Biện pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam trên thị trường quốc tế.pdf

Biện pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam trên thị trường quốc tế.

LỜI NÓI ĐẦU

Quá trình mở cửa hội nhập và phát triển nền kinh tế đất nước trong khu

vực và quốc tế trong những năm qua đã đạt được những thành tựu đáng kể

Nền kinh tế đã có dấu hiệu tăng trưởng và phát triển Đời sống người dân

ngày càng cải thiện và nâng cao hơn nữa

Hàng hoá Việt Nam đa dạng, phát triển theo nhịp độ tăng trưởng kinh tế,

mẫu mã và chất lượng hàng Việt Nam được nâng cao và không ngừng cải tiến,

sánh ngang với các hàng ngoại nhập về giá cả và chất lượng, mẫu mã

Thị trường hàng hoá Việt Nam được mở rộng không những trong khu

vực mà còn phát triển trên toàn thế giới, có chân trong các thị trường nội tiếng

khó tính như: Nhật Bản, Anh, Mỹ và một số nước Đông Âu, Tây Âu

Chính vì vậy mà việc nghiên cứu “Biện pháp nâng cao khả năng cạnh

tranh của hàng hoá Việt Nam trên thị trường quốc tế” là một hướng nghiên

cứu hết sức quan trọng không những ở cấp độ vi mô (Doanh nghiệp) mà còn ở

cấp độ vĩ mô giúp chúng ta hiểu về thực trạng chất lượng, mẫu mã, giá cả của

hàng Việt Nam hiện nay, từ đó giúp đề ra các chính sách hỗ trợ phát triển nhằm

mục đích nâng cao hơn nữa chất lượng của hàng Việt Nam, tăng khả năng cạnh

tranh của hàng Việt Nam trên thị trường quốc tế

Nghiên cứu “Biện pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hoá

Việt Nam trên thị trường quốc tế”, chúng tôi tập chung vào một số nội dung

sau

- Thực trạng của hàng hoá Việt Nam trên thị trường quốc tế

- Khả năng cạnh tranh của hàng Việt Nam trên thị trường quốc tế

- Biện pháp nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng Việt Nam trên thị

trường quốc tế

CHƯƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ CẠNH TRANH VÀ NÂNG

CAO KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA HÀNG HOÁ VIỆT NAM TRÊN

THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ

I KHÁI QUÁT VỀ CẠNH TRANH VÀ CÁC LOẠI HÌNH CẠNH TRANH

Cạnh tranh là một vấn đề xuất hiện ngay, khi nền kinh tế chuyển từ hình

thức nền kinh tế tập chung bao cấp sang nền kinh tế thị trường Có thể nói cạnh

tranh là một vấn đề gắn liền với nền kinh tế thị trường, với cơ chế thị trường

Chúng ta có thể hiểu cạnh tranh trên thị trường là trong đó cả người mua

lẫn người bán đều không có sức mạnh thị trường

Cạnh tranh trên thị trường sẽ bao gồm nhiều hãng và không hãng nào

chiếm phần quan trọng trong tổng sản lượng

Các sản phẩm đều đồng nhất, sản phẩm của một hãng hầu như không

khác biệt với sản phẩm của các hãng khác

Tất cả các hãng cạnh tranh sẽ tìm cách mở rộng sản lượng cho tới khi chi

phí cận biên bằng giá cả bởi vì giá cả và doanh thu cận biên là như nhau đới với

các hãng này

Các trở ngại đối với việc gia nhập thị trường là không đáng kể Nếu có thể

thu được lợi nhuận kinh tế thì nhiều hãng sẽ muốn ra tham gia kinh doanh

Xu hướng mở rộng sản xuất và cung cấp trên thị trường khi có lợi nhuận

cao sẽ gây ra sức ép lớn đối với giá và lợi nhuận trong các ngành cạnh tranh Lợi

nhuận kinh tế sẽ tiến tới 0 khi giá giảm xuống mức chi phí bình quân tối thiểu

Khi nhìn thấy lợi nhuận, nhiều nhà kinh doanh sẽ nhảy vào cạnh tranh sự

xuất hiện thêm các nhà kinh doanh mới sẽ làm tăng cung, và kết quả là đường

cung dịch chuyển về bên phải, mức cân bằng mới được thiết lập, giá bán giảm

xuống Các giá đó là giá cạnh tranh được hình thành thông qua cạnh tranh khốc

liệt trên thị trường

* Các loại hình cạnh tranh

Có thể nói áp lực cạnh tranh của thị trường là động lực cho sự phát triển

cạnh tranh sẽ dẫn đến giảm chi phí, tăng cung, giảm giá bán, cải tiến công nghệ,

chất lượng sản phẩm Người tiêu dùng sẽ được lộc trong thị trường cạnh tranh

Họ sẽ có nhiều sản phẩm hơn mức họ mong muốn với giá ngày càng giảm

Một thị trường cạnh tranh có xu hướng dẫn đến tăng tốc độ đa hiệu quả

Một nhược điểm thường hay được nhắc tới của cạnh tranh là việc đóng cửa sản

xuất, tới khỏi kinh doanh hay phá sản của một loạt các hãng trên thị trường xuất

hiện 2 loại hình cạnh tranh

* Cạnh tranh hoàn hảo: Xảy ra khi không một nhà sản xuất nào có thể tác

động lên giá cả thị trường mà nhà sản xuất đều phải bàn ra theo giá thịnh hành

trên thị trường

Cạnh tranh hoàn hảo xảy ra khi có một số lớn doanh nghiệp nhỏ, sản xuất

một mặt hàng y hệt nhau và sản lượng của từng doanh nghiệp quá nhỏ không thể

tác động đến giá cả thị trường

Cạnh tranh không hoàn hảo là trạng thái trung gian giữa 2 thái cực của thị

trường là cạnh tranh hoàn hảo và độc quyền Trong cạnh tranh không hoàn hảo,

các hãng có ít nhiều sức mạnh thị trường: Cạnh tranh không hoàn hảo có 2 hình

thức: Cạnh tranh độc quyền và độc quyền tập đoàn

+ Cạnh tranh độc quyền có các đặc trưng: Có nhiệm vụ hãng tham gia,

khả năng xâm nhập và rút lui khỏi thị trường tương đối dễ dàng

Các hãng bán sản phẩm giống nhau những không phải là đồng nhất với

nhau: cạnh tranh không phải qua giá mà chủ yếu thông qua các hình thức quảng

cáo, giới thiệu, chào hàng, thông qua bao bì

+ Độc quyền tập đoàn có những đặc trưng chủ yếu sau: Số lượng hàng ít

đến mức các hãng này hiểu nhau rất rõ, một hãng làm gì thì hãng kia biết ngay,

sản phẩm cuả các hãng tương đối giống nhau Việc xâm nhập thị trường rất khó

khăn

II NHỮNG BIỆN PHÁP CHUNG VỀ NÂNG CAO KHẢ NĂNG CẠNH

TRANH CỦA HÀNG HOÁ VIỆT NAM TRÊN THỊ TRƯỜNG QUỐC TẾ

Nói đến cạnh tranh là chúng ta có thể nghĩ tới: Chất lượng và giá cả của

sản phẩm Một hàng hoá khi đem giao bán trên thị trường, muốn có chỗ đứng

trên thị trường, chiếm lĩnh thị trường đòi hỏi hàng hoá đó phải có chất lượng tốt,

giá cả hợp lý và được người tiêu dùng chấp nhận Một doanh nghiệp khi sản

xuất sản phẩm hàng hoá đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng Điều đầu tiên họ

