1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

LUYỆN tập CHUYÊN đề NGỮ văn 12 có HƯỚNG dẫn

36 47 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 36
Dung lượng 5,63 MB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Từ đó, bình luận ngắn gọn về sự thống nhất giữa tình cảm gia đình và tình yêu quê hương, đất nước, giữa truyền thống gia đình và truyền thống dân tộc trong tác phẩm Những đứa con trong g

Trang 1

Truy cập http://Tuyensinh247.com/ để học Toán, Lý, Hóa, Sinh, Anh, Văn, Sử, Địa tốt nhất nhé!

THI ONLNE – NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH – ĐỀ 1

CÓ LỜI GIẢI CHI TIẾT MÔN NGỮ VĂN – LỚP 12 Thời gian làm bài: 60 phút Mục tiêu:

_Củng cố kiến thức đã học trong tiết 1 tác phẩm “Những đứa con trong gia đình”

_Rèn luyện kĩ năng đọc – hiểu, kĩ năng tạo lập văn bản nghị luận văn học

Trong lúc chị Chiến xuống bếp nấu cơm, Việt đi câu ít con cá về làm bữa cúng má trước khi dời bàn thờ sang nhà chú, còn một mình ở nhà trên, chú Năm lại cất tiếng hò Không phải giọng hò trong trẻo trong đêm bay ra hai bên bờ sông, rồi dời lại trên cái ghe heo chèo mướn của chú Câu hò nổi lên giữa ban ngày, bắt đầu cất lên như một hiệu lệnh dưới ánh nắng chói chang, rồi kéo dài, từng tiếng một vỡ ra, nhắn nhủ, tha thiết, cuối cùng ngắt lại như một lời thề dữ dội

Cúng mẹ và cơm nước xong, mấy chị em, chú cháu thu xếp đồ đạc dời nhà Chị Chiến ra đứng giữa sân, kéo cái khăn trên cổ xuống, cũng xắn tay áo để lộ hai bắp tay tròn vo sạm đỏ màu cháy năng, rồi dang cả thân người to

và chắc nịch của mình nhấc bổng một đầu bàn thờ mà lên Việt ghé vào một đầu Nào, đưa má sang ở tạm bên nhà chú, chúng con đi đánh giặc trả thù cho ba má, đền chừng nước nhà độc lập con lại đưa má về Việt khiêng trước Chị Chiến khiêng bịch bịch phía sau Nghe tiếng chân chị, Việt thấy thương chị lạ Lần đầu tiên Việt mới thấy lòng mình rõ như thế Còn mối thù thằng Mĩ thì có thể rờ thấy được, vì nó đang đè nặng trên vai

Trang 2

Truy cập http://Tuyensinh247.com/ để học Toán, Lý, Hóa, Sinh, Anh, Văn, Sử, Địa tốt nhất nhé!

( Trích Những đứa con trong gia đình – Nguyễn Thi, Ngữa văn 12, Tập hai, NXB Giáo dục, 2008 )

Cảm nhận của anh, chị về vẻ đẹp của các thế hệ trong gia đình được khắc họa qua đoạn trích trên Từ đó, bình luận ngắn gọn về sự thống nhất giữa tình cảm gia đình và tình yêu quê hương, đất nước, giữa truyền thống

gia đình và truyền thống dân tộc trong tác phẩm Những đứa con trong gia đình của nhà văn Nguyễn Thi

HƯỚNG DẪN LÀM BÀI

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM

1 Giới thiệu chung:

- Nguyễn Thi là nhà văn – chiến sĩ mà cuộc đời và sự nghệp sáng tác văn chương là một tấm gương sáng cho thế hệ nhà văn từng trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ Tuy sinh ra ở đất Bắc , nhưng Nguyễn Thi đặc biệt gắn bó với nhân dân miền Nam bằng một tình cảm ân nghĩa thủy chung mà ông muốn gửi vào từng trang viết của mình Ông được trân trọng coi là nhà văn của những người nông dân Nam Bộ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước ác liệt

- "Những đứa con trong gia đình" là một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của Nguyễn Thi ,được viết ngay

trong những ngày đầu chống Mĩ ác liệt, khi nhà văn công tác ở tạp chí Văn nghệ Quân giải phóng

- Đoạn trích trên thể hiện rõ vẻ đẹp tinh thần yêu nước của các thế hệ trong gia đình Việt, Chiến Qua đó, cho thấy sự thống nhất giữa tình cảm gia đình và tình yêu quê hương, đất nước, giữa truyền thống gia đình và truyền thống dân tộc…

