Phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên trường chính trị hưng yên

Mục lục Trang Chương 1: Bản chất phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường chính trị Hưng Yên 7 1.1 1.1.1 1.1.2 Khái niệm và vai trò thế giới quan duy vật

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

NGUYỄN VĂN THIỆP

PHÁT TRIỂN THẾ GIỚI QUAN DUY VẬT BIỆN CHỨNG CỦA HỌC VIÊN TRƯỜNG CHÍNH TRỊ

HƯNG YÊN HIỆN NAY

Chuyên ngành : Triết học

Mã số : 60 22 80

LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Nguyễn Văn Tài

Hà Nội - 2012

BẢNG QUY ƯỚC VIẾT TẮT

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, dưới sự hướng dẫn của GS.TS Nguyễn Văn Tài Các số liệu, tài liệu trong luận văn là trung thực, bảo đảm tính khách quan Các tài liệu tham khảo có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng

Hà Nội, ngày tháng năm 2012

Tác giả

Nguyễn Văn Thiệp

Mục lục

Trang

Chương 1: Bản chất phát triển thế giới quan duy vật biện chứng

của học viên Trường chính trị Hưng Yên

7

1.1

1.1.1

1.1.2

Khái niệm và vai trò thế giới quan duy vật biện chứng của học viên

Trường chính trị Hưng Yên

Khái niệm thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường

Thực chất phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên

Trường chính trị Hưng Yên

Phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường

chính trị Hưng Yên

Những nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển thế giới quan duy vật

biện chứng của học viên Trường chính trị Hưng Yên

32

32

40

Chương 2: Tình hình và một số giải pháp cơ bản phát triển thế

giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường chính trị Hưng Yên hiện nay

52

2.1

2.1.1

Tình hình phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên

Trường chính trị Hưng Yên hiện nay

Đánh giá thực trạng phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của

học viên Trường chính trị Hưng Yên hiện nay

Dự báo những nhân tố tác động đến phát triển thế giới quan duy vật

52

52

2.1.2

2.1.3

biện chứng của học viên Trường chính trị Hưng Yên hiện nay

Những yêu cầu đặt ra cho sự phát triển thế giới quan duy vật biện

chứng của học viên Trường chính trị Hưng Yên hiên nay

Một số giải pháp cơ bản phát triển thế giới quan duy vật biện chứng

của học viên Trường chính trị Hưng Yên

Nâng cao chất lượng đào tạo ở nhà trường

Nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục chính trị trong quá trình

giáo dục, đào tạo ở nhà trường hiện nay

Xây dựng và phát huy vai trò tích cực của môi trường văn hóa trong

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Ngày nay chúng ta đi vào xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, việc xây dựng con người vừa “hồng” vừa “chuyên”, đồng thời phát huy nhân tố con người là yêu cầu cấp bách Ở đây, vai trò của đội ngũ cán bộ càng có ý nghĩa quyết định Trước diễn biến đa dạng phức tạp trên thế giới và trong nước đòi hỏi người cán bộ phải có bản lĩnh chính trị, tri thức khoa học vững vàng để nhận thức và hoạt động đúng đắn, phù hợp với quy luật khách quan của đất nước và xu thế của thời đại Trong công tác cán bộ, việc phát triển thế giới quan duy vật biện chứng cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý hiện nay là vấn đề vừa cơ bản vừa cấp bách Bởi vì, thế giới quan khoa học là

cơ sở cho việc hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và định hướng đúng đắn cho hoạt động thực tiễn Hay nói cách khác, thế giới quan khoa học có vai trò quan trọng trong nhận thức và cải tạo thực tiễn Do

đó, việc phát triển thế giới quan duy vật biện chứng - thế giới quan khoa học cho đội ngũ cán bộ của Đảng không chỉ là việc làm thường xuyên, lâu dài mà còn là vấn đề cấp thiết trong công cuộc đổi mới hiện nay của nước ta

Hưng Yên là tỉnh nằm phía Đông Nam của Thủ đô Hà Nội, mới được tái lập tháng 1/1997, có vị trí chiến lược an ninh - quốc phòng, có điều kiện địa - chính trị thuận lợi Song, trong những năm qua, tốc độ phát triển kinh tế

- xã hội, văn hóa chưa thật tương xứng với tiềm năng vốn có của nó Trường Chính trị Hưng Yên là trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở ở đó, cán bộ có điều kiện tiếp cận nội dung kiến thức cơ bản để phục vụ hoạt động công tác của mình, góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng của tỉnh Tuy nhiên, sự tác động của những biến đổi phức tạp của kinh tế, chính trị, xã hội trong nước, khu vực và thế giới hiện nay đã ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình phát triển thế giới

quan duy vật biện chứng của học viên Mặc dù không nhiều, nhưng một bộ phận học viên còn có nhận thức lệch lạc, mơ hồ, có biểu hiện suy giảm niềm tin cộng sản, sa sút về phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng đang là vấn đề

mà công tác giáo dục, đào tạo của trường phải đặc biệt quan tâm

Những hạn chế chung của tỉnh có thể do nhiều phương diện, trong đó phải nói đến hiệu quả công tác đào tạo cán bộ lãnh đạo, quản lý của tỉnh, đặc biệt là công tác xây dựng, phát triển thế giới quan khoa học cho họ Cho nên, phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên là cơ sở vững chắc cho việc xây dựng và bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, bản lĩnh chính trị cho họ, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đào tạo đội ngũ lãnh đạo, quản lý của tỉnh góp phần đạt hiệu quả vào cuộc đấu tranh tư tưởng, lý luận, bảo vệ và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phản bác các luận điệu xuyên tạc, vu cáo, chống phá Đảng, Nhà nước, vạch rõ bản chất, âm mưu, thủ đoạn, phương thức chống phá của các thế lực thù địch; giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong điều kiện mới

Đây chính là lý do đã thôi thúc tác giả chọn lựa, tìm hiểu đề tài

nghiên cứu “Phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên

Trường Chính trị Hưng Yên hiện nay”

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Vấn đề thế giới quan duy vật biện chứng và phát triển thế giới quan duy vật biện chứng là một vấn đề thời sự hết sức nóng hổi, là một vấn đề lý luận khoa học mang tính chất thực tiễn sâu sắc Do đó, vấn đề này đã được đông đảo các nhà lý luận, các nhà khoa học trong và ngoài nước quan tâm nghiên cứu Trong nhiều năm qua các nhà nghiên cứu lý luận ở Việt Nam

và thế giới đã thực hiện hàng loạt các đề tài nghiên cứu nhằm luận giải và làm sáng tỏ những vấn đề lớn về vai trò của thế giới quan duy vật biện chứng Có thể nêu lên một số công trình nghiên cứu của các tác giả theo các hướng sau:

Các công trình nghiên cứu về thế giới quan duy vật biện chứng:

V.I.Li-xốp-ski và V.Mi-tri-ep: "Nhân cách của người sinh viên" (chương VI:

Sự hình thành thế giới quan), Nxb Đại học Tổng hợp Lêningrát, 1974; Bùi

Ngọc: "Thế giới quan khoa học một tất yếu lịch sử", Tạp chí Thông Tin khoa học xã hội, số 8, 1981; Ch.L.Xiếc-nốp: "Những vấn đề cấp bách của việc hình

thành thế giới quan Mác-Lênin", Tạp chí Giáo dục Mác-Lênin, số 3-1985; Lê

Xuân Vũ: "Thế giới quan Mác-Lênin trong đời sống tinh thần nhân dân ta", Tạp chí Cộng sản số 6-1986; Nguyễn Trọng Chuẩn: "Một số khía cạnh về vai

trò của sinh học hiện đại đối với sự hình thành và củng cố thế giới quan khoa học", tạp chí triết học, số 3, 1988; Trần Văn Phòng: "Nét độc đáo trong thế giới quan duy vật biện chứng Hồ Chí Minh", tạp chí Khoa học xã hội, số

09(97); Vũ Văn Phúc - Ngô Văn Thạo: “Những giải pháp và điều kiện thực

hiện phòng, chống suy thoái tư tưởng, đạo đức, lối sống trong cán bộ, đảng viên”, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011

Các công trình nghiên cứu về bồi dưỡng, phát triển thế giới quan duy vật biện chứng cho cán bộ, đảng viên: V.I.Lvaxi Lenco: "Thế giới quan khoa

học và những vấn đề lý luận của việc xây dựng thế giới quan khoa học trong

xã hội xã hội chủ nghĩa", bản tự lược thuật, Luận án tiến sĩ triết học, 1975;

Bùi Ỉnh: "Vấn đề xây dựng thế giới quan duy vật biện chứng đối với cán bộ, đảng viên là người dân tộc, thiểu số trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

ở nước ta", Luận án PTS Triết học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí

Minh, 1988; Trần Thước: "Sự hình thành thế giới quan xã hội chủ nghĩa ở

tầng lớp trí thức Việt Nam", Luận án PTS triết học, Học viện Chính trị quốc

gia Hồ Chí Minh, 1993; Bun-nhông-khin-sa-mom: "Xây dựng thế giới quan

duy vật biện chứng cho đảng viên Đảng Nhân dân cách mạng Lào trong giai đoạn hiện nay", Luận án PTS, số 48, Học viện Nguyễn Ái Quốc; Trần Thanh

Hà: "Vấn đề giáo dục thế giới quan khoa học cho cán bộ, đảng viên người

dân tộc Khơmer ở đồng bằng sông Cửu Long trong giai đoạn cách mạng hiện

nay", Luận án Thạc sĩ Triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh,

1993; Trần Viết Quân: "Bồi dưỡng thế giới quan duy vật biện chứng cho đội

ngũ cán bộ chủ chốt cấp huyện ở Tây Nguyên", Luận văn thạc sĩ triết học,

Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2002; Nguyễn Ngọc Quý: “Phát

triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên đào tạo sĩ quan ở học viện Hải Quân hiện nay”, Luận văn thạc sĩ triết học, Học viện Chính trị Quân

sự, 2004; Nguyễn Thị Luyến: “Vấn đề giáo dục thế giới quan duy vật biện

chứng cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng ở Hà Nội hiện nay”, Luận

văn thạc sĩ triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2005

Các công trình nghiên cứu về đội ngũ cán bộ tỉnh Hưng Yên:

Nguyễn Thị Hồng Lê: “Nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đội ngũ cán

bộ lãnh đạo chủ chốt cấp cơ sở ở tỉnh Hưng Yên trong giai đoạn hiện nay”,

Luận văn Thạc sĩ Triết học, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, 2004

Các công trình nêu trên tuy tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau, song

đã tập trung làm rõ một số vấn đề cơ bản như: Khái niệm thế giới quan nói chung và thế giới quan duy vật biện chứng nói riêng, vấn đề cấu trúc, vai trò của chúng; Tầm quan trọng và tính tất yếu của việc giáo dục bồi dưỡng, phát triển thế giới quan duy vật biện chứng cho các đối tượng như sinh viên, cán

bộ nói chung trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội; Nêu ra những nhân

tố cơ bản trong việc hình thành, tác động phát triển thế giới quan duy vật biện chứng Từ đó các tác giả đưa ra một số những phương hướng chung và các giải pháp cụ thể cho mỗi đối tượng nghiên cứu trên cơ sở đòi hỏi của thực tiễn trong mỗi giai đoạn nhất định

Tuy nhiên, chưa có công trình khoa học nào đi vào luận giải một cách hệ thống,cơ bản và chuyên sâu vấn đề phát triển thế giới quan duy vật

biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên trước tình hình mới

Dựa trên thực tế giáo dục, bồi dưỡng thế giới quan Mác-Lênin của Trường Chính trị Hưng Yên trong những năm qua cho đội ngũ cán bộ trong tỉnh và

thông qua việc giảng dạy môn triết học, tác giả mạnh dạn chọn đề tài này làm

luận văn thạc sĩ triết học

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích:

Nghiên cứu những vấn đề lý luận, thực tiễn, nguyên nhân và những yêu cầu đặt ra cho phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường chính trị Hưng Yên, từ đó đề xuất những phương hướng, giải pháp phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu:

Nghiên cứu những vấn đề cơ bản về phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên

4.2 Phạm vi nghiên cứu:

Các vấn đề liên quan trực tiếp đến phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên từ năm 2005 đến nay

5 Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu

5.1 Cơ sở lý luận, thực tiễn:

Luận văn được nghiên cứu trên cơ sở các quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm của Đảng, Nhà nước ta về vấn

đề giáo dục bồi dưỡng thế giới quan duy vật biện chứng cho cán bộ, đảng viên; Luận văn dựa trên những tài liệu, báo cáo thống kê, tổng kết của các cấp

ủy Đảng và chính quyền ở tỉnh và Trường Chính trị Hưng Yên về thực tiễn đào tạo trong những năm gần đây, cùng với kết quả, tư liệu mà tác giả trực tiếp khảo sát, phỏng vấn, điều tra thực tế

5.2 Phương pháp nghiên cứu:

Luận văn vận dụng trực tiếp phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử, cùng các phương pháp nghiên cứu

cụ thể khác như: phương pháp lịch sử cụ thể, phương pháp phân tích và tổng hợp, tổng kết thực tiễn, điều tra xã hội học, thống kê, so sánh và phương pháp chuyên gia.v.v kế thừa có chọn lọc những thành quả nghiên cứu đã có, để hoàn thành luận văn

6 Ý nghĩa của luận văn

Đóng góp của luận văn là:

- Luận văn có thể làm tài liệu tham khảo cho việc hoạch định chiến lược, kế hoạch xây dựng đội ngũ cán bộ ở tỉnh Hưng Yên

- Luận văn cũng có thể làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập ở trường chính trị nói chung và Trường Chính trị Hưng Yên nói riêng

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận văn gồm 2 chương, 4 tiết

Chương 1: Bản chất phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của

học viên Trường Chính trị Hưng Yên

Chương 2: Tình hình và một số giải pháp cơ bản phát triển thế giới

quan duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên hiện nay

Chương 1 BẢN CHẤT PHÁT TRIỂN THẾ GIỚI QUAN DUY VẬT BIỆN CHỨNG

CỦA HỌC VIÊN TRƯỜNG CHÍNH TRỊ HƯNG YÊN

1.1 Khái niệm và vai trò thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên

1.1.1 Khái niệm thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên

Hưng Yên là một tỉnh nằm ở tả ngạn sông Hồng, thuộc vùng đồng bằng

sông Hồng, phía Đông giáp tỉnh Hải Dương, phía Nam giáp tỉnh Thái Bình, phía Tây giáp tỉnh Hà Nam, phía Bắc liền kề với Thủ đô Hà Nội và tỉnh Bắc Ninh “Tỉnh Hưng Yên được thành lập vào năm Minh Mạng thứ 12 (năm 1831)”

Hòa bình lập lại, tỉnh Hưng Yên trải qua nhiều lần thay đổi địa giới hành chính: ngày 26/01/1968, Ủy ban thường vụ Quốc hội ra Nghị quyết

số 504-NQ/TVQH phê chuẩn hợp nhất hai tỉnh là Hưng Yên và Hải Dương thành tỉnh Hải Hưng Sau đó, để đáp ứng với tình hình và nhiệm

vụ phát triển kinh tế-xã hội trong giai đoạn mới, ngày 06/11/1996, Quốc hội khóa IX kỳ họp thứ X ra Nghị quyết về việc chia tỉnh Hải Hưng thành hai tỉnh Hải Dương và Hưng Yên Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị

và Nghị quyết của Quốc hội, bắt đầu từ ngày 01/01/1997, tỉnh Hưng Yên chính thức được tái lập sau 28 năm hợp nhất với tỉnh Hải Dương Tỉnh lỵ đặt tại thị xã Hưng Yên Hiện nay, tỉnh Hưng Yên có 10 đơn vị hành chính cấp huyện bao gồm: “Thành phố Hưng Yên, các huyện Văn Lâm, Văn Giang, Mỹ Hào, Yên Mỹ, Khoái Châu, Ân Thi, Kim Động, Tiên Lữ, Phù Cừ với 160 xã, phường, thị trấn; diện tích tự nhiên là 923,5km2, dân

số đến năm 2005 là khoảng 1,131 triệu người” Mật độ dân số 1200 người/km2, là mật độ cao trong cả nước

Là tỉnh nằm trong Vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, bao gồm 7 tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc và Bắc Ninh Một khu vực có nhiều lợi thế và đang trở thành vùng phát triển sôi động, có ưu thế rất thuận lợi cho việc hội nhập với nền kinh tế Châu

á và thế giới thông qua mở rộng các hoạt động sản xuất kinh doanh xuất nhập khẩu và tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài Do vị trí nằm ở trung tâm đồng bằng sông Hồng nên hệ thống giao thông thủy, bộ khá phát triển Có các đường quốc lộ quan trọng 39A, 5A, đường sắt Hà Nội - Hải phòng và các tuyến đường sông Hồng, sông Luộc chạy qua; gần các sân bay Gia Lâm, Nội Bài, Cát Bi và các cảng biển lớn như Hải Phòng, Cái Lân thuận lợi cho việc thông thương phát triển sản xuất và giao lưu với các tỉnh lân cận Là một tỉnh đất không rộng và thuần nông, không có rừng và biển, kinh tế nông nghiệp còn chiếm 35,3% trong cơ cấu kinh tế của tỉnh, nhưng Hưng Yên là một miền quê tươi đẹp, một mảnh đất phù sa màu mỡ, có đặc sản nhãn lồng, hạt sen và

có truyền thống văn hiến, với Phố Hiến một thời là chốn phồn hoa đô hội, chỉ đứng sau thủ đô Hà Nội, mà người xưa đã có câu: “Thứ nhất Kinh Kỳ, thứ nhì Phố Hiến” Hưng Yên còn là vùng đất “địa linh nhân kiệt” có những làng tiến

sĩ, nơi sản sinh ra nhiều bậc tài danh của đất nước trong nhiều thời kỳ lịch sử

và là quê hương của nhiều nhà cách mạng, nhiều vị tướng tài

Trường Chính trị Nguyễn Văn Linh tỉnh Hưng Yên được thành lập theo Quyết định số 09/QĐ-UB ngày 14/01/1997 của UBND tỉnh Hưng Yên Trường là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Tỉnh ủy, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Ban Thường vụ và Thường trực Tỉnh ủy; có chức năng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức Nhà nước trong toàn tỉnh Trường có nhiệm vụ đào tạo chương trình Trung cấp lý luận chính trị - Hành chính; bồi dưỡng về lý luận chính trị, nghiệp vụ công tác; tham gia nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn ở địa phương về công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền cơ

sở, công tác dân vận và các vấn đề liên quan tới nội dung chương trình đào

tạo, bồi dưỡng Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của Tỉnh ủy và các

sở ngành trong tỉnh, cũng như của Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia

Hồ Chí Minh Ban giám đốc và mọi thành viên của Nhà trường luôn đoàn kết gắn bó, nêu cao tinh thần trách nhiệm xây dựng cơ quan, xây dựng Đảng bộ, các đoàn thể trong sạch, vững mạnh và không ngừng lớn mạnh Trong 5 năm qua (từ năm học 2005 - 2006 đến năm học 2009 - 2010), Nhà trường đã đào tạo được 79 lớp Đại học tại chức, Cao cấp, Trung cấp lý luận chính trị, Trung cấp chuyên ngành với số lượng: 7484 học viên; bồi dưỡng: 67 lớp với 7.800 lượt học viên và nhiều nhiệm vụ chính trị đột xuất khác về công tác đào tạo - bồi dưỡng cán bộ cho tỉnh

Học viên Trường Chính trị Hưng Yên là những cán bộ lãnh đạo, quản lý

của tỉnh (trừ cán bộ chủ chốt cấp Huyện, cấp tỉnh) có đủ tiêu chuẩn về thể lực, sức khỏe, trình độ văn hóa, phẩm chất đạo đức, được các cấp tuyển chọn và phải trải qua thi tuyển sinh vào trường theo quy chế của Bộ Giáo dục - Đào tạo

