nghiệp y tế công lập với đặc thù