Kiên trì và gương cao hai ngọn cờ độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội là đường lối chiến lược ,sợi chỉ đỏ xuyên suốt toàn bộ lịch sử cách mạng Việt Nam ,từ khi có Đảng do Hồ Chí Minh sáng lập ,là ngọn cờ bách chiến bách thắng của cách mạng Việt Nam . Đó là bài học được Đại hội lần thứ IV của Đảng rút ra từ thực tiển phong phú của cách mạng nước ta được các Đại hội lần thứ V , VI của Đảng tiếp tục khẳng định và đặc biệt được Đại hội lần thứ VII và VIII của Đảng phát triển với nội dung mới qua tổng kết kinh nghiệm gần hai thập kỷ tiến hành cách mạng Xã hội chủ nghĩa trên phạm vi cả nước. Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập nước Việt Nam , độc lập ,tự do ,tiến lên Chủ nghĩa xã hội , là người mở đường ,đề xướng đường lối độc lập , dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội ,sau này được đúc kết trong khẩu hiệu nổi tiếng : “ Không có gì quý hơn độc lập tự do “ . Đó là xu thế tất yếu của cách mạng Việt Nam và cũng là xu thế đã và đang diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau ở nhiều nước trên thế giới. Trong hoàn cảnh phức tạp của tình hình thế giới ngày nay , Chủ nghĩa tư bản đang chiến ưu thế , Chủ nghĩa xã hội đang tạm thời vào thế thoái trào , đây là biến cố to lớn tác động sâu sắc đến tình hình thế giới hiện nay và nhiều năm tới ,đồng thời cũng tác động đến nhận thức của nhân loại về thời đại ngày nay. Tại Đại hội IX của Đảng khi tổng kết bài học kinh nghiệm sau 15 năm đổi mới đã chỉ rõ trong bài học thứ nhất: “ Trong qúa trình đổi mới phải kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và Chủ nghĩa xã hội trên nền tảng Chủ nghĩa Mác – Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh “. Nghiên cứu vấn đề “ Độc lập dân tộc ngày càng gắn liền với Chủ nghĩa xã hội là xu thế tất yếu của thời đại ngày nay “. Do vậy – nhận thức đầy đủ về thời đại là nhu cầu cần thiết và trách nhiệm đối với một Đảng cách mạng . Việc nhận thức đúng đắn với một Đảng cách mạng. Việc nhận thức đúng đắn về thời đại có ý nghĩa quyết định tới việc xác định đường lối chiến lược của Đảng Cộng sản.Xác định được thời đại một cách đúng đắn là xác định được giai cấp đứng ở vị trí trung tâm của sự vận động lịch sử , từ đó đặt ra lòng tin có cơ sở khoa học vào con đường mà Bác Hồ và Đảng ta đã vạch ra.
Trang 1* LÝ LUẬN CHUNG:
Kiên trì và gương cao hai ngọn cờ độc lập dân tộc gắn liền với Chủnghĩa xã hội là đường lối chiến lược ,sợi chỉ đỏ xuyên suốt toàn bộ lịch sửcách mạng Việt Nam ,từ khi có Đảng do Hồ Chí Minh sáng lập ,là ngọn cờbách chiến bách thắng của cách mạng Việt Nam Đó là bài học được Đại hộilần thứ IV của Đảng rút ra từ thực tiển phong phú của cách mạng nước tađược các Đại hội lần thứ V , VI của Đảng tiếp tục khẳng định và đặc biệtđược Đại hội lần thứ VII và VIII của Đảng phát triển với nội dung mới quatổng kết kinh nghiệm gần hai thập kỷ tiến hành cách mạng Xã hội chủ nghĩatrên phạm vi cả nước
Chủ tịch Hồ Chí Minh là người sáng lập nước Việt Nam , độc lập ,tự
do ,tiến lên Chủ nghĩa xã hội , là người mở đường ,đề xướng đường lối độclập , dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội ,sau này được đúc kết trong khẩuhiệu nổi tiếng : “ Không có gì quý hơn độc lập tự do “ Đó là xu thế tất yếucủa cách mạng Việt Nam và cũng là xu thế đã và đang diễn ra dưới nhiềuhình thức khác nhau ở nhiều nước trên thế giới
Trong hoàn cảnh phức tạp của tình hình thế giới ngày nay , Chủ nghĩa