nghĩ tới là chất lượng và giá cả, mong tìm cho mình một vị trí trên thương

trường, thị trường quyết định sự sống còn của hàng hoá Một hàng hoá được sản

xuất ra ngay từ đầu đã phải đói phó với sự cạnh tranh của cùng loại hàng hoá đó

nhưng do hãng khác sản xuất Muốn được thị trường người tiêu dùng chấp nhận

nó phải cạnh tranh để tìm cho mình một vị trí Có thể nói sự cạnh tranh diễn ra

là vô cùng khắc nghiệt quyết định sự sống còn của sản phẩm Chính vì vậy mà

một sản phẩm chất lượng tốt giá cả hợp lý, chắc chắn nó sẽ được người tiêu

dùng chấp nhận từ đó, nó sẽ dễ dàng có được sức mạnh thị trường, đủ sức cạnh

tranh với các sản phẩm khác

Vì vậy, để có khả năng cạnh tranh, từng doanh nghiệp sản xuất hàng hoá

phải tự vươn lên nhằm đạt lợi nhuận cao và nắm được thị phần trong nước, từng

bước đột phá, đặt chân vào thị trường thế giới cụ thể là doanh nghiệp Việt Nam

cần khai thác tốt những sản phẩm mà Việt Nam có lợi thế, có tính độc đáo, đặc

sắc và có chất lượng cao, phải tính toán sao cho giá thành hợp lý đủ sức cạnh

tranh với các sản phẩm cùng loại trên thương trường, phải có sự chuyên môn

hoá cao để có sự lựa chọn sản phẩm mà không cạnh tranh triệt tiêu nhau: Phải

đầu tư đổi mới nhanh thiết bị công nghệ đi đôi với xây dựng và thực hiện chiến

lược nghiên cứu triển khai để sản xuất sản phẩm đạt chất lượng cao phù hợp với

thị hiếu của khách hàng, phải coi đào tạo nguồn nhân lực sử dụng thành công

mới như một yếu tố quyết định để tăng sức cạnh tranh Cuối cùng tập chung giải

quyết khâu tiếp thị – khâu yếu nhất hiện nay

Về giá quản lý vĩ mô, điều cần thiết là cải thiện môi trường kinh doanh để

ai cũng có thể kinh doanh theo pháp luật một cách thuận lợi và được hưởng các

dịch vụ công rõ ràng Đặc biệt, Nhà nước hỗ trợ tích cực doanh nghiệp về

nghiên cứu triển khai tiếp thị, xuất khẩu và đạo tạo nguồn lực con người

Tóm lại, chỉ có phát huy sức mạnh tổng hợp từ 2 phía (Nhà nước và

doanh nghiệp) thì mới tăng được sức cạnh tranh của hàng Việt Nam Đó là đòi

hỏi của cuộc sống để chủ động hội nhập kinh tế thắng lợi

III CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA

HÀNG HOÁ VIỆT NAM TRÊN THỊ TRƯỜNG THẾ GIỚI

Hàng hoá Việt Nam trên thị trường thế giới chịu sự ảnh hưởng hai chiều

của các yếu tố khi tham gia thị trường thế giới cũng như sự cạnh tranh của các

loại hàng hoá khác trên thị trường quốc tế Chúng ta có thể kể ra rất nhiều yếu

tố ảnh hưởng đến hàng hoá Việt Nam khi gia nhập thị trường quốc tế nhưng tựu

chung lại, có 3 nhân tố chính tác động trực tiếp lên khả năng cạnh tranh của

hàng hoá Việt Nam trên thị trường thế giới: Đó là:

+ Môi trường kinh tế

+ Chính sách hỗ trợ của nhà nước

+ Khoa học công nghệ

Cả ba yếu tố trên đều tác động trực tiếp đến chất lượng, giá cả và khả

năng cũng như sự thuận lợi của hàng hoá Việt Nam khi gia nhập thị trường quốc

tế, làm tăng hay giảm khả năng cạnh tranh của hàng Việt Nam Một doanh

nghiệp sản xuất hàng hoá nếu biết trú trọng, tận dụng những thuận lợi của 3 yếu

tố trên chắc chắn sẽ thành tronng việc chiếm lĩnh thị trường, tăng sức cạnh tranh

của hàng hoá

Môi trường kinh tế:

