Trẻ em không phải là người lớn thu nhỏ lại, mà nó cũng có những đặc điểm riêng biệt về cấu tạo sinh lý, do đó trẻ em cũng cần có những biện pháp chăm sóc thích hợp. Đã có những ý kiến cho rằng: Trẻ em là một trang giấy trắng và ai muốn vẽ gì vào đó thì vẽ. Đó chính là một quan điểm thật sai lầm, vì thực tế khoa học đã chứng minh trẻ em cũng có những nhận thức riêng bên trong của mình, nhưng đòi hỏi trẻ phải tích cực tham gia vào hoạt động thì từ đó tâm lý của trẻ mới phát triển và bộc lộ ra bên ngoài. Là một người giáo viên, chúng ta cần phải coi trọng việc tạo ra môi trường giáo dục trẻ bằng những hoạt động thiết thực, nhằm phát triển một cách toàn diện trên tất cả các lĩnh vực: Thể lực Thẩm mĩ Đạo đức Trí tuệ. Từ đó, giúp trẻ hoàn thiện nhân cách, ngôn ngữ, tư duy, phát triển các kỹ năng thực hành, giao tiếp, ứng xử. Đối với việc giáo dục phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ em, hoạt động tạo hình có một vị trí rất quan trọng. Hoạt động tạo hình là một trong những phương tiện tích cực để phát triển ở trẻ khả năng hoạt động trí tuệ như: óc quan sát, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng. Nhờ hoạt động tạo hình mà vốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh được tăng lên, ngày càng trở nên “giàu có” hơn cả về lượng và chất. Tham gia vào hoạt động trẻ tạo hình, trẻ có nhiều điều kiện tiếp thu cái đẹp, cái tốt trong xã hội, trải nghiệm các xúc cảm, tình cảm trong giao tiếp, học hỏi về kỹ năng xã hội và các hành vi đánh giá các hành vi văn hóa xã hội qua các hình tượng, sự kiện, hiện tượng được miêu tả. Sự thể hiện nội dung tạo hình bằng các phương tiện truyền cảm mang tính trực quan (đường nét, hình dạng, màu sắc…) sẽ làm cho các cảm xúc thẩm mỹ của trẻ ngày càng trở nên sâu sắc hơn, trí tưởng tượng mang tính nghệ thuật của trẻ ngày càng phong phú hơn. Ngoài ra, hoạt động tạo hình còn giúp trẻ phát triển khả năng phối hợp, điều chỉnh hoạt động của mắt, rèn luyện sự khéo léo, linh hoạt trong vận động của tay. Nói chung, hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất và hình thành các phẩm chất kĩ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xã hội biết tích cực sáng tạo.
Trang 11 Biện pháp 1:Cho trẻ LQ với các nguyên vật liệu TH 7
2 Biện pháp 2: Tạo môi trường hoạt động thuận lợi 9
3 Biện pháp 3:Xây dựng một số đề tài tạo hình sáng tạo 10
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài
Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã từng nói:
“Trẻ thơ như búp trên cành
Biết ăn, biết ngủ, biết học hành ngoan”
Đúng như vậy, trẻ ở tuổi mầm non thật đáng yêu, tâm hồn trẻ thơngây, hồn nhiên như tờ giấy trắng Mọi hoạt động học tập và vui chơi trong
Trang 2quá trình trăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non đều đem lại cho trẻ nhữngđiều kỳ lạ, thần tiên.
Và trong một lớp học có bao nhiêu trẻ thì có bấy nhiêu sự khác biệt cánhân Những khác biệt này bao gồm cả về thể chất, năng lực, xu hướng,hứng thú Và tất cả dều có quyền đòi hỏi được quan tâm nhu cầu bản thân.Bên cạnh đó các nhà giáo dục cũng thấy rằng về bản chất phạm vi năng lựctiềm tàng của trẻ rộng hơn rất nhiều những gì chúng thể hiện ở lớp, và để cóthể làm bộc lộ năng lực tiềm ẩn này trẻ cần có môi trường học tập cho phépchúng được học tập mọi lúc, mọi nơi học theo nhiều cách khác nhau Đểnuôi dưỡng trí thông minh là chăm sóc, bảo vệ và kích thích trẻ trong quátrình phát triển, nhiều nhà nghiên cứu đã chỉ ra rằng trẻ cần có kinh nghiệmhọc từ những ngày đầu tiên của cuộc đời Vì vậy sự nuôi dưỡng trí lực củatrẻ có thể bắt đầu ngay những ngày từ sau khi trẻ được sinh ra Đó là mộtquá trình lâu dài đòi hỏi rất nhiều sự âu yếm, kiên trì và hiểu biết về chămsóc và dạy bảo của cha mẹ, ông bà, cô giáo Giáo dục mầm non là giai đoạnđầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, là bộ phận quan trọng trong sựnghiệp đào tạo thế hệ trẻ thành những con người có ích, thành những conngười mới Giáo dục Mầm non là khâu đầu tiên của quá trình đào tạo nhâncách con người mới Việt Nam Mục tiêu chung là phát triển tất cả các khảnăng của trẻ, hình thành cho trẻ những cơ sở ban đầu của nhân cách conngười mới, tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ bước phát triển sau này, chuẩn bịcho trẻ khả năng học tập tốt, sống và làm việc phù hợp với xã hội mới Trong