tư bản đang chiến ưu thế , Chủ nghĩa xã hội đang tạm thời vào thế thoáitrào , đây là biến cố to lớn tác động sâu sắc đến tình hình thế giới hiện nay vànhiều năm tới ,đồng thời cũng tác động đến nhận thức của nhân loại về thờiđại ngày nay
Tại Đại hội IX của Đảng khi tổng kết bài học kinh nghiệm sau 15 nămđổi mới đã chỉ rõ trong bài học thứ nhất:
“ Trong qúa trình đổi mới phải kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc vàChủ nghĩa xã hội trên nền tảng Chủ nghĩa Mác – Lê Nin và tư tưởng Hồ ChíMinh “
Nghiên cứu vấn đề “ Độc lập dân tộc ngày càng gắn liền với Chủnghĩa xã hội là xu thế tất yếu của thời đại ngày nay “
Do vậy – nhận thức đầy đủ về thời đại là nhu cầu cần thiết và tráchnhiệm đối với một Đảng cách mạng Việc nhận thức đúng đắn với một Đảngcách mạng Việc nhận thức đúng đắn về thời đại có ý nghĩa quyết định tớiviệc xác định đường lối chiến lược của Đảng Cộng sản.Xác định được thờiđại một cách đúng đắn là xác định được giai cấp đứng ở vị trí trung tâm của
sự vận động lịch sử , từ đó đặt ra lòng tin có cơ sở khoa học vào con đường
mà Bác Hồ và Đảng ta đã vạch ra
I-SỰ RA ĐỜI CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI LÀ TẤT YẾU LỊCH SỬ:
Chủ nghĩa xã hội ra đời là tất yếu trong quá trình phát triển của lịch sử
xã hội loài người.Đây là biểu hiện sự vận động không ngừng tiến lên của lịch
sử Chính các nhà kinh điển của chủ nghĩa Mác – Lê Nin , trên cơ sở thế giớiquan Duy vật lịch sử , nghiên cứu những điều kiện , tiền đề cho sự ra đời một
xã hội mới Xã hội chủ nghĩa , đã khẳng định vai trò quan trọng chẳng những
Trang 2trên phương tiện kinh tế mà còn đặc biệt chú ý đến các nhân tố chính trị – xãhội mà nội bật là vai trò chủ động sáng tạo của giai cấp vô sản trong việcphát động phong trào cách mạng nhằm lật đỗ Chủ nghĩa tư bản, xây dựngmột xa hội mới Xã hội chủ nghĩa mà giai cấp vô sản phải làm việc đó do địa
vị về kinh tế xã hội của giai cấp vô sản trong xã hội tư bản quy định Trongtác phẩm “ Tuyên ngôn của Đảng cộng sản “ Mác đã chỉ rõ “ Sự điệt vongcủa Chủ nghĩa xã hội là sự thắng lợi của Chủ nghĩa cộng sản đều là tất yếunhư nhau “
Các nà kinh điển còn dự đoán thiên tài về một xã hội tương lai, xã hộiCộng sản chủ nghĩa Đó là một xã hội mà trong đó mọi sự áp bức , bóc lột ,bất công đềi bị xóa bỏ , con người được hoàn toàn tự do và bình đẳng cócuộc sống văn minh và hạnh phúc Trên thực tế của lịch sử ngay từ khi mới
ra đời Giai cấp vô sản đã bắt đầu thực hiện lý tưởng đó bằng những cuộcđấu tranh tự phát đầu tiên của giai cấp mình Trãi qua những bước thăngtrầm , thành công và thất bại , giai cấp vô sản không nhừng trưởng thành về
số lượng và chất lượng Phong trào đấu tranh của giai cấp vô sản đi từ tựphát đến tự giác dẫn đến việc hình thành các chính đảng của giai cấp vô sản
để lãnh đạo phong trào đấu tranh của giai cấp tiến lên lật đỗ sự thống trị củagiai cấp tư sản giành lấy chính quyền xây dựng xã hội mới , mở đầu bằng sựthắng lợi của cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng mười Nga năm 1917đưa đến việc thiết lập một nhà nước Xã hội chủ nghĩa đầu tiên trong lịch sử
xã hội loài người Thắng lợi đó đã thúc đẩy lịch sử phát triển lên một bướcmới , mở ra thời đại mới trong lịch sử toàn thế giới Đó cũng là thành quả vĩđại , là sản phẩm trực tiếp của phong trào Cộng sản và công nhân quốc tế
Vào đầu thế kỷ XX, khi mà Chủ nghĩa tư bản đã chuyển thành Chủnghĩa đế quốc Trong hoàn cảnh lịch sử đó , Lê Nin vị lãnh tụ thiên tài củagiai cấp vô sản thế giới đã phát hiện ra quy luật phát triển không điều củaChủ nghĩa tư bản Từ đó người khẳng định cácjmạng vô sản có thể nổ ra vàgiành được thắng lợi ở một số nước tư bản , thậm chí ở một số nước riêngbiệt , đó là khâu yếu nhất trong dây chuyền của Chủ nghĩa đế quốc Vì vậycác nước đi lên xây dựng Chủ nghĩa xã hội ngoài những đặc điểm riêng còn
