Cách tạo Blog trên Wordpres(ngắn gọn)

• WordPress có 23 Widget ứng dụng tạo thêm như Thống kê số truy nhập blog, Các bài mới nhất, Các bài viết nổi bật nhất, Các comment mới nhất, Liệt kê các chuyên mục, Liệt kê các Trang, D

Hướng dẫn làm Blog trên Wordpress

Tác giả: PGS TS Bùi Thế Tâm, soạn 22/1/2010 - 23/2/2010

Nội dung của trang này thuộc bản quyền của © Bùi Thế Tâm và buithetam.wordpress.com Bài viết này có thể được in ra để dùng với mục đích cá nhân và phi thương mại Nếu bạn muốn phát hành lại trong trang web của bạn làm ơn liên lạc với tác giả hoặc ít nhất phải trích dẫn lại nguồn là:

"Tác giả : PGS TS Bùi Thế Tâm, Nguồn : http://buithetam.wordpress.com"

Theo Wikipedia.org : "Blog, gọi tắt của weblog (nhật ký web), là một dạng nhật ký trực tuyến, bùng nổ từ cuối thập niên 1990 Các blogger (người viết blog), có thể là cá nhân hoặc nhóm, đưa thông tin lên mạng với mọi chủ đề, thông thường có liên quan tới kinh nghiệm hoặc ý kiến

cá nhân, chủ yếu cung cấp thông tin đề cập tới những chủ đề chọn lọc, không giống như các báo truyền thống Được phần mềm hỗ trợ, dễ sử dụng, blog phổ biến rất nhanh và ai cũng có thể dễ dàng tạo ra một blog cho mình."

Ai là người nên tạo cho mình cho mình một Blog ?

• Trước tiên là các chính trị gia, các nguyên thủ quốc gia và các nhà lãnh đạo cao cấp các

bộ ngành, các đại biểu quốc hội Blog sẽ là nơi để họ tiếp xúc với dân chúng, nhận ý kiến phản hồi từ dân chúng Ví dụ Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào có một tài khoản blog ở trang http://t.people.com.cn Đại sứ của Anh tại Hà Nội ông Mark Kent có một blog rất hay tại địa chỉ http://blogs.fco.gov.uk/roller/kent/page/about

• Các nhà văn, nhà thơ, họa sĩ, nhạc sĩ, ca sĩ tạo blog để quảng bá các tác phẩm của mình

Ví dụ nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo có blog tại địa chỉ

http://nguyentrongtao.vnweblogs.com/

• Các nhà giáo, nhà khoa học, tiến sỹ, giáo sư dùng blog để tiếp xúc với học sinh và sinh viên, phổ biến các bài giảng và các chủ đề khoa học Ví dụ http://buithetam.wordpress.com

• Các bạn sinh viên, học sinh lập cho mình một blog để ghi lại những cảm nghĩ của mình

về cuộc sống, trao đổi học tập, làm quen kết bạn những người cùng sở thích

• Một người chủ gia đình lập cho gia đình một blog để liên lạc, trao đổi thông tin với con cái, họ hàng đang học tập hay làm việc, sinh sống ở xa quê hương Ví dụ đây là một trang blog của một người nông dân ở một vùng quê hẻo

WordPress bạn không cần phải biết ngôn ngữ lập trình như Java, PHP, SQL và không cần một phần mềm thiết kế web nào khác

Tài liệu hướng dẫn này viết dựa trên môi trường làm blog mới nhất của WordPress (vào cuối tháng 1 năm 2010): hệ thống menu và hộp thoại đã hoàn toàn dùng tiếng Việt rất thuận lợi cho người dùng Việt Nam, tuy nhiên toàn bộ phần trợ giúp vẫn là tiếng Anh Blog làm trên

WordPress là miễn phí, song nếu bạn muốn nâng cấp blog (tăng dung lượng lưu trữ, thêm một

số chức năng) thì bạn phải mua quyền sử dụng thông qua thẻ thanh toán quốc tế

Làm blog trong môi trường Wordpress có những ưu điểm:

• Việc quản lý blog, quản lý các bài viết rất thuận tiện giống như các phần mềm thiết kế website chuyên nghiệp

