BÀI GIẢNG TÀI CHÍNH CÔNG TY ĐA QUỐC GIA

Cung cấp các kiến thức về quản trị tài chính của công ty đaquốc gia Multinational Corporations - MNC bao gồm:• 1 Các vấn đề cơ bản về quản trị tài chính của MNC; • 2 Quản trị rủi ro tron

Trang 1

GIẢNG VIÊN: ĐỖ THỊ HÀ THƯƠNG

KHOA TÀI CHÍNH – BUH

TÀI CHÍNH CÔNG TY ĐA QUỐC GIA

Trang 2

• Số tín chỉ: 3

• Thời lượng: 45 tiết (9 buổi học)

• Môn học tiền đề:

- Kinh tế vĩ mô;

- Tài chính doanh nghiệp.

GIỚI THIỆU MÔN HỌC

2 TS.Đỗ Thị Hà Thương

Trang 3

Cung cấp các kiến thức về quản trị tài chính của công ty đaquốc gia (Multinational Corporations - MNC) bao gồm:

• (1) Các vấn đề cơ bản về quản trị tài chính của MNC;

• (2) Quản trị rủi ro trong hoạt động của MNC;

• (3) Quyết định đầu tư của MNC;

• (4) Cấu trúc vốn và chi phí sử dụng vốn của MNC;

• (5) Hoạch định ngân sách vốn của MNC

MỤC TIÊU MÔN HỌC

Trang 4

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tài liệu ngoại văn

• Madura J (2015) International Financial Management 12th

ed Cengage Learning

• Eiteman, D.K., Stonehill, A.I và Moffett, M.H (2013).Multinational Business Finance, 13th ed., Pearson

• Eun, C S., and Resnick, B G (2012) International FinancialManagement, 6th ed., McGraw Hill-Irwin

• Shapiro, A C (2014) Multinational Financial Management.10th ed Wiley

Trang 5

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tài liệu tiếng Việt

• Nguyễn Thị Cành và cộng sự, 2013, Tài chính quốc tế,(sách dịch International Corporate finance – Mudura, 10th),NXB New Tech Park, Singapore;

• Bài giảng của giảng viên

Trang 6

Lịch học tập Tài chính công ty đa quốc gia

1 Tổng quan về tài chính MNC 10

2 Đầu tư trực tiếp nước ngoài 8 Thuyết

trình

3 Quản trị rủi ro tỷ giá của các MNC 10

4 Cơ cấu vốn và chi phí sử dụng vốn của

Kiểmtra

5 Hoạch định ngân sách vốn của các MNC 7

Trang 7

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH MNC

1.1 Khái niệm và sự phát triển của công ty đa quốc gia 1.2 Mục tiêu của công ty đa quốc gia

1.3 Các lý thuyết về kinh doanh quốc tế

1.4 Các hình thức kinh doanh quốc tế

1.5 Những cơ hội và rủi ro trên thị trường quốc tế

1.6 Mô hình định giá cho công ty đa quốc gia

Trang 8

3 Tại sao các công ty có xu hướng trở thành các MNC?

4 Động cơ, các lý thuyết giải thích động cơ và các hình thức

khi tham gia kinh doanh quốc tế (KDQT) của CTĐQG?

5 Cơ hội và rủi ro khi kinh doanh tại nhiều nước?

6 Luồng tiền và giá trị MNC so với 1 công ty nội địa như thế

nào?

7 Các yếu tố của môi trường tài chính quốc tế?

Trang 10

1.1 Khái niệm và sự phát triển của MNC

Trang 11

1.1 Khái niệm và sự phát triển của MNC

Trang 12

Một số MNCs lớn tại Mỹ

Nguồn: Forbes June 30, 2001 (Shapiro)

Trang 13

1.1.3 Cấu trúc của MNC

Theo cấu trúc các phương tiện sản xuất:

• MNC theo chiều ngang;

• MNC theo chiều dọc;

• MNC nhiều chiều (đa chiều.

Trang 14

Những người

tìm kiếm vật

liệu thô

Những người tìm kiếm thị trường

Những người tối thiểu hóa chi phí

1.1.4 Sự phát triển của MNC

Trang 15

• Khác biệt về hệ thống tiền tệ;

• Khác biệt về thể chế chính trị và kinh tế;

• Khác biệt về ngôn ngữ;

• Khác biệt về văn hóa;

• Khác biệt về vai trò của Chính phủ;

• Rủi ro chính trị.

