Những vấn đề cấu tạo từ tiếng thái lan hiện đại

filebova, •khà nàng tièa tàag khong phài bao gio cùag tró thành sf kifn thì^c te eùa ngon ngù, aói dùng hon, càn phài phàn bift nhùng quy tic tòn tfi thfc té cùa ngón ngù nhu là tóng h

NGUTfiN TUOBG LAI

ìiWm VAU i;È CAU TAO TU

TIi:iIG T H i i LAU HIÉM LAI

Luan a n Pho' t i e n s i Ug5n ng{J h9c

(^Bàxj V ( i d | c c a c h )

f

SA UCi _ 1984

\{rj^

f: Gong trlnfe aòy durac v l ^ t dirai ai; khuyfn ^ ^ i c h

va g l u p da cua n h i ^ u nhà ngon ngG hoc V l f t ]fam# TriKTc h^t ziti lei dfn chuyen vlSn Hiaa Ifgoc» m § t

nhà ngon ngii hoc g i 8 u Iclnh nghifm, da tjLn t t n h h u ^ g dan va g i u p da chung t o l t r o n g moi bixcrc thi/c hl§n dt

t a l » Pho t i ^ n s i Phjm Dtrc Dtfcmg da t ^ o nhumg d l ? u k t

k i t n t 5 t nh?lt v? t h à i g l a n va vjlt chft cung nhtr dóng gop nhumg y Ici^n quy bou de chung t o l hoàn t h a n h t 5 t oóng t r l n h Chung t o i hàn h§nh duK^c Giao sur Ifguyln Tal C ^ g i u p hoàn chlnh bgn t h a o l?ln c u 8 i cùng

Hgoài r a chung t o i con n h ^ duyc si/ quan tsm giup da cua pho t i ? n a l ngon ngur h^c Lién x6 J u r i Jac^plGvich Plam Cac d^ng chf Nguyln Chf Thong, 'fr^-nh Dlfu Thln

va Mai V&n Bao da het long cung c^p va kl&m t r a phìin

t u l i § u de v i e t cong t r l n h này» Gong t r l n h cung t i ? p

t h u duac nhieu y Icien dong gop r a t bo i c h cu3 cac ) nhà ngon ngur hoc s a u i Giao air Vi§n a l Wguycn Khanh

, Toàn, Giao air Hoàng Tu§, Giao air Nguyen VSn Tu, pho

*- * / ^ ^ ^ * ^ ^ " " ^ ^^^ Chàu, pho t i e n a l Hoàng Tr9ng P h i ^ n ,

^ l ^ \ j ^ pi^ó t i f n a l Hoàng Thi Chiù, pho tié'n a l Nguyen L n l ,

A ^ _ ^ ' P^^ t i ^ n a l Dinh Vàn DiJc, pho t i ^ n s i Diop Quang

/ ^ a n , dftng c h i Hoàng Van Mi, pho t i ^ n a l Nguyen V^n

l T a l , pho t i ^ n a l Nguyen Thiyn G i a p , d^ng ohi Jguy*n Gao Dam, cac dftng c h i t r o n g t o b§ mon Ngon ngìi iChoa Hgur Vàn triròng Dji hoc Tong h^p Ha n ^ i , va a§ t s 8 cac g i a o aur pho t i ^ n a l cua Vi§a Ngon ngu- hoc»

Chung t o i x i n ch.-.n thành cam on aur giup da r ? t quy bau curi cac nhà ngon ngu» h j c t r e n va hy vong x

r i n g aau khi cong t r i n b d i ^ c cong b8 chung t o i vZn

t i ^ p ti^c nhin du^c nhumg y Ici^n dong gop -nai d'

l a y do làm ca s a cho v l § c hoàn chlnh thèm conr

t r l n h vB sau này»

Nguyen Tiiong i j i i

^

' • S '^*^ ^

! • « ehi tfnh nhiiag tae pha eó t£nh chit tta^c s^ ««hien e

t k l ehunc ta co the cho ràn« v i f e n^hien cuu tien« Thai lan ofe

mai Ut dàu tvt nhtin« nàa ba «tìcri trof I f i day, Tuy vfy^ trtfdc 4!

da tiing co Bft «6 Itfyng t o lón cac tae pham Tiat • • tiaag Thii lan» Khxrng nhfing tae phan này chi don thuan l a oae cuon aaeh e

c v , cac bài bao dtf^rc v i e t nhin aiéu t i t i e n « Thii l a « aao cho nhun« n«tìtfi eù dfii« c6 t h i t^ h9c va làm quen du^c v<5i t i e n * Thai l a n , Th^c ra do' l à nhùng cuon sàch ty h9c, nhun« cuon t^

dlén thBus dyng nhiing t à i l i i u g i ó i t h i e u n«5 pha'p Thii lan à

me d9 hieu b i e t ban dàu Nh5n« tàc già c & cac cuon aach này

hau hét khong phài l à nh5ng nhà ngSn ng5h9e va v i vfy cong tri; cua h9 khong giup nhleu cho v i f c nghien ciiu tieng Tha'i l a n

^ B^t dàu txt nhong n à ba «acri c{m the k^ uày, chilng ta «nói

thay xuat hien eac ta'c pham nghien «mi t i e n g Thai lan c^^ nh5n< nha ngon^ngtt hfc nhtf F Martini, M, Haae, F A Lenon - Orjil

T v Can day nhat, ké tò nà« i 9 6 0 , cac nhà ngon ng5 h9c Liàa

xc da dua ra « f t l o f t cong trlnh nghien cttu ri t i e n g Thai lan 1 nghiem tuo rat nhtìng ten t u o i nhtf Ju Ja Plam, L M, Morer,

JU M Oxipov, M P F<«lcheva, Ju L Blagolavova, v v

Gang ngay eang xuat hifn nhièu cong trình khoa hfc « i àu vào tniig van de c^ the eia t i e n g Tha'i l a n Phài nói ràng hifn nay

t i e n g Thai lan dang t r é thành « f t doi tuyng hap dàn nhieu nhà ngon ngahfe So Itì^ng ngadi nghiei» cUu bao gÒm ngu^i Thài l a n ,

^at liUi, ng«cti Phap, ngu^i IHJC, n g u k Hga, ngtf^ Nhat, nguòi 1^ thufc cac tning tà> nghien cma khac nhau tren the ^ i ó i Cac cong trinh e«a hf khong nhung co nhieu dóng góp cho v i f c nghien cuu ngon ngtì h f e , ^ con l à ccf eó khoa hfc cho cong tàc ttoic t i 5 , dfjr t i e n g Thai l a n

^ Trong nh5ng van dà khoa h9c ve t i e n g Thài lan den nay vàn con co nhung van de bà trong va cSng eó nhieu vàn dà càn dà.g phal dtf^c nhin nhfn I f i DÒ l à l e duong nhien cìia cong v l f c nghi

ctfu dang a giai dofn ban dàu eùa no Cac vàn de ve t« lue dàu dtf^c nhl(c dea trong cac tài lifu nieu ta tieng Thai lan Bacche

eó cong trinh chuyen n^^ien eóu ve vàn de này Gàn day cac nhè nghien ctfu Lien zo dà eó y tfaóc bù làp cho trong dò» lift so bì

I M O va sach di dà eap den nhSag vàn de thufc phfm vi nghien et

tu èva tieng Thai lan DÓ là nói den vifc nghien ctìu tu nói ci Heu zet rieng ve mj^t nghien cvtu cac vàn de ve càu tfo tu cua tieng Thai lan thi vàn de này 3ifi càng £t du^c chu y den màe d

no la vàn de aau chót cùa viec nghien cuu tu Ro ràag cho den chung ta khong tim thay cong trinh bàn mft cach co hf thóng ve nh\?ng vàn de eàu tfo tu cùa tieng Thai lan neu khong ke den co

B&B 1969 Tàt nhien, de viet cong trlnh này Ju M Ozipov dà phài thaa khào nhuag ahfn zót ve vàn de càm tfo tu nim rài rac trong cac cong trlnh truóc do Nhihkg nhfn zét này khong nhung khong eó hf thong aà con eó nhièu s^ gàn ghóp nhùag dàc trUng ngon ngU phvfong Tay vào tieng Thai lan SÓ là le dacfeig nhien khi càe tàc già phttcng Tày này viet cac cong trinh cùa minh '

lan càn phài ti; hfc va n ^ dtì^c tieng Thai lan vi vfy, eàng Vfeh ra du^c nhttng net tUcfng i2ng giua hai ngon ngti bao nhieu t

•ang de hfc bay nhieu a^e dù nhuag net tuong ung ày là gti9ng

•Pf tfa thoi va khong thufc ve bàn chat eùa ngon ngtf Già tri eua chung ehi la phfc v^ cho mft offc dlch thy« tien aà t h ^ tiea òr day cùng chi là tfafe tien hfn che Cóag trinh cùa J« M Ozipov tuy dà co nhieu co g^ng kh^c phfc nhùng thieu -tot này ahvtng vàn con sft aó vàn de càn phài dvt^c bàn lufn thea

VÓI tinh hinh nhu vfy, vlfc ch9n de tài nghien ciiu nhùng vàn de càu tfo ttf cùa tieng Thai lan là càn thiet iiiy là vàn

de cho phép ta khàm pha dvT^c nhùng d|c trung co bàa cùa tieng Thai lan Thyc vfy, muon hieu biet du^e nhibtg d^c diem bàn cha1

•àn de ve tu aà ó day quan trfng nhàt là vàn de càu tfo tu*

DUa vào cac quan diem tren, cong trinh này khong chi neu len hinh thtìc va ed che càu tfo tu ma con de cfp tói cà mot si

vàn de thuoc ve ngtì nghla va ng5 phap lien quan tói co che eà^ tfO tu DÓ là «^ phat trien ngu nghla eùa tu va cac y nghla n^ phap cua tu Ig5 nghxa là vàn de rat quan tr9ng doi vói càu ti

tu tieng Thai lan Doi vói tieng Thai lan thi vàn de càe y ngl

tu v^ng ngu phap cùa tu khong he tàch biet vói nhung vàn dà ci tfo tu Cae y nghla tu v^iig ngu phap cùa tieng Thai lan du^e 'zac Ifp va the hifn theo cài ecf che càu tfo tu va bang •*«i'*»>£ i r\ càu tfO tu nhat d^nh

Viet cong trlnh này chung toi khong co tham vfng giài qu3

ti al tàt cà nhùng vàn de du^c neu Chung toi chi thye hifn a^ eàch di aói trong vife giài quyét nhung vàn de ve eàp tfo tu tieng Thai lan

Gong trlnh này d^a vào m^t khói lu^ng ngU lieu càn va dù cho viec chung minh, miéu tà, khai quàt ve aftt ly lufn, quy't^ càu tfo tu

Tlen^ Thmi lan là m^t ngon ng5 thu^c lofi hinh ddn l^p, Ttì làn

cac nhà nghien cóu da nh|n thay co nhiing (5|c diem mói I4 va ly thu chiJa dyng trong cac ngon ngU thu^c loai hinh này Nhin chung

co hai lofi y kien: Co nhtìng nhan xet qua cudng dieu tinh d^c thù lam cho ngifcfi d9c nhfn thay cac ngon ng5 d(tt lap là nhdng ngon ng3 hoan toan mcfi If, hoan toan khac vói pV^itng ngon ng5 khac va tàt nhien chung co the co nha5ng diem khac v<Ji nhung ly lufn dfi ctf(tng» Lfi co nhUng nhan zét khac thi co g^ng gò ép tàt cà nhung d^c trUng cua cac ngon ngU thu§c lofi hinh khac ma khong dem zia

gi tcfi nhUng net rieng d9c dào cua lofi ngon ngU don Ifp uà xihung net d9e dao nay ee lam phong phu them nhung ly luan dfi cxtcmg»

IThung cong trlnh nghien cUu ve tieng Thai lan tu truóc tói nay hau het deu theo m^t trong hai tien M Ó n g tren» Ngay tàc pham cua Ju* M* Ozi por tuy dà co g^ng nhin khach quan nhung vàn khong

tranh khòi cach nhin cùa ngUcfi hàn ngU in lu» Ngoài ra cac cong trinh vi thien ve mft mieu tà dong dfi nen it chu tr9ng m^t cach thich dang den m&t l^ch dfi n|c dù nhieu lue nhUng vàn de hifn dfi cùa tieng Thai lan càn du^c ly giài bÀng l^ch su mói dem *den ket qua»

Cong trinh cùa chung tei du^c thùa hucfng nhUng kinh nghifm cùa ngUcri di truóe de lfi» Chung toi se kh^c ph^c nhung thieu

iót aà nhvbg cong trinh truóc dà m^c phài de nhfn thuc va ly

giài khach quan nhUng d^c diem bàn chat cùa tieng Thai lan*

Chung tei nghien cUu tieng Thai lan xuat phat tu chinh bàn thaa tieng Thai lan« Gong trinh cùa chung toi trong khi d ^ vào ly

lufn dfi cUdng de giai quyet nhUng vàn de cy the cùa tieng Thai lan thi dong thòri cung muon góp them m^t vài hifn tu^ng co the làn cho ly lufn dfi cu<nig phong phu them Vifc vfn d^j:ig va bo M m g