• Thể hiện các tệp PDF, DOC, Powerpoint ngay trên nội dung bài viết Đặc biệt tích hợp sẵn Latex - công cụ soạn thảo công thức toán học, giúp người sử dụng có thể viết công thức toán học ngay trên blog

• WordPress có 23 Widget (ứng dụng tạo thêm) như Thống kê số truy nhập blog, Các bài mới nhất, Các bài viết nổi bật nhất, Các comment mới nhất, Liệt kê các chuyên mục, Liệt

kê các Trang, Danh sách các liên kết, Liệt kê số bài viết trong từng tháng Đối với các nhà thiết kế web chuyên nghiệp thì đây là những đòi hỏi rất khó khi tự thiết kế bằng mã lệnh, song bạn chỉ cần kéo và thả các Widget vào các cột là được

• Ngoài thống kê số truy nhập của từng ngày cho blog, Wordpress còn thống kê số truy nhập của từng ngày đối với mỗi bài viết của blog Trên cơ sở đó bạn sẽ có định hướng nên viết vấn đề gì tiếp theo

• Các comment có thể duyệt rồi mới cho đăng, comment nào có nội dung không phù hợp

có thể xóa, nếu cho là spam thì sau này IP đó không có thể gửi comment vào blog được nữa

• Admin (chủ blog) có thể cho 35 cộng tác viên gửi bài vào blog, bạn có thể phân quyền cho các cộng tác viên theo các cấp độ khác nhau Bạn cũng có thể cho bất kỳ ai đăng bài qua email vào blog của bạn miễn là bạn cho họ một địa chỉ email bí mật của blog (địa chỉ này bạn có thể thay đổi bất kỳ lúc nào)

• Sao lưu dữ liệu nhằm khôi phục nội dung blog một cách dễ dàng nếu chẳng may blog bị hack, và cung cấp công cụ chuyển nhà từ các blog khác sang blog wordpress

• Wordpress hỗ trợ 3 GB để lưu trữ các tệp hình ảnh và văn bản

• Hàng ngày WordPress có thống kê 100 bài trên các blog tiếng Việt của WordPress được nhiều người đọc nhất trong vòng 48 tiếng Nhờ đó bạn biết được các thông tin quan trọng nhất đang diễn ra

1 Khởi tạo một Blog

Truy nhập vào trang http://wordpress.com/ Trong ô điều khiển kéo xuống Language ở phía trên màn hình chọn More languages, xuất hiện màn hình mới Languages Bạn hãy chọn "vi" (tức là tiếng Việt), xuất hiện màn hình mới và bạn hãy nháy vào nút Hãy đăng nhập ngay

Xuất hiện màn hình yêu cầu bạn khai báo các thông tin cho một tài khoản mới:

Hình 1

Địa chỉ Email phải là địa chỉ chưa được dùng trên wordpress và có thật (để wordpress gửi thư

yêu cầu bạn xác minh) Nếu Tên đăng nhập đã tồn tại thì bạn phải chọn lại Tên hiephoa là một ví dụ, toàn bộ các từ này về sau khi thực hành trên máy bạn phải thay bằng Tên đăng nhập của bạn Nhấn vào nút Trang sau để chuyển sang màn hình khai báo thứ hai

Trong màn hình khai báo thứ hai, tên miền blog của bạn theo khai báo trên sẽ là

hiephoa.wordpress.com Bạn cần chọn Tên trang web, ví dụ "Trang web của huyện Hiệp

Hòa", mục Ngôn ngữ chọn là "vi - Tiếng Việt", phần "Riêng tư" bạn đánh dấu kiểm vào "Tôi

mong muốn blog của mình nằm trong danh sách công cộng của wordpress.com" Sau đó nháy

nút Đăng ký để chuyển sang màn hình thứ ba "Kiểm tra thư điện tử của bạn để hoàn tất

đăng ký" Trong màn hình thư sba bạn cần khai Tên, Họ, Tự bạch và nháy nút Lưu hồ sơ để

hoàn tất quá trình đăng ký

WordPress.com sẽ thông báo việc đăng ký đã hoàn tất Bạn cần login vào địa chỉ email của mình, mở mail mà WordPress.com gửi tới để tiến hành kích hoạt blog vừa đăng ký Nếu bạn không thực hiện việc kích hoạt trong vòng 2 ngày, bạn sẽ phải làm lại các bước trên từ đầu.

