Bài giảng tập huấn giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học-lớp 5-Khoa học-phần 1

MỤC TIÊU GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG MÔN KHOA HỌC Ở TIỂU HỌC Giáo dục KNS trong môn khoa học giúp học sinh:  Hiểu biết về một số KNS cơ bản như: Tự nhận thức về bản thân, về tự nhiên,

Trang 1

GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG MÔN

KHOA HỌC

Trang 2

I KHẢ NĂNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG MÔN KHOA HỌC Ở TIỂU HỌC

Môn khoa học giúp học sinh tìm hiểu các kiến thức khoa học đơn giản, cơ bản về con người

và sức khoẻ, về tự nhiên, con người với thế

giới tự nhiên, chú trọng đến việc hình thành và phát triển kỹ năng như quan sát, dự đoán, nêu thắc mắc, đặt câu hỏi, tìm kiếm thông tin, phân tích, so sánh để giải đáp thắc mắc đặc biệt chú trọng đến kỹ năng vận dụng kiến thức để ứng xử thích hợp trong cuộc sống.

Trang 3

I KHẢ NĂNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG

MÔN KHOA HỌC Ở TIỂU HỌC

Với những đặc điểm về đối tượng và phương pháp

nghiên cứu như vậy môn khoa học ở tiểu học có khả năng lớn trong giáo dục KNS cho học sinh Giáo dục KNS là mục tiêu quan trọng dạy học môn khoa học

Thực hiện tốt giáo dục KNS trong dạy học môn khoa học sẽ góp phần chuyển các kiến thức thành thái độ

và hành vi tích cực, phù hợp, giúp học sinh có thể xử trí có hiệu quả các tình huống thực tế trong cuộc sống, giúp cho việc học tập môn khoa học có ý nghĩa, mặt khác giúp các em nắm vững các kiến thức khoa học.

Trang 4

II MỤC TIÊU GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG TRONG

MÔN KHOA HỌC Ở TIỂU HỌC

Giáo dục KNS trong môn khoa học giúp học sinh:

 Hiểu biết về một số KNS cơ bản như: Tự nhận thức

về bản thân, về tự nhiên, xã hội và các giá trị; Giao

tiếp và ứng xử thích hợp trong một số tình huống có liên quan đến sức khoẻ của bản thân; Tư duy phân

tích và bình luận về các hiện tượng sự vật đơn giản trong tự nhiên, ra quyết định phù hợp và giải quyết

vấn đề hiệu quả, thích hợp với tình huống; Đặt mục tiêu quản lý thời gian và cam kết thực hiện.

 Vận dụng các kỹ năng trên để ứng phó phù hợp trong thực tiễn cuộc sống Cam kết thực hiện những hành vi tích cực cho bản thân, gia đình và môi trường xung

quanh, tự giác thực hiện các quy tắc vệ sinh, chăm

sóc sức khoẻ của bản thân, gia đình và cộng đồng.

Trang 5

III NỘI DUNG VÀ ĐỊA CHỈ GIÁO DỤC KỸ NĂNG

SỐNG TRONG MÔN KHOA HỌC

Trên cơ sở trang bị cho học sinh các kiến thức của môn học về con người và sức khoẻ, về các hiện

tượng tự nhiên, môn khoa học giúp hình thành và phát triển các KNS sau:

 Kỹ năng nhận thức: Khả năng tự nhận thức về bản thân, xác định được các điểm mạnh, điểm yếu của bản thân; Nhận

thức được vai trò, vị trí của bản thân trong gia đình, nhà

trường và xã hội; Tự trọng; Suy nghĩ tích cực, tự tin, làm chủ bản thân để có quyết định, hành vi thích nghi, phù hợp ứng phó trước tình huống khó khăn trong cuộc sống.

 Kỹ năng giao tiếp và hợp tác: Lắng nghe và phản hồi tích

cực; trình bày suy nghĩ của bản thân; Cảm thông chia sẻ; Xử

lý cảm xúc và ứng xử phù hợp trong một tình huống có liên quan đến sức khỏe của bản thân, gia đình và cộng đồng;

Cùng nhau hợp tác bảo vệ môi trường xung quanh.