có những đặc điểm chung như sau:
- Một : Chủ nghĩa xã hội được xây dựng ở một nước có trình độ pháttriển trung bình và những nước lạc hậu Thực tế Chủ nghĩa xã hội được xâydựng đầu tiên ở nước Nga không phải là một nước tư bản chủ phát triển màchỉ là một nước Tư bản phát triển trung bình , hơn thế nữa còn mang năngtàn tích của chế độ nông nô Điều đó chứng tỏ điều kiện kinh tế của mộtcuộc cách mạng vô sản chưa chính mùi Thế nhưng trong điều kiện và hoàncảnh khi mà Chủ nghĩa tư bản đã chuyển sang Chủ nghĩa đế quốc , Lê Nin
đã phát triển học thuyết cách mạng vô sản và cho rằng giai cấp vô sản phảichủ động tham gia tích cực , chủ động giành chính quyền lãnh đạo trongcuộc cách mạng dân chủ Tư sản Từ khi cuộc cách mạng này thắng lợi giaicấp vô sản phải đẩy cách mạng tiến lên , nghĩa là phải tiến hành cách mạng
Xã hội chủ nghĩa , chính sự thắng lợi của cách mạng Xã hội chủ nghĩa thánh
Trang 3mười Nga năm 1917 đã chứng minh sự đúng đắn của học thuyết về cáchmạng vô sản trong thời đại đế quốc chủ nghĩa của Lê Nin và Chủ nghĩa xãhội không ngừng lơn mạnh, đủ sức chiến thắng chủ nghĩa Phát xít trongchiến tranh thế giới lần thứ hai Sau chiến tranh thế giới lần thứ hai hàng loạtcác nước đã ra đi theo con đường của cách mạng tháng Mười Khi hoànthành cuộc cách mạng dân chủ nhân dân đưa đất nước tiến lên con đường Xãhội chủ nghĩa Cùng với Liên xô Chủ nghĩa xã hội đã trở thành một hệ thốngthế giới.
- Hai : các nước đi lên xây dựng Chủ nghĩa xã hội đều từ một nền kinh
tế kém phát triển Nền nông nghiệp lạc hậu như các nước ở Châu Á , còn cácnước ở Đông Âu tuy nền công nghiệp có phát triển nhưng vẫn chưa đạt tớitrình độ của một nền kinh tế hoàn chỉnh Chính vì vậy vấn đề đặt ra đối vớicác nước đi lên xây dựng Chủ nghĩa xã hội là phải biết tổ chức lại nền sảnxuất nhằm tạo ra được năng suất lao động cao , sản phẩm nhiều ,đủ sức làm
cơ sở vật chất kỷ thuật cho Chủ nghĩa xã hội Đây là thử thách to lớn đối vớigiai cấp vô sản và chính Đảng cầm quyền ở những nước này các ĐảngCộng sản và Nhà nước chuyên chính vô sản đều phát huy vai trò ,tính chủđộng sáng tạo của quần chúng lao động trong công cuộc xây dựng xã hộimới tạo ra những điều kiện cần thiết đảm bảo thắng lợi cho Chủ nghĩa xãhội
-Ba : Các nước đi lên Chủ nghĩa xã hội đều bị tàn phá năng nề trongchiến tranh và nhất là trong chiến tranh thế giới lần thứ hai Liên xô và cácnước Đông Âu đều bị tàn phá , hầu hết các trung tâm công nghiệp bị phá hũy, các làng mạc thành phố , các trung tâm giáo dục ,y tế đều bị tàn phá năng
nề : Trung Quốc , Việt Nam , Bắc Triều Tiên vốn đã nghèo bởi ách đô hộcủa Chủ nghĩa thực dân lại còn khó khăn hơn khi phải tiến hành một cuộcđấu tranh vì độc lập dân tộc , chủ quyền và thống nhất lãnh thổ Cu Ba Xãhội chủ nghĩa ngay từ khi mới ra đời cho đến nay luôn phải đương đầu đốiphó với mọi âm mưu ,thủ đọan , bao vây , cấm vận về kinh tế của Chủ nghĩa
đế quốc
Tất cả những đặc điểm trên phản ảnh những khó khăn trở ngại kháchquan đối với sự ra đời và trưởng thành của Chủ nghĩa xã hội Điều đó đòiphải nhận thức đầy đủ những nhận thức đó , nếu không sẽ dẫn đến sai lầmchủ quan , duy ý chí trong sự gnhiệp xây dựng Chủ nghĩa xã hội Mặt khácnếu cường điệu quá mức các đặc điểm đó sẽ dẫn đến không nhận biết đựơcquy luật vận động tất yếu của lich sử , cũng là một sai lầm lớn Lịch sử luônvận động theo hướng đi lên với những quy luật của nó , quá trình vận độngrất phong phú và năng động , có khi quanh co , khúc khuỷu Như Chủ nghĩa