Môi trường kinh tế trước hết phản ánh qua tốc độ tăng trưởng kinh tế

chung về cơ cấu ngành kinh tế, cơ cấu vùng Tình hình đó có thể tạo nên tính

hấp dẫn về thị trường và sức mua khác nhau đối với cc thị trường hàng hoá

khác

Môi trường kinh tế cũng bao gồm các yếu tố ảnh hưởng đến sức mua và

cơ cấu chi tiêu của ngưòi tiêu dùng Các nhà hoạt động thị trường đều quan tâm

đến sức mua và việc phân bổ thu nhập để mua sắm các loại hàng hoá và dịch vụ

khác nhau Tổng số sức mua lại phụ thuộc vào nhiều nhân tố như thu nhập hiện

tại, giá cả hàng hoá dịch vụ, các khoản tiết kiệm, tín dụng

Khi nền kinh tế ở vào giai đoạn khủng hoảng, tỷ lệ lạm phát cũng như

thuế khoá tăng ảnh hưởng đến giá cả hàng hoá và sức mua của người tiêu dùng

Tình trạng trái ngược lại làm cho nhịp và chu kỳ kinh doanh trở nên phồn thịnh

Nền kinh tế thế giới vẫn đã và đang diễn ra xu hướng vận động nhiều

chiều, sự phân hoá giầu nghèo giữa các quốc gia chậm phát triển và các quốc gai

phát triển theo hướng “Dịch vụ hậu công nghiệp ” xu thế toàn cầu hoá, những nổ

lực cạnh tranh và hợp tác đang làm thay đổi bộ mặt đời sống kinh tế từng vùng,

từng khu vực

Chính vì vậy, việc nắm bắt tình hình kinh tế thế giới sẽ gặp cho các nhà

hoạt động thị trường có nhiều cơ hội trong lĩnh vực kinh doanh sản xuất hàng

hoá, chiến lược Marketing toàn cầu, đa quốc gia, xuyên quốc gia là một đòi hỏi

tất yếu, một thành thực đối với các nhà hoạt động thị trường nhằm mục đích

tăng khả năng cạnh tranh của hàng hoá khi gia nhập thị trường quốc tế và các

nước trong khu vực

+ Những chính sách hỗ trợ của nhà nước

Ở góc độ Công ty, cơ sở sản xuất, chúng ta đều biết rằng vị thế cạnh tranh

tuỳ thuộc một phần vào quy mô sản xuất, một phần vào khả năng về vốn dồi dào

để vòng quay vốn liên tục Trong quan hệ quốc tế cạnh tranh gay gắt đặt ra

nhiều vấn đề cạnh tranh quốc tế ở những khía cánhau hàng chục Công ty đa

quốc gia cạnh tranh với tất cả sứ mệnh của họ các ngành kinh tế mõi nhọn tham

gia cạnh tranh khai thác những thành tựu mới nhất về khoa học kỹ thuật để

thắng trong cạnh tranh các Ngân hàng quốc tế, thị trường, chứng khoán, thị

trường quốc tế trong hàng chục Mỹ Kim vào chiến tranh thương mại, chiến

tranh lãi suất, chiến tranh hồi suất (phá giá tiền lôii cuốn tiền tế khai phá giá

theo) lập các khối thị trường chung EU, Nam Mỹ và ASEAN … các biện pháp

bảo vệ mậu dịch, phân biệt đối xử, bảo vệ xuất nhập khẩu

Trong bối cảnh này các quốc gia cần huy động tối đa tài chính để nâng đỡ

Công ty, xí nghiệp của mình tập chung thúc đẩy sản xuất lập các khu chế xuất để

tạo ra sức mạnh, ký kết các hiệp ước về xuất nhập khẩu để giành chỗ đứng trên

thị trường cho các hàng hoá của nước mình

Thị trường cho hàng hoá của Việt Nam trên thế giới cũng như nhiều nước

khác luôn khó khăn Vấn đề thị trường không phải chỉ là vấn đề của một nước

riêng lẻ nào mà trở thành vấn đề trọng yếu của nền kinh tế thị trường Vì vậy

việc hình thành một hệ thống các biện pháp đẩy mạnh xuất khẩu hàng hoá trở

thành một công cụ quan trọng nhất để chiếm lĩnh thị trường cũng như việc nhằm

mục đích nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hoá của nước mình so với

hàng hoá cùng loại của các nước khác Nhà nước cần hỗ trợ sản xuất hàng xuất

khẩu, nâng cao chất lượng hình thức, mẫu mã, bao bì với chi phí thấp, tạo điều

kiện cho những doanh nghiệp sản xuất hàng hoá tự do cạnh tranh trên thị trường

nước ngoài

Ngoài ra, nhà nước tạo môi trường pháp lý thuận lợi bình đẳng cho các

doanh nghiệp cạnh tranh và hợp tác để phát triển bằng chiến lược, quy hoạch, kế

hoạch và chính sách Nhà nước tiếp tục cải cách hệ thống thuế phù hợp với tình

hình trong nước và cam kết quốc tế, đơn giản hoá các sắc thuế, thực hiện chính

sách tỷ giá hối đoái linh hoạt theo cung cầu ngoại tê Tăng cường mở rộng thêm

thị trường ở nước ngoài, xác định thời hạn bảo hộ hợp lý và có hiệu quả đối với

một số sản phẩm quan trọng, tích cực chuẩn bị, mở rộng, hội nhập thế giới Hạn

chế và kiểm soát độc quyền kinh doanh

+ Khoa học – kỹ thuật

Đối với các doanh nghiệp sản xuất hàng hoá, việc áp dụng các tiến độ của

khoa học kỹ thuật là một bước đột phá lớn trong lĩnh vực sản xuất hàng hoá

phục vụ nhu cầu của thị trường Việc áp dụng các tiến bộ của khoa học kỹ thuật

không những làm cho năng suất lao động tăng cao, chất lượng sản phẩm được

đảm bảo, sản phẩm mang tính đồng nhất cao

Công nghiệp hoá là quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện các hoạt động

kinh tế xã hội từ sử dụng sức lao động cùng với công nghệ, phương tiện và

phương pháp tiên tiến, hiện tại tạo ra năng suất lao động xã hội cao Đối với

nước ta, một nước nơng nghiệp với các hàng nơng sản là chính, sản phẩm nơng

nghiệp mang đặc tính nhiệt đới, thế mạnh của hàng hố Việt Nam chủ yếu là

nơng sản Việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất làm tăng năng suất lao

