Kinh tế học quốc tế ý thuyết và chính sách tập 2, những vấn đề về tiền tệ quốc tế

^ vđi mức độ sử dụ ng lao động, vốn và các yếu tố sản xu ất khác.Để phân biệt các loại chi tiêu khác nhau cấu th à n h nên GNP của một nước, các nhà kinh fcế học và thống kê của chính ph

• PAUL H.KỈILIGMAN - MALIỈllCE OBSTPELD

VAUL [l.KflUGMAN - MALIPviCE OBSTPELD

Nhửng người dịch:

N ỉt J ớì hiệu đinh;

BÙI THANH SƠK (MA) NGƯYỂN THÁI \'Ẻ K HƯƠNG (MA) NGUYỀN VŨ TÙ N G

BẠCH XUÂN DƯƠNG

P hó tiến s; P H Í M ẠNH HỒNG

SÁCH TRỢ GIÁ

LÒÌ N H À XUẤT B Ả N

Để giúp bạn đọc có thèm tài liệu nghiên cứu tham khảo về kinh

tế thị trường, nhất là kinh t.ế thị trường quòc tế, Nhà xuất bản Chính trị quòc gia xuất bản cuò'ìi sách "KINH TẾ HỌC QUỐC TỂ - Lý thuyết và chính sách" Cuốn sách này được dịch từ cuò^n "International Economics - Theory and Policy" của haí nhà kinh tế học nổi tiếng của Mỹ: Paul R.Krugnian - Học viện Kỷ thuật Massachusetts và Maurice Obstíềld - Trường đại học California Berkley do Nhà xuất bản H aper Collins (Mỹ) xuất bán nãm 1991 Đây là cuôn sách được đánh giá cao và được dùng làm sách giáo khoa cơ bản cho các trường đại học ờ Mỷ.

Cuò'n sách tập trung trình bày bảy chủ đê chính: những cái lợi thu được từ thương mại; mò thức thương mại; chủ nghĩa bào hộ; cán cán thanh toán; xác định tỷ giá hối đoái; sự phòì hỢp chính sách trè n phạm vi quốc tế và thị trường vốn quôc tế Thỏng qua đó cuốn sách đá lý giai những nội dung chu yếu của kinh tế quò*c tế hiện nay, nhửng vấn đ'ê nảy sinh từ những khó khán dặc biệt trong quan

hệ kinh tế quôc tế giứa các quỏc gia có chủ quỳèn.

Để giúp bạn đọc thuận tiện trong học tập và nghièn cứu, chúng tôi chia cuốn áách thành hai tập:

Tẩp I ụử chương 2 đến chương 11): Nhứng vấn đề về thương

Tliáng 10-1995

NHÀ XUẤT BAN CHINH TRỊ QUỐC GIA

Chương '^12: HẠCH TOÁN THU NHẬP QUỐC DÂN VÀ CÁN

- Sản phẩm quốc dân và thu nhập quôc dân 32

- Khấu hao vốn, các chuyển khoản quốc tế và các khoản chênh lệch do thuế 34

H ạch toán thu nhập quốc dân tro n g riền

Xác định thu nhập quốc dân cho m ột n ề n

- Một lìên kinh tế đóng cửâ tưỏngi tượng 39

- Các hàm ý đối vđi tiết kiệĩD quốc gia 40

H ạch toán th u nh ập quốc d ân ch o m ột

- Xác định thu nhập quô"c đân cho một lìên

- Tài khoản vãng lai và nỢ nước ngoài 44

- Tiết kiệm và tài khoản vãng lai 48

- Tiết kiệm tư nhản và tiết kiệm của chính phủ 49

TRƯỜNG HƠP Cự THỂ; Thám hụ t n gàn sách của chính ph ủ có tác hại đối với tài kh oân - ^

Các tài k h oản củ a cán cân th a n h toán 55

- Bàn thêm ve tài khoản váng lai 58

\c h ư ơ n g { l3 ề GĨÁ HỐI ĐOÁI VÀ THỊ TRƯỜNG NGO.^I ^

HÔÌ: MỘT CÁCH TIẾP CẬN THỊ TRƯỜNG

Tj’ giá hối đoái và các giao d ịc h qu ốc tê' 7Êi

- Giá trong nước và nước ngoài 77

- T5' giá hốì doái và qiá tương đối 79

HỘP Tj' giá hối đoáị và giá câ kiểu

- Các đặc tính của thị trường ngoại hối 85

- Tỳ giá giao ngay và tỷ giá kỳ hạn 88

- Hợp đông giao sau và các quỳên lựa chọn 9 1

HỘP; Kfèm c h ế rủi ro ngoại hối: S ự n h ìn

\'

8

N hu cầu vè tài sản ngoại tệ 94

- Tài sàn và lợi tức tài sản 95

- Rủi ÍXÌ và khả năng chuyển đoi 98

- Tỷ giá hòì đoái và lợi tức tài sản 101

- Lợi tức, 5ự rủi ro và khả năng chuyển đối

S ự càn băn g trên thị trường ngoại hối '"Í08ì ngang băng tiên lãi: điêu kiện cân bÀng

- Anh hưởng của việc thay đổi lãi suất đối với _

- Anh hường của 3ự thay đổi trong các dự tính

đối với tỷ giá hôi đoái hiện hành 120'

PHỤ LỤC: Tỷ giá hối đoái kỳ hạn và lãi

s u ấ t càn bàn g được bảo hiểm 126

Chưcmg 14: T IÊN TỆ, LÃI SUẤT VÀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI 131

Đ ịn h ngh ĩa tiền tệ: điểm lại m ột cá ch

- Tfèn với tư cách là một phương tiện

- Tíèn với tư cách là một đơn vị tính toán 133

- Tíèn với tư cách là một phương tiện cất trữ

- Sự cung ứng tíẽn được xác định như thế

Lãi =:uát càn băng: sự tác đ ô n g qua lại

- Trạng thái cár bằng ở thị trường tíén tệ 143

Cung tíén và tỳ giá hối đoái tro n g

T ien tệ, mức giá và tỷ giá hổi đoái dài hạn 157

- Tiên tệ và-giá cả đo bàng tíé n - - 2 5”^

- Tác động dài hạn của những thay đổi

HỘP: S ự tà n g trường cung tiền

và siêu lạm p h át ở B ôlivia 166

- Sự thay đổi cung tiên một cách ổn định và

- Hiện tượng tỷ giá hối đoái tăng ígiảm) quá

Chương 15: CÁC MỨC GIÁ VÀ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI DÀI HẠN 179