Kết quả bạn nhận được một blog trắng ban đầu dạng:

2 Chọn theme và giao diện cho blog

Để đăng bài (post) và đăng trang (page), thay đổi các thiết lập cho blog bạn phải vào phần quản trị blog Từ trình duyệt mở trang

http://hiephoa.wordpress.com/wp-admin

Xuất hiện trang đăng nhập:

Hình 3Sau khi đăng nhập màn hình quản lý blog có dạng:

Hình 4

Màn hình này có menu chính ở dòng trên cùng, dòng thứ hai là Tên blog Phía dưới chia làm 2 cột: cột đầu là menu dọc ứng với 1 mục của menu chính (những mục nào có mũi tên thì khi nháy mũi tên sẽ ra menu dọc phụ chi tiết cho mục này), phần bên phải là nội dung ứng với mục

đã chọn trong menu dọc

2.1 Chọn theme

Vào Bảng điều khiển của tôi (My Dashboard), sau đó chọn mục Giao diện, xuất hiện màn hình

Quản lý theme Trong màn hình này thông báo Theme đang dùng và liệt kê 79 theme trong 6 trang cho bạn chọn

lựa, bạn hãy bấm Xem thử để xem blog của mình thế nào trước khi bấm chọn Kích hoạt để sử dụng Theo kinh

nghiệm dùng theme có 3 cột là tương đối thuận tiện, ví dụ Digg 3 Column, Andreas09, Andrea04

Hình 5

Ở tùy chọn Random – (A-Z) – Popular, bạn có thể bấm vào ba tùy chọn này để WordPress xuất hiện các theme

một cách ngẫu nhiên (random), theo thứ tự (A-Z) hoặc các theme phổ biến nhất (popular) để chọn

2.2 Thay đổi ảnh đầu trang

Để có một ảnh đầu trang làm hình ảnh cho blog của mình, bạn cần chọn trước một ảnh bất kỳ, sử dụng tính năng cắt dán (crop) của các trình xem ảnh để cắt một ảnh có kích thước 736 x 229 điểm ảnh Tuy nhiên nếu là tay ngang, bạn không cần phải cắt một cách chính xác, bạn chỉ cần chọn phần ảnh đẹp nhất có chiều ngang lớn hơn chiều cao khoảng 4 lần, sau đó WordPress sẽ lấy phần ảnh đúng kích thước cho bạn Muốn thêm chữ vào ảnh đầu trang, bạn cần dùng Photoshop hoặc các phần mềm khác thêm vào ảnh này trước khi tải lên.

Bạn xuất phát từ màn hình Quản lý theme sau khi đã chọn Theme, bạn hãy bấm vào mục Customer Header của phần Theme đang dùng (có Theme không có mục này, tức là không có ảnh đầu trang), xuất hiện màn hình mới Ảnh đầu trang Trong màn hình này Bạn có thể thay đổi màu chữ hoặc tải lên và chọn ảnh mới Bạn có thể tải lên ảnh đầu trang để thay thế cho ảnh mặc định Sau khi tải lên, bạn có thể thể cắt ảnh Kích thước ảnh chính xác 904 x 160 điểm ảnh sẽ được sử dụng.

Bạn nháy vào nút Choose File rồi chọn ảnh từ máy tính, bấm Tải lên WordPress sẽ cắt phần ảnh đúng với kích thước mặc định Bấm lưu các thay đổi để kết thúc.

Ví dụ một ảnh đầu trang:

Hình 6

Để thay đổi ảnh đầu trang với nhiều tùy chỉnh bạn dùng lệnh: Bảng điều khiển của tôi -> Giao

diện -> Tùy chỉnh Header, xuất hiện màn hình Ảnh đầu trang.