Bay khong àp d^t» Tieng Thai lan von là lofi ngon ngU ddn Ifp

co nhieu d^c diem khac biet so vói cac ngon ngU thu9c cac lofi

hinh khaca Tuy vay^ nhUng d§c diem cùa tieng Thai lan cung khong the lam cho tieng Thai lan tre/ thanh m9t ngon ngu khac hàn cac

ngon ngU khac* Dieu qtmn tr9ng cf day la tu nhung dgc diem rieng cua tieng Thai lan ta ae thay nhUng vàn de ma ngon ngU h9c dai

cUdng da neu lfi du^fc the hien ò m9t dfng khac so vói cach nhin

tmióc day

De giài quyet de tài này chung toi d\^a vào nhUng quan nifm

va mft BO phuoing phap c^ the trong auot qua trinh làm vife nhu sau:

1- Truóc mft doi tu^ng nghien cUu là tieng Thai lan chung toi phal luon luon tuàn theo mjt nguyen t^c là phài xuat phat

tu nhung d|c diem bàn chat nhat eùa tieng Thai lan de giài quyet

y càe vàn de theo dùng vói tinh càm ngon ngu cùa n g u ^ bàa ngi3 fiièu này eó nghla ràng nguói nghien cuu phài xuat phat tu chlnh bàn thàn doi tu^fng nghien ctfu de xem xét càe vàn de va giài %

quyat ehùng m^t cach khach quan khong b^ ành hudng bòi nhung

eàch ly giài dà co è nhUng ngon ngu khac va làa the nào dò de

eàch giài quyet cùa minh du^c nguói bàn ngU tiep nhfn m9t cach t^ nhien khong thay gó ép, àp d|t fiièu này qua là rat khó khftn doi vói Bft so nhà nghien cUu n ^ ó i phuctag Tay va chàu lu

Truóe ajt ngon ngu phuctog Dong mói If hf thuctog giài quyet tran

•cr SÓ ket qua nghien cUu càe ngon ngU phucfng Tày Do dò càe

ngon ngu phuctog Dong, trong dò co tieng Thai lan, du^c aleu tà dfp khuon thoo cac ngon ngi5 phuong Tày va, nhu vfy thye chat;, nhUng d|c diem riéng bift cùa tieng Thài lan chUa du^c giài %

quyet, Hfn che này, cac nhà nghien cUu Lien x6 cùng dà nhfn thay

Theo chung tói, dieu mau chot trong khi nghien c\iu tieng

Thai lan là tieng Thài lan thufc lofi ngon ngu don Ifp khong

blen hóa hinh thai Nguói Thài lan nói là xuàt phat tu nghla cùa tu^ trong khi dò nghia cùa tu lfi dua vào nghla cùa càe yeu to tfo thành C9ng vói nghla cùa càu truc Do dò khong the làc d|nh van de càu tfo tu di/a rmmxamxÉàx tren vàn de bien hóa hinh thai

ma phai dUa vào nghla cùa tiìng yeu to tfo nen càu truc cjng vói nghla cùa cà càu truc Ro ràng vàn de nghia là vàn de rat quan tr9ng doi vói m^t ngon ngu khong eó cach bieu dft bang bien hóa hinh thai nhu tieng Thài lan Phài xuàt phat tu nghla va lay

nghla^làm ecf aò de tia thUc chat anxxxaxta cùa cac vàn de càu tfo tu tieng Thai lan

2- le't tieag Thài lan mft aàt doi Ifp vói lofi ngon ngU

bien hinh va aàt khac doi Ifp vói nhUng ngon ngu don Ifp khac

nh tieng Vift

Vlfc 80 sành doi ehieu giUa tieng Thài lan vói càe ngÓn

ng5 khac lofi hinh va vói tieng Vift cùag lofi hinh cho phóp

phat hifn nhung net t u ^ dÒng va d&e bift, trành du^e nhung

gUjtag óp va BO phong càe d^c trUng ma bàn thàn tieng Thài co

'dfe trung rieng

3- Tieng Thai lan là mjt hf thong trong «ó co nhung aói

quan hf rat chfit che giUa càe yeu to Cac yeu tÓ trong hf thóng này dUfe x<p xep thoo nhUng càp df khac nhau va nhung d^e

dlea cung ntau sy tòn tfi cùa aft yeu tÓ co s^ ràng bufo làn

nhau Yi vfy „ ly giài cho mfi hifn ttiyng va d|c diem cùa vàn

de eàu tfo tu tieng Thài lan nguòi nghien cuu phài nia bit

du^e càe mói quan hf càn thiet va biet d ^ vào ehùng aà phat

hifn vàn de Co the nhUng d|c diem cùa yeu tó này se là co so cho mf xuat hifn nhung dSc diea cùa yeu tó kia

p i «» coi "tieng Thai lan là mft he thong thong nhat va

eó^nhung mói quan hf ch|t che ben trong'thl hien nhien ehùng ta phài thùa nhfn tinh phàt trien cùa hf thong Khong the xe't tieng Thai lan nhu là mft hf thong chet cxtng ngay cà khi xót nò è màt dong dfi.^BÓl vi tàt cà nhung hifn trfng cua tieng Thài lan là ket qua cùa mft qua trinh bien doi va phat trien theo huóng hoàn thien va chuan mUc Neu ehùng ta khÓng luu y tói aàt l^ch eù thi nhat d^nh chung ta ee khó phàt hien du^c nhung d|c'diéffi cùa tieng Thai lan va khó ma giài quyet thàu dao càe hien tu^n^, ngÓn ngU xày ra trong^tieng Thài lan vi le dò màc dù cong trlnh này nhèm giài quyet cac van de hifn dfi nhiing no'vàn giành mft su l\Ju y

thlch dàng ve màt l^eh eù Quan diem vfn dfn^ va phàt trien phài thàu trift trong ly giài ca che càu tfo tu tieng Thài lan

D»^ vào eàe quan diem tren» cong trinh này khong ehi neu len hinh thùe va co che càu tfo tu ma con de cfp tói cà mft so vàn de thufe ve ngu nghla va ngu phap lien quan tói co che eàu tfo tu DÒ là sv phàt trien ngu nghla cùa tu va cac y nghla ngu phap cùa tu MgU nghla là vàn de rat quan trfng doi vói càu tfo

tu tieng Thài lan Doi vói tieng Thài lan thi vàn de càe y nghla

tu v ^ ^ ngu phàp cùa tu khong he tàeh bift vói nhung vàn de càu tfO tu càe y nghla tu vyng ngu phap cùa tieng Thài lan du^c

•xac Ifp va the hifn theo cài co che càu tfo tu va bang nhùng don v^ eàu tfO tu nhàt d^nh»

Viet cong trinh này ehùng tói khong eó tham Tfng giài quyet

ti al tàt cà nhung vàn de du^c neu Chung toi chi thye hifn aft eàch di aói trong vifc giài quyet nhùng vàn de ve càp tfo tu

tieng Thài lan

Gong trinh này dya vào mft khói lujrng ngU lieu càn va dù cho vifc chUng minh, miéu tà, khài quàt ve màt ly lufn, quy'tic eàu tfo tu

CHUONG I; DOM VI ClU TAO TtT

I Hinh v^ cùa tieng Thài lan

1 Hinh v^ cùa ngon ngU bien to va hinh v^ cùa ngon ngU detti Ifp

Mft trong nhùng vàn de càn phài nghien euu trong tieng Thài lancia vàn dS xac d^nh dem v^ càu tfo tu cùa tieng Thài laa TU tru^c tal nay cac nhà nghien cUu tieng Thài lan tùy a aUe df

khac nhau dà tùng nói den vàn He này Tuy vfy eó the nói vàn

de này vàn chUa du^fc giài quyet thàu dào càc nhà nghien cuu

tuy co dmig thuft ngU «hinh v^' (morpheme) nhUng vàn chUa trình bay tht?c day dù quan nifm cy the cùa hf ve hinh v^ Thài lan

•Hinh v^' là thuft n«u du^c càc nhà nghien cuu ngÓn ngtt hien to^su dfng de gfi don v^ cau tfo tu cùa lofi ngon ngù này Thuat ngu ^hinh ry cung du^fc su dfng trong khi nghien cUu ngÓn ngù do IfP Cac nha nghien cuu tieng Viet cùng dà dùng thuft ngù 'h^nh v^' de chi dota v^ eàu tfo tu cùa tiàng Viet Tuy vay, trong so eac nha Vift ngù hfc cùng co nhùng nguói trành dùn^ thuàt ngù

»hình ry ma dùng eàe thuft ngù nhu «yeu tÓ co n ^ l a % «tln hieu»,

•ttf to', 'nguyen v^' Tat cà nhùng thuft ngù này dùng de chi

Bhùag dola v4 aà mfl nguói deu thong nhàt dò là nhùng don v^ nhó tthàt co nghla dùng de càu tfo tu càc nhà nghien eùu tieng Thài lan cùag eó neu len nhùng quan alfa cùa minh ve «hinh v|» Thài

latt.^Trong aft bài bào, M F Foaicheva cho ràag 'hinh v^' là ddn T^ cua tu ho$c là tu ó trfng thai là mft d<to v^ khÓng the chia

nho ra du^rc nùa va eó y nghla nhàt d^ah Bà chia h i ^ v | tiàag

Thai laa thành hai lofi là «hinh v^ chlah to' va 'hinh v^ phf to' (ho§e 'hiah v | phài sinh')J^^ Tuy vfy sy phan bift này vàa

khóag du^e cf the va ehuàn zac

don

Troag euÓa 'Tliac Thàí, Jụ Jạ Plaa dà chia càe tu thành

tu don tlot va tu da tietj trong tu da tiet thi chia thành tu Aoi

va tu ghóp Vifc chia thành tu don va tu ghép là d ^ tren co so

•ó lu^ag chlnh ri»'tói neu tu chi eó mft chlnh tÓ (co phf tÓ kèa theo) thi dò là tu dtìn, con neu tu co tren aft chlnh tó thi dò

là tu ghóp Theo eàch chia eùa ong thi tu dùn bao gÒa cà nhùng tù^vay m u ^ hoàn toàn va nhùng tu khSng the phàn ra thành càc thành tó th^c Jụ Jạ Plam cùng col tu co hinh v^ chlnh tó va hiah vj phf tó là tu don Trong khi dò nhùng tu vay m u ^ hoàn toàn yà nhùng tu khóng the phàn ra thành càc thành tÓ thuc khong dugrc ong chi ra là chung co bao nhieu hinh v^ Do dò quan nifm

ve hinh vi trong tiSng Thài lan cùng khÓng dugrc neu len aft eàch

ro ràng.^ '

Hhà ngSn ngù hfc nguói Thài lan Prada Vpak^t llnpaxàn dà

chia von tu tieng Thài lan thành hai lofi là tu co bàn (khàa

• D B ) yà tu ghép TÙ ccr bàn là tu ma nguói Thài lan khSng the tàch

ra thành nhieu yeu tÓ dfc lap ghóp lfi ma thành Do là nhùng tu sSn co trong tieng Thài hoèc là vay m u ^ tu mft ngSn ngù khàc TU ghóp du^c^tfo thành bang cach ghóp nhùng tu co hka lfi vói nhau

de tfo thành mft tu eó y nghìa khàc vói tu ca bàn Bhùng tu kieu nhu /"dàa dàB_7 «den den' cùng du^c tàc già cho là tu ghépj vi tk theo tàc già dò là tu ghóp do nhùng tu co bàn co hUh thùe va y n«hia trùng l|p ghép lfị HhÙng tu vÓn là tu ghép cùa Pali va

lanxkrit tàc già cÙng cho là tu ghóp, vi dfi ^rat* kủ» Baa_7 'hoàng tú (/"rat^_7 'vuá - ^kù?» aaaj- •con')^ /^.et' fì"^' p'à?' xl?'jâ 'phù bà' (/-.et* t'iT'J' 'uhà giàú - /"p^ấr!?'

j ^ 'VV')» ••• ^ Tàc già này cùng khong niu r5 quan nlfa ve

Jìiev^tu^ JiztrìJ^. , M y Ì96I ^ U^j>Jf

hinh v^ trong cong trình cùa minh Tuy vfy qua càeh phàn chia nh, tren co the cho ràng tàc già coi «tu co bàn' nhu là aft don vi eau tfo tu va bàn thàn'tu co bàn' cùng là aft tu BÒng thói 'tu

ca ban' khong nhùng ehi trùng vói am tiet aà con eó the co nhieu

aa tiet

Jtt M Oxipov cùng co quan nifm tuong ty} nhU Prada Upaklt linpaxan Theo ong thi ÌmrÈtm± tieng Thài lan eó nhùng • tu lan