- Mối quan hệ gi ứa ppp và quy luật một giá 184,

- ppp tuyệt đối và ppp tương đối 184 Một mô hình tỷ giá hối đoái dài hạn dựa

B ằn g chúmg thực nghiêm vê p p p v à quy

Lý giải các vấn đè của p p p 203 HỘP: Một bàng ch ứ n g điển hìn h vè quy

- Các hàng rào cản trỏ thương mại và các sản

- Nhđng chệch hướng khỏi tự do cạnh tranh 208

- Nhứng khác biệt quốc tế trong tinh toán

- ppp trong ngắn hạn và dài hạn 210

11

TRƯƠNG HỢP CỤ THÉ Tại sao các m ức giá

b các nước n g h èo hơn lại th á p hơn 211

Đ an g sau của sự n gan g b àn g sứ c mua; một

mó hìn h c h u n g cùa tỵ giá hối đoái dài hạn 215

• Càu cung va tỷ giá hối đoái thvíc tế dái han 220

HỘP Sự tà n g n ă n g su át và tỷ giá hối đoái

- Các tv giá hối doái danh nghĩa và thực tê

- N hữ ng tha}- đổi dài hạp troiip các tỷ giá hối

đoái danh nghĩa: một cái nhin tổiig quát 226

Các c h ê n h lệc h lải su át quổc té' và ty giá

- Xem lại điêu kiện ngyng bàng tíèii lãi va lạm

Tóm tắ t mô hin h tỳ giá hối đoái dài hạn 234

- Mò hình tỹ giá hối đoái dài hạn tổng quát 237

HÒP: Lạm p h a i phi mã vi c á c m ức lãi

N g a n g h h n g tiê n lải th ự c t ế 241

Chìc-cmg 16: SAN LƯỢNG VÀ TỶ GIÁ H ố l ĐOÁI NGẮN h ạ n 251

Các nh ân tố q u \e t định tổ n g câu tro n g

- Các nhân tố quyết định cau tiêu dùng 253

- Các nhản tố quyết định tài khoản vãng lai 254

- Các thay đổi của tỵ gir hối đoái thực tế tác động như thế nào tói tái khoán vảng lai 255

12

\

- Những thay đối cùa thu nhập khả dụng tác

động như thế nào đến tài khoản vảng lai 257

- Tỷ giá hối đoái thực tế và tổng càu 259

- San lượng, tý giá hối đoái và càn bàng trên

- Các nhàn tố làm chuyến dịch đường AA 276 Cân bằn g ngắn hạn đối với m ột n ê n kin h

tế mở:, k ết hợp các đường DD và AA 277

N h ử ng thay đổi nh ất thòi tro n g ch ín h

- Các chính sách duy trì việc làm đày đủ 285

- Một sô' vấn đê của hoạch định chính sách • 288

N h ứ n g thay đổi ổn địn h tron g c h m h sá ch

- Một gia tAng ÕII dịnh trong cung tiên 290

- Điêu chinh thich ứng vdỉ~một sự gia tủng ốn

13

PHỤ LUC II: Đ íeu k iệ n M arsh all-L ern er và

n h ử n g ước lượng, k in h n g h iệm v ề c á c độ

Chương 1 7: CÁC TỶ G lÁ H ố l ĐOÁI c ố Đ ỊN H VÀ s ự

T ại sao cần n g h iên CIÍU cá c tỷ giá h ố i đoái

S ự can th iệ p của n gân h à n g trư n g ương và

- Bâng kết toán của ngân hàng trung ương 335

- Bàng kết toán của ngân hàng trung ương và

14

- Can thiệp vào thị trường ngoại hối và cung

- Cán cân thanh toán và cung tiên

N gân h à n g tru ng ương cố đ ịn h tỷ giá

- Cân bàng của thị trường ngoại hối dưới

chế độ tỷ giá hôì đoái cố định 345

- Cân băng của thị trường tiên tệ trong

điêu kiện một tỷ giá hối đoái cố định 346

- Một sự phân tích băng biểu đô 347 Các ch ín h sách ổn địn h hóa vứi m ột

- Nhứng thay đổi trong tỷ giá hối đoár 355

- Điêu chỉnh theo chính sách tài khóa

và những thay đổi của tỷ giá hối đoái 358

K hủ ng h oản g cán càn than h toán

T hả nổi có đfèu tiế t và can th iê p

- Khả năng thay thế tài sản hoàn hảo

và tính không hiệu quả của 3ự can thiệp

- Cân bằng thị trường ngoại hối với khả

năng thay thế tài sản không hoàn hảo 367

- Các tác động của sự can thiệp vô hiệu

với khả nàng thay thê' tài sản không

Các đ ỏ n g tiên dự trử tr o n g hệ th ố n g tièn

tệ thế giới HÒP Các cuộc chơi của c á c ch ín h phủ

- Cơ chế của chế độ bản vị đồng tiên dự trữ

- Địa vị không cản xứng_ của T ran g tám dự rrử

Bản vị v à n g

- Cơ chế của chế độ bân vị vàng

- Đíẻu chỉnh tíèn tệ cán xứng trong chế độ bản vỊ vàng

HÓP Các thỏa th u ận can th iệ p tro n g hệ

th òn g tíé n tệ cháu Áu

- Ich lợi và hạn chế của chế-độ bản vị vàng

- Bân V i hối đoái vàng

Tóm tát PHỤ LỤC I Cản b àn g thị trư ờ n g ngoại h6i với k h ả n ă n g th ay th ế tài sản k h ô n g hoàn hâo

C âu

Cung Cân b ằn g PHỤ LUC II: Cách tiẽp cán tièn tê đói với cán cán t h m h U);'tn

Chưcmg 18: ỈĨỆ THỐNG TIÊN TẺ QUỐC TỂ, 1S70 - i973 ;

N h ử ng m úc tiêu của ch ín h sách kinh tê' vĩ '

mô tro n g m ôt n én kinh tế mở

;

- Cán dối bên trong: việc làm đáv đù và ốn i định mức giá

374 375

376 378

aso

380 381

383 385 387 38fc

394 394 396 396 398 401

407

409 410

411 16

- Càn đối bèn ngoài: mức tối ưu của tài khoản

Chính sách kinh tế vỉ mò quốc tẽ dưới c h ế

độ bản vị vàng, 1870 - 1914 419

- Nguồn gốc của chế độ bản vị vàng 419

- Càn dối bèn agoài dưới chế độ bản vị vàng 420

- Cơ chế chu chuyển kim loại quý và giá cả 422 'Luật chơi" của ch ế đô bản vị vàng: bí ẩn

HỘP: Hume ch ố n g lại nh ử ng người th eo

- Cân đối bên trong dưới chế độ bản vị vàng 427

N hửng năm giửa hai cuộc ch iến tra n h th ế

- Sự quay lại nhanh chóng vdi vàng 430

- Sự phân rã kinh tế quốc tế 431

Hệ thốn g B retton Woods và Quv T ièn tệ

- Các mục tièu và cơ cấu cùa Quỹ Tiền tệ

Càn đôi bên tron g và càn đối bèn ngọải

dưới Hệ th ốn g B retton Woods 439

- Sự thay đổi ý nghĩa của càn đối bèn ngoài 439

- Sự lưu chuyên vốn niang tính đầu cơ và các

P h àn tích các lựa ch ọn ch ín h sá c h dưới

- Các chinh ááeh thay đổi chi tiêu và chưvển

17

Vấn đè cân đối bên ngoài cùa nước Mỹ 451 TRƯỜNG HƠP c r THẺ: Sự suy tàn và sụp

đổ của Hệ th ò n g B retton Woods 454

Lạm ph át to à n th ế giới và v iệc chuyể)

■ Cát chinh sách kinh lố khỏTiỉỊ phối hợr nhau 488

- Ao tưỏns: vé một sư rự chu lớn hơn 488 TRƯỜNG HƠP CỤ TKỂ: K in h n g h i ệ i n về

tỵ giá hói đoái giửa các cứ sốc dâu lửa

- Cú sốc đâu lửa thứ nhất và tác động của nó.