Thấm nhuần chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề cán bộ, trong suốt 80 năm lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn chú trọng và đặc biệt quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ ngang tầm với đòi hỏi của từng thời kỳ cách mạng, đó chính là nhân tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam Đảng ta xác định phải "có một đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất và năng lực xây dựng đường lối chính trị đúng đắn và tổ chức thực hiện thắng lợi đường lối, đó là vấn đề cốt tử của lãnh đạo, là sinh mệnh của Đảng cầm quyền" [15, tr.27] Trong công cuộc đổi mới đất nước, thực hiện sự nghiệp CNH, HĐH, Đảng ta nhấn mạnh vai trò của cán bộ trong chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH: "Cán bộ là nhân tố quyết định sự thành bại của cách mạng, gắn liền với vận mệnh của Đảng, của đất nước và chế độ,

là khâu then chốt trong công tác xây dựng Đảng" [15, tr.66] Như vậy, bất kỳ lúc nào và ở đâu, vai trò của đội ngũ cán bộ cũng rất quan trọng đối với sự

nghiệp cách mạng Vai trò của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý tỉnh Hưng

Yên (học viên Trường chính trị tỉnh Hưng Yên) được thể hiện ở những điểm sau:

Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý tỉnh Hưng Yên có vai trò quan trọng trong việc xây dựng, củng cố tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị các cấp trong tỉnh vững mạnh và phát động, lãnh đạo, phát triển phong trào cách mạng của quần chúng trong tỉnh Họ là nòng cốt, tổ chức sắp xếp, tập hợp lực

lượng, là linh hồn của các tổ chức trong hệ thống chính trị của tỉnh, là trung tâm đoàn kết, tập hợp mọi tiềm năng, nguồn lực, động viên mọi tầng lớp nhân dân ra sức thi đua hoàn thành thắng lợi các nhiệm vụ chính trị của tỉnh đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý tỉnh Hưng Yên có vai trò quan trọng đối với năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của đảng bộ các cấp, đối với năng lực và hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền các cấp và mọi hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể quần chúng trong tỉnh Họ là người dẫn dắt, định hướng các phong trào quần chúng, tổng kết rút kinh nghiệm, biểu dương

và nhân rộng các điển hình tiên tiến trong các hoạt động sản xuất kinh doanh, quản lý đô thị, xây dựng đời sống văn hóa, phòng chống các tệ nạn xã hội Qua đó, họ đóng góp tích cực vào việc xây dựng, hoàn thiện chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước cũng như những chủ trương, chính sách các cấp của tỉnh

Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của tỉnh Hưng Yên còn là một trong những nguồn quan trọng cung cấp cán bộ cho huyện, tỉnh và Trung ương Thông qua hoạt động thực tiễn, cán bộ tích lũy được nhiều kinh nghiệm thực tiễn, kiến thức không ngừng được bổ sung, năng lực lãnh đạo, quản lý, phương pháp, phong cách công tác được nâng lên rõ rệt

Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý tỉnh Hưng Yên giữ vai trò quan trọng trong việc triển khai tổ chức thực hiện thắng lợi các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước trên địa bàn tỉnh Là những người giữ vai

trò quan trọng, có tác dụng chi phối mọi hoạt động tại cơ sở, họ không những

phải nắm vững đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật nhà nước để tuyên truyền, phổ biến, dẫn dắt, tổ chức cho quần chúng thực hiện mà còn phải am hiểu sâu sắc đặc điểm, tình hình địa bàn công tác của mình để đề

ra những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể hóa đường lối, chủ trương, chính sách ấy cho phù hợp với điều kiện

Đội ngũ cán bộ, đặc biệt là cán bộ cơ sở tỉnh Hưng Yên là những người trực tiếp gần gũi, gắn bó với nhân dân, sống, làm việc và hàng ngày có mối quan hệ chặt chẽ với dân Họ thường xuyên lắng nghe, tham khảo ý kiến của nhân dân Trong quá trình triển khai, vận động, dẫn dắt nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, họ tạo

ra cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân Thông qua họ mà ý Đảng, lòng dân tạo thành một khối thống nhất, làm cho Đảng, Nhà nước "ăn sâu, bám rễ" trong quần chúng, tạo nên quan hệ máu thịt giữa Đảng với nhân dân, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, nhà nước và chế độ Như vậy, đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước có đi vào cuộc sống, trở thành hiện thực sinh động hay không, tùy thuộc phần lớn vào sự tuyên truyền và tổ chức vận động nhân dân thực hiện của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý

Với ý nghĩa đó, có thể nói xây dựng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý tỉnh Hưng Yên là một mắt xích quan trọng thúc đẩy quá trình đổi mới, CNH, HĐH của tỉnh và cả nước Xây dựng đội ngũ lãnh đạo, quản lý tỉnh Hưng Yên

có tầm quan trọng đặc biệt về nhiều mặt, góp phần hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ chính trị của tỉnh và đóng góp vào việc hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong tỉnh theo định hướng của Nghị quyết các Đại hội Đảng bộ của tỉnh Để thực hiện tốt vai trò, vị trí của mình, đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý tỉnh Hưng Yên phải thường xuyên nghiên cứu, học tập, nâng cao trình độ, kiến thức về lý luận chính trị, chuyên môn,

nghiệp vụ, năng lực lãnh đạo, quản lý và kinh nghiệm thực tiễn; luôn tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống trong sạch; kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, quan liêu, lãng phí; thực hành tiết kiệm; nêu cao vai trò tiên phong, gương mẫu trước nhân dân; đoàn kết gắn bó và có mối quan hệ mật thiết với nhân dân

Đặc điểm của học viên Trường Chính trị tỉnh Hưng Yên:

Về phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng Học viên Trường Chính trị

Hưng Yên là cán bộ, công chức của tỉnh phần lớn trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trong hoạt động sản xuất, trong thực tế lãnh đạo, quản lý Do đó, họ có bản lĩnh chính trị vững vàng, có phẩm chất đạo đức trong sáng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, công cuộc đổi mới đất nước và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội Đa số họ am hiểu, nắm vững và hăng hái thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệt tình, tâm huyết với công việc, có kinh nghiệm công tác, khả năng thuyết phục, vận động quần chúng tốt, luôn hoàn thành công việc nhân dân giao phó, được nhân dân tín nhiệm Trong đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản

lý của tỉnh, có một số ít trưởng thành sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước Họ được đào tạo cơ bản, kế thừa truyền thống cách mạng của dân tộc, năng động, nhạy bén, tiếp cận với cái mới nhanh; được các thế hệ cán bộ đi trước hướng dẫn, giúp đỡ nên họ trưởng thành nhanh chóng, trở thành nguồn cán bộ lãnh đạo cao hơn ở tỉnh hoặc cung cấp cán bộ cho Trung ương

Đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý của tỉnh Hưng Yên đã có sự trưởng thành về nhiều mặt Họ đã bước đầu làm quen với cơ chế mới, mạnh dạn, dám nghĩ, dám làm, đã có sự nhạy cảm về chính trị, tư duy chính trị ngày càng năng động, nhạy bén Thành tựu phát triển kinh tế - xã hội những năm qua của tỉnh có sự đóng góp không nhỏ của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý Nhận thức của họ được nâng lên thì đồng thời khả năng cụ thể hóa, tổ chức

thực hiện đường lối chính sách của Đảng và nhà nước cũng được nâng lên rõ rệt, nhất là khi triển khai thực hiện quy chế dân chủ ở cơ sở Cán bộ chủ chốt

cơ sở làm việc sát dân hơn, lắng nghe ý kiến của nhân dân trong việc xây dựng kế hoạch, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội Phương thức và lề lối làm việc theo hướng dân chủ và công khai Hoạt động của Đảng, chính quyền dần

đi vào nề nếp, khắc phục dần tình trạng làm việc tùy tiện, cảm tính Trên cơ

sở đó đã tạo được sự thống nhất và sự đồng thuận trong nhân dân, củng cố và nâng cao lòng tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, tăng cường an ninh quốc phòng, trật tự trên địa bàn

Nhìn chung, đội ngũ cán bộ lãnh đạo có nhân sinh quan, phương pháp luận đúng đắn, nhận thức rõ được tính đúng đắn, khoa học của việc kiên trì chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định con đưỡng xã hội chủ nghĩa, nhận thức được vai trò tất yếu của Đảng cộng sản Việt Nam đi đôi với yêu cầu đổi mới, thực hiện cơ chế thị trường định hướng XHCN, kiên quyết đấu tranh chống lại những quan điểm sai trái, lệch lạc, những âm mưu, thủ đoạn xuyên tạc, phá hoại Đảng, phá hoại công cuộc đổi mới của kẻ thù; tính mềm dẻo của chính sách đối ngoại, mở rộng giao lưu quốc tế, với nhiệm vụ trọng tâm là CNH, HĐH đất nước

Về thâm niên công tác: hầu hết cán bộ, đặc biệt là cán bộ chủ chốt cấp

cơ sở của tỉnh đều đã có quá trình công tác lâu dài Không có cán bộ nào có thâm niên công tác dưới 5 năm; số cán bộ có thâm niên công tác từ 5-10 năm chiếm tỷ lệ rất nhỏ 1,93%; đa số có thâm niên công tác từ 10 năm công tác trở lên chiếm 98,07%

Về trình độ văn hóa, chuyên môn nghiệp vụ: Học viên Trường Chính trị

Hưng Yên có trình độ chuyên môn về công việc mà mình đảm nhiệm Có sự hiểu biết nhất định về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị Đa số cán bộ lãnh đạo, quản lý của tỉnh

đã có trình độ học vấn tốt nghiệp phổ thông trở lên Cụ thể: Số cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp cơ sở có trình độ trung học phổ thông trở lên chiếm tỷ lệ lớn

là 87,61%, số cán bộ chưa tốt nghiệp trung học phổ thông 12,39% Trình độ khoa học - kỹ thuật chuyên môn: đa số học viên Trường Chính trị Hưng Yên không có bằng cấp chuyên môn chiếm 56,25%, số có trình độ sơ cấp là 6,84%, trung cấp là 25,01%, cao đẳng và đại học là 11,9%

Về sức khỏe và độ tuổi: Học viên Trường Chính trị Hưng Yên là người

tổ chức thực hiện mọi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước ở địa bàn trong tỉnh Nhiệm vụ của họ rất nặng nề, đòi hỏi họ phải có sức khỏe tốt, độ tuổi phù hợp mới có đủ điều kiện hoàn thành tốt nhiệm vụ Xu hướng trẻ hóa đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý được các cấp quan tâm, diễn ra khá nhanh, tạo nên sự đổi mới của đội ngũ cán bộ và phong cách lãnh đạo, quản lý điều hành của các tổ chức trong hệ thống chính trị tỉnh Độ tuổi: từ