số các hoạt động của trẻ trong trường mầm non, hoạt động tạo hình là mộthoạt động thể hiện rất rõ các đặc điểm sự phát triển tâm lý, sự sáng tạo và trítưởng tượng của trẻ Đây là một hoạt động vô cùng hấp dẫn đối với trẻ Với
sự phong phú của các thể loại như: Di màu, nặn, xếp, dán…, hoạt động tạohình giúp cho trẻ mầm non không những được tiếp cận một cách tích cực vớithế giới xung quanh mà còn là cơ hội để trẻ thể hiện tình cảm, cảm xúc vàsuy nghĩ của bản thân Khả năng thể hiện tính truyền cảm của đường nét,hình dạng, màu sắc, bố cục trong tranh, trong sản phẩm tạo hình của trẻ đượcphát triển theo từng lứa tuổi Lứa tuổi nhà trẻ từ 24 – 36 tháng chỉ thể hiệnbằng đường nét, hình dạng, chứ chưa thể tạo nên những hình ảnh rõ ràng,đầy đủ Tuy nhiên trẻ cũng đã có khả năng liên tưởng, liên hệ giữa các dấuhiệu của đối tượng Trẻ đã có khả năng thể hiện tưởng tượng tái tạo, biểucảm bằng cách sử dụng một số chấm, vạch, đường nét khác nhau bổ sungvào các hình do người lớn vẽ sẵn hoặc do trẻ tình cờ trẻ tạo nên trước đó
Trang 3trong cái non nớt ấy là cả sự tưởng tượng diệu kỳ, tự do tìm kiếm, thửnghiệm và nhờ đó mà thoả mãn những nhu cầu khám phá cái chưa biết, nhucầu tạo ra cái đẹp đang không ngừng nảy sinh và phát triển ở trẻ Chính vìvậy, hoạt động tạo hình là mảnh đất mầu mỡ để ươm mầm và nẩy nở nhữngmầm mống đầu tiên của tính sáng tạo, phát triển tình yêu với cái đẹp, thểhiện sự sáng tạo, trí tưởng tượng phong phú của trẻ Tuy nhiên, những đề tàitạo hình dành cho trẻ nhà trẻ 24 – 36 tháng lại vô cùng đơn điệu, đôi khi dậpkhuôn khiến trẻ dễ nhàm chán và không có hứng thú dẫn đến kỹ năng cũngnhư khả năng tạo hình của trẻ luôn bị hạn chế Chính vì vậy, ngay từ đầunăm tôi đã tìm tòi, nghiên cứu sách vở, tài liệu để tìm ra những biện phápgiúp trẻ hoạt động một cách tích cực nhất, hứng thú nhất, phát triển khả năngtạo hình cho trẻ nhà trẻ 24 – 36 tháng Và đây cũng chính là lý do tôi nghiên
cứu và thực hiện đề tài: “ Một số biện pháp giúp trẻ hứng thú với hoạt
động tạo hình cho trẻ 24 – 36 tháng ”
Trẻ em không phải là người lớn thu nhỏ lại, mà nó cũng có những đặcđiểm riêng biệt về cấu tạo sinh lý, do đó trẻ em cũng cần có những biện phápchăm sóc thích hợp Đã có những ý kiến cho rằng: Trẻ em là một trang giấytrắng và ai muốn vẽ gì vào đó thì vẽ Đó chính là một quan điểm thật sailầm, vì thực tế khoa học đã chứng minh trẻ em cũng có những nhận thứcriêng bên trong của mình, nhưng đòi hỏi trẻ phải tích cực tham gia vào hoạtđộng thì từ đó tâm lý của trẻ mới phát triển và bộc lộ ra bên ngoài Là mộtngười giáo viên, chúng ta cần phải coi trọng việc tạo ra môi trường giáo dụctrẻ bằng những hoạt động thiết thực, nhằm phát triển một cách toàn diện trêntất cả các lĩnh vực: Thể lực- Thẩm mĩ- Đạo đức- Trí tuệ Từ đó, giúp trẻ hoànthiện nhân cách, ngôn ngữ, tư duy, phát triển các kỹ năng thực hành, giaotiếp, ứng xử Đối với việc giáo dục phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ
em, hoạt động tạo hình có một vị trí rất quan trọng Hoạt động tạo hình làmột trong những phương tiện tích cực để phát triển ở trẻ khả năng hoạt độngtrí tuệ như: óc quan sát, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng Nhờ hoạt động tạo hình
mà vốn hiểu biết của trẻ về thế giới xung quanh được tăng lên, ngày càng trởnên “giàu có” hơn cả về lượng và chất Tham gia vào hoạt động trẻ tạo hình,trẻ có nhiều điều kiện tiếp thu cái đẹp, cái tốt trong xã hội, trải nghiệm cácxúc cảm, tình cảm trong giao tiếp, học hỏi về kỹ năng xã hội và các hành viđánh giá các hành vi văn hóa xã hội qua các hình tượng, sự kiện, hiện tượngđược miêu tả Sự thể hiện nội dung tạo hình bằng các phương tiện truyềncảm mang tính trực quan (đường nét, hình dạng, màu sắc…) sẽ làm cho cáccảm xúc thẩm mỹ của trẻ ngày càng trở nên sâu sắc hơn, trí tưởng tượng
Trang 4mang tính nghệ thuật của trẻ ngày càng phong phú hơn Ngoài ra, hoạt độngtạo hình còn giúp trẻ phát triển khả năng phối hợp, điều chỉnh hoạt động củamắt, rèn luyện sự khéo léo, linh hoạt trong vận động của tay Nói chung, hoạtđộng tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tác độngđồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thểchất và hình thành các phẩm chất kĩ năng ban đầu của con người như mộtthành viên trong xã hội biết tích cực sáng tạo.