18

- Rambouillet và Gianiaica: xét lại Hiến chương

- Đòng dôla ổuy yếu, 1976 - 1979 498

- Cú sốc cfâu lứa thứ hai, 1979 - 1980 500

Mô hình hai quốc gia vê tương tác kin h tế

vĩ mô dưới ch ế đô tỷ giá thả nổi 502 TRƯỜNG HƠP CỤ THỂ; Cuôc đại suy th oái,

đồng đôla và sự can th iệp ph ối hợp, 1980

- Giải lạm phát và cuộc suy thoái, 1981 - 1983 507

- Các chính sách tài khóa, tài khoản vãng lai

và sự trỗi dậy của chủ nghĩa bảo hộ 511

- Từ Plada đến Louvre và tiếp đó; cố gắng

Điều gì đã được rút ra kể từ năm 1973

- Nạn đâu cơ gày mất ổn định 529

- Thương mại và đầu tư quôc tế 530

TRƯỜNG HƠP CỤ THE: Nhùmg bài h ọc

kinh ngh iệm của hệ th ốn g ti'èn tệ

Chương 20: THỊ TRIĨỜNG VỐN TOAN CẦU: HOẠT ĐÒNG

Thị trư ờ n g vốn quốc tế và các mổi lợi từ

- Ba dạng thu lợi từ thương mại 552

- Đa d ạ n g d a n h m ục tài sari VỚI tư cách \í

mội đóng cơ của V;éc mua bán tài sản

- Cơ cáu của t.hị trường vốn quốc lế 559

- Hoạt động ngăn hang va việc buốn bán tíén

- Những khó khăn trong việc điêu tiết kinh

- Mức độ đa dạng hóa danh- mục tài sản quốc tế 596

- Mức độ thương mại liên thời gian 597 HỘP: 1992: Hướng tới m òt th ị trư ờn g ch âu

- Sự chênh lệch vê lái suất nội địa và hải ngoại 602

- Tính hiệu quả của thị trường ngoại hô'i 604

N hửng đăc điểm kin h tế vĩ mò củ a các

- Thị trường tài chính chưa phát triển 621

- Vai trò bao trùm của chính phủ 622

- Lạm phát và ngân sách chính phủ 623

- Tỷ giá hôi đoái bị kiêm giữ, kiểm soát hối

đoái và đồng tiên không có khả nâng chuyển

Vay và nỢ của cá c nước đ an g p h át tr iể n 631

- Kinh tế học vè sự đi vay của các nước đang

91

- Cac Qạng khác nhau cua dòng vốn nhập vào 633

- Chính phủ và các khoản vay có đảm bảo 636

TRƯỜNG HƠP CU THỂ Các ch ư ơ n g trìn h ổn định hóa c h ín h th ốn g và phi ch ín h th õn g

- Diễn biến tĩên khủng khoảng 651

- Các nước dang phái triển trong cdn suy thoái

- Mêhicỏ: sự mỏ đáu của cuộc khủng hoảng 6õ7

- Cuộc khủng hoảng nỢ c các nước khác 659

Kinh tế h ọc của sự vỡ nỢ có chủ quyên 660

- N h ũ n g giá phải trả cu a vỡ nỢ có chủ

- Lợi ích của sự vỡ nỢ có chủ quvên 663

Kiêm so á t cu ộ c k h ủ n g hoảng nỢ I 666

í

- Giai doạn một: hành động cho vay tập thể I 666

/

- Giai đoạn hai; vật lộn qua cơn bĩ cực / 669

22

Sự giảm nỢ dựa trèn cơ sỏ thị trường 676

- Cơ chế mua lại nỢ: một vi dụ cụ thể 677

- Kẻ được người mất trong việc mua lại nỢ 682 Mua lai nơ bời bèn thứ ba và sư xóa nỢ 684 Các dạn g trao đổi tài sản khác 687

N hững triển v ọn g đối với cuòc khủng

- Những tác động đầu tiên của kế hoạch Brady 691

- Những trở ngại đối với việc giảm nợ 692

PHỤ LỤC I: Tại sao sự mua lại nỢ b àn g

tiền của nước con nợ lại gây th iệt hại cho

Giá trị tru n g bình và giá trị biên của nỢ 703

P hàn tích toán học về các giá trị của nỢ 705

PHỤ LỤC II: P hân tích nh ử ng trao đổi nỢ

23

Phản ha

TỶ GIÁ H Ố I Đ O Á I

VÀ K IN H TẾ VĨ M Ô

C Ủ A M Ô T NỀiN K IN H T Ế M Ở

lệ t ă n g t r ư ở n g ở các nước đ a n g p h á t tr iể n giảm s ú t làm cho

n h i ề u nước k h ô n g có k h ả n ă n g t h a n h toán các k h o ả n nỢ nước

k h ủ n g h o ả n g k in h tế đầu n h ứ n g n ă m 1980 là ch ư a t ừ n g co

nó đâ gay n ê n n h ứ n e thách th ứ c rộ n g lớn vê tài c h í n h

n h â n sự đ."i với n h iề u dân tộc t r ê n khắp t h ế giới Liệu ':ự đ ìn h trệ rộ n g k h ắ p th ế giới đó có phải là sự cố k h ô n g

th ể giải t h íc h được hav k h ô n g ? Hoặc liệu sự p h ả n t í c h k in n

tế cổ th ể làm s á n g tỏ a ^ y ê n n h ả n của 3ự cố tìày và đưa

ra p h ư ơ n g cách n g ă n ngừa n h ứ n g suy '^hoái tư ơ n e tự t r o n g

tư oìig lai hay không',’

Các c h ư ơ n g trú ớ c dã bước đầu đê càp vấr cĩê sử d ụ n g

m ộ t cách bò't n h ấ t n g uồn oài n g u y ê n sả n ,\uất k n a n h i ế m cua

t h ế giới ờ m ột thờ i điêm n h ấ t đ ịn h Một n h á n n c ủ a k i n h

tế học yọi ià k in h t ế h ọ c v i m ò n g n iên cứu vấn đê nay

từ viển c a n h cua h á n g ••'à nCTJỜi tièu d ù n g riêng; b iệ t K in h

tế học vi mô n g h iê n cứu cừ "dưới lên" đê’ cnì rõ ,-ác t á c a h à n

k i n h t ế r iê n g b iệ t, tr o n g kh i theo đuổi lợi ích củ a c h í n h họ

C h u n g ta dã thâ>- rằn g, tro n g khi rự do mâu dỊch t h ư ờ n g

k h u v ê n k h i c h sư d ụ n g ngiíỏr, iưc' 'm ó t cách f(i hiéu qua th i

sự can t h iệ p cua c h ín h p h u hoặc các t h ấ t bại thị t r ư ờ n g có

thê gâv ra lảng phí ngav ca khi mọi vếu tô san xuất được

s ử d ụ n g đầy đu.