2 Cảm nhận vẻ đẹp các thế hệ trong gia đình:

- Sau khi được chú Năm ủng hộ, xin anh cán bộ tuyển quân ghi tên cho cả hai cùng đi tòng quân một đợt, chị

em Chiến, Việt cắt đặt việc nhà gọn gàng chu đáo Buổi sáng ngày lên đường, hai chị em làm cơm cúng má Chị Chiến vào bếp nấu cơm, Việt đi câu cá Cúng má, cơm nước xong, mấy chú cháu thu xếp đồ đạc dời nhà Hai chị em mỗi người một đầu khiêng bàn thờ má sang nhà chú Năm, băng tắt qua bãi đất cày trước cửa, men theo chân vườn thoảng mùi hoa cam, con đường hồi trước má vẫn đi để lội hết đồng này sang bưng khác…

- Tình thương mẹ sâu sắc của hai chị em, tình chị em cảm động giữa Việt và Chiến:

Trang 3

Truy cập http://Tuyensinh247.com/ để học Toán, Lý, Hóa, Sinh, Anh, Văn, Sử, Địa tốt nhất nhé!

+ Trong buổi sáng trước giờ lên đường tòng quân, hai chị em Chiến, Việt đã cho mượn hoặc đem cho hết đồ đạc trong nhà riêng bàn thờ má thì đem gửi Điều đó chứng tỏ bàn thờ má là những gì thiêng liêng nhất trong cuộc sống mà hai chị em đều trân trọng, giữ gìn, nâng niu Má đã mất nhưng trong giờ phút khiêng bàn thờ má đem gửi, hai chị em cảm nhận được sự hiện diện gần gũi của má đâu đây

+ Hai chị em dường như đang nói cùng má: “Nào, đưa má sang ở tạm bên nhà chú, chúng con đi đánh giặc trả thù cho ba má, đến chừng nước nhà độc lập, chúng con lại đưa má về” Những cảm nhận của hai chị em Chiến,

Việt cho ta hiểu đã không còn khoảng cách của hai thế giới của người còn sống và người đã khuất Những đứa con đã thấy hình bóng mẹ trở về trong tâm tưởng, trong không gian thoảng mùi hoa cam Và hình như còn có cả bước chân lội đồng bì bõm của má trên con đường quen thuộc xưa má đi và nay hai chị em đang bước qua Đoạn văn xúc động bởi tác giả cho chúng ta tin rằng đã có một cuộc gặp gỡ cảm động giữa hai chị em Chiến Việt và người mẹ đã khuất Còn cuộc gặp gỡ nào cảm động hơn cuộc gặp gỡ ấy!

+ Tình thương chị của Việt thể hiện trực tiếp khi nghe bước chân chị bịch bịch phía sau "Việt thấy thương chị lạ"

– Tình yêu nước gắn liền lòng căm thù giặc cướp nước: Đoạn văn còn xúc động bởi vì nhắc tới và miêu tả một trạng thái của cảm xúc rất khó diễn tả thành lời đó là niềm căm thù Chưa bao giờ Việt thấy rõ như thế mối thù thằng Mỹ Mối thù ấy có thể rờ thấy được vì nó đang nằm trên vai, có thể cân đong được vì nó đang đè nặng trên vai Bàn thờ má đã “vật chất hóa” cái vốn vô hình đó là mối thù đối với thằng giặc đã giết ba má Việt Nếu không có bom thù thì giờ này Việt sẽ được má xoa đầu, lấy cơm cho ăn Nếu không có bom thù thì giờ này đâu

có bàn thờ má nặng trên vai Cảm nhận sức nặng của bàn thờ chính là hiểu được gánh nặng của mối thù phải trả Hai chị em Chiến, Việt đã đi qua những trận đánh khốc liệt chính là từ những cảm nhận cụ thể này về mối thù sâu nặng của gia đình đối với kẻ thù xâm lược

- Chú Năm:

+ Là người lưu giữ và truyền lại ngọn lửa yêu nước, cách mạng cho thế hệ con cháu trong gia đình Chú ủng hộ

cả 2 đứa cháu nhập ngũ cùng một lúc, tin tưởng cháu "Khôn! Việc nhà nó thu được gọn thì việc nước nó mở được rộng, gọn bề, gia thế, đặng bề nước non" Cuốn sổ chú giữ ý nghĩa biết bao, nó đã tiếp thêm ngọn lửa

trong Việt và Chiến

+ Giọng hò của chú "cất lên như một hiệu lệnh dưới ánh nắng chói chang, rồi kéo dài, từng tiếng một vỡ ra, nhắn nhủ, tha thiết, cuối cùng ngắt lại như một lời thề dữ dội", như tiếng giục giã chị em Việt ra đi trả thù cho

ba má, cho quê hương

=> Ở các nhân vật đều sáng lên tình yêu nước và tình cảm gia đình thắm thiết, thiêng liêng

Trang 4

Truy cập http://Tuyensinh247.com/ để học Toán, Lý, Hóa, Sinh, Anh, Văn, Sử, Địa tốt nhất nhé!

- Nghệ thuật: Lời kể chân thực, giản dị, mang đậm dấu ấn Nam Bộ kết hợp với ngôn ngữ nửa trực tiếp

3 Sự thống nhất giữa tình cảm gia đình và tình yêu quê hương đất nước, giữa truyền thống gia đình và truyền thống dân tộc:

- Câu chuyện bi thương của gia đình Việt, nỗi đau của chị em Việt không phải là duy nhất mà còn biết bao gia đình Việt Nam cùng chung cảnh ngộ

- Trả mối thù cho ba má cũng là trả mối thù của toàn dân tộc Tiêu diệt kẻ thù của gia đình cũng là tiêu diệt kẻ thù của toàn dân Việt Nam Giữ gìn, bảo vệ quê hương chính là giữ gìn từng mái ấm gia đình

=> Tình cảm gia đình và tình yêu quê hương đất nước thống nhất, hòa quyện với nhau Tình cảm gia đình là cái nôi của tình yêu quê hương đất nước

Truyền thống gia đình sẽ tạo ra truyền thống cả một dân tộc yêu nước “Trăm sông đổ về một biển ,con sông của

cả gia đình ta cũng chảy về biển, mà biển thì rộng lắm, rộng bằng cả nước ta và ra ngoài cả nước ta.”

4 Tổng kết:

- Đoạn văn trên là đoạn cảm động nhất trong tác phẩm “Những đứa con trong gia đình” - một truyện ngắn xuất

sắc của Nguyễn Thi Bằng một phong cách riêng, nhà văn khám phá vẻ đẹp của người dân Nam Bộ trong kháng chiến chống Mĩ, khám phá nguồn cội sức mạnh chiến đấu của nhân dân ta - qua một giọt nước, thấy được biển

cả

- Nêu trách nhiệm của thế hệ trẻ ngày nay đối với việc gìn giữ, bảo vệ quê hương, đất nước

Trang 5

THI ONLNE – NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH – ĐỀ 3

CÓ LỜI GIẢI CHI TIẾT MÔN NGỮ VĂN – LỚP 12 Thời gian làm bài: 60 phút Mục tiêu:

_Củng cố kiến thức đã học trong tiết 3 tác phẩm “Những đứa con trong gia đình”

_Rèn luyện kĩ năng đọc – hiểu, kĩ năng tạo lập văn bản nghị luận văn học

Câu 1: (ID: 229668) (thông hiểu)

1.Hình tượng dòng sông truyền thống gia đình được diễn tả qua lời kể của nhân vật nào?

2.Nguồn mạch chung của dòng chảy trong hình tượng dòng sông truyền thống là gì?

Câu 2: (ID: 229669) (vận dụng cao)

Anh/ chị hãy trình bày cảm nhận của mình về nét biểu hiện riêng của mỗi dòng chảy, mỗi thế hệ trong dòng sông truyền thống bằng đoạn văn ngắn khoảng 12 – 15 câu

Câu 3: (ID: 229670) (vận dụng cao)

Anh/chị hãy trình bày nghệ thuật trần thuật của tác phẩm “Những đứa con trong gia đình” – Nguyễn Thi

Trang 6

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM Câu 1 *Phương pháp: Đọc, tìm ý, phân tích

*Cách giải:

_Hình tượng dòng sông truyền thống gia đình được diễn tả qua lời kể của nhân vật chú Năm _Nguồn mạch chung của dòng chảy của dòng sông truyền thống là:

+Tình yêu gia đình -> nền tảng của tình yêu quê hương, đất nước

+Căm thù giặc và quyết tâm trả thù

+Lòng dũng cảm, gan góc, kiên cường

+Tính cách của người nông dân Nam Bộ: bộc trực, thẳng thắn, tình nghĩa

Câu 2 *Phương pháp: Phân tích, tổng hợp

*Cách giải:

 Yêu cầu về hình thức:

_Viết đúng 01 đoạn văn khoảng 12 – 15 câu

_Trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu

_Hiểu đúng yêu cầu của đề, có kĩ năng viết đoạn văn nghị luận

 Yêu cầu về nội dung:

 Giới thiệu tác giả, tác phẩm

 Phân tích nét biểu hiện riêng của mỗi dòng chảy, mỗi thế hệ trong dòng sông truyền thống:

*Khúc thượng nguồn:

_Chú Năm:

+ Có số phận thương đau -> là cơ sở để tỏa sáng vẻ đẹp tâm hồn

+ Luôn có ý thức gánh vác việc gia đình, tạo cơ hội cho các thế hệ sau được ra chiến trường trực tiếp cầm súng chiến đấu, lập chiến công trả thù

_Má Tư Năng:

+ Có số phận thương đau: chồng chết,, một mình chèo chống nuôi đàn con

+ Can trường, bất khuất

+ Tình yêu thương và đức hi sinh dành cho các con

(*) Ý nghĩa hình tượng dòng sống truyền thống gia đình:

_ Khẳng định sự gắn bó, hòa quyện giữa tình cảm gia đình với tình yêu đất nước, truyền thống gia đình với truyền thống dân tộc đã làm nên chiến thắng vẻ vang

_ Để tạo nên dòng sông truyền thống thì mỗi thành viên trong gia đình phải có ý thức, trách nhiệm lập chiến công

Trang 7

trận đánh đầu tiên của nhưng đã lập được chiến công vang dội: dùng thủ pháo tiêu diệt được một

xe bọc thép và sáu tên Mĩ lẻ Anh chịu tổn thất nặng nề, ngất đi tỉnh lại nhiều lần Mỗi lần tỉnh lại Việt lại có dòng hồi ức miên man về gia đình, về những kỉ niệm ngày xưa Câu chuyện được

kể lại là những dòng hồi ức đứt nối giữa những lần chợt ngất đi tỉnh lại của Việt

_ Hiệu quả nghệ thuật: khẳng định tình cảm lớn lao bao giờ cũng bắt nguồn từ những gì gần gũi, bình dị nhất

 Ngôi kể và điểm nhìn:

_ Ngôi kể: người thứ ba giấu mặt, vô hình, khách quan -> tạo màu sắc trung tính trong cách kể _ Điểm nhìn: nương theo điểm nhìn của nhân vật Việt -> Hiệu quả nghệ thuật:

+ Thế giới nghệ thuật được tái hiện trở nên mới mẻ, sinh động, được “lạ hóa”

+ Tạo nên tính chân thực, thuyết phục

+ Mạch kể trở nên linh hoạt, bất ngờ, thú vị, hấp dẫn…

+ Dẫn dắt truyện tự nhiên

+ Tái hiện, phân tích thế giới nội tâm nhân vật

-> Là một trong những thành công nổi bật về nghệ thuật của tác phẩm

Trang 8

THI ONLNE – NHỮNG ĐỨA CON TRONG GIA ĐÌNH – ĐỀ 3

CÓ LỜI GIẢI CHI TIẾT MÔN NGỮ VĂN – LỚP 12 Thời gian làm bài: 60 phút Mục tiêu:

_Củng cố kiến thức đã học trong tiết 3 tác phẩm “Những đứa con trong gia đình”

_Rèn luyện kĩ năng đọc – hiểu, kĩ năng tạo lập văn bản nghị luận văn học

Câu 1: (ID: 229668) (thông hiểu)

1.Hình tượng dòng sông truyền thống gia đình được diễn tả qua lời kể của nhân vật nào?

2.Nguồn mạch chung của dòng chảy trong hình tượng dòng sông truyền thống là gì?