Sự khác biệt trong QTTC của MNC và Công ty nội địa

Trang 16

• 1.2.1 Mục tiêu của MNC

• 1.2.2 Nhân tố cản trở mục tiêu của MNC

1.2 Mục tiêu quản trị tài chính của các MNC và các

nhân tố cản trở mục tiêu của MNC

Trang 17

1.2.2 Nhân tố cản trở mục tiêu của MNC

• Xung đột mục tiêu và lợi ích giữa cổ đông và nhà quản lý;

• Những cản trở từ vấn đề công ty con;

• Cách thức kiểm soát quản trị (mô hình quản lý).

Trang 18

1.2.2 Nhân tố cản trở mục tiêu của MNC

1.2.2.2 Những cản trở từ vấn đề công ty con

• Luật pháp: Các quy định về thuế, tỷ giá hối đoái, lãi

suất, chuyển lợi nhuận về nước;

• Môi trường: Các quy định về xử lý chất thải, chống ô

nhiễm môi trường của chính quyền địa phương;

• Đạo đức: Không có các tiêu chuẩn về hành vi kinh

doanh thống nhất cho tất cả các quốc gia.

Trang 20

1.2.2.3 Cấu trúc quản trị của 1 MNC

Độ lớn của chi phí đại diện có thể khác nhau đối với các kiểu quản trị của 1 MNC Có 2 kiểu quản trị phổ biến:

• Quản trị tập trung;

• Quản trị phi tập trung.

Trang 21

Quản trị tiền

mặt tại công ty

con A

Quản trị tiền mặt tại công ty

Nhà quản trị tài chính tại công ty mẹ

Mô hình quản trị tài chính tập trung

Trang 22

Quản trị tiền

mặt tại công ty

con A

Quản trị tiền mặt tại công ty

Vấn đề tài trợ

tại công ty con

A

Vấn đề tài trợ tại công ty con

Nhà quản trị tài chính tại công ty con B

22

TS.Đỗ Thị Hà Thương

Trang 23

• Các lý thuyết nhằm giải thích lý do tại sao các công ty trở nên

có động cơ mở rộng kinh doanh trên phạm vi quốc tế gồm:

- Lý thuyết lợi thế so sánh: Chuyên môn hóa làm tăng hiệu quả;

- Lý thuyết thị trường không hoàn hảo: Thị trường các yếu tốđầu vào phục vụ sản xuất không hoàn hảo;

- Lý thuyết vòng đời sản phẩm: Các sản phẩm có một chu kỳphát triển nhất định

Trang 24

Các MNC hoạt động KDQTT nhằm:

1 Tìm kiếm thị trường

2 Tìm kiếm nguyên liệu thô

3 Tìm kiếm sự hiệu quả trong sản xuất

4 Tìm kiếm tri thức

5 Tìm kiếm an toàn chính trị

Eiteman và các cộng sự, 2013, tr 13

Trang 25

1.4 Các hình thức kinh doanh quốc tế

Thương mại quốc tế

Cấp phép

Nhượng quyền Thành lập mới

Sáp nhập

Trang 26

1.4.1 Thương mại quốc tế (International Trade)

• Là hình thức đơn giản nhất của KDQT thông qua:

- Xuất khẩu: là hoạt động bán hàng hoá và dịch vụ

từ một quốc gia sang các quốc gia khác.

Trang 27

Là việc công ty chuyển quyền sử dụng tài sản từ các sáng kiếnkinh doanh do họ nghĩ ra thuộc tài sản lao động trí tuệ (bằngsáng chế, thương hiệu hoặc nhãn hiệu hàng hóa, bản quyềnhoặc bí mất kinh doanh) cho một công ty khác ở nước ngoài

mà không chuyển quyền sở hữu để đổi lấy mức phí hoặc lợiích khác

Ví dụ: Wall Disney đồng ý cho 1 nhà sản xuất hàng may mặc

tại Đức sử dụng hình ảnh chuột Mickey đang cười cho sản

1.4.2 Cấp phép (Licesing)

Trang 28

1.4.3 Nhượng quyền kinh doanh (Franchising)

Là việc một công ty cung cấp một chiến lược hay một cách

thức tổ chức kinh doanh gắn liền với các yếu tố mang tính thương hiệu cùng với sự trợ giúp và có thể là một khoản đầu tư ban đầu đối với người nhận quyền để nhận được các

khoản phí định kỳ

Trang 29

1.4.4 Liên doanh (Joint venture)

• Một công ty có thể thâm nhập thị trường nước ngoài bằngcách liên doanh với một công ty khác ở địa phương