31 - 45 tuổi: 37,44%; 46 tuổi trở lên: 62,56%

Thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên

Trong lịch sử tư tưởng loài người đã có nhiều định nghĩa khác nhau về thế giới quan, từ những quan niệm đó, có thể hiểu: thế giới quan là hệ thống những quan điểm của một chủ thể (một người hoặc một tập đoàn người, một giai cấp hay toàn xã hội) về thế giới và về vị trí, vai trò của con người trong thế giới đó Trên cơ sở đó, thế giới quan định hướng, chỉ dẫn cho

hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn của con người và là phương thức con người tự ý thức được về bản thân mình Trong sự tiến hóa của thế giới quan triết học, đỉnh cao nhất mà nó đạt được chính là thế giới quan duy vật biện chứng Trên cơ sở phân tích sự hình thành và bản chất của thế giới quan duy vật biện chứng, chúng tôi đồng ý với quan niệm về thế giới quan duy vật biện chứng như sau: "Thế giới quan duy vật biện chứng là một hệ thống quan điểm hoàn chỉnh về thế giới trên cơ sở những tri thức về tự nhiên, xã hội và tư duy, cùng những định hướng giá trị của con người trong

quan hệ với hiện thực dựa trên việc giải quyết một cách duy vật biện chứng vấn đề cơ bản của triết học" [63, tr.16] Nó được tạo thành trên cơ sở phê phán có chọn lọc những tư tưởng tiến bộ của các trào lưu triết học từ sự khái

quát kinh nghiệm lịch sử cùng những thành tựu của khoa học, "Các nhà triết

học đã chỉ giải thích thế giới bằng nhiều cách khác nhau, vấn đề là cải tạo

thế giới" [37, tr.258] Do đó, thế giới quan duy vật biện chứng khác hẳn về

chất so với các thế giới quan đối lập, như thế giới quan duy tâm tôn giáo, thế giới quan tư sản

Thế giới quan duy vật biện chứng được phát triển trên cơ sở chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, nó thể hiện những quan điểm khoa học của con người về thế giới mang tính khái quát và chính xác cao Thế giới quan duy vật biện chứng phản ánh đúng đắn hiện thực khách quan và những lợi ích căn bản của giai cấp công nhân và nhân dân lao động, đem đến một cách nhìn hoàn toàn mới mẻ về con người, khẳng định con người là chủ thể sáng tạo ra lịch sử Thế giới quan duy vật biện chứng là sự thống nhất giữa lý luận và thực tiễn, sự thống nhất đó bắt nguồn từ bản chất triết học Mác-Lênin Vì vậy, thế giới quan duy vật biện chứng là loại hình thế giới quan mang tính khoa học và cách mạng triệt để nhất Nó không chỉ dừng lại ở việc lý giải về thế giới mà hơn thế nữa, trên cơ sở sự lý giải đúng, nó trở thành cái định hướng cho con người trong hành động, khẳng định vị trí của con người trong việc cải tạo thế giới

Sự ra đời của thế giới quan duy vật biện chứng đã đánh dấu bước ngoặt

vĩ đại trong sự phát triển của thế giới quan triết học nói riêng và của thế giới nói chung Nó là sự thống nhất chặt chẽ các nguyên lý của chủ nghĩa duy vật

và phép biện chứng do các nhà kinh điển chủ nghĩa Mác sáng lập Thế giới quan đó có một ý nghĩa không chỉ thuần về mặt lý luận và nhận thức mà nó còn có ý nghĩa lớn lao về mặt thực tiễn: biểu hiện thái độ của con người với thế giới xung quanh và làm kim chỉ nam cho hành động của con người Nhờ

đã phát hiện ra những quy luật khách quan của tự nhiên và xã hội cho nên thế giới quan duy vật biện chứng hướng sự hoạt động của con người đúng theo sự phát triển của xã hội, do đó, nó thúc đẩy thêm sự phát triển ấy

Cấu trúc của thế giới quan duy vật biện chứng là sự thống nhất biện chứng của các yếu tố tri thức, niềm tin, lý tưởng:

Tri thức khoa học: là sự hiểu biết sâu sắc của con người về thế giới, là

kết quả của quá trình hoạt động nhận thức và thực tiễn đúng đắn của con người Tri thức trong thế giới quan duy vật biện chứng không chỉ là tri thức về thế giới nói chung, mà còn là tri thức về vị trí con người trong thế giới Nó không chỉ dừng lại ở sự phản ánh thụ động lối sống của con người, cùng với lối sống nó còn là vị thế sống tích cực của con người, là nguyên tắc sống, sự thông thái về cuộc sống để chỉ dẫn cho cả nhận thức lẫn hành động của con người

Trong nội dung tri thức thế giới quan duy vật biện chứng, tri thức triết học Mác-Lênin đóng vai trò nền tảng, là hạt nhân của thế giới quan duy vật biện chứng Triết học Mác-Lênin đã lý giải toàn bộ các sự kiện mà khoa học và thực tiễn đem lại, từ đó đưa ra bức tranh khái quát đúng đắn về tự nhiên, xã hội

và con người, cũng như vai trò của con người đối với hiện thực khách quan

Tri thức tự nó chưa phải là thế giới quan, tri thức chỉ gia nhập vào thế giới quan duy vật biện chứng khi nó trở thành niềm tin khoa học của con người, chỉ khi biến thành niềm tin khoa học, tri thức mới trở nên sâu sắc, bền vững và mới trở thành cơ sở cho hành động của con người

Niềm tin: Niềm tin là một trạng thái tâm lý, tinh thần đặc biệt được

phát triển trên cơ sở của tri thức Nó là động lực thúc đẩy khát vọng nhận thức và cải tạo hiện thực của con người

Niềm tin khoa học là một nhân tố cơ bản, không thể thiếu trong cấu trúc của thế giới quan duy vật biện chứng Đó là sự hòa quyện một cách hữu cơ giữa tri thức, tình cảm và ý chí cá nhân trong mỗi con người Niềm tin khoa học được hình thành trên cơ sở tri thức khoa học Niềm tin khoa

học có vai trò như một động lực, thúc đẩy con người vươn tới khát vọng nhận thức và cải tạo thế giới hiện thực Niềm tin được xác lập trên cơ sở tri thức khoa học sẽ có tác dụng thúc đẩy con người vươn tới khát vọng nhận thức và cải tạo hiện thực, chi phối một cách mạnh mẽ nhận thức, tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống và hành động cách mạng của mỗi con người Nếu con người làm việc gì đó mà không có niềm tin vào sự đúng đắn của tri thức, của tư tưởng thì con người sẽ bị mất đi những rung động của ý chí, nghị lực, lòng nhiệt tình và sự cổ vũ cần thiết đối với hiệu quả công việc Không có tâm hồn nóng bỏng của niềm tin vào tri thức thì sẽ không sản sinh ra cái gì vĩ đại

cả Vì niềm tin giúp cho con người có nghị lực phi thường vượt qua những giây phút hiểm nghèo, giám hy sinh vì mục tiêu, lý tưởng mà mình cho là cao

cả Niềm tin thế giới quan duy vật biện chứng còn là tư tưởng được thể hiện thông qua hành động, hành động được soi sáng bởi tư tưởng, thể hiện tính tích cực của cá nhân mang thế giới quan duy vật biện chứng trong quan hệ đối với nhân loại Trái lại, sống mà không có niềm tin khoa học, hoặc thiếu niềm tin sâu sắc, con người sẽ mất phương hướng trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn, thậm chí bị đẩy vào tình trạng khủng hoảng, bế tắc

Thế giới quan duy vật biện chứng biểu thị niềm tin vào sự tiến bộ xã hội loài người, niềm tin vào con người Niềm tin đó được xây dựng trên cơ sở khái quát thực tiễn, kinh nghiệm hoạt động thực tiễn phù hợp với quy luật khách quan và lợi ích của quần chúng Hiện nay, niềm tin đó chính là niềm tin cộng sản, tin vào sự thắng lợi tất yếu của CNXH

Lý tưởng cách mạng, là nhân tố quan trọng trong cấu trúc của thế

giới quan duy vật biện chứng Lý tưởng là sự phản ánh hiện thực khách

quan một cách đặc biệt trong ý thức của con người dưới dạng hình tượng, kiểu mẫu hay chuẩn mực, mà con người cần phải phấn đấu đạt tới Lý

tưởng cách mạng đóng vai trò định hướng đối với hoạt động nhận thức và thực tiễn của con người Nó là nhân tố kích thích sự phấn đấu vươn lên làm

chủ của con người trong tự nhiên, xã hội và cả bản thân Lý tưởng đúng đắn, cao cả sẽ làm cho mỗi người hình thành niềm hy vọng lớn, góp phần làm cho họ có thái độ, lập trường sống đúng đắn, lao động, học tập và công tác tích cực, giúp cho họ vươn tới những giá trị cao đẹp; như lòng nhân ái, lòng vị tha và những phẩm chất chân, thiện, mỹ; giúp cho họ đấu tranh với cái ác, cái xấu, cái tiêu cực và lạc hậu trong xã hội và có thể sẵn sàng hy sinh cả tính mạng của mình cho lý tưởng cao đẹp đó Hiện nay, lý tưởng của loài người là lý tưởng cộng sản, hướng hoạt động của con người vào việc đạt đến chân lý và cải tạo hiện thực, xây dựng một cuộc sống tốt đẹp, một xã hội tiến bộ - xã hội XHCN

Các yếu tố tri thức, niềm tin, lý tưởng thống nhất biện chứng với nhau tạo nên thế giới quan duy vật biện chứng để thể hiện những quan điểm đúng đắn của chủ thể về thế giới và các quy luật phát triển của chúng; về bản thân con người, vai trò của con người trước thế giới Nhờ kết tinh những tinh hoa của toàn bộ lịch sử phát triển tư tưởng nhân loại, thế giới quan duy vật biện chứng có vai trò vô cùng to lớn trong quá trình cải tạo hiện thực đặc biệt là quá trình cách mạng vô sản nhằm xây dựng chủ nghĩa xã hội trên toàn thế giới