xã hội với tính cách là một xã hội tốt đẹp , là mục đích của nhân loại cần đạttới , trong quá trình phát triển tuy có bước quanh co nhưng nhất định sẽgiành được thắng lợi Đúng như trong văn Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứVII Đảng Cộng sản Việt Nam ghi rõ : “ Chủ nghĩa xã hội hiện đang đứng
Trang 4trước nhiều khó khăn thử thách ,lịch sử thế giới đang trải qua những bướcquanh co ,nhưng loài người cuối cùng , nhất định sẽ tiến tới Chủ nghĩa xã hội
vì đó là quy luật tiến quá của lịch sử “
1- Những thành tựu lịch sử của Chủ nghĩa xã hội:
Sự ra đời của Chủ nghĩa xã hội được mở đầu từ cách mạng thángMười Nga 1917 Tuy mới ở giai đọan đầu của quá trình phát triển nhưng đãtạo ra được những thành tựu không thể phụ nhận trên các lĩnh vực của đờisống xã hội Bằng sức mạnh tự thân , Chủ nghĩa xã hội đã và đang vượt quanhững khó khăn thử thách , trở thành đối trọng trước Chủ nghĩa tư bản trongthời đại ngày nay
Trên thực tế Chủ nghĩa xã hội đã xác lập được chế độ xã hội củanhững người lao động , mà bản chất của nó là vì con người , phục vụ conngười Nhân dân lao động là người trực tiếp tham gia vào các quá trình sảnxuất và quản lý xã hội Chủ nghĩa xã hội không nhừng tạo điều kiện chongười lao động cống hiến trí tuệ , năn glực của mình vào công cuộc xâydựng bảo vệ chế độ Xã hội chủ nghĩa
Tuy các nước Xã hội chủ nghĩa đều xuất phát từ một nền kinh tế cótrình độ phát triển trung bình và lạc hậu , nhưng chỉ sau một thời gian ngắnLiên Xô đã trở thành một cường quốc về kinh tế và quân sự đủ sức đánh bạichủ nghĩa Phát xít , trong chiến tranh thế giới lần thứ hai , tạo điều kiệnthuận lợi cho hành loạt các nước đi lên Chủ nghĩa xã hội Sau chiến tranh thếgiới lần thứ hai ,chỉ sau thời gian không dài các nước Xã hội chủ nghĩa đãxây dựng được một nền kinh tế khá phát triển
Sức mạnh và sự tác động của hệ thống các nước Xã hội chủ nghĩaThế giới đã làm thay đổi bộ mặt của hành tinh Chủ nghĩa xã hội là lựclương chủ yếu ,là mũi tiến công quan trọng nhất trong cuộc đấu tranh chốngchủ nghĩa đế quốc Chủ nghĩa xã hội thực sự là hậu thuẫn , là chỗ dựa chophong trào giải phóng dân tộc và độc lập dân tộc
Hệ thống Xã hội chủ nghĩa đã là thành trì của hòa bình thế giới là chỗdưa tinh thần của giai cấp công nhân ở các nước tư bản trong cuộc đấu tranh
vì dân sinh , dân chủ và tiến bộ xã hội Khi Chủ nghĩa xã hội đã giành đượcthế căn bằng chắc chắn về vũ khí chiến lược buộc chủ nghĩa đế quốc phảichấp nhận cùng tồn tại hòa bình , nhờ đó mà nhân loại bước vào giai đoạnmới , giai doạn của hòa bình , hợp tác và phát triển
Tuy nhiên , bên cạnh những thành tựu cơ bản mà Chủ nghĩa xã hội đãđạt được , trong quá trình phát triển của mình , các nước Xã hội chủ nghĩa đãphạm những sai lầm nghiêm trọng , những sai lầm đó đã đẩy Chủ nghĩa xãhội thế giới lâm vào khủng hoảng sâu sắc và toàn diện
2- Đổi mới Chủ nghĩa xã hội là một tất yếu:
Quá trình phát triển của lịch sử xã hội loài người mang bản chất luônvận động và biến đổi không ngừng theo khuynh hướng tiến lên Cải tổ đổimới , hoàn thiện Chủ nghĩa xã hội dưới sự lãnh đạo của các chính Đảng
Trang 5Cộng sản là đòi hỏi tất yếu của quá trình phát triển của lịch sử Hơn thế nữacòn là đòi hỏi tất yếu của bản thân Chủ nghĩa xã hội Đây là biểu hiện lànhmạnh của sự tự nhận thức , tự đánh giá chính mình để khắc phục những sailầm và tìm ra những biện pháp , con đường phát triển đúng đắn của Chủnghĩa xã hội.