Trang 6

Trên cơ sở trang bị cho học sinh các kiến thức của môn học về con người và sức khoẻ, về các hiện

tượng tự nhiên, môn khoa học giúp hình thành và phát triển các KNS sau:

 Kỹ năng tư duy bình luận: Phản ánh và trình bày, bày tỏ ý

kiến của bản thân về các tác nhân của tự nhiên, xã hội có hại với sức khoẻ; vận dụng những kiến thức khoa học về con

người, về tự nhiên để so sánh, phân tích nhận diện những dấu hiệu chung và riêng của một số dự vật hiện tuợng đơn giản trong tự nhiên; Phân tích và phán đoán những tình

huống có nguy cơ với bản thân, tự nhiên; phân tích và phán đoán những tình huống có nguy cơ với bản thân, tự nhiên.

Trang 7

 Kỹ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề: Khả năng quan sát, tìm kiếm các thông tin, phân tích và đánh giá các lựa chọn, từ đó phán đoán các nguy cơ, tư duy sáng tạo để ứng xử thích hợp trong một số tình huống có liên quan đến sức khoẻ của bản

thân, gia đình và môi trường xung quanh.

 Kỹ năng làm chủ bản thân: Khả năng tự phục vụ; đặt mục tiêu; lập kế hoạch cho bản thân; Đảm nhận trách nhiệm, tự giác thực hiện các quy tắc vệ sinh, an toàn cho bản thân, gia đình và cộng đồng, tích cực thời gian bảo vệ môi trường xung quanh, kiểm soát cảm xúc, ứng phó phù hợp; tự bảo vệ bản thân trước các tác nhân từ môi trường, tự nhiên.

Trang 8

ĐỊA CHỈ TÍCH HỢP GIÁO DỤC KNS TRONG

MÔN KHOA HỌC LỚP 4

dạy học tích cực có thể sử dụng

Ghi chú

Chủ đề: CON NGƯỜI VÀ SỨC KHOẺ

Bài 7 Tại sao

cần phối hợp

nhiều loại

thức ăn

-Kỹ năng tự nhận thức sự cần thiết của phối hợp nhiều loại thức ăn

Bước đầu hình thành kỹ năng tự phục vụ khi lựa chọn các loại thực phẩm phù hợp cho bản thân, có lợi cho sức khoẻ

Trò chơi, Thảo luận

-Hỏi - đáp với chuyên gia-Trò chơi

Trang 9

-Kỹ năng tự nhận thức về lợi ích của rau, quả chín

- Kỹ năng nhận diện và lựa chọn thực phẩm sạch và an toàn

- Kỹ năng giao tiếp hiệu quả:Nói với những người trong gia đình hoặc những người khác Nguyên nhân và cách phòng bệnh do ăn thừa chất dinh dưỡng, ứng xử đúng với bạn và người khác bị béo phì

- K n ng ra quy t nh: thay ỹ năng ra quyết định: thay ăng ra quyết định: thay ết định: thay định: thay đổi thói quen ăn uống để phòng tránh bệnh béo phì

kỹ năng kiên định:Thực hiện chế độ ăn uống, hoạt động thể lực phù hợp lứa tuổi

-Vẽ tranh

- Làm việc theo cặp

- Đóng vai

Bài 13:

Phòng bệnh

béo phì

Trang 10

-Kỹ năng tự nhận thức: nhận thức về sự nguy hiểm của bệnh lây qua đường tiêu hoá (nhận thức về trách nhiệm giữ vệ sinh phòng bệnh của bản thân)

- Kỹ năng giao tiếp hiệu quả: trao đổi ý kiến với các thành viên của nhóm, với gia đình và cộng đồng về các biện pháp phòng bệnh lây qua đường tiêu hoá