• Một liên doanh là một doanh nghiệp được sở hữu và vậnhành bởi hai hay nhiều đối tác khác nhau

Được thành lập vào năm 1996, công

ty Honda Việt Nam là liên doanh giữa Công ty Honda Motor (Nhật Bản), Công ty Asian Honda Motor (Thái Lan) và Tổng Công ty Máy

Trang 30

1.4.5 Mua bán và sáp nhập (Mergers and Acquisitions – M&A)

MNC có thể xâm nhập thị trường quốc tế bằng cách mua lại

(acquisitions) một công ty đang hoạt động (tài sản, vốn, bộ

phận kinh doanh ) hoặc sáp nhập (mergers) với công ty tại

địa phương

Trang 31

Mua lại (acquisitions) là việc DN mua

lại toàn bộ hoặc một phần tài sản của

DN khác đủ để kiểm soát, chi phối toàn

bộ hoặc một ngành nghề của DN bị mua lại.

Sáp nhập (mergers) là việc một hoặc

một số DN chuyển toàn bộ, quyền và nghĩa vụ hợp pháp của mình sang một

1.4.5 Mua bán và sáp nhập

(Mergers and Acquisitions – M&A)

Trang 32

1.4.6 Thành lập mới (Greenfield Investment)

Các công ty có thể xâm nhập các thị trường nước ngoài bằng

cách thiết lập mới hoàn toàn các cơ sở kinh doanh (công ty

con, chi nhánh công ty) ở các nước khác để sản xuất và bánsản phẩm của mình

Trang 33

Yếu tố ảnh hưởng được quyết định lựa chọn loại

hình KDQT

 Môi trường văn hóa;

 Môi trường chính trị và luật pháp;

 Quy mô thị trường;

 Chi phí sản xuất và vận chuyển;

 Tài sản, nguồn lực của doanh nghiệp;

 Kinh nghiệm quốc tế.

Trang 34

1.5.1 Cơ hội trên thị trường quốc tế

• Cơ hội đầu tư;

• Cơ hội tài trợ.

Trang 35

Trang 36

Các dạng dòng tiền của MNC:

• MNC tập trung vào thương mại quốc tế

• MNC thực hiện thương mại quốc tế và các thỏa thuậnquốc tế

• MNC thực hiện thương mại quốc tế, các thỏa thuậnquốc tế và đầu tư trực tiếp nước ngoài

1.6 Dòng tiền của MNC

Trang 37

MNC chỉ có hoạt động thương mại quốc tế:

Trang 38

MNC vừa có hoạt động thương mại quốc tế, vừa có cấp phép vànhượng quyền:

Dòng tiền ra do nhận dịch vụ

Dòng tiền vào từ cung cấp dịch vụ

Trang 39

MNC có thêm hoạt động FDI

Dòng tiền ra do nhận dịch vụ

Dòng tiền vào từ cung cấp dịch vụ

Trang 40

Trang 41

Trang 42

Dòng ngoại tệ nhận được

không chắc chắn do điều

kiện kinh tế và chính trị ở

nước ngoài không chắc chắn

Sự không chắc chắn do tỷ giá trong tương lai

Sự không chắc chắn do giá trong tương lai

Trang 43

Tài chính quốc tế là sự di chuyển tiền vốn giữa các quốcgia gắn liền với các quan hệ kinh tế, văn hóa, chính trị,ngoại giao, quân sự giữa các quốc gia… giữa các chủ thểcủa các quốc gia và các tổ chức quốc tế thông qua việc tạolập, sử dụng các quỹ tiền tệ ở mỗi chủ thể nhằm đáp ứngnhu cầu khác nhau của các chủ thể trong các quan hệquốc tế.