Cải tổ đổi mới Chủ nghĩa xã hội không có nghĩa là bắt đầu từ mộtcuộc cách mạng khác mà là sự tiếp tục cách mạng Xã hội chủ nghĩa vớinhững hình thức và bước đi thích hợp , phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện
cụ thể trong từng giai đọan lịch sử hướng tới mục tiêu phát triển của Chủnghĩa xã hội , thể hiện một cách đầy đủ những bản chất nhân đạo , dân chủ
và văn minh Xét theo ý nghĩa đó , công cuộc đổi mới Chủ nghĩa xã hội trởthành nhu cầu khách quan cấp bách của Chủ nghĩa xã hội hiện thực
Cải tổ đổi mới Chủ nghĩa xã hội là một quá trình tìm tòi sáng tạo đểvươn tới là một xã hội thật sự tốt đẹp thì phải được tiến hành trên tất cả cáclĩnh vực của đời sống xã hội
Về chính trị- nhiệm vụ đặt ra cho các Đảng Cộng sản cầm quyền vàNhà nước Xã hội chủ nghĩa là mở rộng và phát huy dân chủ , tạo điều kiệncho nhân dân lao động phát huy trí sáng tạo trong công cuộc xây dựng Chủnghĩa xã hội Muốn vậy phải khắc phục một cách tiên quyết những quan hệchính trị đã kiềm hãm sự phát triển kinh tế – xã hội , xây dựng mối quan hệmới giữa các tổ chức , các thành viên trong hệ thống chính trị , tăng cườnggiáo dục lối sống và làm việc theo pháp luật ,giữ gìn kỷ cương và trật tự xãhội
Về kinh tế-nội dung hành đầu của công cuộc cải tổ đổi mới là sự thayđổi cơ chế quản lý mệnh lệnh tập trung , hành chính , bao cấp sang cơ chế thịtrường , có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng Xã hội chủ nghĩa dưới
sự lãnh đạo của Đảng
Về vấn đề xã hội – phải quan tâm thực sự đến vấn đề con người , conngười vừa là mục đích , vừa là động lực thực hiện thắng lợi cuộc cải tổ đổimới , đảm bảo tốt công bằng và tiến bộ xã hội
3- Sự nghiệp đổi mới cải cách xây dựng đất nước theo định hướng
Xã hội chủ nghĩa:
Quá trình phát triển của lịch sử xã hội loài người , mang bản chất luôn luôn vận động và biến đổi không ngừng , trong phương hướng tiến lên cải tổ mới và hoàn thiện Chủ nghĩa xã hội dưới sự lãnh dạo của các chính Đảng Cộng sản là đòi hỏi tất yếu của quá trình phát triển lịch sử Cải tổ đổi mới không có nghĩa là bắt đầu từ một cuộc cách mạng khác ,
mà là sự tiếp tục của cuộc cách mạng Xã hội chủ nghĩa Quá trình đó đòi
hỏi phải phù hợp với thời đại ngày nay Chính vì vậy đổi mới là một tất yếulịch sử , đây là chủ trương đúng đắn trong tình hình hiện nay để Chủ nghĩa
xã hội tự khẳng định minh trong quá trình phát triển của nhân loại
Qua những thành công và thất bại trong quá trình đổi mới Xã hội chủnghĩa đã giúp cho các Đảng Cộng sản và công nhân quốc tế rút ra được các
Trang 6bài học kinh nghiệm bước đầu để tiếp tục quá trình cải tổ đổi mới Chủ nghĩa
xã hội giành được thắng lợi
Cuộc khủng hoảng đã buộc mỗi nước Xã hội chủ nghĩa phải tự cải tổđổi mới để đứng vững và phát triển Thực tế không phải tất cả các nước làmnhư vật điều đó có thể thành công mà nhiều nước không những trụ được màcòn bị sụp đổ nhanh chóng
Những yếu tố đảm bảo cho sự phục hồi và phát triển của Chủ nghĩa xãhội vẫn đang tồn tại khách quan trong xã hội loài người hiện nay Nhữngmâu thuẫn vốn có của Chủ nghĩa tư bản vẫn còn đó , đặc biệt là mâu thuẫngiữ tính chất xã hội hóa ngày càng cao của lực lượng sản xuất với chế độchiếm hữu tư sản tư nhân về tư liệu sản xuất , giữa các nước tư bản phát triển