Câu 2: (ID: 229669) (vận dụng cao)

Anh/ chị hãy trình bày cảm nhận của mình về nét biểu hiện riêng của mỗi dòng chảy, mỗi thế hệ trong dòng sông truyền thống bằng đoạn văn ngắn khoảng 12 – 15 câu

Câu 3: (ID: 229670) (vận dụng cao)

Anh/chị hãy trình bày nghệ thuật trần thuật của tác phẩm “Những đứa con trong gia đình” – Nguyễn Thi

Trang 9

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM Câu 1 *Phương pháp: Đọc, tìm ý, phân tích

*Cách giải:

_Hình tượng dòng sông truyền thống gia đình được diễn tả qua lời kể của nhân vật chú Năm _Nguồn mạch chung của dòng chảy của dòng sông truyền thống là:

+Tình yêu gia đình -> nền tảng của tình yêu quê hương, đất nước

+Căm thù giặc và quyết tâm trả thù

+Lòng dũng cảm, gan góc, kiên cường

+Tính cách của người nông dân Nam Bộ: bộc trực, thẳng thắn, tình nghĩa

Câu 2 *Phương pháp: Phân tích, tổng hợp

*Cách giải:

 Yêu cầu về hình thức:

_Viết đúng 01 đoạn văn khoảng 12 – 15 câu

_Trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu

_Hiểu đúng yêu cầu của đề, có kĩ năng viết đoạn văn nghị luận

 Yêu cầu về nội dung:

 Giới thiệu tác giả, tác phẩm

 Phân tích nét biểu hiện riêng của mỗi dòng chảy, mỗi thế hệ trong dòng sông truyền thống:

*Khúc thượng nguồn:

_Chú Năm:

+ Có số phận thương đau -> là cơ sở để tỏa sáng vẻ đẹp tâm hồn

+ Luôn có ý thức gánh vác việc gia đình, tạo cơ hội cho các thế hệ sau được ra chiến trường trực tiếp cầm súng chiến đấu, lập chiến công trả thù

_Má Tư Năng:

+ Có số phận thương đau: chồng chết,, một mình chèo chống nuôi đàn con

+ Can trường, bất khuất

+ Tình yêu thương và đức hi sinh dành cho các con

(*) Ý nghĩa hình tượng dòng sống truyền thống gia đình:

_ Khẳng định sự gắn bó, hòa quyện giữa tình cảm gia đình với tình yêu đất nước, truyền thống gia đình với truyền thống dân tộc đã làm nên chiến thắng vẻ vang

_ Để tạo nên dòng sông truyền thống thì mỗi thành viên trong gia đình phải có ý thức, trách nhiệm lập chiến công

Trang 10

trận đánh đầu tiên của nhưng đã lập được chiến công vang dội: dùng thủ pháo tiêu diệt được một

xe bọc thép và sáu tên Mĩ lẻ Anh chịu tổn thất nặng nề, ngất đi tỉnh lại nhiều lần Mỗi lần tỉnh lại Việt lại có dòng hồi ức miên man về gia đình, về những kỉ niệm ngày xưa Câu chuyện được

kể lại là những dòng hồi ức đứt nối giữa những lần chợt ngất đi tỉnh lại của Việt

_ Hiệu quả nghệ thuật: khẳng định tình cảm lớn lao bao giờ cũng bắt nguồn từ những gì gần gũi, bình dị nhất

 Ngôi kể và điểm nhìn:

_ Ngôi kể: người thứ ba giấu mặt, vô hình, khách quan -> tạo màu sắc trung tính trong cách kể _ Điểm nhìn: nương theo điểm nhìn của nhân vật Việt -> Hiệu quả nghệ thuật:

+ Thế giới nghệ thuật được tái hiện trở nên mới mẻ, sinh động, được “lạ hóa”

+ Tạo nên tính chân thực, thuyết phục

+ Mạch kể trở nên linh hoạt, bất ngờ, thú vị, hấp dẫn…

+ Dẫn dắt truyện tự nhiên

+ Tái hiện, phân tích thế giới nội tâm nhân vật

-> Là một trong những thành công nổi bật về nghệ thuật của tác phẩm

Trang 11

THI ONLNE – CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA – ĐỀ 1

CÓ LỜI GIẢI CHI TIẾT MÔN NGỮ VĂN – LỚP 12 Thời gian làm bài: 60 phút Mục tiêu:

_Củng cố kiến thức đã học trong tiết 1 của tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa”

_Rèn luyện kĩ năng đọc – hiểu, kĩ năng tạo lập văn bản nghị luận văn học

Câu 1: (ID: 229721) (nhận biết)

Hãy trình bày những hiểu biết cơ bản của em về tác giả Nguyễn Minh Châu

Câu 2: (ID: 229725) (nhận biết)