-Động não

- Kỹ năng tìm kiếm sự giúp đỡ khi có dấu hiệu bị bệnh

- Quan sát tranh

- Kể chuyện

- Trò chơi

Trang 11

- Kỹ năng cam kết thực hiện các nguyên tắc an toàn khi bơi hoặc tập bơi

- Thảo luận nhóm

- Đóng vai

-Thực hành

Trang 12

Ghi chú

-Kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin

về nguyên nhân làm nước bị ô nhiễm

-Kỹ năng trình bày thông tin về nguyên nhân làm nước bị ô nhiễm

-Kỹ năng bình luận, đánh giá về các hành động làm nước bị ô nhiễm

-Quan sát

và thảo luận theo nhóm nhỏ

- Điều tra

Bài 28: Bảo vệ

nguồn nước Kỹ năng bình luận đánh giá về sử

dụng và bảo vệ nguồn nước

-Kỹ năng trình bày thông tin về việc

sử dụng nguồn nước

- Điều tra

- Vẽ tranh

cổ động

Trang 13

- Kỹ năng xác định giá trị bản thân trong việc tiết kiệm, tránh lãng phí nước

-Kỹ năng đảm nhận trách nhiệm trong việc tiết kiệm, tránh lãng phí nước

- Kỹ năng bình luận về việc sử dụng nước

-Thảo luận theo nhóm nhỏ

- Vẽ tranh cổ động

Bài 29: Tiết kiệm

nước

Bài 35: Không khí

cần cho sự cháy

Kỹ năng bình luận về cách làm và các kết quả quan sát

- Kỹ năng phân tích, phán đoán, so sánh, đối chiếu

- Kỹ năng quản lý thời gian trong quá trình tiến hành thí nghiệm

Thí nghiệm theo nhóm nhỏ

Trang 14

- Kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin về các hành động gây ô nhiễm không khí

-Kỹ năng xác định giá trị bản thân qua đánh giá các hành động liên quan đến ô nhiễm không khí

- Kỹ năng trình bày, tuyên truyền

về việc bảo vệ bầu không khí trong lành

-Động não (theo nhóm)

- Quan sát theo nhóm nhỏ

- Kỹ thuật hỏi, trả lời

Thảo luận theo nhóm nhỏ

Trang 15

- Kỹ năng trình bày về các việc nên và không nên để bảo vệ mắt

-Kỹ năng bình đẳng về các quan điểm khác nhau về việc sử dụng ánh sáng

-Chuyên giaBài 49: Ánh sáng

- Kỹ năng giải quyết vấn đề liên quan đến dẫn nhiệt, cách nhiệt

Trang 16

- Kỹ năng giải quyết vấn đề liên quan đến dẫn nhiệt, cách nhiệt

- Thảo luận nhóm về sử dụng an toàn tiết kiệm các nguồn nhiệt

- Điều tram tìm hiểu về vấn đề

sử dụng nguồn nhiệt ở gia đình

và xung quanh

Trang 17

-Làm việc nhóm

- Thí nghiệm theo nhóm

- Quan sát, nhận xét

-Làm việc nhóm

- Sưu tầm, trình bày sản phẩm

Trang 18

-Kỹ năng khái quát, tổng hợp thông tin về

sự trao đổi chất ở thực vật

- Kỹ năng phân tích, so sánh, phán đoán

về thức ăn của các sinh vật trong tự nhiên

- Kỹ năng giao tiếp và hợp tác giữa các thành viên trong nhóm

-Làm việc nhóm

- Thí nghiệm

- Quan sát, nhận xét

-Trình bày 1 phút

- Làm việc theo nhóm

Trang 19

- Kỹ năng phân tích, phán đoán và hoàn thành một chuỗi thức ăn trong tự nhiên

- Kỹ năng đảm nhận trách nhiệm xây dựng kế hoạch và kiên định thực hiện kế hoạch cho bản thân để ngăn chặn các hành vi phá vỡ cân bằng chuỗi thức ăn trong tự nhiên