3 Đối tượng phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng trẻ nhà trẻ 24- 36 tháng
- Địa điểm: Tại lớp NT D1 - Trường mầm non Lệ Chi
- Thời gian thực hiện : từ tháng 9/2018- tháng 3/2019
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Sưu tầm tài liệu, đọc tài liệu làm cơ sở cho việc nghiên cứu.
- Nghiên cứu thực tiễn
- Quan sát các hoạt động cho trẻ trong và ngoài tiết học
- Phương pháp thực nghiệm
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I Cơ sở lý luận:
Trong năm học 2018 - 2019 tôi được phân công phụ trách lớp nhà trẻ D1
Và bản tân đã đúc rút được một số kinh nghiệm trong công tác giảng dạy lứatuổi nhà trẻ từ những năm trước Với kinh nghiệm và tấm lòng yêu nghề mếntrẻ, nhiệt tình tích cực trau dồi kiến thức, học hỏi qua sách vở, đồng nghiệp,qua các lớp bồi dưỡng đào tạo, tôi đã hiểu rõ tầm quan trọng của việc phát
huy tính tích cực chủ động của trẻ ở hoạt động tạo hình Chính vì vậy tôi
Trang 5tạo, hấp dẫn phù hợp với lứa tuổi của trẻ để trẻ được phát huy tính tích cựcchủ động khi tham gia hoạt giờ học tạo hình Nhưng trên thực tế khi tổ chứccho trẻ hoạt động tạo hình, tôi thấy trẻ lớp tôi kỹ năng cầm bút, kỹ năng dimàu, chọn màu, dán chấm đính của trẻ còn hạn chế do trẻ còn nhỏ.
Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lí của trẻ 24- 36 tháng, đây là giai đoạn trẻlứa tuổi nhà trẻ bắt đầu học nói, nên kỹ năng tạo hình của trẻ còn ở mức độthấp ( kỹ năng cầm bút, di màu, xé dán, chấm đính …còn vụng) Một mặt dotrẻ mới rời gia đình đến lớp với cô với bạn, lúc này môi trường sống, sinhhoạt của trẻ rộng hơn, mọi sự vật hiện tượng xung quanh trẻ còn rất mới lạ,trẻ chưa có khái niệm về cái gì cụ thể Một số trẻ mới đi học còn hay quấykhóc chưa quen lớp không chịu chơi với các bạn và nhút nhát hay ngồi 1chỗ Mặt khác vốn ngôn ngữ của trẻ còn quá ít Trẻ chưa thể diễn đạt nguyệnvọng của mình bằng ngôn ngữ mạch lạc Vì vậy hoạt động tạo hình chính làmột thứ ngôn ngữ riêng để trẻ biểu lộ tình cảm, tiếng nói của mình với mọingười xung quanh Là người giáo viên tôi luôn trăn trở làm thế nào để đưahoạt động tạo hình tới trẻ một cách sáng tạo tích cực hấp dẫn nhất, tạo chotrẻ hứng thú yêu thích với tiết học qua đó trẻ phát triển được tất cả mọi mặt.Đứng trước những khó khăn tôi luôn suy nghĩ và tự hỏi làm thế nào và bằngcách gì để trẻ lớp tôi hứng thú hơn khi tham gia hoạt động tạo hình và trongnhững giờ hoạt động tạo hình trẻ phát huy được tính tích cực chủ động, giúptrẻ phát triển tình cảm xã hội biết yêu thích cái đẹp, biết giữ gìn và bảo vệcái đẹp
II Cơ sở thực tiễn:
1 Đặc điểm tình hình:
Trường mầm non Lệ Chi là một trường nằm ở cuối huyện Gia Lâm phía Đông giáp với tỉnh Bắc Ninh, phía Nam giáp với tỉnh Hưng Yên, còn phía Bắc là con sông Đuống hiền hòa nước chảy quanh năm, hàng năm nước lênxuống để lại 1 lớp phù sa hai bên bờ sông Đuống, cánh đồng dâu mơn mởn nhân dân xã có nghề nuôi tằm cung cấp 1 lượng tơ lớn cho thành phố Được
sự quan tâm của các cấp lãnh đạo, Phòng Giáo dục huyện Gia Lâm tạo điều kiện đầu tư kinh phí cho nhà trường mua đồ dùng trang thiết bị Khuôn viên trường sạch sẽ thoáng mát, cơ sở vật chất được trang bị tương đối đầy đủ Với các phòng học rộng rãi, đầy đủ cơ sở vật chất Trường mầm non Lệ Chi