2.3 Thêm các widget vào các cột phụ của blog

Widget là các ứng dụng tạo thêm mà WordPress cung cấp miễn phí cho bạn, tuy không cho bạn sửa các tính năng nhưng WordPress cho phép nhiều tùy biến ứng dụng Widget, kể cả việc sửa tiêu đề của Widget nhằm cá nhân hóa blog của bạn

Thông thường, sau khi tạo mới một blog, đăng nhập vào bạn sẽ có một blog trắng có sẵn ở cột bên phải các Widget (xem hình ở cuối Mục 1):

• Trang: ngoài trang chính của blog, WordPress mặc định tạo thêm cho bạn một trang

About Bạn có thể chỉnh sửa, thêm trang trong phần Trang của màn hình quản lý blog

• Lưu trữ: là nơi lưu tất cả các bài viết của bạn theo ngày tháng.

các Trang vào đây Sau này bạn có thể thêm vào các chuyên mục khác và chọn chuyên mục mỗi khi đăng bài, các bài viết sẽ được xếp theo từng chuyên mục

• Blogroll: nơi liên kết với cộng đồng blogger hoặc các trang web ưa thích khác.

• Meta : nơi dành riêng cho bạn, để đăng nhập và quản lý blog của mình.

Để thêm bớt, chỉnh sửa các widget, từ màn hình quản lý blog chọn mục Giao diện của menu dọc, xuất hiện menu dọc phụ, chọn mục Widget Giả sử bạn đã chọn theme với 2 cột phụ (cột phụ bên trái ứng với Thanh bên 1, cột phụ bên phải ứng với Thanh bên 2 của hình) thì xuất

hiện màn hình sau:

Hình 7

Màn hình này có 3 cột: cột giữa liệt kê 23 widget có sẵn mà bạn có thể dùng, cột bên phải là các Thanh bên của blog Để chuyển một widget từ cột giữa vào một Thanh bên bạn chỉ việc làm một động tác cực kỳ đơn giản là kéo và thả

Khi một widget đã vào một Thanh bên, bạn hãy nháy vào nút mũi tên ở cuối tên widget để hiện lên các lựa chọn giúp tùy chỉnh widget: đặt tiêu đề bằng tiếng Việt rõ ràng hơn, xóa widget,

đóng bảng tùy chỉnh Mỗi khi thay đổi các thiết lập cho widget bạn phải nháy vào nút Lưu lại

các thiết lập

Hình 8

Liệt kê các widget thông dụng ở cột giữa màn hình và ý nghĩa của chúng:

• Chuyên mục (Categories): tạo các chủ đề cho blog, mỗi bài viết sẽ được xếp vào một

chủ đề nào đó

• Trang (Pages): liệt kê các Trang trong blog Trang thường được dùng để làm mục lục các

bài viết cho một vấn đề nào đó, hoặc một bài tổng quan lớn về một chủ đề nào đó (ví dụ

có thể là giới thiệu về tác giả blog)

• Bài viết mới (Recent Post): các bài viết mới nhất.

• Phản hồi gần đây (Recent Comment): liệt kê các bình luận mới nhất.

• Thống kê blog (Blog Stats): số lượt truy cập blog.

• Các bài viết nổi bật (Top Post): các bài viết được xem nhiều nhất trong vòng 48 tiếng

gần đây

• Liên kết (Links): các đường link mà bạn chọn để đi tới các trang web khác.

• Lưu trữ (Archives): tổng hợp toàn bộ bài đăng trong từng tháng của từng năm.

• Mây thẻ (Tag Cloud): liệt kê các từ khóa (tag, thẻ) có trong các bài viết, tag có chữ càng

to thì tag này càng được dùng nhiều trong blog Thẻ giúp cho các công cụ tìm kiếm trên

Internet tìm bài của bạn được dễ dàng

• Lịch (Calendar): thể hiện lịch năm, những ngày có post bài được tô đậm.

• Meta : Đăng nhập / xuất, trang quản lý, dòng thông tin và liên kết WordPress

• Top Clicks: những đường dẫn trên blog được chọn nhiều nhất.

• Tác giả (Author): toàn bộ các tác giả của blog khi có nhiều người cùng tham gia viết bài.

• Tìm kiếm (Search): tìm kiếm nội dung trong nội bộ blog.

• Văn bản (Text): Văn bản tùy ý hoặc HTML.

• Askimet: công cụ lọc và thể hiện số tin nhắn rác bị ngăn chặn.

• Ảnh: hiện ảnh trong Thanh bên của bạn.

• Gravatar: chèn ảnh Gravatar.