.dcto tiet' va nhùng 'tu don da tiet' Nhùng tu don don tiét là

nhùng tu don sSn eó trong tieng Thài lan rat it khi là gÓc ngoai Do^la nhùng tu nhU: rv&±J 'di'; /-ràk'.? 'yeu'; v.v c6n

nhung tu don da tiÓt thuòng là nhùng tu vay m u ^ va co the coi chung la mft don v^ hoàn chlnh; mft hinh v^, vi dft /"soa" sài" 7

•n«hi'» Z"p'a cónjr -duong dàu'^ v.v Vfy tu don là mft 'hinh"

n «<^ tiet' hofe là mft 'hinh v^ da tief khong the tàch ra tùng

bf phfn theo tu nguyàn Tàc già quan nifm hinh v^ là 'mft don vi y^nghla nho nhàt cùa ngÓn ngù'4^ Hay •hinh v^ là don v^ nhó nhàt cua cau truc ngon ngù tuong ùng vói mft ngù nghla nhàt d^nh^^^

^ Qua day ehùng ta thày thuft ngù 'hinh v^' du^c dUa vào ngSn ii«U hfc dfi cucmg truóc het là do ket qua nghien eUu ri càe don

n cau tfo tu va biàn dói tu cùa càc ngon ngù thufe lofi bien tÓ Sau nay khi nghien eùu càc ngon ngù thufe lofi don ifp thi mft

BO nha ngon ngù coi don v^ càu tfo tu cùa ngÓn ngù don Ifp duong nhien la hinh v^ Theo ehùng tÓi, chlnh dàc diem chung co bàn

nhat^cua don v| thufe hai lofi hinh ngÓn ngù này là don v^ dùng

«e cau^tfo tu nen vàn eó the coi ehùng dàu là hinh v| và^ tinh ìàm

hinh doi^voi tiÓng Thài lan cùng nhu vfy Tuy nhien, hinh v^ cùa tieng Thai lan vàn eó nhùng d|e trung rieag khàc vói hinh v^ cùa

( 2 ) JV M Oncn ^•^e-trv C4fffrcoà rt>aiiC<''.'^i4 ^LS

r'•01ULC/<*,^4^ A A t f x K t , , H'O'^f-^" J^' ) l i ^ ^ ^

^•c ^4enu

oàe Biroa agù M e a tó Trong càe agoa ngù bien tó thi h^»ii v^

eó khà aàac bloa dói hinh thài Dlèu này àp dfng eho càe chlah t(

•ao phf tó eÙBg nhu cho cà eàe bien tó Te aft y nc^da thi lofi hiah v^ bien to thuòng eó nghla phfm trù B O B khong bao giù oà eàl khà nàng dù^e dùng dfc Ifp nhu aft tu Cac *hinh v^ phf to' eùng khong the hoft dfng dfc ifp Trong khi dò (hinh v^ ehlnh tó

eó khà nfing hoft dfng dfc ifp thành tu trcva; nhùng hoàn cành nhà^

Doi vói ngÓB ngù don ifp nhu tieng Thài lan thi càc hinh v^ khong the bien dói ve hinh th^i do dò càe tu cùa tieng Thài lan khong bien doi hinh thài Da so càc hinh v^ eùa tieng Thài lan lì aft àm tiet va nhiou hinh vj, trong so này là do nhùng don v^ ngù nghla co kha n&ng hoft dfng dfc ifp tfo thành Mft so tuy khong <

eo khà nàng boat dfng dfc ifp nhUng bàn thàn chung khong bien dòj hinh thai cho dù ehùng dùng è r\ tri nào vói nhùng chùc nfing xogù phàp gì Tuy nhien tieng Thài lan cùng co mft so tu thay dói hlnl thuc ngù affi, chdng hfn mft so tu nhu saUt

^ r à i \ rèi , dSi , n&l^^J *^o, nao', vi dft

/"m * r&i*_7 *l«c aào» khi nào'

*^ / " f i ràlj' »làn nào ma (he)»

/"k»on d à i ^ 'nguòi nào ma (he al)' / ^ * o n n&l^J 'ngUc/i nào (ai)»

/*Bl*, iil*_7 ^^y» aay», vi df:

2 f t ' l * n i * ^ ^ / " t ' i ^ n i ' j r ^nal này, day»

/"ÌHILB n i ' ^ ' h ó m nay'

/ " B * B ^ , nan% ^ ' J 7 ' ' ^ d ò , day, vfy», v i dfX

ft'i'tAn^J 'cho dò'

/"Kn n à n ' ^ / '^ai *ó' / " t ' a " 5 a n ' _ 7 «Beu v f y ' /"t'a*oon'*nàn'^'neu nhu v f y '

^BOB*, non'» n u n * ^ ' k i a ' , v i df:

^ ^ n o a ' i j a l ^ ho^c /"nun^jjal^ 'kia kia'

£\*on Boa'_7 '««ucfi kia»

i f pài ban'* Bà? 'J ho^c / " p à i ^ ^ ầ? 'J

*dl vĩi Bhà' / ^ e ' e a " , e à ? ' ^ 'atatf', v i df:

/ * » c'ea" B l ' J T h o ^ / " e « à ? ' a i ' _ 7 'nhu v f y ' /"ềk' , c à ? ' ^ «BĨ^ ^ f , v i df» #«

/•cSk' t»i5* tal_7 *i.t phài chef /"cfi?' tai_7 'se chef

/ ^ a ^ , IJU^ 'nào, dị', vi df:

/niag k'on_7 ho|c /"lan k'ĩn_7(cị) ngUĨi nào dị'

Nhung day khong phài là nhùng hinh thùe bien doi hinh thài

khac nhau cùa tu,, bịi vi chiàngrat da dfng va khong tuan theo

aft he hinh nhat d^nh nào cà,

Tieng Thai la dà vay m U ^ rat nhieu tu cùa càc ngon ngù da

tiet nhu Pali vi lanxkrit Do dị vàn dà càu tfo tu cùa tieng

Thai lan se co nhùng diem khac vĩi càc ngĩn ngù don làp khac

Ta se thày hinh ành cùa tu Xn àu trong tieng Thài lan cho dù

hinh ành dị eĩ ắo mĩ den dàu Phài nhfn thày ring àm tiét trong

tieng Thài lan khong ngang nhau trong tu da tiet Dong thĩi hinh

v| éa tieng Thai lan khong tịn tfi hien nhien nhu trong tioag

chau In»

7Ị B|t y nghla thi hinh v^ tieng Thài lan là yéu tĩ aaag

Btafiag net nghla dà giàn hĩa so vĩi khi nị ĩ eUong v^ là aft tu

lliU Vfy hiah v|,,i^ day thfe chat ehi là aft tĩ h^p cuoi cùng óa

2 Vifc xàe d^nh hinh V4 trong tieng Thài lan

Hinh v^ tleag Thài lan dUfe zac 4 ^ nhu the nào? Van

dà này eùng chUa dUfe eac nhà nghien eUu tieng Thài lan trfc

tlep do ofp den Cac kien giài v» hinh v^ eùa tieng Vift dUfc cà

•nhà ngon ngù hfo bàn It^n eó the sol aaag vào vlfc xac d ^ hinh v^ tlong Thài lan Vfy oàe nhà Vift ngù hfe dà tranh lufn vói nhau nhu tho aào? Nhu trea da nói» t ^ càe nhà Vift B « Ù hfc eó dùn« nhùng thuft ngù khae nhau do chi don v4^^ cau tfo tu eùa tien Vift ahuac dàu thóng nhat coi don v| dò là don v^ nhà nhat eó y afilla va dùng de eau tfo tu Dloa khàc nhau cùa hf là ó cho cài

•ahó Bhat» eùa d<m v^ này là don dàu? CÓ the gfp ifi thành ba y klón saui

^ M

- Trung voi aa tiet

- CÓ khi trÙBg vói àm tiet, nhung cùng eó khi eó nhièu àa tiot

- CÓ khi trùng vói àm tiet, co khi co nhièu àm tiet, nhung eùng eó khi nhó hon cà àm tiét»

Hhin chung co su tranh luan giùa hai y kien: Mft ben cho

Bfi àm tiét cùa tlÓng Vift là hinh v^ ma nguòi tiéu biéu la

Nguyen Tài Can va mft ben cho hinh vi cùa tieng Viet khong chi trùng vói àm tiét ma con co the co tren mot àm tiét ma nguòi tiei; biou là I I Olobova Nguyen Tài càn cho ràng: 'Hinh v^ là don

VJ nhò nhàt, de» giàn nhàt ve mSt tó chùc ma lfi co già tr^ ve a§t ngù phap':^^ Theo tàc già «tiéng» là 6an v^ co dù cà hai dSc trung 'detta giàn nhàt ve màt tó chùc' va 'co già tr:^ ve màt ngù phàp*, do dò 'tieng' là 'aft don vj gÓc - mot hinh v^- cùa ngù phàp tiéng Vift'r^ 'Tiéng' tront, tieng Vift ve màt ngù aa thi (1) va (2) Nguyen lai Can, Ngù nhan tieng Viet Ha nfi, 1S75,

tr 1 1 - 1 3

trùng vói àa tlat cho nen «tleag» là aft lofi 'hinh tiet'» i, i fflebova cho ràng nhùng ngtfói dùng thuft ngù 'hinh tief dà qilan' Bifm y Bghla vói aft khàl nifa rat rfng» dò là y nghìa càu trùe Tae già khoag tàn thành vlfc gàn nhùng d|c truag eùa càc hiah vi cho nhÙBg yéu to khoag eó aft chat y nghla nào khàc ngoài y nghl eau truc Theo tàc già thi 'hinh tief phài là «aft don àa tiét

CÓ y nghla tu vyng ho§c y nghla ngù phàp nhu ^ ; molali ^n^yf

ièL,)t, aafc» ìà Uigc ri)» il» abSic» v.v khàc vói hinh vi là

•ahùng don v| gÒa hai ho^c hon hai àa tiet^ ri dft dùnir d<>k

Ì Ì M L Ì M » ìàjiÀki ichàa ohiétl^^) Tàc già khong tàn thàah quaa

nifm cùa nhùag ngucfi dùng thuft ngù 'hinh tief cho ràag bat ky

àm tiét khong eó nghia nào cùa tieng Vift^ ké eà àa tiét do vay auyii ngù àa, deu eó khà nàag tlèa tàng mang y nghla trong mft J

eàch dùng Cf the non ehùng là hinh v| BÒI vi thoo I I filebova,

•khà nàng tièa tàag khong phài bao gio cùag tró thành sf kifn

thì^c te eùa ngon ngù, aói dùng hon, càn phài phàn bift nhùng quy tic tòn tfi thfc té cùa ngón ngù nhu là tóng hòa toàn bf nhùag

moi quan hf tiÒa tàng giùa càc yéu tÓ ngÓn ngu vói nhùng khùynh huóng này ho§c khuynh huóng khàc tron^ qua trình phàt trien cu

ngon ng5 ma chUa tró thành quy t^c'.^'"^

TU tinh hinh ^nghien CTÌU tieng Viet trÓn day neu nhin vào

tieng Thài lan chung ta se co nhùng dành già xàc thi^c hon Phài

thùa nhfn là trong tiéng Thài lan cùng nhu trong tieng Viet cài

de^nhfn^thày nhat là àm tiét SÓ di mft so nhà Vift ngù hfc de

chap nhfn vifc dong nhat hóa giùa àm tiet va hinh v^ trong tieng Vift vi tiéng Vift ch^u rat nhieu ành huong cùa tiéng Hàn vÓn là aft thù tiéng cùng thufe lofi hinh don ifp Do dò so lufìig nhùng

tu eó nhièu am tiét vó nghla trong tiéng Vift khong lón lia daa

tcfi vifc nguói ta co the gò ehùng vào cài àp li^c chung coi aoi

àm tlit troag ehùng eùng dèu là mft hinh v^ Trong khi dò vifc

cua

tr 29

aiobova, May sur n^hj ve ^^ giói càc don vj

t^my tléng^et, 'Ngón ngù' So 4, 1975,

laa nay se g^p nhlou khó khan khi giài quyet truòng hop tién^x

Thai lan BÙI vi tiéng Thài lan eùng akU tiéng lào, tiéng Kh#

aa la nhùng ngon ngù ch^u nhièu ành huóag eùa tieng Pali va laa Xkrlt VÓn là nhùng thù tiéng thufe lofi bion tẹ Do dò tOag' ' Thai lan da tró thành mft thù kiéng pha trfn giùa don ifp va

bion tó Hinh v^ cùa nò eó hai lofi lón nhu sau:

1.- Nhùng hinh vi gióng vói hiah v^ cùa oàe ngÓa ngù hléa " tói tuêlà.nhùng hinh v^ ehlnh tÓ, tièn tÓ, h«a tÓ (day ehi khÓn

•o vi to aa thol) ChAng hfn tien tÓ / " s Ù ? ^ ^ 'hàe, l^eh (thlfp) hay^ tot» trong càc tu: /".ù?» p ' a p ^ «i^ch Bý(/"sủ» 7»tÓt

«tP'^- /-p'apV»cù chí)5 r ~ ? ' p'a slt'^ 'càu chàm ngon haý C/^sủ»^ »haý - /-p»a slf _7 «chàm ngon'); hofie hfu to /"ta 7

•«V» tinh» trong càc tu /"kà?' tàn jù?' tấsv'hiéu thào, long biet 011» (/-kà?.' tàn JÙ?'_7.hiéu thào, biot on')i /-sà"^ hai ^

taJT.tlnh dòng chi, tinh bf^', (^eà?' hai^,7'bfá)-,v.v Trong

5000 tu tu lifu có^khoàng 443 tu thufe lôi này, chiém khoàng CÌ 8,8% d i n xem thém phàn 'tu vay muon' trang iia, )

2.- Nhùng hinh v^ theo kiéu don lap va gÒm co hai lofi nhu:

- Hinh n b.^ng àm tiét: /-kln_7'?n'i /-k'Òn_7'nguòí;

Z-dị7'tot'^ /-kóf J^'àn'; /-kóp'jr.éch';

^- Hinh v| lón hcta àm tiét: /"sả' at'JT'sfch'; /"na li

kajr^dong ho»; / " ù f tà?' lùt'_7'tói tàp, lofn xá; /"krà-^

t»â_7.chfu ho«'8 Tk'fỉ' nÙn''J'»mlt'; /-k'fỉ' moij^.trfm'^

^ a) Hai àa t i é t : /"da ra_7 'ngoi s a o ' ; / ^ ? ' b ó f _7»phién lofB*^ /"kà?* b a j j ^ ' s f ^ d à a ' j /"Vả' mónj^'hoa aoa» t r a i t i a ' j / " h i ? ' laJT'tha thao»; / * k l ? ' l o f ^ ' d f c v f n g ' i /"kùa ct^J'ehìa ,j|ÌMa»» /"kù?» aaấdua t r e ' j j f o a r l f _ 7 ' t f p t f c ' i /"ca rii^^'J

•ghl tfc»^ ^ o a a p'It'JT'bàá^

b) Sa àa ttot: /"rafsé? dDi^^dàn ehùag'i />à?« tỉ» ka_ 'Bfi qay» l U f f > / ^ o lạ,hoa"J7 «hayca aaó^ /"k'a r à f v à ? ' ^ "

Irchko, kink trfB<*( / > * à ? ra «at^JT 'ipiìiiaiitilfifTì 'nguòl

•hua ^ ta»» /^4*?' rm?' ai^J'tlou t h u % / * f r^r' sả' éi^'ly thay^f j / " f j r*?' p ' i ^ 'cài ouol'; /"sóá' f a ? ' aâJ'dàa tli thofít v.v

e) Ben àa tiét: /"«a" f a rà?' aà?»J7 'eóag cfng'; / " f a

rà?» k»»a Bàn^^ iq^an vien, dàm khach khùáj /"pà?' tỉ' pà?»

f a ^ 'Bf tlén hành, thfc hifn'j /*pà?' tì?' som' x'Rn_7 *hil han^thfta hóx,tiep dòn'; /"sả* f a * j^?' nấphong,de bft,thànb IfP*» /"t'am' JSr» c'en ja_7 *lu<mg trí; v.v Trong 5000 tu

tu lifu co khoàng 574 tu thufe càc lofi nhu tren chiém khoàng ll,4ji (lin xem thém phàn 4:'TÙ vay mujfn' trang u^ ) ,

y • DÒ la chUa ké den nhùng tu lày àm kiéu nhU /"nùp' alp J^

•len lùt'f /**làm bak' l&m bon_7 'nhfc nhin'^ v.v»» ahùàg tu

ngàu h^p kiéu nhu /"sfỉ* at'_7 'sf^^'» nhùng tu phién àm kiéu ahU /"nàl lDn'*^7 'ni lóng'j •»» con chiém mft so lu^fng kha Icrn Irong $000 tu tu lifu eó khoàng 326 tu lay àa chiém khoàng

^•52 "^à oó khoàng 605 tu ngàu hfp chiém khoàng 12} (Xln xem

vthém phan 'TU lày à»' trang:;'/ va 'TU ngàu h^p' trang/^ )

i VtaU Vfy, nhùng tu da àm tiét aa trong do aói aa tiét deu khoag

^ co BghXa dà ohiéa tói 38,7Z • Chlah vi le dò chxing tói khong

thien ve huóng eoi aoi àa tiét là aft hinh v^ trong khi nghica ouu tiéng Thai laạ Theo ehùng tói, de giài quyét dUfc nhùag

'. ti^fa té tran day oùa tiéng Thài lan thi ta oó thè coi nhùag

đn v^ đn giàn nhàt ve càu tfo aà khóng eó aft tàc dfng ngtf

agkSla aào va bàa thaa chung khóng eó aft y nghla ngù ptatp hoàe

i aghla t« v ^ ^ nào khoag phJLl là hinh v^» Bo do troag t l o ^

Thai laa ahtfac tloa« T O nghla trong cac tu ngau hfp, troag oaa

tu lajr àa (klétt ahd ^'wjh'^v'J 'laa l«t')» eàe àa tlot troag

aae tu tu^fng thanh, trong eac tu phién àa» trong càc tu goc

ngofl (klou phu /"alt' t»aJ7 ^^m») dea khoag phal là hinh v^

Tàt oà Bhùng tu aku trea dèu là tu chi co aft hiah r\, U n ^

7 ^ to khoag eó Bghla trong càe tu klou nha /*aàT* a t * ^ *afch* Bàa t4ch rlàag rm thì ehaag chi là ahùag àa tiot thuin tùy khóag

•• «f* H f jlah aào cùa hinh v| /"aà?»^ va /"af JT khi két hfp vói nhaa thàah mft tó hfp àa thaah thi ifp tue tó hfp dò xaat

klfarT B«hla tìt vyng va agù phàp^ t«e là thành aft tu Blèu ^ i khong CÓ gi khac vói aft tu don tlot nhtf tu / " t a ^ 'aif TÙ ^

C^J *^^c càn tfo bài nhùag àm v^ rleag le là J^Xj va /"aJT

eùng thanh dtfu Nhùng àa v^ này khi dùng mft ainh chùag ehi là

nhÙBC doto r\ àa thanh thuàn tùy, the nhuag khi ket hop lai vói

nhau thi chung tfo thanh mft dcto v^ àm thanh khàc hàn ve chat so vcfi ban than moi thành vién trong chung kbj diJng riéng ra

Tiéng Thài lan eó rat nhièu tu da àm tiét thuàn Thàà vi kh" khong coi aoi àm tiét la mft hinh v^ cho nen trong nhùng tu da

am tiet thuan Thai nay khóng phài àm tiét nào cùng trùng vói hinh v| vi df tu / " f D rà? hot» o f f ca_7 «kien nhàn» chi co hai ng hiah v^ là / " f j rà? h ó t j ^ »eh4\» di^ng gian kho» va /"of f ÓaJ7 'ben bl» Chùag ta eùng sé gap nhùag tu kiéu nhtì /"làm bak» làa

bóni7 *rùn^ nh&a'i /"krà?' dak* tara?' dlk'JT *dfBg dfy,quay,ef

4uf7'^ v\.v aà ó day /"làm bak'JT oó pik nghia là»khó k]*n* va /~kra?» dik»_7 oó wm n«»ila là ••ày(duol,tai)», eòa /"làa b o n ^

va /"krà?» d ù k ' ^ thi duòng nhu khong eó nghla Vfy plaii koa

nhùng tu kiéu aày là tu eó aay hinh v^? De tra lui càu bòi này

truóc hot ta phal bàa T O ahfiag tu kiéu aku / % a a ^iT'J^'dfp de»

(/"iJM^J'df p» - r^l7j dtfóìtg Bhu khóag eó nghla) TÙ / " ^ ^l'iy

•ùa Thai laa euag tuoag tf vói tu dep da eùa tiéag Vift I !•

.-•lobovB troag khi khoag ohap nhfn quan diém'hinh tiéf va

V- LUd05

e o i |yr> de l à txt ghep t h i l f i CUZÌ£ khon^ xép <tep dg Tao t u

d(A«.^ Nhu T^y l à phài co thém zzi^t màn^ t u a^n n^oàl ttf ghop

r à t u ddn Thoo chus^ t o l , eàch g i à i quyet này làm eho v i f e phài

l o f i t u them phiic t^p e h i v i qua nhan minh vào TI^C c o l *hinh

t i é t * phài l à m9t ddti àm t i é t eó nghla ttf Tìfng ho^c ngtf phap

ma khong Itfu y thém Te t à c d^ng ngtf nghia cùa nhtfng àm t i é t

k i é u nhtf ^ h o | c /~i»l?'^7* Vdi quan diem cùa ehùng t o i t h i

^**^m mi^7 ^ khong phài l à ttf l à y àm ma l à m^t ttf ddn co h a i

•hinh v^^ Z""^* ^^^'-7 1* ^^^ ^ùa exia v i g e ghep yéu t o if"-£.?^ vào Z*nam^7 'xinh^d^p* ma cf day phai l^p l ^ i ì>^ p h ^ ^ ^ - 7 ^ùa Z^nam_7 ^^ d§t thanh d i e u nhtf the nao do cho h a i thanh v d i

/~nam_J7* "^Teu t o ^ - T ? ^ phai dtf^c c o i l à m9t hinh v^ v i /^-T?J7

co m9t càu t r u c nghla nhàt d^nh va co t à c d ^ g ISLm cho y nghia cùa i r ^ " » - / H * ^ y * o i khi két h^p v d i /"^am^^^^^ v i v j y

phài c o i /"gam i!f-?'^*d9p d e ' l à ttf co h a i hinh v^ Ta co thè hinh dung bang ed do k é t h^p nhtf Bau:

r

m* 9

Trong 5000 ttf ttf l i f u nhtfng ttf thu^c l o f i nay da co khoàng

155 ttf chiém khoàng JM 3rl>Ì^ (Xin xem thém trang(3/43^)»

Ttf cach g i à i quyét này ehùng t a eé g i à i quyét nhtfng trtfdng h^p k i é u nhtf /^làm bak» l&m bonj^ va /"kx*?* dùk" kr6?* d l k » ^ *

Z*làm b a k * ^ l à ttf co m9t hinh v^ ttfdng dtfdng v d i C^^J ^ ^

eting co mot hinh v i » Vhtfng eàu t r u c n^i b^ ve mfit hinh thtfc t h i

** *(

(1)» I» I» Glebova, da dan

( 2 ) Chùmg t o i xuat phat ttf cach g i à i qxiyét cùa Nguyen ©tic

Dtfdbg t r o n g b à i bao: Ve càc t o h<f/p aonig t i é t t i é n g Viét> trong

•Hgon ngfiV •© 2 , 1974 a

fì&m bak»_7 là tu eó hai àm tiét trong khi f'nmmj chi là tu e aft àa tiét vi vfy khi ghóp aft yéu te nào dò vào tu n&m b»v

Z"lfta bak' laa boa 7 -on

^ Nhtì vfy néu eho r^l? 'J là aft hinh v^ thi /"làm bón_7

eung la avt hinh v^^ tue là ^ l à a bak' là» bÓn 7 là tu co hai hinh v^

^ Tom l»l^ néu quan diÓa 'hinh tiéf co thè àp dyng vào tiéng Vift eo phan nao h^p ly thi doi vói tiéng Thài lan, mft thù-tién^

eo nhieu tiep xue vói càc ngÓn ngù bien tÓ va hifn nay dang eó

xu huong da tiét hóa, mft thù tieng vàn eèn 1^1 khà nhiéu nhùag ttì^da tiét thuàn Thài, quan diém «hinh tiéf tró nÓn khSn^ cèn hieu ivc Ngoài ra, néu khSng Ivtu i thlch dàng den tàc dung ngù nghla cua nhùng àm tiét khSne co y nghla tu vyng va ngù phàp thi khong^ the co nh{inc eàch giài quyet Ón thóa mft so truòng h^p va ^

ehi lam tSng them nhUng ngo^i if khSng cka thiet Chlnh vi le dò chung ta eàn phài eoi hinh v^ khong nhÙng chi là ddn v^ co y

nghla ttf v^ng^và y nghla ngu phàp ma con là cà nhùng dc?n vi tuy khong eo eàe y nghla trén nhvtog l^i co irft tàc dyng ngù nghia

nhat d|nh trong viec eàu t^o tu

Phài ohaag hinh v^ cùa tiéng Thài lan, ve hinh dàng, eàng

iSm chi trùng vói àm tiét? Tan de hinh v^ tiéng Thài lan nhò

hom àm tiot theo ehùng tÓi biÓt thi ehUa thay al de efp dÓn

Nhung trong tiéng Vift thi dà eó nguài neu ra y kiÓn này Theo

L» Tom-idn,: trong tiéng Vift eón eó nh5ng hinh v^ nhó hon àa

tiét, vi d^ àm C^J trong càe ttf d£u, dai, ^ * àm / " n ^ trong cac ttf J|g2r SÀZ" £2»**» va thanh dieu trong càe tu anh • IÌTÌÌI