đã có nhiều thành tích trong nhiều năm là trường tiên tiến, trường tiên tiến xuất sắc Trường đã được công nhận là trường đat chuẩn quốc gia cấp độ 1 Năm học 2018-2019 ban giám hiệu nhà trường phân công tôi cùng 3 giáo viên phụ trách lớp nhà trẻ 24-36 tháng tuổi Lớp tôi phụ trách có 53 học sinh, đầy đủ đồ dùng đồ chơi, tuy nhiên trong khi thực hiện đề tài tôi gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:
1.1 Thuận lợi:
Trang 6- Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường, đầu tư về cơ sở vật chấttương đối đầy đủ, phòng học rộng rãi, thoáng mát, sạch đẹp, đầy đủ tiệnnghi.
- Được ban giám hiệu nhà trường quan tâm giúp đỡ tạo điều kiện bồi dưỡngchuyên môn nghiệp vụ, cũng như đầu tư về cơ sở vật chất
- Có đội ngũ giáo viên nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ, 100% đội ngũ giáoviên, nhân viên trong trường đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn
- Nhà trường trang bị đầy đủ cơ sở vật chất, phương tiện, đồ dùng dạy học,nguyên liệu sử dụng trong hoạt động tạo hình
- Bản thân tôi đã có 3 năm kinh nghiệm dạy lớp nhà trẻ, có trình độ chuyênmôn trên chuẩn, được tham gia học tập cũng như kiến tập nhiều chuyên đềtạo hình do Phòng GD&ĐT và nhà trường tổ chức
- Các đồng nghiệp được phân vào lớp là những giáo viên lâu năm có nhiềukinh nghiệm trong việc trong việc chăm sóc, rèn nếp học cho trẻ, có trình độchuyên môn đều trên chuẩn và rất nhiệt tình trong công tác
- Phụ huynh rất nhiệt tình trong việc trao đổi, phối kết hợp với tôi trong việcrèn kỹ năng tạo hình và thu thập ủng hộ nguyên vật liệu tạo hình
- Trẻ nhanh hòa nhập với môi trường lớp học, hứng thú tham gia hoạt độngtạo hình
- Trẻ đều ở cùng 1 lứa tuổi nên khả năng tiếp thu kiến thức, các thao tác tạohình rất đồng đều
- Hầu hết trẻ chưa được tiếp xúc với các nguyên vật liệu tạo hình ( Hồ dán,giấy màu, đất nặn, sáp màu…) do đó kỹ năng tạo hình của trẻ còn rất nhiềuhạn chế
- Khả năng tập trung, sự khéo léo của đôi tay, sự phối hợp của tay và mắt củatrẻ vẫn còn chưa linh hoạt
- Trong thời đại hiện nay hầu hết các gia đình đều có 1-2 cháu nên các cháuthường được cưng chiều nên khi đến lớp trẻ thường hay ỷ lại vào cô giáochưa có ý thức tự giác trong việc thực hiện nhiệm vụ
- Nhiều trẻ trong lớp còn chậm nói nên khả năng diễn đạt ngôn ngữ còn hạnchế
- Khảo sát đầu năm khả năng tạo hình của trẻ thể hiện qua số liệu sau:
Trang 7Nội dung Đạt Tỷ lệ % Chưa đạt Tỷ lệ %
1 Biện pháp 1: Cho trẻ làm quen với các nguyên vật liệu tạo hình quen
thuộc và hình thành các kỹ năng tạo hình cơ bản cho trẻ
Các nguyên vật liệu tạo hình như giấy, giấy màu, sáp màu, đất nặn, băngdính xốp là những nguyện vật liệu rất quen thuộc dành cho trẻ để tham giahoạt động tạo hình Ngoài ra, tôi còn tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có, dễtìm, phế liệu bỏ từ gia đình Sự đa dạng của nguyên vật liệu để khuyến khíchkhả năng sáng tạo của trẻ Để đảm bảo khi sử dụng nguyên liệu tạo hình tôiluôn chú ý những điểm sau:
+ An toàn (không nhọn, không có cạnh sắc, không độc hại…)
+ Rẻ tiền (những nguyên vật liệu có ở địa phương)
+ Dễ kiếm (ví dụ: vỏ hộp sữa chua, lá cây, nắp chai, sách báo cũ, lõi giấy vệsinh …)
+ Dễ bảo quản hay cất giữ
+ Dễ cầm (phù hợp với tay cầm của trẻ)
+ Dễ cung cấp kinh nghiệm bao gồm các giác quan
+ Dễ sửa chữa
+ Tạo cơ hội để lựa chọn và sắp xếp nguyên liệu