Từ khái niệm thế giới quan duy vật biện chứng và những đặc điểm của học viên Trường Chính trị Hưng Yên, chúng tôi quan niệm thế giới quan duy vật

biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên: Là những tri thức khoa

học, niềm tin cộng sản, lý tưởng cách mạng đang được hình thành và phát triển

ở đội ngũ này trong quá trình học tập, rèn luyện và hoạt động thực tiễn

1.1.2 Vai trò thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên

Trong điều kiện hiện nay, tình hình chính trị trong nước và trên thế giới

có nhiều diễn biến phức tạp, mặt trái của cơ chế thị trường đang tác động mạnh đến nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, đòi hỏi người cán bộ lãnh đạo, quản lý không chỉ có trình độ chuyên môn, năng lực lãnh đạo, quản lý mà

phải được đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ lý luận chính trị, để có bản lĩnh chính trị vững vàng thì mới có thể đảm nhiệm được trọng trách của mình

Theo chủ nghĩa Mác-Lênin, cán bộ phải là những người: Thực sự có tài

tổ chức, những người có bộ óc sáng suốt và có bản lĩnh tháo vát trong thực tiễn, những người vừa trung thành với chủ nghĩa xã hội, lại vừa có năng lực lặng lẽ tổ chức công tác chung vững chắc và nhịp nhàng chỉ có những người như thế, chúng ta mới đề bạt lên những chức vụ lãnh đạo quản lý [65, tr.509] Đó là những người trung thành, tiêu biểu cho lý tưởng và lẽ sống của

giai cấp vô sản Hồ Chí Minh căn dặn: "Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì

phải có con người xã hội chủ nghĩa và tư tưởng xã hội chủ nghĩa" [45,

tr.159] Trong sự nghiệp cách mạng có nhiều nhiệm vụ, nhiều công việc, song

người luôn coi "cán bộ là cái gốc của mọi công việc" [45, tr.269]; "muôn việc

thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hoặc kém" [45, tr.240]

Nếu có cán bộ tốt, ngang tầm thì việc xây dựng đường lối chính sách sẽ đúng đắn và là điều kiện tiên quyết để đưa sự nghiệp cách mạng thắng lợi Không có đội ngũ cán bộ tốt thì cho dù có đường lối, chính sách đúng thì khó có thể trở thành hiện thực Muốn biến đường lối, chính sách thành hiện thực cần phải có những người cán bộ cách mạng thực sự bằng

lý luận và năng lực thực tiễn của mình kết hợp với quần chúng nhân dân

để tổ chức thành công sự nghiệp cách mạng Hồ Chí Minh chỉ ra rằng:

"Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích cho dân chúng hiểu rõ và thi hành Đồng thời đem tình hình của dân chúng báo cáo cho Đảng, cho Chính phủ hiểu rõ, để đặt chính sách cho đúng" [45, tr.260] Người cán bộ không chỉ dừng lại ở những tri thức kinh

nghiệm lẻ tẻ, rời rạc mà sau mỗi việc đã làm phải biết tổng kết thực tiễn, khái quát, nâng lên thành lý luận để lý luận lại chỉ đường, dẫn lối cho hoạt động thực tiễn của họ

Bên cạnh tư chất và tài năng, đòi hỏi người cán bộ lãnh độ, quản lý

phải trau dồi chủ nghĩa tập thể chống chủ nghĩa cá nhân, thói quan liêu cửa quyền hách dịch, đặc quyền đặc lợi; luôn gương mẫu, trung thực, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; phải gắn bó với nhân dân, giữ đúng lời hứa với dân, luôn khiêm tốn và ham học hỏi Những phẩm chất đạo đức đó không phải từ trên trời rơi xuống, không phải là bẩm sinh, nhưng cũng không thể không vươn tới được Nó là kết quả của quá trình tu dưỡng, rèn luyện bền bỉ

lâu dài của mỗi người Do đó, người cán bộ phải phấn đấu vừa "hồng" vừa

"chuyên", tiêu biểu mẫu mực trước quần chúng nhân dân Để làm được điều

đó đòi hỏi người cán bộ phải có đủ tư chất, tài năng và có đạo đức tốt: "Cần,

kiệm, liêm chính, chí công vô tư"

Vai trò của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý từ cấp tỉnh đến cấp xã càng ngày càng quan trọng thể hiện trong mọi mặt của sự nghiệp đổi mới đất nước Từ việc củng cố, xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng và tổ chức, đảm bảo cho các chi bộ, Đảng bộ là hạt nhân lãnh đạo hệ thống chính trị ở mỗi cấp, lãnh đạo toàn diện các mặt của đời sống xã hội, xây dựng chính quyền và các đoàn thể chính trị - xã hội trong sạch, vững mạnh; phát huy quyền làm chủ của nhân dân, chăm lo đời sống vật chất và tinh thần, bảo vệ quyền lợi chính đáng của nhân dân đến những công việc cụ thể của quá trình lãnh đạo như: nắm bắt và cụ thể hóa các đường lối chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước cho phù hợp với tình hình thực tiễn ở từng địa phương, từng sở, ban ngành; đề ra kế hoạch, lãnh đạo quản lý để mọi người thực hiện Đồng thời, người lãnh đạo, quản lý phải biết uốn nắn những sai lệch trong quá trình thực hiện thuộc phạm vi, quyền hạn của mình, tổng kết phong trào, phản hồi lại các cơ quan đơn vị (nếu cần), đảm bảo sự lãnh đạo thông suốt từ trung ương đến cơ sở Đặc biệt, sự nghiệp CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn là một nội dung quan trọng, tất yếu khách quan của quá trình CNH, HĐH đất nước, đang đặt ra nhiều thử thách, đòi hỏi đội ngũ cán

bộ phải có những phẩm chất, tri thức mới đáp ứng nhiệm vụ cách mạng: từ

việc thực hiện chuyển dịch nhanh cơ cấu kinh tế theo hướng công - nông nghiệp - dịch vụ hiện đại, tiếp thu và áp dụng phương thức quản lý tiên tiến, thành tựu khoa học - công nghệ mới, kết hợp công nghệ truyền thống và công nghệ hiện đại đến việc cải tạo và nâng cấp kết cấu hạ tầng, quy hoạch dân cư

và vùng lãnh thổ, phát triển công tác giáo dục, đào tạo

Để có được những phẩm chất và năng lực đó, người cán bộ không

những thông qua hoạt động thực tiễn "lăn lộn" trong phong trào cách mạng

đồng thời còn là kết quả của công tác cán bộ của Đảng Sự phát hiện, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ có thể tạo ra những cán bộ giỏi có tài có đức thực hiện thắng

lợi nhiệm vụ chính trị của Đảng Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: "Muốn

xây dựng chủ nghĩa xã hội thì nhất định phải có học thức, cần phải học văn hóa, chính trị, kỹ thuật, cần phải học lý luận Mác-Lênin kết hợp với đấu tranh công tác hàng ngày" [44, tr.461]

Đào tạo, bồi dưỡng là khâu có ý nghĩa quyết định đến trình độ, chất lượng cán bộ Công việc này gồm nhiều hình thức khác nhau, nhưng trong đó việc đào tạo, bồi dưỡng thế giới quan duy vật biện chứng đóng một vai trò cực kỳ quan trọng Bởi vì, thế giới quan duy vật biện chứng giúp cho người cán bộ có phương pháp nhận thức đúng đắn sự vật, đề ra kế hoạch, định hướng và biện pháp thực hiện khoa học và hiệu quả Vai trò của thế giới quan duy vật biện chứng đối với người cán bộ lãnh đạo, quản lý ở Hưng Yên được thể hiện một số mặt cơ bản sau đây:

Thứ nhất: Có thế giới quan duy vật biện chứng người cán bộ lãnh đạo, quản lý có cơ sở khoa học để trau dồi và nâng cao phẩm chất đạo đức cách mạng

Thế giới quan duy tâm và phản động phản ánh sai lệch hiện thực khách quan, bảo vệ lợi ích giai cấp bóc lột và đánh lạc hướng nhằm ngăn cản nhân dân lao động đấu tranh tự giải phóng mình Ngược lại, thế giới quan duy vật biện chứng phản ánh đúng đắn hiện thực khách quan và bảo vệ lợi ích căn bản của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Nó là vũ khí lý luận sắc bén, là

kim chỉ nam soi đường cho giai cấp công nhân lãnh đạo nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức trên thế giới đấu tranh giải phóng khỏi bị bóc lột và nô dịch, tiến lên xây dựng một xã hội văn minh và nhân đạo hơn: Xã hội cộng sản chủ nghĩa mà giai đoạn đầu là CNXH Đó là xã hội mà quan hệ giữa người với người là hợp tác, bình đẳng, tương thân tương ái

Chủ nghĩa Mác-Lênin nói chung và thế giới quan duy vật biện chứng nói riêng đã kế thừa tất cả những giá trị tư tưởng văn hóa của nhân loại đã có

từ trước, nó luôn luôn gắn liền với thực tiễn của phong trào cách mạng, thực tiễn vận động của lịch sử, sự phát triển của khoa học kỹ thuật với cuộc đấu tranh tư tưởng lý luận chống lại các học thuyết tư sản, các loại chủ nghĩa cơ hội, xét lại, cải lương, chủ nghĩa sô vanh, chủ nghĩa dân tộc hẹp hòi Nó cũng hoàn toàn xa lạ với chủ nghĩa giáo điều xơ cứng Nó là học thuyết về sự phát triển nhằm định hướng cho con người vươn tới cái tự do, thoát khỏi sự thống trị của tự nhiên và thống trị của con người với con người Đó là tính nhân văn cao cả của thế giới quan duy vật biện chứng

Mặt khác, thế giới quan duy vật biện chứng không chỉ là phương thức định hướng con người trong thế giới, phương thức cải tạo hiện thực mà còn là phương thức để con người tự ý thức hoàn thiện về bản thân mình Tự ý thức

là sự đánh giá bản thân và vị trí của mình trong cuộc sống là điều kiện quan trọng nhất để con người phải dựa vào ý thức, hành động theo định hướng chung của xã hội và những quan niệm giá trị của mình Nó là cơ sở để điều chỉnh các hành vi tích cực của mình trong các quan hệ xã hội Chính tự ý thức

là một nhân tố mà con người ngày một phát triển hoàn thiện nhân cách và đạo đức cá nhân

Như vậy, đạo đức cộng sản, đạo đức cách mạng là một bộ phận không thể thiếu của cán bộ, lãnh đạo do tự giáo dục và rèn luyện mà có Chủ tịch Hồ Chí