và các nước đang phát triển Chủ nghĩa tư bản hiện đại và các thế lực đếquốc vẫn dùng mọi thủ đoạn về kinh tế , chính trị , văn hóa , quân sự để ápbức bao vây , cấm vận trừng phạt, can thiệp vào các nước nghèo kém pháttriển Khát vọng giải phóng con người khỏi áp bức giai cấp , áp bức dântộc , khỏi tình trạng nghèo nàn , lạc hậu , xây dựng xã hội văn minh , conngười được tôn trọng vẫn là lý tưởng của loài người tiến bộ cần vươn tới.Chúng ta thừa nhận những thành tựu to lớn về kinh tế , khoa học và quản lýcủa Chủ nghĩa tư bản đã đạt được trong thời gian qua Nhưng Chủ nghĩa tưbản hiện vẫn còn đang tranh thủ được những yếu tố cần thiết để tồn tại vàphát triển nhưng vốn từ trong lòng của phương thức sản xuất ấy đang tiềm ẩn, tích tụ không ngừng nảy sinh những mẫu thuẫn , những khuyết tật khôngthể khắc phục được.Áp bức bóc lột của Tư bản đã tăng rất cao nhưng nóđược che đậy bở các võ bọc rất tinh vi, Chủ nghĩa xã hội ngày càng cột chặtngười lao động vào guồng máy sản xuất ra lợi nhuận của nó những xiềngxích mô hình mới
Để Chủ nghĩa xã hội tiếp tục , hồi phục và phát triển trong thế kỷ XXIcần nhận thức lại một cách đúng đắn khoa học về Chủ nghĩa xã hội ; pháttriển sáng tạo lý luận Xã hội chủ nghĩa , tìm con đường đúng và mô hình cóhiệu quả cho công cuộc xây dựng Chủ nghĩa xã hội Chủ nghĩa xã hội là mộthình thái kinh tế, xã hội được hình thành bằng nhiều yếu tố và thông quacuộc cải biến cách mạng xã hội sâu sắc , những yếu tố Xã hội chủ nghĩa banđầu còn sơ khai , chưa đầy đủ , chưa rõ nét , rồi dần dần từ sự biến đổi vềlượng dẫn đến biến đổi về chất, mới đi đến hoàn chỉnh.Đây là một quá trìnhlâu dài gian khổ , trải qua những khúc quanh co , phúc tạp , có khi phải làm
đi làm lại nhiều lần mới tìm được con đường đúng , mô hình đúng
II-THỜI ĐẠI NGÀY NAY & VIỆC LỰA CHỌN CON ĐƯỜNG PHÁT TRIỂN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI:
1- Quan điểm của Chủ nghĩa Mác – LêNin về thời đại ngày nay:
Trong giai đọan hiện nay có những quan niệm và đánh giá khác nhau
về thời đại , ngoài những quan điểm phản động , phản khoa học của các nhà
Tư sản , các học giả tư sản và các thế lực thù địch với Chủ nghĩa xã hội thì
Trang 7hiện nay còn xuất hiện cả những quan điểm không đúng về thời đại ngàynay.
Thời đại ngày nay là thời đại của chúng ta đang sống , là thời đại mớiđược bắt đầu bằng sự thắng lợi của cách mạng Xã hội chủ nghĩa tháng MườiNga 1917
Từ những duy vật lịch sử Mác – Ăng Ghen đã khám phá ra cơ sởkhách quan để xem xét vấn đề thời đại và đã được các ông trình bày tronghọc thuyết về hình thái kinh tế – xã hội Ăng Ghen viết : “ Trong mỗi thờiđại lịch sử , phương thức chủ yếu của sản xuất kinh tế vào trao đổi , cùng với
cơ cấu xã hội do phương thức đó quyết định , đã cấu thành cơ sở cho lịch sửchính trị của thời đại và lịch sử của sự phát triển trí tuệ của thời đại, cái cơ sở
mà chỉ có xuất phát từ đó mới cắt nghĩa được lịch sử ……”
Như vậy , cơ sở khoa học duy nhất để xác định thời đại là những điềukiện vật chất khách quan , tức là hình thái kinh tế – xã hội Hình thái kinh té– xã hội là khái niệm dùng để chỉ xã hội ở từng giai đoạn lịch sử nhất địnhvới một kiểu quan hệ sản xuất đặc trưng cho sản xuất đó., phù hợp với mộttrình độ nhất định của lực lượng sản xuất và một kiến trúc thượng tầng tươngứng được xây dựng trên những quan hệ sản xuất ấy Hình thái kinh tế xã hội
là nội dung cấu thành thời đại Còn thời đại là thời kỳ lịch sự hình thànhphát triển và ngự trị của một hình thái kinh tế – xã hội nhất định
Chủ nghĩa Mác – Lê Nin khẳng định loài người đã trải qua bốn hìnhthái kinh tế – xã hội , đó là hình thái kinh tế -xã hội cộng sản nguyên thủy ;hình thái kinh tế – xã hội chiếm hữu nô lệ ; hình thái kinh tế – xã hội phongkiến ; hình thái kinh tế – xã hội Tư bản chủ nghĩa Và mỗi mô hình khẳngđịnh, mỗi hình thái kinh tế – xã hội là một thời đại lịch sử rất dài , đồng thờicũng xác định thời đại ngày nay là thời đại mới , thời đại từ sau cách mạng