3 Đăng một bài viết mới lên blog

Để đăng một bài viết mới trước tiên bạn vào màn hình quản lý blog, nháy vào mục Bài viết

mới (New Post) trên menu chính, xuất hiện trang màn hình Bài viết mới:

Hình 9

Màn hình chia làm 3 cột Cột giữa để nhập Đầu đề bài viết, các công cụ soạn thảo, nội dung bài viết, ghi Tóm tắt bài, có cho viết comment vào bài hay không Cột bên phải làm 3 nhiệm vụ: đăng bài viết (hay lưu dưới dạng bản nháp, đưa vào thùng rác), chọn các Thẻ cho bài viết (một bài viết có thể có nhiều Thẻ), xếp bài viết vào các chuyên mục (một bài viết có thể xếp vào nhiều chuyên mục)

Dưới đầu đề bài viết máy đưa ra Liên kết tĩnh của bài viết, cuối liên kết là tên bài viết bằng chữ Việt có dấu, điều này rất bất lợi khi sử dụng Do đó bạn phải nháy vào nút Sửa ở dòng ngay

phía dưới, sau đó sửa các ký tự có dấu tiếng Việt thành không dấu và rút gọn lại cho ngắn (nếu tên bài quá dài) Trong ví dụ màn hình trên bạn nên sửa "mẹo-vặt-ngày-tết" thành "meo-vat-

ngay-tet" Bạn cũng có thể nháy vào nút Get Shorrtlink để nhận được một đường link rất ngắn

mà Wordpress cung cấp

Dòng tiếp theo có hai mục: Hiển thị, HTML Khi chọn mục Hiển thị thì các nút công cụ ở dưới hiện ở dạng ảnh và nội dung bài hiển thị ở dạng thông thường Khi chọn mục HTML thì nội

dung bài viết ở dạng ngôn ngữ HTML, các nút công cụ không ở dạng ảnh

Các nút công cụ để soạn thảo hiện ở hai dòng tiếp theo:

Hình 10Khi trỏ con trỏ chuột lên trên mỗi nút máy hiện tên của nút Từ trên xuống dưới và từ trái sang phải là tên các nút:

• Gạch giữa từ: gạch giữa các từ của phần văn bản đã chọn.

• Cân bên trái: cân văn bản theo lề trái trang

rồi nháy vào Nút vừa nêu, xuất hiện hộp thoại để bạn nhập vào đường link

• Bỏ liên kết

• Thêm thẻ More Bình thường khi trở về Trang chủ của Blog, bài đăng mới nhất sẽ hiển

thị đầy đủ nội dung, nếu bài dài thì đây là điều bất tiện khi xem Để máy chỉ hiện một phần ngắn ở đầu của bài viết, ta đặt con trỏ ở cuối phần văn bản định cho hiện và nháy

Nút này Khi hiện ở blog dấu này hiện thành Đọc tiếp >>

• Đẩy sang trái

Chèn ảnh vào bài viết

Cho con trỏ vào chỗ cần chèn ảnh, nháy vào nút hình vuông nhỏ (Thêm ảnh) ở phía trên hàng nút công cụ, xuất hiện hộp thoại mới cho phép chèn ảnh Từ máy tính, Từ liên kết hay từ Thư viện Giả sử chọn từ máy tính, nháy

vào nút Choose File, xuất hiện hộp thoại chọn tệp từ máy tính Chọn tệp xong, nháy vào nút Tải lên (nên sử dụng Chức năng tải lên đơn giản), sau đó chọn Cân dòng cho ảnh và Kích cỡ ảnh, cuối cùng chọn Lưu các thay đổi Nháy nút Thêm vào bài viết để chèn ảnh

Chia bài thành nhiều trang

Giả sử bạn đã nhập một bài rất dài và muốn ngắt thành nhiều trang để người đọc tiện xem và thời gian tải trang nhanh, bạn chuyển sang chế độ soạn bài bằng HTML, di con trỏ đến chỗ cần ngắt trang, chèn vào dòng mã

<! nextpage >

Sửa một bài viết

Sau khi đăng nhập vào tài khoản của bạn ở Wordpress, cho hiện bài viết, nháy vào liên kết Sửa

ở dưới đầu đề bài viết, xuất hiện màn hình Chỉnh sửa bài viết cho phép bạn sửa bài.

4 Cài đặt các tính năng của blog

Từ màn hình quản lý blog, chọn mục Bảng điều khiển của tôi của menu chính, chọn mục Cài

đặt của menu dọc, xuất hiện menu con gồm các mục:

Hình 11