động xã hội, kinh tế tăng trưởng nhanh, chất lượng hàng nơng sản được chế biến

một cách kỹ càng và đồng nhất thơng qua một hệ thống các dây chuyền sản

xuất, tinh chế: cafe, chè…khoa học kỹ thuật giúp doanh nghiệp sản xuất hàng

hố tăng năng suất lao động, giảm đáng kể sức lao động của người cơng nhân

dẫn đến chi phí sản xuất giảm, giá cả của hàng hố từ đĩ cũng giảm theo tạo ra

lợi thế cạnh tranh cho hàng hố khi gia nhập thị trường quốc tế với những sản

phẩm cùng loại

Đối với những nước đi sau như nước ta, tình hình khơng giống như các

nước tư bản ở thế kỷ 18,19 khi mà mọi cơng nghệ cần thiết cho cơng nghiệp hố

đều phải chỗ những phát minh khoa học làm cơ sở cho sự phát triển cơng nghệ

đĩ hoặc phải cĩ thời gian dài đúc kết và hồn thiện dần trong thực tiễn sản xuất

Ngày nay, hầu hết các cơng nghệ cần thiết cho cơng nghiệp tiền tệ, thậm chí cịn

thay đổi rất nhanh, buộc họ phải chuyển giao các cơng nghệ đã lạc hậu của họ

cho các nước đi sau vấn đề ngày nay khơng cịn là phải tự mình sáng tạo mà là

phải nám bắt được những cơng nghệ tiên tiến nhất mà là cơng nghệ đem lại hiệu

quả kinh tế xã hội và cĩ điều kiện tiếp nhận chuyển giao cơng nghệ

Điều kiện quốc tế mới đã mở ra cho chúng ta con đường đi tắt tới việc

cho phép thực hiện cơng nghiệp hố trong một thời gian rất ngắn khơng phải trải

qua tuần tự các bước như của các nước đã đi trước

Cơng nghiệp hố, hiện đại hố địi hỏi phải động viên các thành phần kinh

tế, các doanh nghiệp tích cực tham gia đầu tư phát triển xử lý tốt mối quan hệ

trên thị trường Việc xây dựng các chiến lược phát triển cơng nghệ trong lĩnh

vực sản xuất phải xuất phát từ những yêu cáa của sản xuất sản phẩm và định

hướng phát triển, chiếm lĩnh thị trường thế giới Giá cả phần lớn hàng hố, dịch

vụ được hình thành trên thị trường phản ánh nhu cầu xã hội nhu cầu về hàng

hố

Từ những phân tích trên và thực tế cho thấy yếu tố khoa học kỹ thuật

trong sản xuất hàng hoá là rất cần thiết đối với thị trường quốc tế, hàng hoá trên

thị trường của các doanh nghiệp, hãng, Công ty sản xuất hàng hoá cung cấp trên

thị trường, họ đều áp dụng khoa học kỹ thuật hiện đại vào sản xuất, chất lượng

sản phẩm cao, mẫu mã đẹp, sản phẩm đồng nhất, tính cạnh tranh cao

Vấn đề đặt ra cho các doanh nghiệp Việt Nam sản xuất hàng hoá khi tham

gia thị trường quốc tế là phải không ngừng đổi mới sản xuất, thiết bị, dây

chuyền sản xuất, không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm

Để cạnh tranh thắng lợi, chiếm lĩnh được tỷ phần thị trường thế giới trước

hết cần trú trọng đến chất lượng và giá cả của sản phẩm tham gia cạnh tranh Để

sản phẩm có chất lượng tốt cần chú ý đến khâu sản xuất Cạnh tranh trên thị

trường quốc tế luôn diễn ra rất gay gắt quyết liệt chính vì vậy đòi hỏi các nhà

quản trị doanh nghiệp luôn không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng

nghĩa với việc nâng cao khả năng cạnh tranh của hàng hoá Việt Nam trên thị

trường quốc tế

Tóm lại: Khi một hàng hoá gia nhập thị trường thế giới phải chịu sự cạnh

tranh rất gay gắt của các hãng có sản phẩm cùng loại, chịu sự tác động của rất

nhiều yếu tố Bên cạnh các yếu tố chính nên trên Khả năng cạnh tranh của hàng

hoá còn phụ thuộc nhiều vào yếu tố khác liên quan đến người tiêu dùng sản

phẩm, vào các yếu tố khác liên quan đến người tiêu dùng sản phẩm, như, tâm lý,

thu nhập, sở thích của đối tượng, khách hàng trên thị trường cạnh tranh, đặc biệt