T r o n g c h ư ơ n g n ày c h ư n g ta sẽ th a y đói tr ọ n g tá m và đặt

câu hỏi; c h í n h sá ch k i n h tê' có th ê đảm bảo cho các yếu tố

s ả n x u ấ t được sử d ụ n g đầy đu n h ư t h ế nào'ĩ' Và điều gì q u y ế t

đ ị n h việc n ă n g lực sả n xuấi h à n g hóa và dịch vụ của n ê n

k i n h t ế lu ô n luôn th a y đổi ? Đè t r a lời các cáu hoi n ày c h ú n g

t a p h ả i h iế u k i n h t ế h ọ c v ĩ m ô , m ộ t n h a n h k i n h t ế học

n g h i ê n cứu m ứ c công ãn việc làm, sả n lu'Ợng và sự t ă n g t r ư ơ n g

c ủ a to à n bộ n ề n k i n h t ế được quyết đ ịn h n h ư t h ế nào C ú n g

qua lại giứa các n ề n k i n h tế quốc gia à n h h ư ơ n g n h ư t h ế

n ào tới mỏ t h ứ c to àn câu cua h o ạ t động k in h t ế vĩ mô.

Sự p h á n tíc h vĩ inô n h ấ n m ạ n h bốn k h ía c ạ n h của đời

s ố n g k i n h t ế mà c h ú n g t.a từ trư ớ c đến nay vẫn t r ừ u tư ợ n g

h ó a đế’ đơn g iản hóa việc thảo luận ve k in h t ế học quốc tế.

(1) Thất n g h i ệ p : C h ú n í: ta biết r ằ n g tro n g t h ế giới t h ự c ,

nguửi c ố n g n h â n có t h ể th;'ử n g h iệ p và các n h à m áy có th ế

k h ô n g h o ạ t đ ộng K in h tê' học vĩ mô n g h iê n cứu các vếu t ố

gây ra t h ấ t n g h i ệ p và các biện p h á p mà c h ín h p h ủ có t h ể

t h ự c h iệ n đế n g ă n ngừa Điêu q u an tâ m c h ín h c ủ a k i n h t ế

học vĩ mô quốc t ế là v ấ n đè bao đảm sử d ụ n g n h ả n c ô n g

đ ầ y đủ t r o n g n h ữ n g n ề n k in h t ế mở cửa đối với t h ư ơ n g m ại

vậy, trong thực tê' các gia đình đều có thế đế riêng ra m ột

p h ầ n t h u n h ậ p đê d ù n g sau này, hoặc họ có th è t ạ m th ờ i vav m ư ơ n đê chi tiêu n h iề u hơn số tiề n họ k iếm dược H o ạ t\J • • • t

đ ộ n g t i ế t kiệm hoặc vay m ượn của m ộ t nước sẽ tác đ ộ n g đ ế n

v iệc tu y ể n d ụ n g n h â n c ô n g tr o n g nước và m ứ c độ giàu có

t r o n g tư ơ n g lai của quốc gia T ừ q u a n điểm của n ề n k i n h

t ế t h ế giđi n h ư m ột tổ n g th ể, tỷ lệ t i ế t k iệm của t h ế giới

n ư ớ c và là con đư ờ ng chủ yếu, qua đó các c h í n h s á c h k i n h

t ế vĩ mô của m ột nước tác đ ộ n g đ ế n các b ạ n h à n g t h ư ơ n g

m ại c ủ a nước đó, Do vậy, k h ô n g có gì đ á n g n g ạ c n h i ê n là

s ự m ấ t càn đối t r o n g cán cân t h ư ơ n g mại, n h ấ t là k h i n h ữ n g

m ấ t c â n đối đó là to lớn và kéo dài, có th ê n h a n h c h ó n g

tr ở t h à n h n g u ồ n gốc của b ấ t d ồ n g quốc tế,

(4) T i ê n tệ và m ứ c giả-. Cho đ ế n n a y lý t h u y ế t t h ư ơ n g

mại mà các bạn đã n gh iên cứu vẫn là lý th u y ết h à n g đổi

h à n g , t r o n g đó các loại h à n g hóa n à y được tr a o đổi t r ự c tiế p iấy các loại h à n g hóa k h á c t r ê n cơ sở giá cả tư ơ n g đốỉ của

c h ú n g T r o n g th ự c tế, sẽ t h u ậ n lợi hơn n h i ề u k h i s ử d ụ n g tiề n , m ộ t p h ư ơ n g tiệ n trao đổi được c h ấ p n h ậ n r ộ n ? rãi, t r o n g các giao d ịch , và kh i đ ị n h giá b ằ n g tiề n Bởi vì s ự c h u y ể n

t i ề n t ừ người n à y s a n g ngu’ời k h á c diễn r a h ầ u n h ư d mọi giao d ịc h t r o n g n ề n k i n h t ế h iệ n đại, n ê n n h ữ n e dao đ ộ n g

t r o n g c u n g và cầu về tiề n tệ có t h ể t á c đ ộ n g đ e n cả' sả n

lư ợ n g lẫn m ức c ô n g ă n việc làm K i n h t ế học vĩ mô quốc

t ế cho r ằ n g mỗi nước sử d ụ n g m ộ t đ ồ n g t i ề n ' v à m ỗ f s ự th a y đổi tiề n tệ ờ m ộ t nưđc (ví dụ, th a y đổi t r o n g việc c u n g ứ n g tiê n ) có th ễ tác đ ộ n g vượt ra ngoài b iên giới n ư đ c đổ s a n g