Minh đã từng nói: "Đạo đức cách mạng không phải từ trên trời sa xuống Nó do

đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố Cũng như

ngọc càng mài càng sáng, càng luyện càng trong" [45, tr.327] Từ đó, Người

chỉ ra đạo đức cơ bản của người cán bộ đó là: Cần, kiệm, liêm chính, chí công

vô tư

Trong giai đoạn hiện nay, vấn đề đạo đức phải đặc biệt quan tâm, nhất

là đối với cán bộ, đảng viên Chúng ta vui mừng trước những thành tựu đạt được trong công cuộc đổi mới, tuy nhiên nền kinh tế thị trường, giao lưu mở cửa với bên ngoài thì mặt trái của nó đang đặt ra những vấn đề đạo đức bức xúc, cần giải quyết Nền văn minh hiện cũng cần đạo đức tương ứng Đạo đức

ấy không tìm ở đâu khác, mà nền tảng của nó chính là học tập thế giới quan duy vật biện chứng và tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, đẩy lùi chủ nghĩa cá nhân, bệnh kiêu ngạo, quan liêu, óc địa phương hẹp hòi, tham ô lãng phí, hiếu danh, chạy theo đồng tiền, bất chấp nhân phẩm con người phải có trách nhiệm với nhân dân, với Tổ quốc, có như vậy mới được dân tin và lôi kéo họ vào sự nghiệp cách mạng

Yêu cầu của thời kỳ mới ở nước ta đòi hỏi người cán bộ phải có phẩm chất đạo đức và trình độ năng lực tương ứng Việc giáo dục, bồi dưỡng thế giới quan duy vật biện chứng sẽ giúp cho người cán bộ tin tưởng vào sự nghiệp xây dựng CNXH, tin vào sự nghiệp lãnh đạo của Đảng, của giai cấp công nhân và sức mạnh của toàn dân, giúp họ nâng cao năng lực nhận thức, hoạt động thực tiễn, đồng thời cũng hình thành ở họ những phẩm chất đạo đức mới, nhằm thực hiện thắng lợi giai đoạn cách mạng mới đặt ra Muốn vậy, người cán bộ lãnh đạo, quản lý phải học tập, nghiên cứu nguyên tắc, phương pháp luận khoa học của thế giới quan duy vật biện chứng, đồng thời

Đảng phải tăng cường công tác đào tạo bồi dưỡng cán bộ

Thứ hai: Có thế giới quan duy vật biện chứng người cán bộ lãnh đạo,

quản lý sẽ nâng cao năng lực nhận thức để làm cơ sở đề ra chủ trương, chính sách phù hợp với yêu cầu phát triển thực tế ở địa bàn

Như đã đề cập ở phần trên, hoạt động của người cán bộ lãnh đạo, quản

lý có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của đơn vị, cộng đồng xã hội hoặc lĩnh vực mà cán bộ đó phụ trách Để đảm nhiệm và thực hiện tốt vai trò quan trọng đó người cán bộ lãnh đạo, quản lý phải có đầy đủ những tiêu chuẩn theo quy định và phải được học tập, rèn luyện để không ngừng nâng cao trình độ về mọi mặt, nhất là thế giới quan duy vật biện chứng Bởi vì, thế giới quan duy vật biện chứng giúp cho người cán bộ có phương pháp biện chứng làm việc và nhìn nhận, đánh giá sự vật, hiện tượng Nó xác lập và tạo niềm tin cho lập trường của người cán bộ, bác bỏ những quan điểm sai lầm của thế giới quan duy tâm và tôn giáo

Thế giới quan duy vật biện chứng giúp cho người cán bộ ngày càng đi sâu vào bản chất sự vật, nắm bắt được cái phổ biến tất yếu, những mối liên hệ

ẩn giấu đằng sau các sự kiện riêng biệt Từ đó giúp họ thấy được quy luật, nguồn gốc, xu hướng, phương thức vận động, biến đổi, phát triển của sự vật hiện tượng Đồng thời, thế giới quan duy vật biện chứng cũng tạo cho họ có khả năng phân tích và tổng hợp, trừu tượng và khái quát Nhờ vào khả năng phân tích mà họ có thể thấy được cơ cấu bên trong, tính chất, chức năng của các bộ phận, yếu tố Trên cơ sở đó với phương pháp tổng hợp, người cán bộ biết liên kết, thống nhất lại các bộ phận yếu tố đã phân tích, vạch ra mối liên hệ của chúng nhằm nhận thức cái toàn thể trong tính muôn vẻ của nó, giúp cho người cán bộ nắm bắt sâu sắc bản chất, quy luật của sự vật, hiện tượng Năng lực trừu tượng giúp người cán bộ biết gạt bỏ những mặt, yếu tố không cơ bản nào đó trong tổng thể phong phú của sự vật mà nắm được cái bản chất có tính quy luật của nó Năng lực khái quát giúp cho cán bộ nắm được đặc tính chung

từ những vấn đề nhưng việc nắm vững vấn đề lý luận chung sẽ là tiền đề, phương pháp tốt nhất để giải quyết những vấn đề cụ thể V.I.Lênin viết: Người nào bắt tay vào giải quyết những vấn đề riêng, trước khi giải quyết những vấn

đề chung, thì kẻ đó trên mỗi bước đi sẽ không sao tránh khỏi, vấp phải những vấn đề chung một cách không tự giác mà mù quáng vấp phải những vấn đề đó

trong từng trường hợp riêng, thì có nghĩa là đưa chính sách của mình đến chỗ

có những dao động tồi tệ nhất và mất tính nguyên tắc [31, tr.427]

Thế giới quan duy vật biện chứng cũng nâng cao năng lực tư duy lý luận cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo quản lý Người cán bộ mà dừng lại ở tư duy kinh nghiệm, tuyệt đối hóa tri thức kinh nghiệm sẽ rơi vào bệnh kinh nghiệm, như vậy sẽ không thể không rơi vào thế giới quan duy vật và phương pháp tư duy siêu hình, tuyệt đối hóa cái cụ thể, cái đơn nhất đem áp dụng nó vào cái phổ biến cái đa dạng, cái toàn thể Chỉ có trên cơ sở trang bị thế giới quan duy vật biện chứng, người cán bộ mới nâng cao được trình độ, năng lực tư duy của mình từ kinh nghiệm phát triển lên lý luận khoa học, mới có đủ điều kiện đảm bảo để khám phá, đi sâu vào bản chất sự vật, quy luật vận động phát triển của nó

Đồng thời, phát triển thế giới quan duy vật biện chứng sẽ giúp người cán bộ quản lý tránh khỏi lúng túng, bất lực, nắm bắt được tình hình nhanh chóng, ra được quyết định nhanh đúng và trúng Nhiệm vụ chính trị trọng tâm của người cán bộ lãnh đạo, quản lý là lĩnh hội những chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước Cụ thể là những văn bản, chỉ thị, nghị quyết của cấp tỉnh, cấp huyện, trên cơ sở đó triển khai và tổ chức quần chúng thực hiện trên địa bàn mà cán bộ lãnh đạo, quản lý đó phụ trách

Có thế giới quan khoa học thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý mới có thể nhận thức vấn đề một cách có hệ thống, hiểu rõ bản chất khoa học và cách mạng của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương chính sách của Đảng và Nhà nước, trên cơ sở đó hình thành năng lực định hướng đúng đắn

và phương pháp luận khoa học cho nhận thức và chỉ đạo hoạt động thực tiễn

Có trình độ lý luận, có tư duy lý luận thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý mới

có khả năng tiếp thu chuẩn xác những vấn đề về khoa học kỹ thuật, về quan điểm chủ trương, về chính sách pháp luật trên cơ sở đó khi truyền thụ lại, tổ chức triển khai trong thực tiễn mới có chất lượng Thực tế tại địa phương cho

thấy, nếu cán bộ không có trình độ lý luận chính trị, tư duy lý luận hạn chế thì không những không tiếp thu được chuẩn xác những tinh thần cơ bản của lý luận mà khi truyền thụ lại, tổ chức triển khai trong thực tiễn thì qua loa hình thức, chỉ đơn thuần là đọc lại, thậm chí còn làm mất đi tính hệ thống, không làm rõ được trọng tâm, bản chất của vấn đề Và như vậy việc triển khai và tổ chức thực hiện những chủ trương, đường lối đó trong cơ quan, đơn vị, địa phương gặp nhiều khó khăn, kém hiệu quả làm ảnh hưởng đến chiến lược phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội chung của tỉnh Thế giới quan khoa học còn trang bị cho người cán bộ lãnh đạo, quản lý năng lực nhận thức thực tiễn trong việc phát hiện vấn đề, xác định bản chất, nguyên nhân chủ yếu và khả năng vận dụng lý luận khoa học vào việc xây dựng các chủ trương, phương hướng hoạt động của đơn vị, của ngành và các quyết định cho các vấn đề đó một cách đúng đắn Có trình độ lý luận chính trị thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý mới có năng lực tư duy, mới có khả năng vận dụng lý luận vào thực tiễn một cách năng động, sáng tạo Khả năng này rất quan trọng trong việc hoạch định chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh cũng như cho từng lĩnh vực, đơn vị cụ thể Có thế giới quan khoa học thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý mới có nhận thức đúng đắn rằng, phải xuất phát từ điều kiện, hoàn cảnh thực tế của cơ quan, đơn vị, lĩnh vực, địa phương mà xây dựng các mô hình, các chương trình, kế hoạch hành động và những giải pháp cho từng lĩnh vực, tình huống cụ thể Đó là năng lực sáng tạo mà nhờ đó người cán bộ lãnh đạo, quản lý nhận thức đúng đắn lý luận, quan điểm, đường lối trong quan hệ với nhiệm vụ của mình Kết hợp chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn thành một quy trình thống nhất trong hoạt động lãnh đạo, quản lý, góp phần quan trọng vào việc xây dựng thành công các mô hình kinh tế, văn hóa, xã hội, phương hướng và những mục tiêu phát triển Năng lực đó còn là cơ sở cho khả năng quyết đoán vấn đề một cách tự tin, nhanh chóng, ra quyết định đúng đắn trong những tình huống bất ngờ Kịp thời giải quyết mâu thuẫn và các vấn đề nảy

sinh, làm chủ mọi tình huống, đảm bảo ổn định để phát triển

Trong giai đoạn mới của cách mạng hiện nay với những diễn biến phức tạp, khó khăn và thuận lợi đan xen nhau, càng đòi hỏi không ngừng nâng cao trình độ lý luận, vận dụng sáng tạo đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước vào thực tiễn, tình huống cụ thể Đồng thời, đòi hỏi người cán bộ phải nhạy bén, linh hoạt, tinh thần dám nghĩ dám làm, đấu tranh với những hủ tục, lạc hậu tạo điều kiện cho cái mới, cái tiến bộ phát triển