-Làm việc nhóm

- Suy nghĩ, thảo luận cặp đôi

- Chia sẻ

Trang 20

Ghi chú

Chủ đề: CON NGƯỜI VÀ SỨC KHOẺ

Kỹ năng trình bày suy nghĩ của mình

về các quan niệm nam và nữ trong xã hội

- Kỹ năng tự nhận thức và xác định giá trị của bản thân

- Làm việc nhóm

- Hỏi - đáp với chuyên gia

Trang 21

- Đảm nhận trách nhiệm của bản thân với mẹ và em bé

- Cảm thông, chia sẻ và có ý thức giúp đỡ phụ nữ có thai

- Quan sát hình ảnh

- Trò chơi

Trang 22

- Kỹ năng tự nhận thức những việc nên làm và không nên làm đẻ giữ

vệ sinh cơ thể, bảo vệ sức khoẻ thể chất và tinh thần ở tuổi dậy thì

- Kỹ năng xác định giá trị của bản thân, tự chăm sóc vệ sinh cơ thể

- Kỹ năng quản lý thời gian và thuyết trình khi chơi trò chơi "Tập làm diễn giả" về những việc nên làm ở tuổi dậy thì

- Động não

- Trình bày 1 phút

- Trò chơiBài 8 Vệ sinh tuổi

dậy thì

Trang 23

- Kỹ năng phân tích và xử lý thông tin một cách hệ thống từ các tư liệu của SGK, của GV cung cấp về tác hại của chất gây nghiện.

- Kỹ năng tổng hợp, tư duy hệ thống thông tin về tác hại của chất gây nghiện.

- Kỹ năng giao tiếp, ứng xử và kiên quyết từ chối sử dụng các chất gây nghiện.

- Kỹ năng tìm kiếm sự giúp đỡ khi rơi vào hoàn cảnh bị đe dọa phải sử dụng các chất gây nghiện

- Lập sơ đồ tư duy

- Hỏi chuyên gia

- Kỹ năng xử lý thông tin, phân tích, đối chiếu để dùng thuốc đúng cách, đúng liều, an toàn

- Quan sát hình ảnh

- Trò chơi

Trang 24

- Kỹ năng xử lý và tổng hợp thông tin để biết những dấu hiệu, tác nhân con đường lây truyền bệnh sốt rét

- Kỹ năng bảo vệ và đảm nhận trách nhiệm tiêu diệt tác nhân gây bệnh và phòng tránh bệnh sốt rét

- Động não/Lập sơ

đồ tư duy

- Kỹ năng tự bảo vệ và đảm nhận trách nhiệm giữ vệ sinh môi

trường xung quanh nơi ở

Trang 25

- Kỹ năng phân tích, đối chiếu các thông tin về bệnh viêm gan A

- Kỹ năng tự bảo vệ và đảm nhận trách nhiệm thực hiện vệ sinh ăn uống để phòng bệnh viêm gan A

- Hỏi đáp với chuyên gia

- Quan sát và thảo luận

- Kỹ năng hợp tác giữa các thành viên trong nhóm để tổ chức, hoàn thành công việc liên quan đến triển lãm

- Động não/Lập sơ

đồ tư duy

- Hỏi - Đáp với chuyên gia

- Làm việc nhóm

Trang 26

- Kỹ năng xỏc định giỏ trị bản thõn,

tự tin và cú ứng xử, giao tiếp phự hợp với người bị nhiễm HIV/AIDS

- Kỹ năng thể hiện cảm thụng, chia

sẻ, trỏnh phõn biệt kỳ thị với người nhiễm HIV

- Trò chơi

- Đóng vai

Bài 17 Thái độ với

người nhiễm HIV/

cơ bị xâm hại

- Kỹ năng sự giúp đỡ nếu bị xâm hại

- Động não

- Trò chơi

- Đóng vai

- Chúng em biết 3

Trang 27

- Kỹ năng phân tích, phán đoán các tình huống có nguy

cơ dẫn đến tai nạn

- Kỹ năng cam kết thực hiện đúng luật giao thông để phòng tránh tai nạn giao thông

Trang 28

Bài 31 Chất dẻo

Bài 32 Tơ sợi

- Kỹ năng bình luận về cách làm

và các kết quả quan sát

- Kỹ năng giải quyết vấn đề

Chủ đề: VẬT CHẤT VÀ NĂNG LƯỢNG

Trang 29

- Kỹ năng tìm giải pháp để giải quyết vấn đề (tạo hỗn hợp và tách các chất ra khỏi hỗn hợp)