29

nưđc khác Sự ổn đ ịn h , các mức^giá của các, đồng tiền là ị

một mục tiêu quan trọng của chính sách kinh tế vĩ mô quốc

Chương này bước đầu đề cập đến nghiên cứu kinh tế học

vĩ mô quốc tế bằng việc giải thích các khái niệm kế toán,

và giao dich quốc tê' của một nưđc Để cộ được bức tran h

tổng thể về sự gắn kết trong phửơng diện kinh tế vĩ mô giứa

các nền kin h tế có quan hệ thương mại quốc tế, c h ú n g ta

phải nắm được hai công cụ cơ bản có liên quan với nhau

Công cụ thứ nhất, h ạ ch to á n thu nh ập qu ốc dân, ghi lại

mọi khoần chi tiêu góp phần tạo ra thu nhập và sản lượng

của một nước Công cụ thứ hai, h ạch to á n c á n c á n th a n h

toán,-.giúp ch ú n g ta theo dõi được cả n h ử n g thay đổi trong

k h o ả n nỢ nước ngoài của m ột nước lẫn sự t h à n h c ô n g của

các ngành xuất khẩu và cạnh tranh - nhập khẩu của nước

đó Các tài khoản trong cán cân thanh toán cúng chỉ rõ mối

liên hệ giữa các giao dịch với nước ngoài và việc cung ứng

tiền ±ệ trong nước

TH U NH Ậ P QUÕC DÀN

Trong phân tích kinh tế vĩ mô, mối quan tâm chủ yếu

là tổ n g sản p h ẩm quốc dân của m ộ t nước (GNP), tứ c là

trường trong một khoảng thời gian xác định GNP là thước

đo cơ bản sản lượng của một nước điíợc các nhà kinh tế học

ví mô nghiên cứu GNP được tính bằng cách cộng giá trị

thị trường của mọi khoản chi tiêu về sản phẩm cuối cùng

Do đó, GNP bao gồm cả giá trị các loại hàng hóa như bánh

mì bán ờ siêu thị và sách giáo khoa bán ở hiệu sách cúng

n h ư giá t r ị các ỉoại d ịc h vụ của n h ử n g người t h u t i ê n và

k h ô n g t h ể tạo ra được n ế u k h ô n g có sự trỢ g iú p của y ếu tố

đâu vào, nén các chỉ tiêu cấu thành GNP gắn bó chặt chẽ

30

^ vđi mức độ sử dụ ng lao động, vốn và các yếu tố sản xu ất khác.

Để phân biệt các loại chi tiêu khác nhau cấu th à n h nên GNP của một nước, các nhà kinh fcế học và thống kê của chính phủ, những người lập các tài khoản thu nhập quốc dân đem chia GNP ra bốn khả năng sử dụng mà nhờ đó, sản

' lượrig của nước đó được tiêu thự: tiêu dùng (số lượng tiêu

■

dùng của các cá nhàn trong nước), d'âu tư (số lượng do các

công ty tư nhân dành ra để xây dựng nhà xưởng và trang

th iế t bị mới cho sần xuất trong tương lai), chi tiêu của chính

' p h ủ (số lượng do chínịi phủ sử dụng) và cán căn tài khoản vãng lai (số lượng, xuất khẩu ròng về hàng hóa và dịch vụ

cho người nước ngoài) Thuật ns:ứ "Các tầ n k h o â n th u nhập quốc dân" được sử dụng để mỏ tả sự phàn loại 'bốn nhóm ’ này, thay vì thuật ngứ "các tài khoaìi sản lượng quốc dâr." bời vì thu nhâp cùa một nước trên chực tế bằng oản lượng của nước đó Bởi vậy, nguừi ta có thê nghĩ về các tài khoản thu nhập quốc dân như là sự phân loai từng dạng giao dịch

đ ớ n g góp cho t h u n h ậ p quốc dân tư ơ n g ứ n g với các d ạ n g chi

tiêu tạo nên nó Hình 12-1 cho thấy GNP của Mv năm 1988^ được phân thành bốn bộ phận như thế nào

Tại sao việc chia GNP thành tiêu dùng, đầu tư, chi tiêu của chính phủ và tài khoản vãng lai là cần thiết? Một lý

do chính là chúng ta không thê hiểu đươc nguvèn nhàn của một sự suy thoái hay bùng nồ cụ thể khi thiếu sự hiểu biết

về sự thay đối của các loại chi tiêu- cnủ yếu Và nếu thiếư

^ s ự h iểu b iế t n h ư vậy, c h ú n g ta k h ô n g :hế k iến n g h ị m ộ t đối

1 Đ ịnh aghĩa cua ch ún g ta vè tai khoan '^áng lai k h òn g h oàn toan

chính xác khi inột nước ià Ii^ ời thực 3ự cho hay nhận các khoản khòng

phải hoàn tr ả của nước ligoài Yếu cố này cung -‘ơi m ột 3Ố yếu tố khác

c ũ n g iàm phức tạp th êm việc đồng n h ấ t GNP vời chu nh ập quốc d ân cùa

c h ú n g ta Trong phần sau cua chương này ch ú n g ta 3ẻ trin h bày các định

n g h ĩa thu nhập quốc dân va tài khoản váng lai ohai thay đổi n h ư th ế

nào tro n g lìhửng trư ờ n g hợp này H*àu h ế t các nước báo cáo số liệu về

tổng sản phẩm tro n g nước iG D P) bằng GNP trừ đi 30 lải và lải cổ phiếu

rò n g thu - được tử tài sản gửi ữ nước ngoài.

31

dân còn cung cấp thông tin cơ bản cho việc nghiến cứu tại

sao có một số nước giàu - nghĩa là họ có mức GNP cao tương

đối so với SỐ dân - trong khi một số nước khác lại nghèo.

B iểu đồ 12-1 GNP của Mỹ và các thành phần GNP

trong năm 1988

Tổng sản phẩm quốc dân năm 1988 của Mỹ là 4,9 tỷ đôla có

thể chia thành bốn phần như trên hình vẽ.

r - - - 1

Tài khcxiD vãnii lai

Nguồn; Bộ Thương mại Mỹ, Surveỵ of Currcnt Business, th á n g

Sản phẩm quốc dân và thu nhập quốc dân

Việc đầu tiên để hiểu cách phân tích GNP của các ntíà^

kinh tế học là giải thích chi tiết tại sao GNP mà một nước

quốc dần^ sự thu nhập có đu'Ợc trong thời kỳ đó nhờ các

yếu tố sản xuất của nước đó.

Lý do của sự ngang bằng này là mỗi đô la sử dụng để

mua hàng hóa hay, dịch vụ tự nó cuối cùng lại rơi vào túi

ctỉa một người nào đó Việc đi khám bệnh là ví dụ đơn giản

n h ế t ch a thấy tại sao mỗi sự tăng sản phẩm quốc dân lạinâng thu nhập quốc dân lên một số lượng đúng bằng ấy 75 đôla mà bạn trả cho bác sĩ biểu thị giá trị thị trường của rnộtl dịch vụ mà người bác sĩ đâ thực hiện đối với bạn: như