Sfi - Cfir hi - bà^ ^ ' Ho Le cho ràng vif e gàn y nghla cho

dAl ho|e eó y nghla ehi 'dfng tae cùa chàn' khi nò ton tfi trong loft ttf di, dtfn^> d^j, da ho|c co y nghla ehi «tàe dfng cùa con^ bf' khi nò tón tfi trong loft ttf deo, d|n, dj^c, dào v.v.,.^^^

vói no Mhxmg néu ta so sành vói nhtfng hinh v^ trùng vói àm tiét thi sé thày khóng It nhtfng hinh v^ trùng vói àm tiet giong nhau

vi àm ma lfi khàc nhau ve y nghia nhtf trtfòng h^p hinh r\ /"d 7 trén day Nhtf vay khong thè g9i nhtfng y nghla khàc nhau cùa càc hinh v^ này là sy gàn góp tùy tien DÒ ch^ng qua là nhtfng hinh v^ khàc nhau cùng co mft hinh thtfe àm thanh giong nhau Ho Le cho ràng day ttf nhtf tyt, ryt, thyt, nhut, si^t, lut, l^t, dyt, rut, s^t, tfm cho vàn ut co nghla là 'rut bót di', the nhtfng*

(theo Ho Le) khong the nao tim thày y nghia trong nhtfng phy àm dàu /"t, r„ f , n, a, h, z^ 1.7.^*^ Bièu nhan xét này chtfa thóa dang vi néu nhtfng phy àm dàu này ma khong co y nghla gi thi tfi sao day ttf trén day lfi eó mft phàn khae nhau nào dò ve màt y nghla? Ro rang moi phy àm dàu dò phài co y nghia ehi 'mtfc df' Chtfe nàng cua eac phy àm dàu này cùng khong khac gi ehtfc nàng cùa eae àm tiét au, hon, ói.lung lòm chòt trong loft ttf dò au '^ò hon do ói dò liyn^r dò lòm dò chòt

Trong mft bao cào d^c tfi hfi ngh^ khoa h9C cùa Vifn Ngón ngtf h9e hol thang 1 nàm 1973, Pham Dtfe Dtfcmg dà tùng néu ra y

klon eó llon quan tói vàn dà này Theo Phfm £tìe Dtfong thi tiéng Vift, eo quy luft bién àm biÓn nghla va chlnh quy l«fi)^'do la aft trong nhtfng phtfctog thtfc tfo ttf mói cùa tiéng Vift Khtfng hien

(1) Xln zoa: L C Thoapoon, A VietnamoBe graaaar Seattle,I965 (2)» Ho Lo, Yàn dà eàu tfo tu cùa tiém: Viet hien dfj Ha nfl,

1976, Tr 13

" ^immmmmmm^, tr 214

t«fi«K dtt^o L ToB->zcii a t u t r é n day chlnh l à aàa trong quy l u f t bion àa b i é n nghia dà* Thong qvia quy Ixift này ttf a ó i zoàt h l f a

va quy l a f t dà t r ó thành a f t ptitfOBg thtfe t f o t u eành ngaag v ó i oao: phtfong thtfe ghép va l à y Qaa v i f e khào xàt ó t i é a g Thài l a a , ehung t ó i thày t i é n g Thài l a n eùng eó quy l u f t bion àa bion Bghl ahtf tran» Th^e chat eùa v i f e b i é n àm l à g i ? DÒ l à v l f e thay the

t r o n g ttf mft àm này bang mft àm khàc hoàc bó euag thém vào ttf

a f t àm nào d ò Vifc b i é n dói này dan t ó i v i f c t f o ra mft tu mói

Va nhtf vfy eàe don v | àm thanh dtf^e thay vào h o | e bó sung thàa vào nay eó a f t t à c dyng ngtf nghla rà ràng Do dò ehùng dù ttf

cach dtf^re c o i l à càc dcto v j t f o ttf; ttf e l à hinh v | càe hinh v^

này SMgc két h^p vào v ó i bf phfn con l f i cùa ttf (da t r ó thành

hinh v j ) ho§c v ó i ttf (eùng dà l à hinh v^.) tvfcfng ttf nhtf ghép hai hinh v^ v ó i nhau de tao thành mft ttf mói,

Nhtf Vfy cùng nhtf t i é n g V i f t ^ t i e n g Thài l a n co nhSag hinh

v^ nhó hon àa t i é t Trong l o f t ttf nhtf: / ~ t a f _7 « e ^ f ; / " k à f ^

• o i t dtff ; / " k ' à f J ' - t à y d i » ; ^ p è t ' J 7 ' ' p h ù i ' ; t h i a ó i t u co

hai hinh v^ trong dò hinh v | C-^^J l à thành tÓ ehlnh co nghla

e h i «hành dfng làm r ó i càc s^ v f t r a ' va càc hinh v^ C^J\ Z~^tJ

L^^Jl CvJ l à eàe thành t ó phy co nghla ehung l à 'phi;fcfng thtfe

eùa han^ dfng» Ta eó t h è dtfa ra mft l o f t càc ttf khae nhtf: / " t o p '

• v S ' t / • k » ó p ' J ' ' g è m ( h f t ) ' ; Z " p ' ó p ' j r « g f p ; / " f op'J^'gfp I f i ' i

/ " • o p ' _ 7 » à p v à o » ; /"aop'_7»chàp tay I f y ' i / ^ S p ' ^ ' e h ò n g l e n ahat ho^e l o f t ttfi / " p l f J^'dòng I f i ' j / " t l f J T ' d l n h ' i / " m l t ' ^ ' k l n ' ; / " e » l t ' ^ » k h l t ' i M e l o f t ttf: / " c ' i k ' _ 7 ' x à ' > / " p l i k ' _ 7 ' t à « h r a » » / " l l k » ^ » l l n h d i ' i 2]^alk"jr'phàn dà dtf^e tàch r a ' j v v Trong

5000 ttf ttf l i f u dà CÓ t ó i khoàng 254 ttf thufe l o f i này chiéa t ó i 5Z tóng so càc ttf Nou n ó i r i é n g ve ttf don t i é t t h i eó khoàng

118« ttf^ Hhtf Vfy» VÓI oó Itf^tag 254 ttf t h i nhtfng ttf thufe l o f i

t r é n day sé e h l é a khoaag 21% so Itf^tag eàe ttf dem t i é t ( I l a xea

t h é a phàn «Ttf don don àm t i é t nhièu H^»h v^*^trang ' '^ )

l o u e h i dtfng dtfói góe df hoàn toàn hinh thtfe de zac d^nh

hinh v^ eho t i é n g Thài l a n t h i ehùng t a thày eàe bién phàp zac

d|nh hinh r\ cùa phtfcfng phàp này cùng ao dxla l f i a f t kot q ^

ttfoag t i | , ^ ^ Bien phàp c o i nhnng hinh t h à i co etf khu o i é t ng^

nghla nhtf nhau va hinh t h a i am v^ h^c dong nhnt l a nh^ng'hlna vi

dà co thè »àcn ra m9t l o f t càc hinh v^ phij t ó vay mtfyn hoàe thui

T h à u

- H i n h v^ phv t S vay mtf^ k i é u nhtf: Z~c'au_7'nguòi,nhan vfi

dtf^tc tàeh ra nhtf sau:

/"na_7 ' rufng ' — / " ^ a n * ^ • nhà ' / " c ' a u na_7*nong dàn' / " c ' a u b a n ^ ' n g t f ó i thÓn qui'

Boi v ó i trtfóng h^rp này càc àm J^^ va / • j 7 d i vtfi C'^^J

( 1 ) Xln zeat Z* S Hariz^ Cac phtfOBg pha^ cùa ngón ngtf hfe

deu ttla trong oà ba h i f n tvtyng nà Gli-xdn da neu r a , do l à : Hifn

ti<^ng dong hóa àm thanh; hl^n txt^mg hai hoa àm thanh; va hien

ttf^fng i t p ^ ^ ^

C^^J *^ong \k /"k'au"' c a ^ ^ ' t r ^ n g toàt» ( / " k ' a m ' ^ ^ ' t i i ^ '

cung dtf^ o o i l à m9t hinh ^f\ bcfi v i ttiy no khong co y nghla tu

T^ng va ngS phap nhvcng no l f i co m9t tao di^ng ngu nghla d|c b i f t

làm cho nghia cùa ^f^k^au J co phan khac v ó i nghla cùa /"k*au^c'«

Fhtfcfng phap hinh thtfc t r e n day cung co t h e tach £"c%"J ra thànl

Doi v ó i phttotog phap hinh thi^c t h i m9t c h i e t doan mi muon

(ÌM(Jc xàc d:^nh l à h a i hinh v | t h i mx phài ton t ^ i theo boi canh

Bien phap này cung co the tach phan ph^ àm va phan van cua

m9t so tu thành hai hinh v^ Ching han:

• ket cau, Na x b D^i h9C Tong h^p Sicago, lS51.(Ban d^ch

cùa tó Kgón ngU h9Cf TrUctog D^i hoc TÓng h^p Ha n9i)

V l f c xàe d^nh fcèa>rry| va chàp nhfn hinh v^ nhó hon àa t i é t

t r o n g t i é n g V i f t va t i é n g Thài l a n l à khò khan va phtfc t f p Hguy nhàn l à do «ùa t r i n h don t i é t hòa dà xày ra rat mfnh ó càe ngón ngtf này khién cho c à i hinh thtfc àm t i é t eó ve nhtf xòa nhòa ranh

g i o ì eùa h a i hinh v^ Trong khi cùng vàn nhtfng HÌTÌVI V^ eó ehtfc aftag nhtf nhau e h i khàc nhau ve hinh thtfe càu t f o ; mft ben l à àa

t i é t a f t ben l à àa v^^ tho aà ngtfól t a de dàng ehàp nhfa nhtfng

h i a h v4 oó càu t f o l à a f t àm t i é t hon l à nhtfng hinh v^ co càu t f

l a a f t àm v^, v l d f , t r o n g khi de dàzig chàp nhfn nhtfng hinh v^ ajjr làfli» i l » l v a £ trong dò a u dò hòn dò ò i ^7 Jtfgf t h i ngtfói

t a l f i khó ehàp nhfn càc hinh v^ / ~ t , T, t ' , nj^ va / " - u t ^ tron<

eac ttf t f t » £Vl» Ìà\jiÌ» SàVl "*c dù cnunr cung co nniing ehtfe nfing

va taw dfng ngtf nghia nhtf nhau Hifn t t f ^ g néy cung MO *ày ra

troiàg a f t so ngón ngtf thufe l o f i b i é n t ó

Nhtfng d i è u t r é n day dà the h i f n quan diém ve hinh v^ cùa ehung t ó i l a : Hinh v j khong nhtfng e h i l à don v j co y nghla ttf

vyng ho^c y nghla ngtf phap ma con l à cà nhtfng de* v j tuy khóng

co cae y nghla t r é n nhtfng l f i co mft t à c d ^ g ngtf nghla nhàt d|nl

trong Vif e eàu tfo tu Hinh ^ tiéng Thài lan eó nhtfng don vi trung vtfl^am tiet, co nhtfng dem v^ lón hon àm tiét, lfi co nhtfn don v^ nho hon am tiét

3 Cor BÓ de phàn ehia von ttf eùa tiéng Thài lan

^ ^ Ngtfói nghien ctfu eàn phài dtfa trén co eó nào dS phàn ehi von ttf tieng Thai lan ra thành ttfng nhòa de tiép tfe phàn tleh iltfVc nhtfng d|e diém cùa ttf tiéng Thài lan? Ro ràng vói nhtfng nha

xot tren day ve hinh v^ thi àm tiét khong phài là eo so duy nhàt

de^phan chia von ttf leu ehi dva vào àm tiét de phàn chia thi khoag nhtfng ta oé eó mft bang phàn ehia khóng càn dÓi ve a&t hin!