là thị trường của các nước tư bản Âu, Mỹ và một số nước trong khu vực có nền

kinh tế phát triển Nhu cầu đòi hỏi về sản phẩm của họ luôn ở mức độ cao và

hoàn thiện Chính vì vậy muốn cạnh tranh chiếm lĩnh thị trường quốc tế đòi hỏi

các doanh nghiệp phải nghiên cứu vận dụng, kết hợp linh hoạt tất cả các yếu tố

làm tăng khả năng cạnh tranh của hàng loạt hàng hoá Việt Nam trên thị trường

quốc tế

CHƯƠNG II

THỰC TRẠNG VỀ KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA HÀNG VIỆT

NAM TRÊN THỊ TRƯỜNG THẾ GIỚI

I ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH KINH TẾ VIỆT NAM

Nền kinh tế Việt Nam từ khi bước vào thời kỳ đổi mới đã phát triển mạnh

Từ một nền kinh tế bao cấp, trí tuệ bước sang nền kinh tế thị trường năng động

với cơ chế thị trường, cơ cấu nền kinh tế đã được chuyển dịch rõ nét, cơ cấu lao

động được chuyển dịch theo hướng công nghiệp hoá hiện đại hoá Nền kinh tế

bước đầu đã có bước tăng trưởng rõ rệt Đời sống người dân được cải thiện quan

hệ đối ngoại không ngừng được mở rộng, hội nhập kinh tế quốc tế được tiến

hành chủ động và đạt nhiều kết quả tốt

Nền kinh tế phát triển nhanh, có hieuẹ quả và bền vững, chuyển dịch cơ

cấu kinh tế, cơ cấu lao động theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá mọi hoạt

động kinh tế được đánh giá bằng hiệu quả tổng hợp về kinh tế, tài chính, xã hội,

mội trường, quốc phòng và an ninh, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh của

các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhà nước, hiệu quả đầu tư, hiệu quả sử

dụng vốn chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu đầu tư dựa trên cơ sở phát huy các

thế mạnh và các lợi thế so sánh,m của đất nước, tăng sức cạnh tranh gắn nhu cầu

thị trường trong nước và ngoài nước Tạo thêm sức mua của thị trường trong

nước và mở rộng thị trường ngoài nước, đầy mạnh xuất khẩu

Tăng cường sự chỉ đạo và huy động các nguồn lực cần thiết để đẩy nhanh

công nghiệp hoá, hiện đại hoá, hiện đại hoá Nông nghiệp nông thông Tiếp tục

đưa Nông nghiệp, lâm nghiệp và ngư nghiệp lên một trình độ mới bằng ứng

dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, nhất là công nghệ sinh học, quy hoạch sử dụng

đất hợp lý, đổi mới cơ cấu cây trồng vật nuôi tăng giá trị thu được trên đơn vị

diện tích Đẩy mạnh thuỷ lợi hoá cơ giới hoá, điện khí hoá, giải quyết tốt vấn đề

tiêu thụ nông sản hàng hoá Đầu tư nhiều hơn nữa cho phát triển kết cấu hạ tầng

kinh tế xã hội ở nông thôn, phát triển công nghiệp dịch vụ, các ngành nghề đa

dạng, chú trọng công nghiệp chế biến, cơ khí phục vụ nông nghiệp, các làng

nghề, chuyển một bộ phận quan trọng lao động Nông nghiệp sang khu vực công

nghiệp và dịch vụ tạo nhiều việc làm mới, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực,

cải thiện đời sống nông dân và dân cư ở nông thôn

Công nghiệp vừa phát triển các ngành sử dụng nhiều lao động, vừa đi

nhanh vào một số ngành lĩnh vực có công nghệ hiện đại, công nghệ cao, phát

triển mạnh công nghiệp chế biến nông sản thuỷ sản, may mặc, một số sản phẩm

cơ khí, điện tử, công nghiệp phần mềm Chú trọng phát triển các doanh nghiệp

vừa và nhỏ, xây dựng một số tập đoàn lớn đi đầu trong cạnh tranh và hiện đại

hoá phát triển mạnh và phát huy vai trò chiến lược của kinh tế biển kết hợp với

bảo vệ vùng biển Mở rộng nuôi chồng đánh bắt, chế biến hải sản

Tiếp tục đổi mới cơ chế chính sách đối với doanh nghiệp nhà nước để tạo

động lực phát triển và nâng cao hiệu quả theo hướng xoá bao cấp, doanh nghiệp

cạnh tranh bình đẳng trên thị trường, tự trịu trách nhiệm về sản xuất kinh doanh,