Thứ ba: Có thế giới quan duy vật biện chứng người cán bộ lãnh đạo, quản lý có được niềm tin vào sự tất thắng của chủ nghĩa xã hội, tin vào đường lối chính trị của Đảng, tin vào quần chúng nhân dân

Việc nắm vững những nguyên tắc phương pháp luận được rút ra từ thế giới quan khoa học giúp chúng ta nhận thức đúng đắn hiện thực khách quan của thời đại của đất nước, với tất cả những mối quan hệ giai cấp, dân tộc, những tương quan lực lượng cụ thể trong thời kỳ lịch sử nhất định Đồng thời,

nó vạch ra lực lượng cách mạng, tiến bộ và quy luật con đường của sự phát triển lịch sử Trong thế giới quan duy vật biện chứng mà triết học (bao gồm cả duy vật biện chứng và duy vật lịch sử) cùng với các khoa học khác đã khẳng định sự phát triển của xã hội loài người là một quá trình lịch sử tự nhiên với những quy luật nhất định Từ đó, nó luận chứng về sự diệt vong tất yếu của CNTB và sự ra đời của chế độ xã hội mới: XHCN và cộng sản chủ nghĩa mà giai cấp công nhân là người gánh vác sứ mệnh lịch sử đó Nếu công lao của Mác và Ăngghen là đã đưa ra những dự đoán thiên tài về một chế độ xã hội mới tốt đẹp thì Lênin bằng tài năng vĩ đại của mình đã phát triển, vận dụng tư tưởng của Mác và Ăngghen vào thực tiễn nước Nga và cách mạng XHCN đã

nổ ra và thắng lợi Thắng lợi của cách mạng tháng Mười cùng với sức mạnh

và tính ưu việt của Nhà nước công nông đầu tiên đã tạo ra điều kiện khách quan, chỗ dựa vững chắc, nguồn cổ vũ mạnh mẽ đối với giai cấp vô sản và nhân dân lao động trên khắp các châu lục trên con đường giải phóng dân tộc

và tiến lên XHCN

Sự ra đời của hệ thống XHCN đã đóng góp to lớn cho việc giữ gìn hòa bình, bình đẳng và tiến bộ xã hội, làm nức lòng triệu triệu trái tim trên thế giới

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: "Giống như mặt trời chói lọi, cách mạng tháng

Mười chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng triệu, hàng triệu người bị áp bức bóc lột trên trái đất Trong lịch sử loài người chưa từng có cuộc cách mạng nào có ý nghĩa to lớn và sâu xa như thế" [5, tr.67]

Mặc dù hiện nay, CNXH ở Liên Xô và Đông Âu tan vỡ và đang trong giai đoạn thoái trào, nhưng đó chỉ là sự khủng hoảng trong sự trưởng thành, nhất định loài người vẫn tiến lên CNXH, đó là qui luật phù hợp với dòng chảy lịch sử

Sự kiên định và phát triển đất nước theo con đường XHCN đã lựa chọn cùng với những thành công trong công cuộc đổi mới, cải cách ở Việt Nam và Trung Quốc đã càng củng cố lòng tin của nhân loại đối với tính ưu việt và trường tồn của CNXH Trong những thập kỷ gần đây, CNTB đã có những điều chỉnh do cuộc đấu tranh của nhân dân lao động, do phải tồn tại bên cạnh

hệ thống XHCN hiện thực, do tác động cuộc cách mạng khoa học, công nghệ song xã hội đó vẫn không làm thay đổi cơ bản mối quan hệ giữa tư bản

và lao động, giữa người bóc lột và người bị bóc lột ở đó, năng suất lao động càng cao thì bóc lột càng nhiều, đó là một sự thật hiển nhiên

Việc thấm nhuần sâu sắc thế giới quan duy vật biện chứng sẽ giúp người cán bộ nhận thức đúng bản chất của CNTB, các quy luật vận động khách quan của lịch sử để có niềm tin vững chắc, lãnh đạo toàn dân đi lên CNXH Niềm tin tất thắng vào CNXH của người cán bộ lãnh đạo, quản lý được biểu hiện ở sự tin tưởng vào đường lối lãnh đạo của Đảng cộng sản Tính khoa học và cách mạng của thế giới quan duy vật biện chứng là cơ sở để hình thành và luận chứng cho đường lối chính trị của Đảng Từ đó người cán

bộ lãnh đạo quản lý tiếp thu vạch ra đường lối chiến lược và sách lược nhằm

đạt mục đích là cải tạo thực hiện Nó đối lập hoàn toàn với bệnh bảo thủ, giáo điều, kinh viện

Những thành tựu của sự nghiệp đổi mới 25 năm qua ở nước ta đã từng bước nâng cao đời sống xã hội, củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng, làm cho con đường đi lên CNXH ở nước ta càng rõ hơn Một trong những nguyên nhân của thắng lợi đó là Đảng ta đã biết tiếp thu và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào điều kiện cách mạng Việt Nam mà linh hồn là phép biện chứng duy vật - một nhân tố cơ bản của thế

giới quan duy vật biện chứng Lênin đã viết: "Chỉ Đảng nào được một lý luận

tiền phong hướng dẫn thì mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong" [30, tr.259]

Thế giới quan duy vật biện chứng còn giúp cho người cán bộ lãnh đạo, quản lý tin tưởng vào vai trò to lớn của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Họ là lực lượng quyết định thắng lợi của các cuộc cách mạng xã hội Với vũ khí lý luận chủ nghĩa Mác-Lênin, giai cấp công nhân - đại diện cho lực lượng tiến bộ tập hợp, giác ngộ, phát huy sức mạnh quần chúng để cải tạo thế giới, thúc đẩy xã hội phát triển

Với tính cách mạng và tính khoa học, thế giới quan duy vật biện chứng

đã giúp người cán bộ, lãnh đạo, quản lý có niềm tin sâu sắc vào CNXH, tin vào sự lãnh đạo của giai cấp công nhân - thông qua đội tiền phong là Đảng cộng sản, tin tưởng vào sức mạnh của quần chúng lao động Có như vậy thì nước ta mới thực hiện thắng lợi sự nghiệp CNH, HĐH tạo điều kiện đi lên CNXH

Thứ tư: Có thế giới quan duy vật biện chứng người cán bộ lãnh đạo, quản lý trong tỉnh sẽ nâng cao năng lực tổng kết thực tiễn, đúc rút kinh nghiệm định hướng cho hoạt động nhận thức và thực tiễn tiếp theo.

Một trong những đặc trưng cơ bản của thế giới quan duy vật biện chứng là nguyên tắc thống nhất giữa lý luận và thực tiễn Nguyên tắc này đòi

hỏi người cán bộ lãnh đạo, quản lý trước hết phải có trình độ học vấn, được đào tạo trình độ cử nhân về một chuyên ngành nhất định và phải được nâng cao trình độ lý luận chính trị Tùy theo từng cương vị lãnh đạo, quản lý mà phải có trình độ lý luận chính trị tương xứng: trung học, cao cấp hoặc cử nhân Có như vậy thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý mới có khả năng nắm bắt vấn đề, biết chắt lọc những thông tin cơ bản, những vấn đề chủ yếu để tổng kết Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm góp phần xây dựng đường lối, bổ sung và phát triển lý luận ngày càng hoàn thiện, lý luận đó phải có giá trị khoa học thì mới có vai trò trong việc chỉ đạo hoạt động thực tiễn Lý luận Mác-Lênin trang bị cho con người thế giới quan và phương pháp luận khoa học trong việc nhận thức và cải tạo thế giới hiện thực Lý luận đó phản ánh một cách đúng đắn, khoa học quy luật vận động và phát triển khách quan của tự nhiên, xã hội và tư duy con người, khái quát và tổng kết có hệ thống những kinh nghiệm của phong trào vô sản trên toàn thế giới Với bản chất cách mạng

và khoa học đó, chủ nghĩa Mác-Lênin đóng vai trò không thể thiếu được đối với người cộng sản trong nhận thức và cải tạo tự nhiên, cải tạo xã hội Trên cơ

sở lý giải đúng đắn các vấn đề về thế giới và vai trò của con người trong việc nhận thức và cải tạo thế giới, chủ nghĩa Mác-Lênin trở thành nền tảng lý luận quan trọng định hướng cho con người trong hoạt động thực tiễn của mình Sự định hướng đó giúp cho chủ thể hoạt động thấy được phương hướng vận động của đối tượng, cũng như mục tiêu, cách thức và phương pháp tối ưu để đạt được mục tiêu đó Phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin còn chỉ cho cán bộ lãnh đạo, quản lý phải biết xuất phát từ thực tế khách quan, lấy thực tiễn làm định hướng, chỉ đạo cho con người trong hành động, từ đó tránh được những sai sót hay mò mẫm trong hoạt động thực tiễn