Ví dụ 1:
Sưu tầm những hình ảnh hoa, quả, đồ vật, con vật từ những quyển sách , báo
cũ Tôi cắt lấy những hình ảnh đó ra và cho trẻ dán thành mâm ngũ quả ngàytết, giỏ hoa tặng mẹ, dán vào giấy rồi đóng thành sách cho vào góc sáchtruyện vv
đồ vật, hoa quả… Các kỹ năng tạo hình đơn giản trẻ đã có thể thực hiện mộtcách dễ dàng nếu như được người lớn hay qua trường lớp được cô giáo
Trang 8hướng dẫn và rèn luyện Tuy nhiên, 100% trẻ lớp tôi đều là trẻ mới tới lớp,hầu như trẻ chưa được tiếp xúc hoặc đã được tiếp xúc nhưng lại chưa biếtcách sử dụng đúng cách các nguyên vật liệu tạo hình Do đó tôi đã tổ chứccác hoạt động cho trẻ làm quen với các nguyên vật liệu tạo hình( đất nặn, hồdán, đất nặn, sáp màu, vỏ hộp sữa chua, băng dính xốp…vv Muốn trẻ thamgia tích cực vào các hoạt động đó, tôi đã làm tốt công tác chuẩn bị, từ tranhảnh, vật mẫu đến các nguyên vật liệu phù hợp và đủ với số lượng trẻ cho tất
cả mọi trẻ đều được tham gia hoạt động Trẻ sẽ được hoạt động theo nhómnhỏ hay trong các giờ hoạt động góc Cách làm này có tác dụng rất tích cựctrong quá trình hình thành tình cảm thẩm mĩ và phát triển ngôn ngữ cho trẻ.Ngoài ra trẻ sẽ được tiếp xúc, biết tác dụng và cách sử dụng các nguyên vậtliệu tạo hình Từ đó tôi sẽ hình thành các kỹ năng tạo hình cơ bản cho trẻ
1.1 Hoạt động cho trẻ làm quen với giấy và sáp màu:
Đầu tiên tôi cho trẻ cầm bút di màu lên giấy theo ý thích của trẻ Sau đó dimàu các hình ảnh to rõ nét, ít chi tiết Khi trẻ tham gia hoạt động này sẽgiúp:
- Trẻ biết giấy dùng để vẽ, sáp màu dùng để tô
- Trẻ nhận biết 3 màu cơ bản: xanh, đỏ, vàng
- Trẻ biết tô ngang hoặc dọc kín tờ giấy
- Từ đó trẻ có kỹ năng cầm bút, ngồi đúng tư thế
- Phát triển khả năng tập trung chú ý cho trẻ
1.2 Hoạt động chơi với đất nặn và làm quen với một số cách nặn đơn giản:
Đối với trẻ 24 – 36 tháng tuổi, vận động tinh của trẻ phát triển ở mức độthấp Vì vậy tôi rèn luyện cho trẻ 1 số kỹ năng cơ bản sử dụng đất để tạo rasản phẩm: lăn dọc (tay phải úp lên viên đất lăn đi lăn lại nhịp nhàng theochiều dọc tạo thành hình giống cái bút, con giun, cái xúc xích…); xoay tròn(tay phải úp lên viên đất từ trái qua phải tạo thành hòn bi, quả cam, chùmquả…vv); phối hợp các thao tác lăn dọc, xoay tròn ấn dẹt tạo thành các sảnphẩm như cái bánh, cánh hoa…vv Khi trẻ tham gia hoạt động này sẽ giúp:
- Phát triển ở trẻ khả năng ghi nhớ và tái tạo lại hình ảnh mà trẻ đã được trảinghiệm qua thực tế thành các sản phẩm tạo hình
- Trẻ biết đất dùng để nặn các đồ vật, hoa quả, hình thù…vv
- Thông qua các thao tác nặn rèn tính khéo léo, sự kiên trì và sự phối hợp tay,mắt để hoàn thành sản phẩm tạo hình
1.3 Cho trẻ làm quen với băng dính xốp và những khối gỗ
Trang 9Đầu tiên, tôi cho trẻ biết được tác dụng của băng dính xốp, tiếp đến là cáchtạo hình với các khối gỗ Tôi hướng dẫn trẻ bóc hai mặt của băng dính xốp
để dán các khối gỗ vào nhau tạo thành ngôi nhà, đoàn tàu…vv Từ đó trẻ cóthêm kỹ năng xếp chồng, xếp cạnh…vv
1.4 Làm quen với giấy màu xé và dán.:
- Hướng dẫn trẻ dán, tôi cũng hướng dẫn trẻ cách dán từ dễ đến khó: chấm
hồ vào vết chấm tròn và đặt hình vào vết chấm hồ (dán cây xanh, dán nhữngquả bóng tròn…); đặt hình khít vào các nét chấm mờ (dán quả, dán hình con
gà, dán dây hình tròn…); dán chồng (làm bông hoa)