Lúc bấy giờ trời đầy mù từ ngoài biển bay vào Lại lác đác mấy hạt mưa Tôi rúc vào bên bánh xích của một chiếc xe tang để tránh mưa, đang lúi húi thay phim, lúc ngẩng lên thấy một chuyện hơi lạ: một chiếc thuyền lưới vó mà tôi đoán là trong nhóm đánh cá ban nãy đang chèo thẳng vào trước mặt tôi

Có lẽ suốt một đời cầm máy ảnh chưa bao giờ tôi được thấy một cảnh “đắt” trời cho đến như vậy: trước mặt tôi là một bức tranh mực tàu của một danh họa thời cổ Mũi thuyền in một nét mơ hồ lòe nhòe vào bầu sương

mù trắng như sữa có pha đôi chút màu hồng hồng do ánh mặt trời chiếu vào Vài bóng người lớn lẫn trẻ con ngồi im phăng phắc như tượng trên chiếc mui khum khum, đang hướng mặt vào bờ Tất cả khung cảnh ấy nhìn qua những cái mắt lưới và tấm lưới nằm giữa hai chiếc gọng vó hiện ra dưới một hình thù y hệt cánh một con dơi, toàn bộ khung cảnh từ đường nét đến ánh sáng đều hài hòa và đẹp, một vẻ đẹp thực đơn giản và toàn bích khiến đứng trước nó tôi trở nên bối rối, trong trái tim như có cái gì bóp thắt vào Chẳng biết ai đó lần đầu đã phát hiện ra bản thân cái đẹp chính là đạo đức? Trong giây phút bối rối tôi tưởng chính mình vừa khám phá thấy cái chân lí của sự toàn thiện, khám phá thấy cái khoảnh khắc trong ngần của tâm hồn

1 Đoạn văn trên trích trong tác phẩm nào của tác giả Nguyễn Minh Châu?

2 Hãy nêu hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm đó

Câu 3: (ID: 229731) (vận dụng cao)

Anh/ chị hãy phân tích tình huống truyện trong tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa” của nhà văn Nguyễn Minh Châu bằng một đoạn văn khoảng 20 – 25 dòng

Trang 12

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM Câu 1 *Phương pháp: Dựa vào Tiểu dẫn sách giáo khoa văn bản “Chiếc thuyền ngoài xa”

_ Vị trí: Là cây bút đi tiên phong của văn học Việt Nam thời kì đổi mới

-> Nhà văn Nguyên Ngọc nhận xét về Nguyễn Minh Châu: “Là một trong số những nhà văn mở đường tinh anh và tài năng nhất của văn học ta hiện nay”

_ Phong cách nghệ thuật:

+ Trước 1975: Là cây bút sử thi có khuynh hướng trữ tình lãng mạn

+ Sau 1975 (đầu những năm 1980): Chuyển sang cảm hứng thế sự với những vấn đề đạo đức và triết lí nhân sinh

-> Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2000

Câu 2 *Phương pháp: Tái hiện các kiến thức đã học trong văn bản “Chiếc thuyền ngoài xa”

*Cách giải:

1.Đoạn văn trên trích trong tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa” của Nguyễn Minh Châu

2.Hoàn cảnh sáng tác:

Năm 1983 – cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước đã kết thúc một cách huy hoàng vào năm 1975

và dư âm còn có thể kéo dài một vài năm sau đó nhưng đến đầu những năm 1980 cuộc sống muôn mặt đời thường sau chiến tranh đã trở lại, những vấn đề nhân sinh thời đại đã được quan tâm trở lại Tác phẩm mang xu thế chung của văn học thời kì đổi mới: hướng nội, khai thác sâu sắc số phận cá nhân và thân phận con người trong cuộc sống muôn mặt đời thường

Câu 3 *Phương pháp: Phân tích, tổng hợp, bình luận

*Cách giải:

 Yêu cầu về hình thức:

_Viết đúng 01 đoạn văn khoảng 20 câu

_Trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu

_Hiểu đúng yêu cầu của đề, có kĩ năng viết đoạn văn nghị luận

 Yêu cầu về nội dung:

*Giới thiệu tác giả, tác phẩm

*Phân tích tình huống truyện:

Trang 13

(+) Phát hiện thứ nhất - về cái tuyệt mĩ, tuyệt thiện:

-> Cảm nhận của nghệ sĩ Phùng: “kinh ngạc đến thẫn thờ”, “mấy phút đầu cứ đứng há mồm ra mà nhìn”, “chết lặng”…

* Ý nghĩa của tình huống: Mang đến cho Phùng hững nhận thức về cuộc sống:

_Cuộc sống không hề đơn giản, xuôi chiều mà chứa đựng rất nhiều nghịch lý Cuộc sống luôn tồn tại những điều tốt – xấu, thiện – ác

_Đừng bao giờ nhầm lẫn hiện tượng và bản chất, đừng bao giờ nhầm lẫn giữa hình thức bề ngoài với nội dung thực chất bên trong, đừng vội đánh giá sự vật, con người ở dáng vẻ bên ngoài mà phải tìm hiểu thực chất bề sâu đằng sau vẻ ngoài ấy

Trang 14

THI ONLNE – CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA – ĐỀ 2

CÓ LỜI GIẢI CHI TIẾT MÔN NGỮ VĂN – LỚP 12 Thời gian làm bài: 60 phút Mục tiêu:

_Củng cố kiến thức đã học trong tiết 2 của tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa”

_Rèn luyện kĩ năng đọc – hiểu, kĩ năng tạo lập văn bản nghị luận văn học

Trang 15

HƯỚNG DẪN GIẢI CHI TIẾT

THỰC HIỆN: BAN CHUYÊN MÔN TUYENSINH247.COM Câu 1 *Phương pháp: Đọc, tìm ý

là chánh án Đẩu – người có chỗ dựa vững chắc của pháp luật sẽ đứng ra can thiệp để giúp đỡ gia đình này, giúp đỡ người vợ khốn khổ kia

->Đó là lí do Đẩu mời người đàn bà hàng chài đến tòa án huyện

=>Có sự xuất hiện của người đàn bà hàng chai ở tòa án huyện

Câu 2 *Phương pháp: Phân tích, bình luận, tổng hợp

*Cách giải:

 Yêu cầu về hình thức:

_Viết đúng 01 đoạn văn khoảng 20 câu

_Trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu

_Hiểu đúng yêu cầu của đề, có kĩ năng viết đoạn văn nghị luận

 Yêu cầu về nội dung:

 Giới thiệu tác giả, tác phẩm

 Ý nghĩa tình huống: Sự vỡ lẽ của nghệ sĩ Phùng:

_Nhận thức về con người:

(+)Về chánh án Đẩu:

+Mới chỉ đứng trên phương diện của luật pháp mà chưa hiểu được lí lẽ của cuộc đời -> Sau khi nghe xong câu chuyện, chánh án Đẩu mới vỡ lẽ: không thể đơn giản và dễ dãi trong việc đánh giá, nhìn nhận con người, sự việc, đừng để những thứ bề ngoài đánh lừa, đánh giá một cách vội vã để rồi dẫn đến sai lầm

(+)Về các thành viên trong gia đình hàng chài:

+Người đàn bà hàng chài: Đằng sau vỏ bọc u mê, tăm tối, thất học kia lại là người trải đời sâu sắc, ẩn chứa vẻ đẹp của sự bao dung, của tình mẫu tử, có tình yêu thương con bao la vô bờ bến, thấu hiểu chồng

+Gã chồng vũ phu: Gã không chỉ là tội nhân mà gã còn là nạn nhân của hoàn cảnh Vì hoàn cảnh xô đẩy, quẫn bách mới sinh ra thô bạo và vũ phu Anh ta đáng trách nhưng ở một khía cạnh nào đó cũng đáng cảm thông

Trang 16

+Thằng Phác: Đằng sau hành động vô đạo, trái với luân thường đạo lý là tính yêu thương mẹ

vô bờ bến, tình yêu thương bế tắc

=>Tầng nhận thức mới: Đằng sau cái xấu, cái ác lại chứa đựng cái đẹp, chứa đựng hiện thực

mà ít nhiều đáng được cảm thông và chia sẻ

=>Cần tìm hiểu sâu sắc, chu đáo và kĩ lưỡng

_Về căn nguyên của tội ác:

+Tội ác không phải từ phía địch, không phải do ma men dẫn đường, không phải do rượu chỉ lối, cũng không phải do bản chất mà là do hoàn cảnh thất học, đói nghèo, tăm tối xô đẩy, khiến con người bị tha hóa

_Về giải pháp xã hội:

+Li hôn -> Theo cách lí luận của người đàn bà hàng chài đây là giải pháp không khả thi +Hòa thuận, tiếp tục chung sống -> khó để tin tưởng người chồng sẽ không dùng bạo lực nữa +Từ chối, tẩy chay, không lấy chồng -> không tuân thủ quy luật sinh tồn -> không được +Cách mạng chăm lo đời sống người dân hàng chài: Lên bờ để sinh sống -> quen với việc mưu sinh bằng nghề chài lưới, không thể thích nghi với nghề nghiệp mới -> không thực tế _Về cuộc đời và trách nhiệm của người phụ nữ:

+Cuộc đời: đa sự, luôn đan xen nhiều thuận lí và nghịch lí

+Người nghệ sĩ: không thể chỉ dùng cái nhìn hời hợt để quan sát, muốn hiểu được cuộc đời thì buộc phải dấn thân, phải chú ý đến mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc sống

_Về chính mình:

+Trước đây từng tự tin vì mình là người lính vào sinh ra tử, nhiều trải nghiệm ở những vị thế cam go và quyết liệt Nhưng sau khi nghe câu chuyện của người đàn bà hàng chài Phùng thấy bản thân còn hời hợt và nông cạn, những gì mình biết, mình hiểu mới chỉ là phần nổi của tảng bang trôi; trách nhiệm của mình là phải tiếp tục tìm kiếm khám phá để hiểu kĩ lưỡng phần chìm -> lần đầu tiên người nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng nhận ra mình rõ ràng đến thế

 Tổng kết

Câu 3 *Phương pháp: Phân tích, bình luận, tổng hợp

*Cách giải:

 Yêu cầu về hình thức:

_Viết đúng 01 đoạn văn khoảng 20 câu

_Trình bày mạch lạc, rõ ràng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu

_Hiểu đúng yêu cầu của đề, có kĩ năng viết đoạn văn nghị luận

 Yêu cầu về nội dung:

 Giới thiệu tác giả, tác phẩm

 Phân tích tình huống:

_Bắt đầu chuyến đi theo yêu cầu của vị trưởng phòng khó tính:

+Cần chụp một bức ảnh giống như bộ lịch đang có để hoàn thiện bộ lịch ấy -> yêu cầu về thứ nghệ thuật hoàn toàn tĩnh vật, không có con người -> thứ nghệ thuật xa rời con người

+Cần một bức ảnh buổi sớm có sương mù (dù đã là tháng 7, không có sương) -> thứ nghệ thuật xa rời cuộc sống, bất chấp sự thật, thứ nghệ thuật chủ quan – duy ý chí

->Nghệ sĩ nhiếp ảnh Phùng khi khoác máy ảnh lên đường để thực hiện theo yêu cầu của vị trưởng phòng cũng có nghĩa là anh đng dập khuôn theo những quan điểm nghệ thuật mà vị trưởng phòng đã áp đặt lên anh

_Chuyến đi đã khiến anh vỡ lẽ:

Nghệ thuật không thể như vậy: không thể không quan tâm đến con người, không thể xa rời cuộc sống, không thể bất chấp sự thật

Trang 17

_Về mối quan hệ giữa nghệ thuật và cuộc sống: Nghệ thuật phải xuất phát từ cuộc sống, phải

do cuộc sống đề xuất và quay trở về phục vụ cuộc sống -> nghệ thuật vị nhân sinh

_Về thiên chức và trách nhiệm của người nghệ sĩ: Cần phải từ bỏ nghệ thuật minh họa, từ bỏ nghệ thuật tô hồng, từ bỏ nghệ thuật vị cấp trên đang tồn tại nhan nhản trong thời kì trước đổi mới để đến với thứ nghệ thuật do cuộc sống đề xuất Nghệ thuật bao giờ cũng phải xuất phát

từ cuộc sống và quay trở về phục vụ cuộc sống

 Tổng kết

Trang 18

THI ONLNE – CHIẾC THUYỀN NGOÀI XA – ĐỀ 3

CÓ LỜI GIẢI CHI TIẾT MÔN NGỮ VĂN – LỚP 12 Thời gian làm bài: 60 phút Mục tiêu:

_Củng cố kiến thức đã học trong tiết 3 của tác phẩm “Chiếc thuyền ngoài xa”

_Rèn luyện kĩ năng đọc – hiểu, kĩ năng tạo lập văn bản nghị luận văn học

Ngày đăng: 29/03/2020, 18:36

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w