nộp đủ thuế và có lãi, thực hiện tốt quy chế dân chủ trong doanh nghiệp

Nhà nước tạo điều kiện, môi trường pháp lý thuận lợi bình đẳng cho các

doanh nghiệp cạnh tranh, bình đẳng và hợp tác phát triển Tiếp tục cải cách hệ

thống thuế phù hợp với tình hình thuế trong nước và cam kết quốc tế, đơn giản

các xác thuế, áp dụng từng bước hệ thống thuế thống nhất Thực hiện chính sách

tỷ giá hối đoái linh hoạt theo cung cầu ngoại tệ

Tóm lại: Với những đặc điểm trên của nền kinh tế Việt Nam đủ điều kiện

để các doanh nghiệp sản xuất hàng hoá trong nước từng bước phát triển nắm

vững thị phần trong nước và hướng sản phẩm của mình ra thị trường quốc tế,

tham gia cạnh tranh, chiếm lĩnh tỷ phần thị trường quốc tế

III TÌNH HÌNH XUẤT KHẨU CỦA HÀNG HOÁ VIỆT NAM

NHỮNG NĂM VỪA QUA

Trong những năm vừa qua, nhờ chính sách đổi mới của Đảng và nhà

nước, nền kinh tế nước ta đa tăng trưởng mạnh đáp ứng đầy đủ nhu cầu của

nhân dân hướng từng bước ra xuất khẩu trên thị trường quốc tế

Quá trình hội nhập, mở cửa và giao lưu với các nước trên khu vực và trên

thế giới đã tạo điều kiện giúp các doanh nghiệp mạnh dạn xuất khẩu sản phẩm

hàng hoá cuả mình ra thị trường quốc tế, đánh dấu sự phát triển và tăng trưởng

của toàn bộ nền kinh tế nói chung và của từng doanh nghiệp sản xuất hàng hoá

nói riêng

Đến nay, Uỷ ban Châu Âu đã chính thức cho 12 doanh nghiệp ở Việt

Nam được phép xuất khẩu thủy sản vào Châu ÂU nâng tỷ số doanh nghiệp Việt

Nam xuất khẩu thuỷ sản vào Châu Âu là 61 doanh nghiệp Ngoài ra, cộng đồng

Châu Âu cũng công nhận 5 vùng quy hoạch tại Tiền Giang và Bến Tre vào danh

sách các nước xuất khẩu miễn thể hai mảnh vỏ Trong 6 tháng đầu năm 2001

ngành thuỷ sản đã đạt tổng lượng khai thác là 1.079.382 tấn, tổng kim ngạch

xuất khẩu của toàn ngành ước tính đạt 813,030 triệu USD bằng 50,81% so với

kế hoạch năm

Xuất khẩu gạo cũng là những thế mạnh chính về hàng xuất khẩu ở nước

ta trong nhiều năm qua, xuất khẩu gạo luôn giữ vị trí cao trong các hàng hoá mà

Việt Nam xuất khẩu ra thị trường các nước trên thế giới Trong năm tháng đầu

năm 2001 xuất khẩu gạo đạt trên 1,7 triệu tấn Với kim ngạch xuất khẩu gạo của

Việt Nam tăng 64,4% kim ngạch tăng 24,4% riêng trong tháng 5-2001 lượng

gạo xuất khẩu đạt 800.000 nghìn tấn tăng 190.000 tấn so với tháng 4 năm 2001

Đối với các ngành công nghiệp (kể cả tiểu thủ công nghiệp) tăng nhanh

năm 2000 đạt 10 tỷ USD gấp hơn 3,4 lần năm 1995 chiếm khoảng 70% tổng

kim ngạch xuất khẩu của cả nước

Tóm lại, trong thời gian qua hoạt động xuất khẩu liên tục phát triển Tổng

kim ngạch xuất khẩu 5 năm đạt trên 51,6 tỷ USD, tăng bình quân hàng năm trên

21%, gấp 3 lần mức tăng GDP (7%) khối lượng các mặt hàng xuất khẩu chủ lực

đều tăng khá Cơ cấu hàng xuất khẩu đã có sự thay đổi một bước Tỷ trọng kim

ngạch xuất khẩu của nhóm hàng nông sản, lâm, thuỷ sản tuy vẫn chiếm vị trí

quan trọng nhưng có xu hướng giảm dần từ 42,3% năm 1996 xuống còn 30%

năm 2000, tỷ trọng của nhóm hàng công nghiệp nhẹ và tiểu công nghiệp, thủ

công nghiệp tăng tương ứng từ 29% lên 34,3% Nhóm hàng công nghiệp nặng

và khoáng sản từ 28,7% lên 35,7% năm 2000 kim ngạch xuất khẩu đạt trên

184USD/người, tuy còn ở mức thấp nhưng đã thuộc loại các nước có nguồn

ngoại thương phát triển Thị trường xuất khẩu được củng cố và mở rộng thêm

thị trường Châu á chiếm gần 58% tổng kim ngạch xuất khẩu và trên 80% tổng

kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam Riêng thị trường các nước ASEAN tương