Tư tưởng Hồ Chí Minh là sự thấm nhuần sâu sắc và vận dụng sáng tạo

lý luận của chủ nghĩa Mác-Lênin phù hợp với điều kiện hoàn cảnh thực tế của Việt Nam Tư tưởng đó là ngọn đèn pha sáng chói nhất soi đường chỉ lối cho

cuộc đấu tranh cách mạng của dân tộc ta giành mọi thắng lợi Do đó việc giáo dục, đào tạo để không ngừng nâng cao nhận thức về chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, trên cơ sở bổ sung những thành tựu mới của khoa học, công nghệ tiên tiến hiện đại, những tinh hoa trí tuệ của nhân loại sẽ tạo điều kiện cho cán bộ lãnh đạo, quản lý không những nâng cao khả năng nhận thức

mà còn nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý Đồng thời với việc đào tạo để phát triển thế giới quan duy vật biện chứng thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý cũng được nâng cao bản lĩnh chính trị, giác ngộ giai cấp và lập trường cách mạng XHCN, lý tưởng cộng sản Từ đó vững tin vào vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, kiên định con đường đi lên CNXH của đất nước Có thế giới quan duy vật biện chứng thì người cán bộ lãnh đạo, quản lý mới có tư duy lý luận sắc bén để phê phán những biểu hiện của chủ nghĩa hoài nghi, dao động, phủ nhận hoặc đòi xóa bỏ chủ nghĩa Mác-Lênin, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng, đòi đa nguyên đa đảng, muốn đất nước đi theo một mô hình phát triển khác Thế giới quan duy vật biện chứng còn đóng vai trò quan trọng đối với người cán bộ lãnh đạo, quản lý trong việc nâng cao năng lực tổng kết thực tiễn, rút ra những bài học kinh nghiệm quý giá để bổ sung và phát triển lý luận Để tiến hành tổng kết thực tiễn có hiệu quả, người cán bộ lãnh đạo, quản

lý phải thường xuyên đi sâu, đi sát thực tế cơ sở, chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra, khắc phục được tình trạng trì trệ và phong cách quan liêu xa rời thực tiễn của thời bao cấp Muốn vậy, người cán bộ lãnh đạo, quản lý phải có khả năng định hướng, biết xây dựng niềm tin vào cái mới, cái tiến bộ tích cực, dám đấu tranh và bảo vệ cái mới, tạo điều kiện cho cái mới phát triển, dám nhìn thẳng vào những mâu thuẫn, đấu tranh kịp thời ngăn chặn những hiện tượng tiêu cực cản trở công cuộc đổi mới và quá trình phát triển chung của đất nước Có thế giới quan khoa học thì việc tổng kết thực tiễn của người cán bộ lãnh đạo, quản lý mới bảo đảm tính khách quan, toàn diện, lịch sử cụ thể Có như vậy, những kết luận khoa học, những bài học kinh nghiệm rút ra mới có giá trị

định hướng cho sự phát triển tiếp theo của hoạt động thực tiễn Chỉ trên cơ sở thế giới quan duy vật biện chứng người cán bộ mới tổng kết thực tiễn đút rút kinh nghiệm một cách khoa học Những kinh nghiệm được rút ra đó không chỉ phù hợp với thực tế khách quan phong phú và đa dạng mà nó còn có tác dụng mạnh mẽ điều chỉnh bổ sung cho các đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước nói chung và những chiến lược, sách lược cho địa phương mình phụ trách nói riêng

Thực tiễn 25 năm thực hiện đường lối đổi mới đất nước do Đảng khởi xướng và trực tiếp lãnh đạo với những thành tựu quan trọng đã đạt được, những vấn đề mới nảy sinh và những bài học kinh nghiệm quý báu được rút

ra, cũng như những thành tựu và hạn chế về kinh tế - xã hội của tỉnh Hưng Yên, là những vấn đề lý luận và thực tiễn phong phú, sinh động mà cán bộ lãnh đạo quản lý phải tổng kết Từ đó rút ra những bài học quan trọng định hướng cho việc xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội góp phần quan

trọng vào sự thành công của sự nghiệp đổi mới của tỉnh, của đất nước

1.2 Thực chất phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên

1.2.1 Phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên

Quá trình sống của con người là quá trình không ngừng nhận thức, chinh phục và cải tạo thế giới khách quan, là quá trình thích ứng với môi trường, điều kiện bên ngoài bằng việc cải tạo hoàn cảnh theo yêu cầu, mục đích của mình Sự vật, hiện tượng của thế giới khách quan không ngừng vận động, biến đổi và phát triển Nhận thức của con người cũng luôn vận động, biến đổi và phát triển nhằm bắt kịp quá trình vận động, biến đổi và phát triển của thế giới khách quan Từ những yêu cầu thực tiễn hiện nay, nhất là từ vị trí, vai trò của thế giới quan duy vật biện chứng trong hoạt động thực tiễn lãnh đạo, quản lý, phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường

Chính trị Hưng Yên là một trong những nhiệm vụ quan trọng của quá trình đào tạo ở nhà trường

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin: "Phát triển là một phạm trù

triết học dùng để khái quát quá trình vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kém hoàn thiện đến hoàn thiện hơn" Thế giới quan

duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên không tự nhiên

mà có và cũng không hình thành từ ý muốn chủ quan của họ, mà nó được hình thành và phát triển trải qua một quá trình lâu dài trong cuộc sống lao động, học tập, rèn luyện có mục đích, có lý tưởng Chịu sự quy định của vấn

đề có tính quy luật về mối quan hệ tác động biện chứng lẫn nhau giữa điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan, giữa quá trình đào tạo và tự đào tạo, trong cùng một mục đích phát triển, nâng cao hơn nữa tri thức, niềm tin, lý tưởng, những yếu tố đã có lên tầm cao hơn

Phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường

Chính trị Hưng Yên là sự tác động hợp quy luật vào những yếu tố tri thức khoa học, niềm tin cộng sản, lý tưởng cách mạng của người học viên, trên nền tảng của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh nhằm làm cho quá

trình nhận thức và hoạt động thực tiễn của họ ngày càng hoàn thiện hơn

Phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên được thể hiện:

Thứ nhất, phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên là quá trình liên tục nhận thức và giải quyết các mâu thuẫn nảy sinh trong quá trình học tập, rèn luyện của học viên

Triết học Mác-Lênin chỉ ra rằng, phát triển là một quá trình liên tiếp đấu tranh giữa các mặt đối lập để giải quyết mâu thuẫn Mọi sự vật, hiện tượng trong tự nhiên cũng như trong xã hội đều chứa đựng nhiều loại mâu thuẫn, song có hai loại mâu thuẫn cơ bản chi phối suốt quá trình tồn tại và phát triển của sự vật, mâu thuẫn bên trong và mâu thuẫn bên ngoài Vì vậy,

phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên cũng luôn tuân theo quy luật đó

Quá trình giải quyết mâu thuẫn rất khó khăn phức tạp vì có những mâu thuẫn liên quan đến phạm vi vô cùng rộng lớn, không thể giải quyết một sớm một chiều ví như, mâu thuẫn giữa mục tiêu, lý tưởng, đạo đức, lối sống của đội ngũ cán bộ nói chung, của học viên Trường Chính trị Hưng Yên nói riêng, với sự chống phá của các thế lực thù địch; mặt trái của cơ chế thị trường đang ngày đêm tác động vào học viên làm nảy sinh ham muốn vật chất tầm thường, làm sói mòn truyền thống đạo đức lối sống của học viên, cản trở sự phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Mâu thuẫn còn diễn ra trên cả hai bình diện, trong từng tập thể đơn vị và mỗi cá nhân học viên, về sự nhận giữa cái cũ và cái mới, cái tiến bộ và cái lạc hậu, giữa tốt và xấu, giữa thiện và ác Mâu thuẫn đó diễn ra mọi lúc, mọi nơi, trong mọi hoạt động của học viên, đồng thời luôn gắn liền với những đặc điểm riêng, những yêu cầu về nhiệm vụ và vai trò của họ trong quá trình học tập, rèn luyện và các quan hệ

xã hội

Trong điều kiện hiện nay, trước những biến động to lớn của tình hình chính trị thế giới, trước sự chống phá của kẻ thù bằng chiến lược “diễn biến hòa bình”, người cán bộ phải giữ vững về chính trị Từ đó, yêu cầu về bản lĩnh chính trị là tất yếu đối với người cán bộ, đòi hỏi ngay trong quá trình học tập, rèn luyện trong nhà trường người học viên đã phải đáp ứng Tuy nhiên, với những đặc điểm về trình độ nhận thức, về phẩm chất chính trị của học viên Đây chính là mâu thuẫn cơ bản trong quá trình học tập, rèn luyện của người học viên, mà phát triển thế giới quan duy vật biện chứng chính là động lực trực tiếp góp phần giải quyết mâu thuẫn đó Phẩm chất chính trị phản ánh mặt giác ngộ giai cấp, sự nhạy cảm, tính chủ động, sáng tạo, sự vững vàng về chính trị trong mọi hoàn cảnh, không dao động mục tiêu độc lập dân tộc và CNXH, không hoài nghi, mất cảnh giác trước sự tấn công của các thế lực thù

địch và những tác động tiêu cực từ đời sống xã hội, có đủ sức đề kháng,

“miễn dịch” trước “diễn biến hòa bình” sẵn sàng vượt qua khó khăn gian khổ hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Phát triển thế giới quan duy vật biện chứng là cơ sở nâng cao trình độ nhận thức, tình cảm niềm tin chính trị, ý chí cách mạng, giúp người học vượt qua khó khăn thử thách, thậm chí sẵn sàng

hy sinh cả tính mạng của mình cho sự nghiệp cách mạng Thông qua phát triển thế giới quan duy vật biện chứng làm cho học viên có thái độ, tình cảm,

ý chí trong học tập và rèn luyện, trình độ nhận thức nói chung, nhận thức chính trị nói riêng của học viên được nâng lên Họ không chỉ nắm vững lý luận về CNXH, nhận thức tính tất yếu của CNXH trong diễn biến phức tạp của tình hình chính trị thế giới hiện nay mà còn nâng cao hơn nữa tình cảm cách mạng, lập trường giai cấp của mình, kiên định trước những tác động nhiều mặt của đời sống xã hội Việc giải quyết mâu thuẫn ở đây diễn ra với chủ thể là học viên, sự tiếp nhận, chuyển hóa tri thức khoa học thành khả năng nhận thức, năng lực tư duy trong quá trình hình thành, phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên diễn ra ở Trường Chính trị Hưng Yên Trường Chính trị Hưng Yên là nơi đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị cho đội ngũ cán bộ nhiệm vụ giáo dục, đào tạo ở nhà trường luôn đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với việc học tập, rèn luyện của học viên Học viên được trang bị một cách toàn diện về tri thức khoa học, đặc biệt là tri thức khoa học lãnh đạo, quản lý

Thứ hai, phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên là quá trình phát triển có tính quy luật của nhận thức và hoạt động thực tiễn từ thấp đến cao, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện hơn

Thực chất phát triển thế giới quan duy vật biện chứng của học viên Trường Chính trị Hưng Yên là quá trình chuyển hóa hệ thống các giá trị văn hóa, khoa học, phẩm chất, năng lực chung thành phẩm chất năng lực riêng của