Song 75 đôla mà bạn trả cho bác sĩ cúng làm tăng thêm thu

nhập của người bác sĩ đó Như vậy thu nhập quốc dân cũng

tă n g thêm 75 đôla

_ Nguyên tắc sản lượng và thu nhập bằng n h a u cũng được

áp đụng đối với hàng hóa, ngay cả khi hàng hóa được sản

x uất bằng sự hỗ trợ của nhiều yếu tố” sản xuất Háy xem xét

vf dụ của sách giáo khoa kinh tế học Khi bạn mua một cuốn sách mới của nhà xuất bản thì giá trị của việc bạn mua tham gia vào GNP Song việc trả tiền của bạn lại tham gia vào

th u nhập của các yếu tố sản xuất đã hợp tác với nliau để làm ra cuốn sách, bởi vì nhà xuất bản phải trả tiền cho các dịch vụ của các yếu tô' nói trên bằng tiền thu được do bán sách Trưởc hết là tác giả, người biên tập, họa sĩ, người sắp

ch ữ đá cung cấp lao động cần thiết cho việc làm ra cuốn

sá c h tiT h ứ hai là cổ đông của nhà xuất bản, n h ứ n g người nhận

t i ề a lãi cổ phần do việc đóng góp tài chính vào số vốn được dùng trong sản xuất Cuối cùng là nhứng người cung cấp giấy

và mực, nhứng người cung cấp vật liệu trung gian được sử dụng.-trong việc làm ra cuô'n sách

Gỉấy và mực mà nhà xuất bản mua để làm ra cuôn sách

không' được tính riêng trong GNP vì sự đóng góp của chúng

vào giá trị của sản phẩm quốc dân đã được tính trong giá của''cuốn aách Chính vì để tránh việc tính hai lần chúng

ta: c h ỉ ìcho phép đưa việc bán hàng hđa và dịch vụ cuối cù n g vào v iệ c xác định GNP: việc bán các hàng hóa trung- gian,

n h ư giấy và mực mà nhà xuất bản đá mua, không được tính Cúng cần chú ý ]à; việc bán một cuốn sách đã dùng rồi cúng không được đưa vào GNP Định nghĩa của chúng ta chỉ tính

các hàng hóa và dịch yụ cuối cùng mà chúng ta tạo ra, còn

cuốn sách đá dùng rồi không đủ tư cách như vậy; cuốn sách

đó đã dược tính vào GNP khi nó dược bán lần đầu Tương

tự như vậy, việc bán cuốn sách đâ dùng không tạo ra thu

nhập cho bất kỳ yếu tố sản xuất hào

K hấu hao vốn , các ch u yển khoản quốc tế và c á c k h oản

c h ê n h lệ c h do th u ế

Vì chúng ta đá xác định GNP và thu nhập quốc dân nhất

th iế t phải bằng nhau, nên sự bằng nhau giứa chúng thực chất

là sự đồnr n h á Dù sao cũng phải thực hiệr một số điều

chỉnh đối với định nghĩa GNP trước khi nhận biết hoàn toàn

đúng GNP và thu nhập quốc dâr; trong thực tế

1 Trong GNP người ta khống tính sự mất mát kinh tê'

do máy móc và nhà xưởng bị hao mòn trong quá trìn h sử

dụng Mất mát này, được gọi là khấu haci làm giâm th u nhập

của người chủ sớ hữu vốn Do đó.để tính thu nhập quốc dân

cho một thời kỳ xác định, chúng ta phải đeiTi GNP trừ đi

khấu hao cua vốn trong thời kv đó, GNP trừ đi khoản khấu

hao đó dược gọi là sàn phẩm quốc dán ròng (NNP),

2 Thu nhập của một nước có thể bao gồm câ các khoản

biếu không của công dân nước ngoài, gọi là sự chuyển khoản

_ đ ơ n phương Ví dụ về sự chuvền khoản đơn phương là tiền

lương trả cho các cống dân nghỉ hưu sống ơ nước ngoài, tiền

bồi thường, viện trợ nước ngoài như các quý cứu trợ đóng

góp cho các nước bị hạn hán Nàm 1988, nước Mỹ có cân

đối các khoản th an h toán như vậy j ê n tới khoảng 14,7 ^tỷ

đôla, biểu thị Õ,3% GNP chuyển khoản ròng cho người nước

ngoài Sự chuyển khoản đơn phương ròng là một phần th u Ị

nhập của một nước nhưng không phải là một phần sân p h ẩm ^ ' củã nước đó và phải được cộng thêm vào sản phẩm quổ’c dân,

3 Thu nhập quốc dân phụ thuộc vào giá cổ mà các h ã n g

“""' nhản 'được do bán hàng của họ, GNP phụ thuộc vào g iá'cả

mà nhứng người mua trả Tuy nhiên, hai loại giá này không

* N guyên văn: n h ữ n g cái nêm (wedges).

34

n h ấ t th iết giống nhau Ví dụ, th u ế doanh th u làm cho người

miaa p h ả i t r ả n h i ề u h ơ n số m à các h ã n g n h ậ n được, d ẫ n đến

việc' GNP cao hơn thu nhập quốc ^ â n Do vậy, khoản chênh lệch do thuế này phải được trừ đb'^khỏi GNP khi tính thu nhập quốc dân thực

' Thu nhập quốc dân bằng GNP, trừ đi khấu hao, cộng

thêm ch u yển khoản giao đơn phương ròng, trừ đi khoản th ê n h

Itc h ' thuế Sự khác nhau giữa GNP và thu nhập quốc dân

thường sử dụng các thuật ngứ "GNP" và "thu nhập quốc dân"theo cách chúng có thể thay th ế nhau và chỉ n h ấn mạnh

sự khác nhau giứa hai thuật ngứ khi nào sự khác nhau đó

là đáng kể

HẠCH TOÁN THU NHẬP QUỐC DÂN TRONG NỀN KINH TẾ ĐÓNG CỬA

Trước khi xem xét các tài khoản thu nhập quô^c dân của

m ột nền kinh tế mở cửa, tức là nền kinh tế có giao dịch vđi các nền kinh tế khác, chúng ta xem xét trường hợp có

dân của nền kinh tế đckig cửa không thể mua sản phẩm của nước ngoài hoặc bán sản phẩm của mình cho người nước ngoài

một nền kinh tế đóng cửa ià: tiêu dùng, đầu tư và chi tiêucủa chính phủ Nói cách khác, th à n h phần thứ tư của việc

chi dùng sản phẩm của một nền kinh tế mở cửa, tức tài khoản

váng lai không đóng góp được gì cho thu nhập quốc dân trong

một nền kinh tế đ ó n g cửa, bởi vì cả xuất khẩu và nhập khẩu

cfêu phải bằng kh ông.

Trong khi không có nên kinh tế nào thực sự đóng cửa đối với thượng mại quốc tế thì một nền kinh tế được- gỉ4

35

th iết là đóng cửa sẽ là điểĩB xuất phát tốt cho chúng ta xem xét việc tín h toán thu nhập quốc dân bởi vì mối quan hệ giữa các th à n h phần chi tiêu của GNP sẽ đơn giản hơn so với trong nền kinh tế mở cửa Thêm vào đó, sự khảo sát ban đầu đối với trường hợp nền kinh tế đóng cửa sẽ giúp làm nổi bật vai trò trung tám của thương mại trong kinh

T iêu dùng

Phần GNP mà khu vực tư nhân mua để thỏa mãn nhu cầu-hiệ-n 4hời được gọi là t i ê u d ù n g Việc mua vé xem phim, thực phẩm, chứa răng, máy giặt đêu thuộc loại này Chi phí cho tiêu dùng là thành phần lớn n h ất của GNP trong hầu

hết các nền kinh tế Ví dụ, ồ Mỹ, phần GNP dành cho tiêu

dùng kể từ cuộc Chiến tranh Triều tiên đến nay dao động

tro n g khoảng tù' 62% đến 66%.