thtfe aa <y do aft ben là rat It nhtfng tu don àm tiét va aft boa

la ràt^nhieu nhtfng ttf da àm tiét aà con khóng nói len dtf^e nhtfng

d^e diem cùng nhtf eàe moi quan hf nfi bf cùa càe tu,

>

^ Trong t i é n g Thài l a n , h i f n ttf^fng mft yéu tÓ eó nghla dtf^

b i e u th^ bÀag Bhiéu àm t i é t chiém mft oÓ Itf^ng l ó n , do dò eàch plian c h i a dVa vào àm t i é t s é l à a hfc i f rat rf nhtfng hfn che trér day Chung tÓi ehù trtfcfng trtfóe hét l à phài l à y hinh v^ thàn t u

l à a oamò de phàn ehia vÓn t u t i é n g Thài l a n Mhtf v f y , ngay tu

btfcfc dàu ehùng t ó i ehia vÓn ttf t i e n g Thài l a n thành hai l o f i l ó n

l a i Xkj^ va ttf ithép Ttf don l à nhtfng ttf chi co mft hinh v^ thàn

ttf va BÒI quan hf n f i t f i cùa ehùng phàn l ò n co t i n h chat ngtf àm Con ttf ghép l à nhtfng ttf co ttf hai hinh v^ thàn ttf t r ó l é n va mÓi quan hf n f i t f i eùa ehùng phàn l ò n co t i n h chat ngtf nghla KÓi «a

quan ^^^^ nghla trong càe ttf ghép d e i khi eòn dùng nhtfng phtfong

thtfc ngtf àm^dé biéu h i e n Trén ecf eó cùa btfóc phàn l o f i dàu t i é n nay ehùng t S i sé t i é n hành nhtfng btfóc phàn l o f i t i e p t h e o

I I Hinh v^ va ttf

cùng nhtf nhièu ngon ngtf khàc, càc don vi ngtf nghla cùa tiéng Thài lan dtf^cchia thAnh hai lofi là hinh v^ va ttf Khtfng

von la mft ngon ngtf thufe lofi don ifp nén tién, Thài lan con eó

mvt van de ean phal chu y dén^ dò là su '.fp ^ eùa nft bf phfn

1 ^ eae don v^ ngtf nghla khi thi co thè g^i ehùng là hinh r^T

khi thi gfi la ttf Cung là mft don v^ ngtf nghìa, ó v; tri nào dò

r i u ^ ^ 2 T " r ' ''' "* "t- ^ * - f ^»- - « ^ - n ngtf ngbl,

^ luk _/ va Z T P M A B ^ ee la hai ttf - khi nàm trong eàu fiak^ k»3B''

p'em Jak'^.u*/ p ^ ^-fi? b.k' nUig^-cen toi muon mua mft k£àt

Bung' <, day C^^ J co nghla là 'con' va Cv^.nJ eó nghla là

Bung )| nhtfng chung aé la hinh v^ khi /"pu^a krft?» b^k»

ai'mfil-y v ^ la d ^ v; ngtf nghia co mft khà nàng liah dfng nhàt d^ah

trong v ^ trinh hoft dfng wàng hinh v^ này eó thè dtf^e gfi là

lofi 'hiah Vi dfc Ifp» Ttf dò eó thè eho ràng tiéng Thài lan eó

hai lofi hinh v^ là 'hinh v^ dfe ifp' va 'hinh v; hfn che' Hinh

•^ «9C IfP yòn là lofi don v^ ngtf nghla eó khà nfing tùy trtfòng hf

eó the là ttf ma ta thtfcmg g^i là thfe ttf hay là bf phfn eùa ttf*

con hinh r\ hfn che là lofi don v^ ngtf nghla bao gio cùng là bf

phfn cùa ttf va khong bao gio co the là tu cà Nhtfng thfe chat lof

hinh^v4 dfc Ifp là gi va phài phàn bift nò vói tu ra sao, ehùng t

•o ban dén trong nhìrng phàn dtfói

1» Nhtfng hinh v; dfe ifp va nhtfng hinh v^ hfn che

v.hy

Cac nha n g h i e n ctfu t i é n g Thài l a n gàn day cùng dà nhfn

t h à y ^c diém này eùa t i ^ u g xakl Inn, xx-wng cònc t r i n n cùa minh,

t/u, K, v x l p o v cung Hn C M P hinh V I t i é n g -mài l a n thann n a i nnóm

ioli l a h i n h v ; t y do va h i n h v^ hfn c h e Hai nhóm này dtf^e phàn

b i f t v ó i nhau bèng khà nfing k é t h^fp Nhtfng h i n h v i ttf do cò t h e

t f O t h à n h vó hfn nhOng k é t h^p da dfng, con nhirné; hinh \\ hfn che

t h i c h i t f o t h à n h mft eó r a t I t nhtfng k é t h^p nào dò.^^^ Cac nhà

( 1 ) Xln xem: J€.M ^ -"-tu

Vift ngtf hfe eùng eò ehù y dén hifn ttf^g này trong tiéng Vift Chàng hfn Hguyén Vàn Tu dà viét: «Ttf te trong tiéng Vift cò cho khac la noi ehung vÓn cò thè dfc ifp làm tu don dtf^e Kft ttf don bien thanh mft ttf te de tfo ttf ghép'.^^^

Nhtf tran dà nói, hinh v^ eùa tiéng Thài lan khong phài hinh v^ nao cùng thufe lofi don v^ ngtf nghla hoàa toàn màt khà nfing • hoft dfng nhtf mft ttf vi vfy ehùng toi dà ehia hinh v^ cùa tiéng

•Thài lan thành loai -dfc lf|,' va lofi 'hfn che' Dfe ifp ó day

eó nghla là lue thi eó khà nfing dàm nhiém ehtfc nfing cùa aft hinh v^^ lue thi eó khà nfing dàm nhifm ehtfc nfing cùa aft ttf Con »hfn oho' là chi eó mft khà nfing dàm nhifm chtfe nfing cùa hinh v^ ma thol Hinh v | dfe ifp là lofi eó thè tró thành ttf va do dò, tùy thufe ehtfc nfing eàu tfo, nò là hinh v} hay nò là ttf vfy theo ehùng tói day ehi là mft don v^ ngtf nghla cò khà nfing thfc hifn hai ehtfo n&ag khàc nhau

Lofi hinh v^ hfn che là lofi khóng bao gio eò khà nfing* tró thành ttf NÓ luon luon là nhtfng thành tó eùa ttf Chèng hfn «wJ^g hinh v | nhtf /"ouak'^J trong tu / ^ ' a u * cuok'_/'tr^ng héu'; /"ea* trong ttf / " d t f ea'_7'n^n« chang chang'; /"afi? wan* ca'_7'sàag troag»!, C^^'J trong tu /"nfik'rien_7'h9e sinh'j

• a *

Moi lofi hinh v^ trén day deu cò càu trùe ngtf nghla khae

va ehlnh trong mói lofi cùng eò thè aàc d^Bh dtf^c nhtfng càa truc ngtf nghla khàc nhau KÒi ch\mg nhtfng hinh v^ doc lap ben

Cfnh nhfcig net nghla dlén dft nhtfng khài nifm chung thi vàn con gii! lfi nhièu net nghla biéu th^ nhtfng khài nifm cu thè Cau

truc ngtf nghla eùr nhtfng hinh vi dfc ifp gàn gióng vói cSu truc ngtf nghla cùa ttf cho nén khi chi càn tra lfi eho chung nhtfng net nghla dà b^ rùt di thi tue kW(c ehùng so btfóc eang bang ngu cùa eàe ttf eòa nhtfng hinh vi hfn che thi hàu nhtf khóng cò mot net ng nghla biéu th^ nhtf»g net nghla cu thè nàa aà chi cò net nghla

(l) Nguyen Vfin Tu, Ttf va von ttf tieng Viét hien dff Ha nfi,

1976, tr 36

Vift ngtf hfc eùng cò ehù y dén hifn ttf^rng này trong tiéng Viét Chàng hfn Hguyén Vfin Tu dà viét: «Ttf tÓ trong tiéng Vift eò che khac là nói chung von eò thè dfc ifp làm tu don dtf^c Kft ttf don bién thành mft ttf tó de tao ttf ghép'.^^^

Nhtf trén dà nói, hinh v^ eùa tiéng Thài lan khong phài hinh

vi nào cùng thufe lofi don v^ ngtf nghìa hoàn toàn màt khà nfing hoft dfng nhtf mft ttf vi vfy chung toi dà chia hinh v^ cùa tiéng

•Thài lan thành loai 'dfc lf|)' va lofi «hfn che' Dfe ifp ó day

eó nghla là lue thi eó khà nfing dàm nhiém chtfe nfing eùa aft hinh v;, lue thi eó khà nfing dàm nhifm chtfe nfing cùa aft ttf Con 'hfn

thoi HÌnh v^ dfc Ifp là lofi eó thè tró thành ttf va do dò, tùy thufe ehtfc nfing càu tfo, nò là hinh v} hay nò là ttf vfy theo ehùng tói day ehi là mft don v^ ngtf nghia cò khà afiag thfc hifn hai ehtfe nfing khàc nhau

Lofi hinh v | hfn che là lofi khong bao gio eò khà nfing* tró thành ttf NÒ luon luon là nhtfng thành tó eùa ttf, Chèng hfn nhtfag hinh v^ nhtf ^ " c u o k ' ^ trong tu ^ ' a u * cuok'J^'tr^ng hèu'j /"ea*_ trong ttf ^ d , f ca'^'n^ng chang chang'; /"sfi? wan* ea^^J'eàag trtfag»» /"nak'_7 trong tu /~nfik'rlen^'h9e sinh'^

Mei lofi hinh v^ trén day dèu cò càu trùe ngtf nghla khae

itetn va chlnh trong mói lofi cùng eò thè aàc d^jih dtf^e nhtfng eàa truc ngtf nghla khae nhau NÒi chung nhtfng hinh v^ doc làp ben

Cfnh nhfing net nghla dlén dft nhtfng khài nifm chung thi vàn eòn già lfi nhièu net nghla biéu th^ nhtfng khài nifa cu thè Cau

truc ngtf nghla CÙP nhtfng hinh vi dfc ifp gàn giÓng'vói cau trùe ngtf nghla cùa ttf cho nén khi chi càn tra lfi eho ehùng nhtfng net nghla dà b^ rùt di thi ttfe kWfc ehùng si btfóc eang bang ngù cùa càc ttf eòa nhtfng hinh vi hfn che thi bau nhtf khong cò mot net ng' nghla biéu th| nhtfag net nghia cy thè nào aà chi cò ne't nghla

(1) Nguyen Vfin Tu, Ttf va von ttf tiéng Viét hien dfi fià nfi

1976, tr 36

dian dft nhUng khai niea chung Trong so nhtìng >^^T^>^ V ^ doc lap thi cung co n h ^ g hinh v^ co cau truc ngtf nghia gan v<5i txi hcm

va cung co nhUng hinh T ^ co càu truc ng5 nghla xa v<?i txl hdn tùj

hfn nhUng hinh v^ trong tu ghép ^p':>* mt'JT'hc »f • (/^pp^JT'^o'

- /""«t''^'»f • ) it nat nhUng net nghla biou th^ khai ni^m c^ the hdn eo Y6± cac hinh r\ trong tu /"na»' ìiom^^^nitac hoa* (^nan'^

•nudo* - /**h;)m^^»thcfm') dong thtìi cac hinh v^ trong ttf /^nam' 'h:>ffl'^^ lfi £t mat nh\hig net nghla bieu th^ khai nifn c^ the ham

eo vói cac hinh v | trong t^ /"^ha^^ av^r^^'banh iai cua tàu thuy (^ha^^JT^'duoi* - /"»M<>^^"ho')i v^v*, Cung vfy^ trong so nhiin hinh v^ hfn che cung co nhUng càu truc ngtf nghla khac nhau* Boi veri nhùng hinh v^ vón là nhùng don v^ vay B U ^ tu càc ngon ngtf khàc nhvr / " n & k ' ^ (tu tieng Khd me co x^ghla là 'ngUdi,,nhan vft')

tieng Pali va lanxkrit co nghla là 'viec^By vifc*) trong tu /*k' ràk'^'tlnh yeu* (/"ràk'^'yeu')f v.v.** Se gàn vói hinh v | d^c

If p hcm so vdri hixxh v^ thuàn Thai hàu nhu khong co net nghla bie th^ khai nifm c^ the nhu /""cuok'^ trong /"k'au^ cuok^^*tràag heu*^ t r — g T ^ É T t ^ / c a^ ^ trong /"dtt* ca^^'nèng chang chang* ^ v.v*