2 Biện pháp 2: Tạo môi trường hoạt động thuận lợi để phát huy tính tích cực phát triển khả năng tạo hình của trẻ.
Tạo môi trường hoạt động thuận lợi đó là tạo điều kiện cho trẻ thườngxuyên tiếp xúc với môi trường xung quanh lớp, các biểu tượng phong phú vềđối tượng trước khi tham gia tạo hình Được quan sát nhiều, trí tưởng tượngcủa trẻ tăng, trẻ có điều kiện tích luỹ, làm phong phú vốn hiểu biết của trẻ vềnghệ thuật, đó chính là nền tảng để phát triển tính sáng tạo của trẻ Do đó tôicho trẻ tự khám phá bằng cách huy động sự tham gia của các giác quan đểlĩnh hội Tạo cơ hội để trẻ khám phá đối tượng (quan sát nghe, hỏi, tiếp xúc,miêu tả) và tự diễn đạt nhận thức cảm xúc của mình về đối tượng Tôi chotrẻ được tiếp xúc như được ngắm nghía qua tranh ảnh, đĩa video về các convật, quan sát hiện tượng thời tiết hay trẻ được quan sát, sờ trực tiếp các loạihoa, quả…vv Trong quá trình cung cấp tôi cho trẻ thấy được những nét nổibật, những cái đẹp lý thú, gần gũi trẻ Đồng thời giúp trẻ phân tích, so sánh,tổng hợp tìm ra những đặc điểm riêng và chung Từ những hình ảnh thật củađối tượng tôi giúp trẻ quy ra thành những hình khối cơ bản, nét vẽ đơn giản
Trang 10triển khả năng so sánh, phân tích, suy nghĩ về sản phẩm mình làm Độngviên khuyến khích trẻ tự tìm, tự sáng tạo trong khi thể hiện Tôi vừa làm vừagợi ý trẻ làm thế nào, bắt đầu từ đâu, sử dụng cái gì để dán, chấm hồ rasao…vv
2.2Ví dụ: Đề tài “Dán hình ô tô”
Tôi cũng cho trẻ được linh hoạt hơn, tích cực hơn trong khi quan sát cô dánmẫu Tôi gợi ý hỏi trẻ: Các con ơi! muốn dán được hình ô tô cô cần cónhững hình gì? Dùng ngón tay nào để chấm hồ?
Sau khi áp dụng phương pháp này tôi nhận thấy rằng trẻ rất thích thú khitham gia hoạt động tạo hình Trẻ được trải nghiệm nhiều qua thực tế Trẻ biếtdiễn đạt sự hiểu biết của mình không chỉ riêng một đối tượng mà cả nhiềuđối tượng khác Chính vì vậy mà khả năng tái tạo lại những hình ảnh mà trẻ
đã được trải nghiệm được nâng lên rõ rệt Khả năng tập trung chú ý, khảnăng sáng tạo, xúc cảm thẩm mỹ, sự tưởng tượng của trẻ ngày càng trở nênphong phú
3 Biện pháp 3: Xây dựng một số đề tài tạo hình sáng tạo theo tháng.
Bên cạnh chuẩn bị cho trẻ những tiền đề làm phong phú vốn hiểu biết, thìkhả năng lôi cuốn trẻ đi vào hoạt động cũng rất quan trọng Để lôi cuốn đượctrẻ tham gia vào hoạt động thì người giáo viên cần phải tìm tòi những sángkiến mới, những đề tài tạo hình sáng tạo Mỗi lứa tuổi đều có một mức độkhả năng tạo hình khác nhau, vì thế để rèn các kỹ năng tạo hình cho trẻ thìchúng ta phải nhìn vào khả năng của trẻ từng độ tuổi làm được gì Khả năngtạo hình của trẻ 24 - 36 tháng tuổi rất hạn chế
Do đó các đề tài tạo hình dành cho lứa tuổi này yêu cầu trẻ dễ thực hiện,các thao tác tạo hình phải đơn giản, gây hứng thú cho trẻ Tuy nhiên những
đề tài tạo hình dành cho trẻ nhà trẻ 24 – 36 tháng thường đơn điệu, đôi khidập khuôn khiến trẻ dễ nhàm chán và không có hứng thú dẫn đến kỹ năngcũng như khả năng tạo hình của trẻ luôn bị hạn chế
Mọi người thường nghĩ rằng trẻ nhà trẻ chỉ biết di màu, chấm hồ và đặthình vào vết chấm hồ theo những mẫu sẵn đơn điệu rồi vẽ các nét nghuệchngoạc lên giấy Có ít ai nghĩ rằng những hoạt động như làm đồ chơi, vo giấylàm hoa, dán hoa mà trẻ nhà trẻ có thể làm được Tại sao không, khi chúng
ta không thử cho trẻ được làm Tại sao không, khi chúng ta không để khảnăng sáng tạo tiềm ẩn của trẻ nhà trẻ được bộc lộ
Chính vì vậy, ngay từ đầu năm, khi xây dựng phiên chế chương trình nhà trẻ
24 - 36 tháng, ngoài các đề tài sẵn có trong vở “Bé chơi với hình và màu” vàmột số đề tài được gợi ý trong chương trình giáo dục trẻ nhà trẻ, tôi đã xây
Trang 11dựng thêm một một số đề tài tạo hình sáng tạo phù hợp với khả năng tạohình của trẻ nhà trẻ và phù hợp với từng tháng trong năm học Trẻ sẽ đượctrải nghiệm và được tiếp xúc với nhiều nguyên vật liệu khác nhau.