Đ'âu tư

Phần sản lượng mà các háng tư nhân dùng để tạo ra

trứ vốn của một nước Thép và gạch dùng để xây dựng nhà máy là một phần của chi tiêu đầu tư, cúng như dịch vụ do

kỹ thuật viên cung cấp để chế tạo các máy tính dùng cho kinh doanh Việc các công ty mua các hàng tồn kho cũng dược tính vào chi tiêu dầu tư vì giứ hàng tồn kho chính là

dụng hiện nay vào sử dụng trong tương lai Thông thường thì đàu tư đa dạng hơn tiêu dùng, ở Mỹ (tổng) đầu tư tron^

GNP Trong khi chúng ta thường dùng từ "đầu tư" để diễn

tả việc các gia đình mua cổ phiếu, trái phiếu hoặc bất động sản, cần chú ý không lẫn lộn ý nghĩa thường ngày của từ

này vđi định nghĩa trong kinh tế học về đầu tư với tư cách

là một thành phần của GNP Khi bạn mua một cổ phiếu ở

thị trường Genentech, thì không phải là bạn mua một hàng hóa hay dịch vụ, do vậy việc mua của bạn không xuất hiện trong GNP.Các tiêu chuẩn mà các nhà kế toán về thu nhập quốc dân' dùng để phân biệt đầu tư với tiêu dùng đôi khi cổ vẻ

n h ư là tùy tiện Đó là vì các tiêu chuẩn đd chấp nhận quy ước cho rằng chỉ có các công ty mđi có thể thực hiện các hoạt động đầu tư Việc một cá nhân mua một cuốn sách của nhà xuất bản được coi là tiêu dùng, nhưng khi hiệu sách cũng

mua c h ín h cuốn sách đó thì việc đó lại được coi là đầu tự vào h à n g tồn kho.

Một thực tế cổ liên quan trong hạch toán thu nhập quốc dàn là việc chi tiêu của gia đình dùng để mua nhứng hàng hóa lâu bền, không phải để dùng một lần (như sứa hay quả tươi) mà để dùng trong nhiều năm được xử lý như là tiêu dùng Việc mua một cái máy giặt, vật có thể cung cấp các dịch vụ trong suốt một thời gian dài, dường như là một hình thức đầu tư, nhưng, theo các định nghĩa dùng để xây dựng các tài khoản GNP, thì đó không phải là đâu tư Một kiểu chi tiêu vào hàng tiêu dùng lâu bền là chi tiêu cho những ngôi nhà tư nhàn mới xây, lại được tính trong đầu tư là do tầm quan trọng mà nó có đối với nên kinh tế Để nhất quán, các tài khoản GNP coi ưgười sở hứu nhà như một công ty bán dịch vụ nhà ở cho chính bản thân, người đó Tương ứng

n h ư vậy, việc thanh toán tiền thuê nhà ước tín h phản ánh

giá trị của dịch vụ nhà ở cũng được tính trong GNP như

một phần của tiêu dùng

Cuối cùng, nếu chúng ta xem đầu tư như bất kỳ sự chi

tiêu nào nhằm nâng cao khả năng sản xuất trong tương lai,

thì chi tiêu ch0 'công tác nghiên cứu và giáo dục có thể được xếp loại một cách lô gí ch như là đầu tư Các kế toán viên

về thư nhập quốc dân không đi theo cách lý giải này trong việc tín h toán đầu tư

Chi tiê u của ch ín h phủ

lièn bang, tiểu bang hay địa phương mua đêu xếp vào mục

37

c h i t i ê u củ a ch ín h p h ủ trong các tài khoản thu nhập quốc

dân Chi tiêu quản sự của liên bang, chi tiêu của chính p hủ

hỗ trợ n g h iê n cứu về u n g th ư và quỹ của c h ín h phủ d ù n g '

vào việc sửa chữa dường cao tốc và cho giáo dục cúng được tín h vào chi tiêu của chính phủ Việc thanh toán chuyển khoản của ch ín h phủ rõ ràng là một phần trong tổng chi tiêu của chính phủ, nhưng th an h toán chuyển khoản không đòi hỏi

người nhận phải trả lại cho chính phủ hàng hóa hay dịch

vụ Do vậy, thanh toán chuyển khoản cúng n h ư bảo hiểm xá hội, t h ấ t nghiệp và phúc lợi không được tính vào mục chi tiêu của chính phủ

H iện nay ở Mỹ mục chi tiêu của chinh phủ chiếm khoảng 20% G NP và từ-cuối-nhứng năm 1950 đến nav phần này không

tă n g n h iề u (ví dụ, con số tương ứ n g tron g năm 1959 cŨTig

vào khoảng 20%) Tuy nhiên, năm 1929, phần chi tiêu cho chính p h ủ chỉ chiếm 8,5% GNP của Mỹ

i

XÁC Đ ỊN H THU NHẬP QUỐC DÂN CHO MỘT N Ê N KINH TẾ ĐÓNG CỬA

Đối với một nền kinh tế đóng cửa, việc phân chia GNP

th à n h tiêu dùng, dàu tư và chi tiêu cho chính phủ là đủ

Nếu một hàng hóa hay dịch vụ cuối cùng nào khóng được chính p h ủ hay gia đình nào mua nhất định phải được các công ty sử dụng vào việc tạo ra nhà máy, thiết bị và các hàng tồ n kho mới Vậy điều gì sẽ xảy ra đối vói những hàng

hóa tiêu dùng không được bán trực tiếp cho ngLíời tiêu dùng

hay cho chính, phủ Các công ty (có lẽ là miễn cưỡng) cộng ^

thêm các h àng hóa đó vào các hàng tồn kho hiện có của họ, Ị

Sự giải thích của chúng ta dấn đến việc xác định có tíhh chất n ền tản g cho các nền kinh tế đóng cửa Gọi GNP là

Y, tiêu dùng là c, đàu tư là I và tiêu dùng của chính phủ

là G.'Do tấ t cả sản phẩm của nền kinh tế đóng cửa đều phải

được tiêu dùng, đàu tư hoặc được chính phủ mua nên:

38

7 = c + / + G.

được định nghĩa để đảm bảo cho sự đồng nhất đó đứng vững^

Cần cẩn thận để không lẫn lộn các đbng nhất thức, được

giứ vứng bằng định nghĩa, vđi những điều kiện cân bằng mô

tả sự thăng bằng giứa cung và cầu trên thị trường Các điều

kiện cân bằng chỉ đúng khi giá cả và số lượng có ở mức cân bằng của chúng.