Ve màt hinh thuc, cac hinh v^ d^c iap d^u le mitfng hinh v^ iirung voi àm xiot hofic cò tren m^t an Xxet trong aó nau net xà nht?ng àm tiet thuàn Thài va m^t ao là vay m u ^ Con càc hinh v^ han che là tàt ca nh\ing hinh v^ nho hcn àm tiet; hau het càc

hinh v^ vay m u ^ va m^t so àm tiet thuan Thài kieu nhu ^cuok'_7

J^09L^^m Ve m§t so lu^fng thi cac hinh v^ d^c lap co m9t so lu^fng rat lón so vói càc hinh v| hfn che Chinh vi vfy ma tinh nuóc doi cùa hinh v^ d^c Ifp dà trcf thanh d&c diem ed bàn cua hinh v^ tieng Thài lan va cung co the nói r^ng bat ky tu nào cùa tieng Tkàài lan deu ties tang cài kha nàng chuyen hóa thanh hinh v^ d^c Ifp» Ve BB^t ket h^p thi hinh v^ dfc Ifp co khà nSng ket h^p rat r9ng lón va da dfmg trong khi do hinh vi hfn che chi ket h^p hfn ohe vói Bft so hinh v;^ nào dò trong a^t khuon ket hyp nhàt d^nh

? Phàn h i f t hinh v | dfc l à p v ó i ttf

Vàn de d | t ra l à làm sao phàn h i e t dtf^c hinh r^ dfo i f p

v ó i ttf? £é g i à i quyét Tàn de này trtfòc hét eàn phài t h u y t «inh

• • dtfn r^ ngtf nghla mft don r^ trtfu ttffng ma hinh ành h i f n t h f c cua nò l à hinh r\ rk ttf

Ttf trtfòc t ò i nay ngtfòi t a thtfcmg nói nhieu t ò i nhtfng don v^

•ngon ngtf nhtf: 'am r%\ «àm t i é f , «hinh ry, «ttf», T T rà moi

d<m r\ ày ciàng cò t h è phàn thành nhtfng dcfn r\ khàc Ihtf T f y , troi ngon ngtf cò thè phàn thành nhieu don T | khàc nhau m tùy t h cà]

« f Nhtfng t a t cà càc don T^ trong ngon ngtf dèu thuf e vào mft

trong h a i oàp df l5n^ dò l à nhtfng ddn v^ thufc càp d9 hinh thtfc

Ta nhtfng don T^ t h u f c càp df n f i dung Hai l o f i fc^-^.-p»^ dOB T^ này luon luon két hfp v ó i nhau de t f o thàah t i n hifm ngón B « Ì lena T^ hinh thtfc l à dcfn v^ àm thanh do ho mày phàt àm cùa con àgtftfi t f o r a Con dem v | n f i dung l à don T^ mang nhtfng biéu t t f f ^

Ta khàl nifm von l à két qua phàn ành cùa h i f n t h f e khach qoàn

Tao y thtfc con ngtfcfij hay n ó i cach khàc dò l à dor v^ mang theo

i n g h l a Dtfn v^ hinh thtfc l à don v^ ngtf àm trtfu ttf^fng ma hinh ani

h i f n th^c cùa nò l à àm v^., àm t i é t Lan v^ ngtf air chtfa dtfng trong

no cac net àm khàc nhau va nhtfng bién dong cùa càc net àm này M

t f o ra càc àm v^ va àm t i é t khac nhau Boto v:^ noi dung l à don r%

ngtf nghia trtfù ttffng ma hinh ành h i é n thtfc cùa nò l à hinh v i va ttf Dcfn v^ ngtf nghla chtfa dyng trong nò nhtfng net nghìa khàc

nhau^va nhtfng bién d9ng cùa càc net nghia này sé t f o ra nhtfng hin

^^J^ ^t ^^^ '^*^^' ^^ ^^^ ''^^°^^ •^^^^'^ '^^^ ^^^' ^ ^ ^ ^ Tìhlèu

ngon ngtf don I f p khàc, hinh vj va ttf chi l à hai dfng biéu hién

khàc nhau cùa don v^ ngtf nghla dong t h ò i cùng l à uif h i é n thi^c hóa

moi quan he chfit che gi u a dcfn v^ ngtf àm Tà dcfn v^ ngtf nghJa; gitfa dcfn v^ hinh thtfc v ó i don v;^ noi dung

Dan r\ ngtf nghia l à mft l o f i ddn v^ <3fag| nò luon luon ch^u rnif t a o dfng ngtf nghla de gitf nhtfng v a i t r ò khàc nhau trong ngon

ng3 fion v^ ngtf nghla cò nhtfng càu truc nghla khà ch|t che Khtfng y.u to cùa càu truc nghla này chjCnh là càc net nghia Trong càu truc ngtf nghia cò thè phàn thành nhièu net nghla khàc nhau cò

nhtfng moi quan hf va quy d^nh làn nhau Moi net nghla cò thè phàn thành nhieu net «ghia khàc va ctf thè phan cho dén net nghla nhò nhat^ dò là nghia v^, Khà nfing phàn nhò càc net nghla này làm cho don T | ngtf nghla cò dtffc mft càu truc nghla da dfng va linh dong Dtfói Bf tàc dfng ngtf nghla cò thè cò mft ho^c mft BO net nghla nào dò h | lu mò hay trlet tiéu, cò thè cò mft hay mft so net nghli nào dò dtff e tfing ctfòng thém ho|c dtff e dxia thém vào càu truc £*ò

là nguyen nhàn làm cho ddn v^ ngtf nghla trò thành mft don v^ rat dfng Sf da dfng cùa càc net nghia là két qua cùa vife chia nhò cào net nghla trong càu truc ngtf nghia cùa ddn v^ ngtf nghia Do

dò già tr^ cùa càc net nghla khong nhtf nhau; mft so net nghìa này von là s^ chia nhó cùa mft net nghia nào dò va nhtf vfy quan hf cà] bfc gitfa càc net nghia se hinh thành trong càu truc nghia

Qua nhtfng dàc diém nhtf trén chung ta thày moi ddn v^ ng5

nghia dtffc tfo thành vói mft càu truc ngiì nghìa bao gòm etf gin

két cùa nhieu net nghla theo mft thtf ttf trén dtfdi nhàt d^nh Tuy

ma trai lfi cò nhièu lue stf g^n két này vtf^ ra ngoài pham vi cùa mft don v | ngtf nghìa de dèi hòi mft si^ gin két vói càc net nghia khac cùa mft ddn v^ ngtf nghìa khàc DÒ là dieu thtfdng xuyén xày

ra va cùng la dlèu kifn quan tr9ng cùa qua trinh hinh thành ttf mói

Khi mft ddn v^ ngtf nghìa cò mft càu truc nghìa nào dò dù

dieu kifn lam cho nò cò khà nSng hoft dfng dfc lap de tfo thành càu thi ddn v^ ngtf nghla dò dang gitf vai trò cùa mot ttf NÒi cach khac, ttf la don v^ ngtf nghia ma càc net nghla cùa nò dà xip xép

thanh mft cau truc ngtf nghìa de càu truc ngtf nghia này cò dtff e mft

y nghla ttf T^ng va ngB phàp nhàt d^nh cho phép don vj ngtf nghia

4lfc r\ khac Khi &an r\ ngtf nghia là mft ttf thi nò luon phài cl^u

nhtfng tao dfmg ngtf nghla khàc nhau Stf tàc d^ng này cò thè làm

cho ttf tftng thém ho|c giàm di càc net nghìa cùa minh Héu càc net nghia Ctf tuàn t^ tfing them thi ttf dang d tiah trfng này àinh

nhtfng nghla mói Tà sf tSng net nghìa này dén m9t mtfc df nào dò

aé làm cho ttf tàch thành hai ttf von cùng mft hinh thtfc ngtf àm

V^u cac net nghia ctf dàn b^ giàm di thi ttf dang d tinh trfng b^ màt dan nghla cùa minh va stf giàm net nghla này dén mft mtfc df

nào dò se làm cho ttf khSng phài là ttf niìa ma trò thành mft ddn

Ir; ngtf nghla khong cò khà nfing hoft d9ng d9c lap; dò là hinh v^ Hhtf Vfy, hinh T | là két qua cùa stf tàc d^ng ng5 nghla vào don vj ngtf nghia làm cho càu trùe ngtf nghìa cùa ddn v^ ngtf nghìa dò cò

•f hién djng dàn dén tinh trang khong cò khà nàng hoft d9ng dfc IfP va trift tiéu moi quan hf cu phàp khi két hfp vói càc don vi khàc

Nhtf Tfy, cò thè coi tieng Thài lan cò hai lOfi ddn v^ là ddn v; ngtf àjn va ddn vi ngtf nghia £dn vj ngtf àm là ddn v^ chi thuàn tùy cò tinh chat àm thanh, bàn thàn nò khÒng cò m9t càu truc ngtf nghla nào nhtfng nò lfi là yéu tÒ Vft chat cùa ngòfe ngtf Edn V ; ngtf nghla co ed sd vat chat là ddn v^ ngtf àm Ddn vi ngtf nghìa dtff e

hinh thành nhd vi§c dtfa vào ddn v^ ngtf àm m^t càu trùe ngtf nghìa nào dò Ddn v^ ngtf nghla là két qua cùa vifc bién doi ve chat c ^ ddn v; ngtf àm ttf cho "^hi là mft ddn v | àm thanh thuàn tu? chuyen thành mft ddn v^ y nghla - mft tln hieu ngon ngtf HÌnh v^ va ttf

là hinh ành hifn thi^c cùa ddn v^ ngtf nghla Ta cò càc ddn vi ngtf

BM nhtf: /~t, k, k', p, -St, c a ^ , v.v là nhtfng ddn v^ khÒng

mang mft net nghla nào Neu nhtf càc ddn v^ này cò thém mft yéu

to nghla nhàt d^nh thi ttf khic chung eé trò thành nhtfng ddn v^ ngtf nghla Chàng hfn dtfa vào /~-at_7 mft càu trùe nghla chi «hành dfng làm refi càc BV^Vff va dtfa vào /"t, k, k*, pj mft càu trùe nghla chi «phtfdng thtfc cùa hành dfng« thi nhtfng ddn T | này eé trò thành nhOmg hinh v | va khi k.t hfp vói nhàu ehùng sé cho nhtfng ttf:

thi / " c a * ^ sé trd thành mft hinh v^ Tà khi két hfp T Ó I aft hinh j ^

v ; khàc nhtf /T^it'J' 'ning' sé cho ta mft ttf ^ f d ^ f c a ^ ' n ^ n g

chang chang'; v.v Don v ; ngtf nghla lay don v^ ngtf àm là» ctf

ad Tft chàt^cho sf ton tfi cùa minh, dòng thdi qua trình bién dÒi càu truc ngtf nghla cùa nò cùng dtffc thè hien bang nhtfng hinh

thtfc ngtf phàp khàc nhau; dò là Tifo cò hay'khòng cò moi quan hf

cu phap vói càc thành tÒ di cùng vói nò Tom lfi, don v^ ngtf

nghla là ddn^v; luon luSn cò hai màt là hinh thtfc va nfi dung

Bhtfng thay doi ve nfi bf cau trùe ngtf nghla luon lu5n dtffc thè

hifn bang nhtfng hinh thtfc nhtf sau:

Hoft dfng d9c Ifp • cò moi quan he cu phap Thtfc ttf

Hoft (?9ng khÒng doc Ifp • cò moi quan he cu phap 1^ Htf ttf

Hoft dfng dfc Ifp • khong cò moi quan he cu phàp ^ càc thành

to cxia cfm ttf cò d^nh Hoat dfng khÒng dfc làp • khÒng cò moi quan he cu phàp ^

• Hinh v^

^Hinh v; va ttf cùa tiéng Thài lan cùng cò chung mft tinh chat ò^cho ehùng dèu là sv thè hien cùa ddn v} ngtf nghìa Dtfói sy ta'c dfng ngtf nghla, da so càc don v^ ngtf nghìa cùa tiéng Thài lan cò

thè cò hai khà nàng thè hien hoàc là hinh v^ hofic là ttf Nhtfng

hinh T ; nhtf Vfy là nhtfng hinh v^ doc Ifp Nhtfng'cùng cò mft so

don v; ngtf nghìa dà phài ch^u ef ta'c dfng ngtf nghla nhtf thè nào

thi chùng^cùng chi dtffc thè hifn dtfòl dang hinh vj ma thÒl Kfi

erf thay^dÒi trong cau trùe ngtf nghla chi làm thay dÒi càc net

nghla ^cùa ehùng ma khong bao gid cò stf chuyen hòa tu hinh v^ s

t « DÒ là nhtfng hinh v^ phf thufc kiéu nhtf / " c u o k ' ^ ; /^ca'JT;

C^^Jp ••T» Trcmg tiéng Thài lan chung ta thày rat ro hinh v^

dfc Ifp va ttf là Bf thè hien hai chtfe nàng cùa mft don v^ ngtf

hCbla ChAng hfn, tiéng Thài lan cò hai ddn v^ ngtf nghla nhtf /"Dk'J

ra /"ra^JT" Mft cau truc ngtf nghla a dfng cò thè cho phép C^^^'J^

Ta /"ro^ J hoft dfmg dfc ifp dtffc tromg cau (là ttf) là:

C^^'J' [ I Hành dfng (di, dtfa, cho^ ném, day, )

1 Lf» cho doi ttffng (ngtfdi, vat, vàn de, > - 'U

I Xuat hijn h9&c thoàt khói (tu aot do!