- Trẻ biết cầm bút di màu tự do trên giấy
- Nhận biết đúng màu mình tô
- Biết gọi tên sản phẩm của mình
2 Kỹ năng
- Rèn kỹ năng di màu đều tay
- Phân biệt màu: Xanh, đỏ, vàng
3 Thái độ
- Trẻ ngoan hứng thú trong giờ học
- Biết giữ gìn sản phẩm của mình của bạn
- Trẻ biết dán những quả bóng bay màu đỏ
- Trẻ nhận biết được màu sắc của những quả bóng bay
- Trẻ nhận biết được màu đỏ
- Tranh dán mẫu quả bóng bay màu đỏ Rổ đựng quả bóng bay ( màu đỏ )
- Đĩa đựng hồ, khăn lau tay
3.3
Đ ề tài 3: “Làm quà tặng cô”, “ tạo thành cánh hóa” (Tháng 11)
* Mục đích, yêu cầu
1 Kiến thức:
Trang 12- Trẻ nhận biết và gọi tên được màu đỏ, xanh, vàng
- Biết dùng nhiều nguyên vật liệu để trang trí tạo thành sản phẩm
- 3 bức trang mẫu các loại hoa Khay đựng nguyên vật liệu.
- Giá treo sản phẩm Bàn tạo hình
3.4 Đề tài 4: “Tô màu cái áo” ( Tháng 12)
* Mục đích, yêu cầu
1 Kiến thức:
- Trẻ nhận biết và gọi tên được màu
- Biết cầm bút tô đều màu, không chờm ra ngoài
2 Kỹ năng
- Rèn trẻ kỹ năng nhận biết màu cơ bản
- Rèn trẻ kỹ năng cầm bút, cách tô màu không chờm ra ngoài
- Trẻ nhận biết và kể tên các bộ phận chính của ô tô
- Trẻ biết chọn màu để tô
Trang 13- Mẫu của cô: 2 tranh
3.6 Đề tài 6 : “Dán mâm quả ngày tết” ( Tháng 02)
* Mục đích, yêu cầu
1 Kiến thức:
- Trẻ nhận biết, gọi tên các loại quả
- Trẻ biết sửa dụng hồ dãn, tranh các loại quả
-Trẻ biết mâm ngũ quả là đặc trưng cảu ngày tết
2 Kỹ năng
- Rèn trẻ kỹ năng dán hình đúng vệt chấm hồ
3 Thái độ
- Trẻ biết giữ gìn vệ sinh trong khi thực hiện
* Nội dung tích hợp: To, nhỏ
- Trẻ nhận biết và phân biệt được màu xanh, màu đỏ, màu vàng
- Trẻ biết chọn hình vuông để dán làm tường ngôi nhà, hình tam giác làm mái nhà
- Trẻ hứng thú tham gia hoạt động
- Trẻ hào hứng tham gia các hoạt động
- Trẻ biết dán các bộ phận của con lợn “ Mắt, mũi ”
- Trẻ nói được tên một số bộ phận của con lợn
2 Kỹ năng
Trang 14- Trẻ có kỹ năng sử dụng băng dính xốp đẻ dán các bộ phận của con lợn.