1.7 Môi trường tài chính quốc tế

Trang 44

1.7 Môi trường tài chính quốc tế của các MNC

Các khách hàng nước ngoài

Các công ty con

ở nước ngoài

Thị trường đồng tiền Châu Âu

Thị trường chứng khoán quốc tế

Thị trường tín dụng Châu Âu và trái phiếu Châu Âu

MNC MẸ

Các giao dịch ngoại hối Xuất nhập khẩu

Xuất nhập khẩu

Phân phối chuyển tiền và tài trợ

Đầu tư ngắn hạn và tài trợ

Trang 45

Môi trường tài chính quốc tế bao gồm:

• Thị trường ngoại hối;

• Thị trường đồng tiền Châu Âu (thị trường đôla Châu Âu);

• Thị trường tín dụng Châu Âu;

• Thị trường trái phiếu Châu Âu;

• Thị trường chứng khoán quốc tế

1.7 Môi trường tài chính quốc tế

Trang 46

CHƯƠNG 3

TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO

TỶ GIÁ CỦA MNC

Trang 47

3.1 Tổng quan

3.2 Quản trị rủi ro tỷ giá của MNC

Nội dung

Trang 48

Mục tiêu của chương:

• Hiểu được các vấn đề cơ bản về tỷ giá hối đoái;

• Nắm được các kỹ thuật phòng hộ trên thị trường ngoại hối;

• Nắm được kiến thức cơ bản về ngang giá sức mua, ngang giá lãisuất;

• Hiểu được khái niệm và sự cần thiết phải quản trị RRTG của MNC;

• Nắm được khái niệm, cách thức đo lường và biện pháp quản trịrủi ro giao dịch; quản trị rủi ro kinh tế; quản trị rủi ro chuyển đổi

Trang 49

3.1 Tổng quan

• 3.1.1 Khái quát về tỷ giá hối đoái

• 3.1.2 Khái quát về các điều kiện cân bằng quốc tế

Trang 50

3.1.1 Tổng quan về tỷ giá hối đoái

3.1.1.1 Khái niệm

• Tỷ giá chính là mức giá tại một thời điểm đồng tiền của một quốc gia hay khu vực có thể được chuyển đổi sang đồng tiền của quốc gia hay khu vực khác

• Tỷ giá là giá của một đồng tiền được biểu thị thông qua đồng tiền khác.

• Ví dụ: 1 USD = 23.300 VND

1 GBP = 1,3030 USD

Trang 51

3.1.1.2 Đồng tiền yết giá, đồng tiền định giá

• Đồng tiền yết giá là đồng tiền có số đơn vị cố định và bằng 1 đơn vị.

• Đồng tiền định giá là đồng tiền có số đơn vị thay đổi, phụ thuộc vào quan hệ cung cầu trên thị trường.

• Ví dụ: 1 USD = 23.300 VND (USD là đồng tiền yết giá, VND

là đồng tiền định giá)

3.1.1 Tổng quan về tỷ giá hối đoái

Trang 52

Một số phương pháp yết giá trong

Ví dụ:

S(USD/SGD) = 1,3507

Trang 53

Có nhiều cách quy ước tỷ giá, nhưng trong chương trình môn học quyước tỷ giá như sau:

S(FC/HC)

- FC (Foreign Currency) – Đồng yết giá

- HC (Home Currency) – Đồng định giá

Ví dụ: S(EUR/USD) = 1,2560 hay USD1,2560/EUR

Niêm yết tỷ giá hối đoái 3.1.1 Tổng quan về tỷ giá hối đoái

Trang 54

Mức thay đổi giá trị các đồng tiền

54

3.1.1 Tổng quan về tỷ giá hối đoái

Trang 55

3.1.1.4 Phân loại

Căn cứ vào nghiệp vụ kinh doanh ngoại hối:

• Tỷ giá mua vào (bid rate) - Tỷ giá bán ra (ask rate);

• Tỷ giá giao ngay (spot rate) - Tỷ giá kỳ hạn (forward rate);

• Tỷ giá mở cửa (opening rate) – Tỷ giá đóng cửa (closing rate);

Căn cứ vào cơ chế điều hành chính sách tỷ giá:

• Tỷ giá cố định (fixed rate) – Tỷ giá thả nổi (floating rate)

3.1.1 Tổng quan về tỷ giá hối đoái

Trang 57

Hợp đồng tương lai (futures contract)