^^sg nao do] ^

J^Ton Ji (1 Mft phtfdng tien (nhà, phòng, bàl„ì

< ^^"^ ^^•••) U «rfp, aàn

Il De biéu dlén (nghe thuat, phim, f khan'

^ k|.ch^ ziéc, tro he, !} ' ^ ' J

lét hfp cùa hai ttf này sé là mft cfm ttf /"^k* ron JT «ra sàk

^ khan'

Nhtfng néu moi ddn r% này ch^u mft stf tàc dfng ngtf nghia làm

cho cac net nghla biéu th^ nhtfng khài niém cu thè cùa nò b^ han

che bót di va nhtfng net nghla dlén dft nhtfng khai niém chung

(nhtfng net nghla chung) dtffc nói lén tói mtfc chung khong thè hoat

dfng dfc Ifp dtffc ntfa thi chung da trd thành hinh v^ Lue này

/~3k'_7 co thè cò càu truc ngtf nghìa là:

" I làm cho doi ttffng (vàn de, hành dfng) >•

Con / ro^ J co thè cò càu truc ngtf nghia là:

|ltdé) biéu dlén (trò he) \

Két hfp hai hinh v^ này sé cho mft ttf ghép £'o)s.' ron JT'bày trò

Cau truc ngtf nghla cùa hinh vi va ttf cò khac nhau là dièu

hién nhién, nhtfng ngay trong cùng mft loai ddn v^ (hinh v^ hoàc

ttf) cùng cò nhtfng càu truc ngtf nghìa khàc nhau ma ngtfdi ta cò thè

x^p dàt chung theo nhtfng càp df khàc nhau Btfóc dàu ta cò the

hinh dung bang mft bang nhtf sau:(Xin xem trang san)

»

Qua bang trén day chung ta thày càc lofi hinh v:j va ttf dèu cò

nhtfng btfdc tiép can nhau Tuy vay càc mtfc df cùa moi lofi hinh v}

va ttf trong bang này chi mói dtffc sd bf phàn ra ma thòi Néu

chung ta tiép tfc khào xàt trén mft ctf lieu von ttf tiéng Thài lan

kha day dù thi ta cò thè phàf ra dtffc nhièu mtfc df chi tiét hdn

• CHgQNG II P H I N L O A I V(JN TÙ CÙA TIÉNG THÌI LAI

!• Phàn bift ttf ddn vói ttf ghép

Trong khi nghien ctfu càc ngÒn ngtf don lap, nhieu nhà nghien ctfu cò quan diém cho bat ky àm tiét nào cOng'là hinh v^ va do

dò coi tu don là nhtfng ttf chi cò mft àm tiét CÒn nhtfng ttf nào

cò trén^mft àm tiét thi dèu là ttf ghép Do dò so Itffng tu ghép trong bàng^phà^i lofi cùa h9 là rat lón, nò bao gÒm cà nhtfng ttf lày ràm thuàn tuy^ nhtfng ttf phién àm, nhtfng ttf vay mtffn va cà nhtfng ttf^cò Bf két hfp gitfa càc àm tiét ma h9 cho là ngàu nhién CÒn nhtfng nhà ^nghien ctfu khÒng tàn thành viec coi bàt ctf àm tiét nào cùng là hinh v^ thi tuy cò dtfa ra nhtfng eàch phàn lofi hfp ly

hdn nhvtng vàn khong trành khòi màu thuàn Chlng hfn trong tieng Vift, nhtfng yéu to dtffc g9i là «mat nghia' khÒng dtffc itf ly nhtf mft hinh^v} cho nén nhtfng ttf cò càc yéu to dò khÒng c^tffc xep vào ttf don và^ciing khÒng dtffc xép vào ttf ghép.^^) Ngoài ra, ngtfdi

tf con thày cò stf màu thtiàn trong cach phàn lofi d mot so trtfdng hfp nhtf: Ve mSt nghla, tal sao nhtfng tÒ hfp giÒng nhku ve ed càu ngtf nghla nhtf tuoi tàc chùa chièn- vói chf_bua, vtfdn ttffc lai b; phàn^ thành hai nhóm khac nhau? néu tae va chièn màt nghla"thì cài gi^làm cho tuoi tàc khàc vói tuoi, chùa chièn khàc vói chùa? K|t khac, tzngxftxziritK àn trong àn màc thua trong àn thua cùng dèu mat^n^hla ma sao lfi khÒng doi dai vói ehùng nhtf tàc va chièn?

Ngoai ra do dàu ma trong nfi bf moi nhóm lai cò nhtfng tò hfp

khàc bift nhau vè^cd cau nghìa (nhtf quàn àoj> xe dan vói nfitìdi

n £ ^ , dò d ^ n ) , con d nhtfng nhóm khàc nhau lfi cò nhtfng tò hfp

giong nhau^(nhtf quàn ao va ngtfdi nigtfdi xe dan va dò d^n): ttfc là cùng de dien dft nghìa «khài quàt» cùng nhtf *lofi biet' von là

hai thai cf« cùa ttf duy ma lfi dùng phtfdng thtfc ghép'va cò khi con dùng cà ghép lày?^^^

( 1 ) GleboTa coi de trong ttf d»p de là 'màt nghla' nén khóng

xép dff de Tao ttf don dÒng thdi cùng khòng xép vào ttf ghép Xin

xem: I I, Glebova, May euy nghl ve ranh giói càc don v^ oàp df

hinh r\ rk tu T ^ trong tiéng Vift, * «Ngòn ngtf», so 4, 1975

(2) Thgo: Nguyen Dtfc Dtfdng, Ve càc tò hdp song tiét tiéng Viét

•Ngon ngtf», «0 2, 1974 v*- -e "«

Néu theo quan diém ve hinh v^ va ttf cùa chung tòi thi nhtfng khò khan này cp thè giài quyét dtffc Trtfóe hét càn phài phàn biet

ro ddn r\ ngtf àm^Ta ddn v^ ngtf nghla Ddn v^ ngtf nghìa von là don v^ cò mft càu trùe nghìa nhàt &pih, con ddn v^ ngtf àm thi lfi là ddn yj àm thanh cùa ngon ngtf khòng mang nghìa Tuy vay ddn v^ ngtf am^la tien de vat chat de tao nén ddn vj ngtf nghìa Khi ngtfdi bàn ngtf Stf dfng ddn v^ ngtf àm kèm theo mft yéu tò nghxa nào dò làm

cho ddn v^ ngtf àm cò tàc dfng gòp phàn tfo nén ttf ho^c bàn thàn

no trd thành ttf thi lue ày ddn v^ ngtf àm dà btfóc sang hàng ngu

cùa ddn v^ ngtf nghìa Nhtf Vfy mft ddn v^ àm thanh cho dù cò nhò

hdn àm tiét hay lón hdn àm tiét néu cò mft tàc dung phàn biét

ngtf nghìa nào dò trong viec càu tao nén ttf thi nò vàn dtffc coi

là ddn v | ngtf nghla ma cf thè d day là hinh v} Chàng han càc phu

àm /"t, k, k», p_7 trong loft ttf /"tàt «^/'c^t • ; /"kàt'_7»c^n dtf't'; /"k'àf_7'ky,c9';/-paf_7'phùi' dèu là hinh vj bòi vi chinh bàn

thàn chung da mang mft càu truc ngtf nghla chi 'phtfdng thtfc cùa

hành dfng» Trong khi dò cò nhtfng trtfdng hfp mft ddn v^ ngtf àm

cò càu tfo lón hdn àm tiét chi dtffc coi là mft don v^ ngtf nghìa; mft^hinh v | hay mft ttf cò mft hinh v^ Ching hfn ttf /"làm b a k ' ^ 'khò khan' chi là mft ttf cò mft hinh v^» con ttf /"làm hak' làm

bon_7»nhfc nhàn» thi chi cò hai hinh v^ tfo nén là /"làm bak'_7

va /"làm bònj" Yéu tÒ /"làm,/ va yeu tÒ /"bak'J" néu tàch riéng

ra thi chung chi là nhtfng don r\ ngtf àm thuàn tùy khong mang mft net nghla nào Ngtfdi bàn ngtf dà két hfp hai ddn v^ ngtf àm này

lfi va dtfa vào ehùng mft càu trùe ngtf nghla de ehùng trd thành

két hfp /"làm bak»_7 vói cài nghia là «khò khan'

i'heo ehùng tòi, phàn lofi ttf phài dtfa trén càm thtfc cùa

ngtfdi bàn ngtf Cam thtfc cùa ngtfdi Thài lan ve ddn tiét là rat

lón vi Tfy néu chi dfa vào hinh v^ nói chung de xàc dinh ttf don

vói ttf ghép thi sé m^c Bai làm Edi vi khài nifm hinh^vj là mft

khai nifm rat khò phàn xuàt trong càc tiéng ddn tiét nhtf tiéng

Thài lan; trai lfi khài nifm ttf ddn va ttf ghép lfi là khài niém

rat hién nhién cùng nhtf vàn de hoat dfng dfc Ifp hay khòng dfc

Ifp là vàn de cùng rat hién nhién Ttf don va ttf mft hinh v^ là

hai khai niém khàc h^n nhau va khÒng the làn ifn dtff e Chùng ta cnag dà thay rS rèng trong ly luan ngÒn ngtf h9c stf phàn biet gitfa ttf ddn va ttf^ khong ddn khòng phài là a so Itffng hinh v;^ mà'ò so Itffng théji ttf Mft ttf ddn cò thè cò nhieu hinh v^ ma ttf don này von dtffc phài sinh ttf mft ttf ddn mft hinh T^ Chàng hfn tiéng

Anh uge 'cong dfng' cò mft loft ttf phài sinh nhtf: use-less «vÒ dfng';,^se-fuj «htfu dfng'; mia^oae «Ifm dfng'; us-age ' eàch stf dung'; v.v»» Do dò ttf don dtffc chia thành hai lofi là ttf don

mft hinh v^ (nhtf trong tiéng Anh use 'cong duiig'; head 'dàu')

va ttf ddn phài sinh cò nhieu hinh v j Tiéng Thài lan cùng là mot ngòn ngtf khong nàm ngoài nhtfng d^c diém này Tàt cà nhtfng ttf don cùa tiéng Thài lan dèu là nhtfng ttf ho^c cò mft hinh v | giong nhtf uge ho^c cò nhièu hinh v^ phài sinh giong nhtf use-leaBS hoàc nói cach kgàc, nhtfng ttf don cùa tiéng Thài lan bao gòm nhtfng ttf'cò mft thàn ttf va nhtfng tu cò mft thàn ttf vói mft so hinh v^ phf tÒ

di kèm Thàn ttf ò day chinh là hinh v^ dfc lap va càc hinh v^ phf

to chinh^là càc hinh V4 hfn che Nhtf vay, cài dùng de phàn biet ttf^ddn^vói ttf ghép trong tiéng Thài lan chinh là hinh v^ dfc* lap chtf khong phài là hinh vj nói chung Ttf day chùng ta thày rò ràng ràng càm thtfc cùa ngtfdi Thài lan ve ngÒn ngtf cùa minh vàn rat phù hfp vói dàc diém chung cùa càc ngon ngtf khàc Cai ddn tiét va da tiét,^cài dfc Ifp hay hfn che là nhtfng cài rat hién nhién, rat

de nhfn thày trong tieng Thài lan va dtfa vào clfeig ngtfdi nghien Ctfu cò the phàn bift dtffc ttf ddn vói ttf ghe'p Trtfóe tién, trong tiéng Thai lan tàt cà càc ttf ddn tiét dèu là ttf ddn bòi vi khong

CÒ mft ttf ddn tiét nào lfi cò trén mft hinh vi dÒc làp; dà là don tiet thi chi co mft hinh v^ doc Ifp Tuy vay trong tiéng Thài lan van cò^nhièu ttf ddn tiét khÒng cò mft hinh'vj dfc lap nào ma lai

cò nhièu hinh v^ khòng dfc Ifp (hinh vi han che) ch^^ng han nhtf* hai loft ttf Bau: /"tàt'_7'c^t ' ; /"kàt'J^'c^n (ì^it'^ /"k'àt'JT^'k^, cf';/Jpàt'_7'phùi';và / " n i V n à y ' ; /-nàn'_7'dò'; /"nàn ' J " day • ; /^non^_7'kia'; /"non'_7'kia kia» Nhtfng trong moi loat ttf trén

day dèu cò mft hinh v^ vhung; trong loft ttf dàu cò hinh vi chung

la /p&tj Ta trong loft ttf sau cò hinh v^ chung là /"n- _J, Nhtfng hinh T | chung này eò thè coi là hinh vi thàn ttf hay nói cach khàc