- Phát triển trí tưởng tượng, sáng tạo của trẻ
3 Thái độ
- Trẻ biết cách sử dụng đồ chơi an toàn
- Trẻ biết giữ gìn vệ sinh trong khi thực hiện
* Chuẩn bị:
- Đồ chơi mẫu: 2 con lợn Nhạc đọc đồng dao, nhac nhẹ, bàn ô sin
- Nguyên liệu: Băng dính xốp, vỏ hộp sữa chua, khuy áo, xốp màu đỏ, vàng,đen
3.9
Đề tài 9 : “ Vẽ bông hoa ” ( Tháng 05)
* Mục đích, yêu cầu
1 Kiến thức
- Trẻ biết chọn màu tối để vẽ, màu sáng để tô
- Biết phân biệt màu xanh, đỏ, vàng
2 Kỹ năng
- Rèn trẻ kỹ năng cầm bút để vẽ và tô màu, khi tô không tô chờm ra ngoài
- Dạy trẻ kỹ năng vẽ nét xoay tròn
- Rèn khả năng quan sát, tính cẩn thận cho trẻ
3 Thái độ
- Trẻ giữ gìn vệ sinh trong khi thực hiện
- Trẻ biết yêu quý giữ gìn sản phẩm
* Chuẩn bị
- Tranh mẫu của cô
- Vở tạo hình, bút màu cho trẻ
- Giá treo tranh
Khi thực hiện các đề tài trên trẻ rất hứng thú và say mê tham gia hoạt động.Kết quả thu được trên trẻ đó là khả năng sáng tạo được phát triển và kỹ năngtạo hình của trẻ cũng được nâng cao Các sản phẩm của trẻ tạo ra rất mộcmạc, đơn sơ nhưng không kém phần ngộ nghĩnh, đáng yêu và cũng lung linhnhư các sản phẩm của các bé lớp mẫu giáo Các sản phẩm được trưng bày tạicác góc, làm đồ chơi cho trẻ chơi hay làm những món quà để các bé mang vềtặng những người thân trong gia đình của mình
4 Biện Pháp 4: Phối kết hợp với phụ huynh, sưu tầm các nguyên vật liệu tạo hình
Để nâng cao hoạt động tạo hình cho trẻ và để có sự giáo dục đồng bộgiữa gia đình và nhà trường là 1 việc làm hết sức cần thiết bởi tôi nhậnthấy rằng tất cả mọi khó khăn trong học tập không thể thiếu được vai
Trang 15trò giải quyết khó khăn của phụ huynh Vì vậy ngay từ đầu năm học đểphụ huynh hiểu thêm về hoạt động tạo hình tôi đã tổ chức 1 số tiết họcmẫu để giúp phụ huynh có nhận thức sâu sắc hơn về hoạt động tạo hìnhđồng thời tôi thường xuyên gặp gỡ trao đổi với các bậc phụ huynh vềtầm quan trọng của hoạt động tạo hình trong trường mầm non nóichung và đổi mới trẻ 2- 3 tuổi nói riêng Hoạt động tạo hình không chỉgiúp trẻ khả năng thẩm mỹ, biết nhìn nhận cái đẹp và đánh giá cái đẹp
mà còn giúp trẻ rèn luyện đôi bàn tay khéo léo, vững chắc, linh hoạthơn tạo tiền đề cho các độ tuổi khác nhau
Bên cạnh đó trước khi tiến hành các đề tài tạo hình tôi thường xuyêntrao đổi, thông báo với phụ huynh về các đề tài để phụ huynh có thể tròchuyện với trẻ ở tại gia đình về các đề tài đó, từ đó giúp trẻ hiểu trước,hiểu sâu hơn , có cảm xúc về đề tài từ đó trẻ sẽ hứng thú hoạt động khi
cô đưa đề tài đó ra
VD: Với đề tài: “Di màu bông hoa” dạy trẻ vào tháng 03 tôi hướng dẫn phụhuynh về nhà cho trẻ quan sát và trò chuyện bằng các câu hỏi:
+ Đây là hoa gì?
+ Bông hoa có màu gì? + Lá hoa có màu gì? …Hoa dùng để làm gì ? … Như vậy với biện pháp trên đã giúp phụ huynh nhận thức đúng đắn về tầmquan trọng của môn học, từ đó tôi động viên khuyến khích mua thêm đồdùng, giấy bút, vở bé tập tô màu, tìm các hình ảnh sinh động trong sách báo,tạp chí để phụ huynh có thể dạy trẻ Nặn, tô màu, dán, chấm màu trang trítrên các tranh ảnh tạo cho trẻ có kỹ năng hơn Nhắc nhở phụ huynh trẻ nênđộng viên khuyến khích trẻ kịp thời khi trẻ có sự cố gắng
Tóm lại có thể nói rằng để nâng cao chất lượng giờ học thì đòi hỏi ngườigiáo viên phải có những biện pháp hữu hiệu nhất để giúp trẻ học tốt hơn
5 Biện pháp 5: Phối kết hợp cung phụ huynh thu gom các nguyên vật
liệu phế liệu.
Tạo hình là một môn nghệ thuật hết sức phong phú và đa dạng Chính vìvậy khi thực hiện cac hoạt động tạo hình nguyên vật liệu không thể thiếuđược vì vậy để hoạt động tạo hình có hiệu quả, việc sử dụng nguyên vật liệutạo hình cũng vô cùng quan trọng
Nguyên vật liệu là những loại đồ dùng vô cùng dễ kiếm, có thể trẻ cũng cóthể tự lấy như bìa cattong, lon nước ngọt hộp sữa,bông, vải