Xã hội chủ nghĩa tháng Mười vĩ đại Về nội dung của thời đại ngày nay ,theo Lê Nin là: “ Xóa bỏ Chủ nghĩa tư bản , thiết lập những cơ sở của xã hộimới là Xã hội chủ nghĩa và Chủ nghĩa công sản , đồng thời khẳng định đây
là một quá trình lịch sử lâu dài
2- Quan điểm của Đảng ta về Thời đại ngày nay:
Đảng ta cũng có nhữngđóng góp tích cực việc nhận thức và xác địnhđúng về thời đại ngày nay Sau Đại hội Đảng tòan quốc lần thứ VII tại hộinghị tập huấn hè 1994 , trong giaó trình chuẩn quốc gia về vấn đề nộidung của thời đại ngày nay đã được Đảng ta , nêu rõ : “ Thời đại ngày nay làthời đại quá độ từ Chủ nghĩa xã hội lên Chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toànthế giới , mở đầu bằng cuộc cách mạng Tháng Mười Nga vĩ đại năm 1917 ,
là thời đại đấu tranh cho thắng lợi của hòa bình , độc lập dân tộc , dân chủ vàChủ nghĩa xã hội gắn liền với cuộc cách mạng khoa học và công gnhệ hiệnđại , tạo ra những tiền đề vật chất kỹ thuật , xã hội ngày càng đầy đủ cho việcchuyển lên Chủ nghĩa xã hội “
Đảng ta cũng chỉ rõ đặc điểm và xu thế của thời đại hiện nay : “ Thờiđại hóa độ từ Chủ nghĩa tư bản lê Chủ nghĩa xã hội , là thời đại đan xen giữa
Trang 8Chủ nghĩa xã hội và Chủ nghĩa tư bản , Chủ nghĩa xã hội sẽ ngày càng mạnhhơn và mở rộng hơn từ một nước ra nhiều nước, còn Chủ nghĩa xã hội thìngày càng suy yếu và thu hẹp Đó là xu hướng chung có tính quy luật xuyênsuốt thời đại “.
Đến đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII , Đảng ta tiếp tục khẳng địnhđặc điểm và tính chất của thời đại : “ Chế độ Xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô vàcác nước Đông Âu sụp đổ khiến Chủ nghĩa xã hội tạm thời lâm vào thế thoáitrào Nhưng điều đó không thể làm thay đổi tính chất của thời đại , loàingười vẫn đang trong thời đại hóa độ từ Chủ nghĩa tư bản lên Chủ nghĩa xãhội “ Đại hội cũng chỉ rõ : “ Các mâu thuẫn cơ bản trên thế vẫn tồn tại vàphát triển có mặt sâu sắc hợn , nội dung và hình thức biểu hiện có nhiều nétmới “
Trong giai đoạn hiện nay của thời đại còn có các mâu thuẫn giữa cáclực lượng hòa bình tiến bộ ở tất cả các nước với Chủ nghĩa tư bản và Chủnghĩa Đế quốc Trên cơ sở nhìn nhận thế giới thế kỷ XXI , báo cáo chinh trịcủa Đảng ta nhận định : “ Các mâu thuẫn cơ bản trên thế giới , bỉeu hiệndưới những hình thức và mức độ khác nhau vẫn tồn tại và phát triển , có mặtsâu sắc hơn…… Chủ nghĩa tư bản hiện đang nắm ưu thế về vốn , khoa học
và công nghệ , thị trường , song không thể khắc phục nỗi những mâu thuẫnvốn có của nó “
Đánh giá triển vọng của tình hình thế giới trong thế kỷ XXI Văn kiệnđại hội Đảng lần thứ IX đã nêu : “ Thế kỷ XXI sẽ có nhiều biến đổi sâu sắchơn Khoa học và công nghệ sẽ có bước tiến nhảy vọt chưa từng thấy , kinh
tế tri thức sẽ có vai trò ngày càng nổi bật trong quá trình phát triển lực lượngsản xuất của loài người Toàn cầu hóa kinh tế là một xu thế khách quan lôicuốn ngày càng nhiều nước tham gia , xu thế này đang bị một số nước pháttriển và các tập đoàn kinh tế tư bản xuyên quốc gia chi phối , chứa đựngnhiều mâu thuẫn vừa có mặt tích cực vừa có mặt tiêu cực ,vừa có hợp tácvừa có đấu tranh
Các mâu thuẫn cơ bản trên thế giới , biểu hiện dưới những hình thức
và mức độ khác nhau vẫn tồn tại và phát triển , có mặt sâu sắc hơn