• Là hợp đồng chuẩn hóa giữa bên bán và bên mua về việc giao dịchmột lượng ngoại tệ tại một thời điểm nhất định trong tương lai với

mức giá được xác định tại thời điểm ký HĐ

3.1.1.2 Các hợp đồng hối đoái

Trang 59

Lãi suất

Thị trường hoàn hảo

Tỷ giá

3.1.2.CÁC ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG QUỐC TẾ

Lạm

Trang 60

Mục tiêu:

• Giải thích các điều kiện dẫn đến hình thành kinh doanh chênhlệch tỷ giá trên thị trường quốc tế và sự điều chỉnh tương ứngdiễn ra để phản ứng lại việc kinh doanh này;

• Giải thích lý thuyết ngang giá sức mua và sự ảnh hưởng của nóđến tỷ giá;

• Giải thích lý thuyết ngang bằng lãi suất và sự ảnh hưởng của nóđến tỷ giá;

• Hiểu được lạm phát và lãi suất tác động đến tỷ giá như thế nào

60

3.1.2.CÁC ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG QUỐC TẾ

Trang 61

Giả định: Thị trường cạnh tranh hoàn hảo

3.1.2.1 Quy luật một giá (Law of One Price - LOP)

Trang 62

Nội dung:

 Các mặt hàng giống hệt nhau ở các quốc gia khác nhau phải

bằng nhau nếu được yết giá bằng một đồng tiền chung.

62

Trang 63

Trong đó:

Pd: Giá của hàng hóa ở trong nước được tính bằng nội tệ

Pf: Giá của hàng hóa ở nước ngoài tính bằng ngoại tệ

S: Tỷ giá giao ngay giữa nội tệ và ngoại tệ

Trang 64

Cơ chế khôi phục LOP:

Chênh

lệch giá

Tương tác cung cầu

Mức giá cân bằng

Trạng thái cân bằng thị trường: Giá cả như nhau tại các

thị trường khác nhau

64

Trang 65

• PPP ban đầu được phát triển bởi nhà kinh tế học cổ điển David

Ricardo ở thế kỉ 19, sau đó được phổ biến rộng rãi vào nhữngnăm 20 của thế kỷ XX bởi Gustar Casel, nhà kinh tế người ThụyĐiển

• PPP là việc áp dụng quy luật 1 giá vào rổ hàng hóa giống

nhau để xác định tỷ giá giữa 2 nước.

• Quy luật 1 giá áp dụng riêng cho từng hàng hóa Quy

luật PPP áp dụng cho 1 rổ hàng hóa.

3.1.2.2 Ngang giá sức mua (Purchasing Power Parity - PPP)

Trang 66

Hình thức của PPP

3.1.2.2 Ngang giá sức mua

Trang 67

Ngang giá sức mua tuyệt đối

Nội dung: Tại một thời điểm, giá cả của rổ sản phẩm giống nhau tại

hai quốc gia khác nhau sẽ bằng nhau khi chúng được quy về một đồng tiền chung

Giả định:

• Thị trường hoàn hảo;

• LOP đúng cho tất cả hàng hóa và dịch vụ

Trang 68

Công thức

Trong đó

• SPPP(FC/HC): Tỷ giá giao ngay giữa nội tệ và ngoại tệ

• Pd: Giá của rổ hàng hóa trong nước

• Pf: Giá của rổ hàng hóa ở nước ngoài

Trang 69

Cơ chế khôi phục PPP: tương tự như cơ chế khôi phục của quy luật một giá: Thông qua hoạt động Arbitrage

 Khi PPP tuyệt đối bị phá vỡ  xuất hiện cơ hội kinh doanh chênh

lệch giá

 Hoạt động này khôi phục PPP tuyệt đối

Trang 70

The Economist, January 2018

Quốc gia

Giá tính theo đồng nội tệ

Giá tính theo USD

Tỷ giá tính theo PPP

Trang 71

Nội dung: Ngang giá sức mua tương đối cho biết mức thay đổi tỷ giá

trong một thời kỳ (gần) bằng mức chênh lệch về tỷ lệ lạm phát giữahai nền kinh tế

Ngang giá sức mua tương đối

• PPP tương đối thừa nhận sự không hoàn hảo của thị trường nên

giá của cùng 1 rổ hàng hóa ở các quốc gia khác nhau không nhấtthiết giống nhau khi được đo lường theo 1 đồng tiền chung

Trang 72

Trang 73

Định dạng
Số trang	178
Dung lượng	17,69 MB