M ột n'èn k in h tế đóng cửa tưởng tượng

«

phẩm cuối cùng duy nhất là lúa mì Công dân của Agraria

là người tiêu dùng lúa mì, nhưng, họ lại là nhà nông và do vậy có thể xem như một công ty Nhà nông đầu tư bằng cách mổi năm để ra một phần ngũ cốc làm hạt giống cho việc gieo trồng năm sau

B ả n g 12-1 Các tài khoản trách nhiệni

kinh tế đóng cửa Agraria (giạ lúa mì)

là lOỮ giạ lúa mì thì có 65 giạ do dân thường tiêu dùng,

2 N ếu Y được coi là N N P chứ khỏng phải là GNP th ì đông n h ấ t

th ứ c đó sé đứng vững nếu đâu tư được định nghía là đau tư ròng, tức

là đàu tư sau khi đả trừ khoản khấu hao.

39

25 giạ được đưa vào kho dự trứ để năm • sau dùng làm hạt

Các hàm ý đ ôi v ỏ i t iế t k iêm quốc gia

Sự xác định GNP có nhiều ý nghĩa rỏ ràng Để giải thích hàm ý quan trọng n h ấ t trong số các ý nghĩa này, chúng ta

định nghĩa khái niệm t iế t k iệ m quốc gia, Đó là một phần

của sản lượng y, không được dành cho tiêu dùng của các

hộ gia đinh c, hoặc chi tiêu của chính phủ, G^ Trong một

ĩìên kinh tế đóng cửa, tiết kiệm quốc gia luôn luôn bằng đầu

tư Điều đó cho thấy nền kinh tế với tư cách một tổng thể

chí có thể tăn g của cải của nó bằng-cách tích lũy tư bản

3 Các tài khoản thu nhập quốc dân của Mỹ giả định rằng các chi

tiều của -chính phủ không được sử dụng để mở rộng dự trữ vốn của đất

nước, ơ đây chúng ta tuân theo quy ước này bằng cách dem sản lượng trừ đi tấĩ cả các khoản chi tièu của chính phủ để tíĩih tiết kiêrn quốc

gia Các tài khoản thu nhập quốc dán của phần lớn các nước khác phân

b iệt tiêu dùng của ch in h phủ với đầu tư của chính phủ (ví dụ, đâu tư

của các doanh nghiệp còng) và coi khoản đầu tư này là một phạn cúa tiết

kiệm quốc gìĩi Tuy n h iê n , các con số đâu tư của ch ín h phủ th ư ờ n g bao

èòm cả khoản mua thiết bị quân sự.

40

mì 65 + 10 = 75 giạ S ố 25 giạ mà n ô n g dân đầu tư -c ũ n g

chính là 25 giạ mà nền kinh tế tiết kiệm

Việc phát hiện ra tiết kiệm bằng đầu tư có thể là điều ngạc nhiên vì các gia đình có thể tiết kiệm, nhưng theo các quy tắc tính GNP, họ không thể đầu tư (trừ trường hợp nhà

tại "Sao tiết kiệm bằng đầu tư là: s là tổng số tất cả các quyết

định tiết kiệm của mọi hộ gia đình, háng và cơ quan chính phủ trong nền kinh tế Giả sử một gia đình hạ thấp mức tiêu dùng của họ 100 đôla để mua trái phiếu của chính phủ

Mỹ Sau đó chính phủ dùng- 100 đôla mua sơn trắng để scfn

lại các cộ t t r ụ tr o n g N h à T r ắ n g T r o n g t r ư ờ n g hỢp này, cả

đầu tư và tiế t kiệm quốc g i a đều k h ôn g bị ảnh hưởng, vì

100 đôla tăng lêh trong tiết kiệm gia đình vừa đủ bù lại khoản mua thêm 100 đôla của chính phủ (100 đôla giảm bớt trong

tiế t kiệm của chính p h ủ ) Tuy nhiên, giả sử cũng gia đình

đó dùng tiền tiết kiệm của họ để mua một trái phiếu công

tiền đó để mua gạch xây một văn phòng mới Như vậy, cảtiế t kiệm quố'c gia và đầu tư đều tăng 100 đôla 100 đôla

từ ngân sách gia đình chuyển sang cho IBM được công ty này sử dụng để tăng thêm kho dự trứ về nhà xưởng và thiết

bị, số này lại có thể được dùng để tạo ra sản phẩm trong tương lai

Điều gì sẽ xảy ra đối với tiết kiệm quốc gia s, nếu một gia đình tiết kiệm bằng cách mua một miếng đất ở trong nước? Liệu tiết kiệm quốc gia có táng lên mà không có sự tăng lên tương ứng nào trong đầu tư hay không? Câu trả lời sẽ

là "nhất thiết không", vì khi một gia đình tăng tiết kiệm của

họ để có miếng đất, thì gia đình bán miếng đất đó có thể giảm bớt tiết kiệm của họ bằng một khoản như vậy, qua việc bán một số tài sản nào đó của họ để có thể tiêu dùng nhiều

không thay đổi Trong một nền kinh tế đóng cửa, tiết kiệm

41

chỉ có th ể xảy ra trong tổng thể qua việc •mở rộng dự trữ

nước ngoài trong khi một số thu nhập trong nước lại được

hệ giủa t iế t kiệm quốc gia, đầu tư và sự m ất cấn đối tro n g

thương mại Chúng ta sẽ thấy trong các nền kinh tế mợ cửa.tiết kiệm và đầu tư không nhất thiết phải bằng nhau n h ư

kiệm b ằng cách xuất khẩuiihiều hơn nhập khẩu, và họ có thể

làm giảm tiế t kiệm - tức là giảm bớt của cải của họ - bàng

cách xuất, khẩu ít hơn nhập khẩu

X á c đ ị n h t h u n h ậ p q u ố c d â n c h o m ộ t n e n k in h t ế m ở

C húng ta đã xác định thu nhập quốc dân cho một nền kinh tế đóng cửa bằng cách giả định rằng toàn bộ sản phẩm được công dân của nước đó tiêu dùng hoặc đưa vào đầu tư

hoặc đ ư ợ c c h í n h p h ủ n ư ớ c đó mua T uy vậy, k h i có t h ể có

quan hệ mậu dịch với nước ngoài thì một số sản phẩm sẽ dược người nưđc ngoài mua, trong khi chi tiêu trong nước, lại hướng đến mua hàng hóa và dịch vụ sản xuất tại nước ngoài Việc xác định GNP cho các nền kinh tế mở cho thấy thu nhập quốc dân mà một nưđc thu được do bán hàng và dịch vụ của nó được phân chia thành số lượng bán cho công dân trong nưđc và số lượng bán cho người nước ngoài như thế nào