- Kỹ năng lựa chọn phương án thích hợp

- Kỹ năng bình luận đánh giá về các phương án đã thực hiện

- Thực hành

- Trò chơiBài 36 Hỗn hợp

Bài 38-39 Sự biến

đổi hóa học (2 tiết)

- Kỹ năng ứng phó trước những tình huống không mong đợi xảy ra trong khi tiến hành thí nghiệm (của trò chơi)

- Quan sát và trao đổi theo nhóm nhỏ

- Trò chơi

Trang 30

- Kỹ năng biết cách tìm tòi, xử lý trình bày thông tin về việc sử dụng chất đốt

- Kỹ năng bình luận, đánh giá về các quan điểm khác nhau về khai thác và sử dụng chất đốt

- Động não

năng lượng gió và

năng lượng nước

chảy

- Kỹ năng tìm hiếm và xử lý thông tin về việc khai thác, sử dụng các nguồn năng lượng khác nhau

- Kỹ năng đánh giá về việc khai thác, sử dụng các nguồn năng lượng khác nhau

- Liên hệ thực

tế thảo luận

về sử dụng năng lượng gió và nước chảy

- Thực hành

Trang 31

- Kỹ năng ứng phó, xử lý tình huống đặt ra (khi có người bị điện giật/khi dây điện đứt…

- Kỹ năng bình luận, đánh giá về việc sử dụng điện (tiết kiệm, tránh lãng phí)

- Kỹ năng ra quyết định và đảm nhận trách nhiệm về việc sử dụng điện tiết kiệm

- Động não theo nhóm

sử dụng an toàn, tránh lãng phí năng lượng điện

- Điều tra, tìm hiểu

về việc sử dụng điện ở gia đình

Bài 48 An toàn và

tránh lãng phí khi sử

dụng điện

Trang 32

- Kỹ năng tự nhận thức hành động của con người và bản thân đã tác động vào môi trường những gì

- Kỹ năng tư duy tổng hợp, hệ thống từ các thông tin và kinh nghiệm bản thân để thấy con người đã nhận từ môi trường các tài nguyên môi trường và thải ra môi trường các chất thải độc hại trong quá trình sống

- Quan sát

- Làm việc nhóm

- Trò chơi

Bài 64 Vai trò của

môi trường tự nhiên

đối với đời sống

con người

Chủ đề: MÔI TRƯỜNG VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

Trang 33

- Kỹ năng tự nhận thức những hành vi sai trái của con người đã gây hậu quả với môi trường rừng

- Kỹ năng phê phán, bình luận phù hợp khi thấy môi trường rừng bị hủy hoại

- Kỹ năng đảm nhận trách nhiệm với bản thân và tuyên truyền tới người thân, cộng đồng trong việc bảo vệ môi trường rừng

- Thảo luận

và liên hệ thực tế

Trang 34

- Kỹ năng lựa chọn, xử lý thông tin

để biết được một trong các nguyên nhân dẫn đến đất trồng ngày càng bị thu hẹp là do đáp ứng những nhu cầu phục vụ con người, do những hành vi không tốt của con người đã

để lại hậu quả xấu với môi trường đất

- Kỹ năng hợp tác giữa các thành viên nhiều nhóm để hoàn thành nhiệm vụ của đội "chuyên gia"

- Kỹ năng giao tiếp, tự tin với ông,

bà, bố, mẹ… để thu thập thông tin, hoàn thiện phiếu điều tra về môi trường đất nơi em sinh sống.

- Kỹ năng trình bày suy nghĩ, ý tưởng (bài viết, hình ảnh…) để tuyên truyền, bảo vệ môi trường đất nơi đang sinh sống

- Động não

- Làm việc nhóm hỏi ý kiến chuyên gia

- Làm phiếu bài tập

- Điều tra môi trường đất nơi đang sinh sống

Bài 66 Tác động

của con người đến

môi trường đất

Tiêu đề	Bài giảng tập huấn giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học-lớp 5-Khoa học-phần 1
Trường học	Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Khoa Học
Thể loại	Bài giảng tập huấn
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	440 KB