ứng chiếm trên 18% và 29% Trên một số thị trường khá như EU, Châu Mỹ,

Trung Đông hàng xuất khẩu của ta đã có mặt và đang tăng dần

Khi chưa tính vào cân đối xuất nhập khẩu hàng hoá hàng năm nhưng các

dịch vụ thu ngoại tệ như kiều hối, xây dựng các công trình nước ngoài, xuất

khẩu lao động, dịch vụ trao đổi chuyên gia đã lên nhanh chóng trong thời gian

qua

Mức chênh lệch xuất nhập khẩu so với kim ngạch xuất khẩu đã từ 49,6%

năm 1995 đạt xuống còn 6,3% năm 2000

III PHÂN TÍCH KHẢ NĂNG CẠNH TRANH CỦA HÀNG HOÁ

VIỆT NAM TRÊN THỊ TRƯỜNG THẾ GIỚI

Thời gian thực hiện cam kết trong ASEAN, bảo đảm lộ trình tham gia

APTA đối với nền kinh tế Việt Nam cũng như từng doanh nghiệp để đi vào hội

nhập kinh tế có hiệu quả thực sự là một sức ép, một thách thức gay gắt Năm

2000, dưới sự chỉ đaọ và điều hành của Chính phủ, đội ngũ doanh nghiệp Việt

Nam tham gia thương trường thế giới ngày càng đông Bước chập chửng này

cho thấy bài học về sự lựa chọn sản phẩm mà ta có lợi thế so sánh như gạo, thuỷ

hải sản, dệt may, da giầy, cà phê, cao su, hạt điều, hạt tiêu… Những mặt hàng

nhỏ từ những cơ sở nhỏ góp lại cũng đã cho một giá trị không thể xem thường

như đồ gốm xứ, thủ công mỹ nghệ kim khí tiêu dùng, ché biến lương thực, thực

phẩm… Năm 2000 đạt tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước 20%

Theo dự báo mới đây của cơ quan tình bảo kinh tế Anh (EIV) giá gạo

bình quân trên thị trường thế giới trong năm 2001 sẽ ở mức 190USD/tấn và vào

cuối năm 2002 sẽ tăng lên 260USD /tấn Các chuyên gia trên thị trường EIV cho

rằng dự báo này dựa trên ước tính nhu cầu gạo trên thị trường thế giới sẽ tăng từ

407 triệu tấn trong niên vụ 2000-2002 và lên khoảng 417 triệu tấn 2002-2003

Cũng theo dự báo của EIV, lượng gạo trao đỏi ở trên thị trường thế giới cũng

tăng dần lên khoảng 26 triệu tấn vào năm 2002 và lên khoảng 28 triệu tấn vào

năm 2003

Việt nam chúng ta là một nước Nông nghiệp với 80% dân số làm Nông

nghiệp sản xuất lúa và các cây lương thực, hoa mầu tập trung chủ yếu ở hai khu

vực lớn là đồng bằng Sông Hồng và đồng bằng Sông Cữu Long Ưu thế về địa

lý và tự nhiên cho phép Việt Nam phát triển nghề chồng lúa Với diện tích sản

xuất lúa phân bổ khắp cả nước hàng năm thu hoạch hàng triệu tấn lúa đưa Việt

Nam trở thành nước thứ 3 về xuất khẩu gạo trên thế giới

Những năm gần đây nhà nước ưu tiên các chính sách phát triển Nông

nghiệp, điện khí hoá, cơ giới hoá trong sản xuất Nông nghiệp làm năng suất lúa

không ngừng tăng cao Giá lúa gạo miền trung ở mức độ ổn định Chất lượng

gạo được đảm bảo ở mức độ nhất định đủ đáp ứng được yêu cầu khắc khe về

gạo trên thị trường một số nước trên thế giới Trong 5 tháng đầu năm 2001 xuất

khẩu gạo đạt trên 1,7 triệu tấn Với kim ngạch xuất khẩu gạo tăng 64,4%, kim

ngạch tăng 24,4% Riêng chỉ trong tháng 5-2001 lượng gạo xuất khẩu đạt 500

nghìn tấn tăng 190 nghìn tấn so với tháng 4 năm 2001

Điều đó chứng tỏ rằng sản phẩm lúa gạo ở Việt Nam đã chiếm lĩnh được

tỷ phần lớn với thị trường về lúa gạo trên thế giới Gia nhập thị trường thế giới

một cách tự tin vững vàng và luôn giữ ở mức cao về lượng hàng xuất khẩu Chất

lượng luôn đảm bảo và được người tiêu dùng trên thế giới cũng như được thị

trường thế giới chấp nhận Sản phẩm lúa gạo ở Việt Nam không thua kém các

nước khác trên thế giới như Trung Quốc, Thái Lan… Về chất lượng và giá cả