Đấu tranh dân tộc và đấu tranh giai cấp tiếp tục diễn ra một cách gay gắt.Thế giới dứng trước nhiều vấn đề toàn cầu mà không một quốc gia nriêng lẽnào có thể tự giải quyết nếu không có sự hợp tác đa phương như các vấn đề :bảo vệ môi trường , đẩu lùi những bệnh tật hiểm nghèo chống tội phạm quốctế…… Chủ nghĩa tư bản hiện đại đang nắm ưu thế về vốn , khoa học , côngnghệ cao ,thị trường , song không hể khắc phục nỗi những mâu thuẫn vốn
có , đặc biệt là mâu thuẫn giữa tính chất xã hội hoá ngày càng cao của lựclượng sản xuất với chiếm hữu tư nhân Tư bản chủ nghĩa về tư liệu sản xuất ,mâu thuẫn giữa các nước tư bản phát triển và các nước đang phát triển Cácquốc hia độc lập sẽ ngày càng tăng cường cuộc đấu tranh để tự lựa chọn vàquyết định con đường phát triển của mình chống lại chính sách cường quyền
và áp đặt , can thiệp và xâm lược của nước ngoài , bảo vệ độc lập chủ quyền
và nề văn hoá dân tộc Chủ nghĩa xã hội thế giới từ những bài học thành
Trang 9công và thất bại cũng nhu từ khát vọng và sự thức tỉnh của cac dân tộc , cóđiều kiện và khả năng vươt quan thời kì thoái trào , tạo ra những phát triểnmới Lịch sử thế giới đã , đang và sẽ còn trãi qua những bước quanh co ,song loài người cuối cùng nhất định sẽ tiến tới Chủ nghĩa xã hội vì đó là quiluật tiến bộ của lịch sử.
Trong một vài thập kỷ tới , ít có khả năng xảy ra chiến tranh thế giới ,chiến tranh tổng lực dùng vũ khí hạt nhân và các vũ khí giết người hàng loạtkhác Nhưng chiến tranh cục bộ , xung đột vũ trang , xung đột dân tộc , tôngiáo, chạy đua vũ trang , hoạt động can thiệp lật đỗ khủng bố vẫn còn xãy ra
ơ nhiều nơi với tính chất phức tạp ngày càng tăng Hoà bình hợp tác và pháttriển vẫn là xu thế lớn , phản ảnh đòi hỏi bức xúc của các quốc gia , dân tộc Cuộc đấu tranh của các dân tộc cho hoà bình và phát triển , vì độc lập dântộc ,dân chủ , dân sinh , tiến bộ và công bằng xã hội sẽ có những bước tiếnmới Khu vực Đông Nam Á , Châu Á – Thái Bình Dương sau những khủnghoãng tài chính – Tiền tệ , có khả năng phát triển năng động mặc dù vẫn tiềm
ẩn những nhân tố gây mất ổn định
Những chuyển biến phức tạp của tình thế thế giới đã có nhiều ảnhhưởng tới nhận thức về thời đại ngày nay , đòi hỏi chúng ta phải có nhữngnhận thức đúng đắn và khoa học
3- Sự diệt vong của Chủ nghĩa tư bản và sự thắng lợi của Chủ nghĩa xã hội :
Trong thới đại hiện nay, liên quan trực tiếp và chặt chẽ với nội dung ,
xu hướng và tính chất cơ bản không thay đổi của cả thời đại vẫn đang tiếptục tồn tại , đồng thời chúng cũng mang một số biểu hiện mới đáng chú ý ,các mẫu thuẫn đó là : Mâu thuẫn Xã hội chủ nghĩa với Tư bản chủ nghĩa ,mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân với giai cấp tư sản , mẩu thuẫn giữa cácnước tư bản phát triển với các dân tộc đang phát triển , mâu thuẫn giữa cácnước , các trung tâm tư bản lớn với nhau
Mâu thuẫn giai cấp công nhân và giai cấp tư sản diễn biến rất phức tạp
và khác nhau khác nhau xét theo cả phương diện phân bố vùng , khu vự địa
lý , lẫn phương tiện hệ thống cấu trúc của nền sản xuất xã hội Trong đội ngũcông nhân , số người chỉ sống bằng trợ cấp thất nghiệp và số người là dịch
vụ không trực tiếp sản xuất ngày càng nhiều , khoảng cách ( tương đối vatuyệt đối ) về thu nhập giữa chủ và thợ tiếp tục gia tăng , mặc dù mức sốngcủa người lao động có được nâng lên
Trong điều kiện hiện nay kinh nghiệm Lê Nin nít về quá độ từ phi Tưbản chủ nghĩa lên Xã hội chủ nghĩa từ những nước Xã hội chủ nghĩa riêng
lẽ còn lại và mới ở trình độ đang hoặc chập phát triển , một lần nữa trở nên
có giá trị và ý nghĩa thời sự nổi bật to lớn cấp thiết tất nhiên một cương lĩnhhoàn thiện , đầu đủ cụ thể , chính xác và cập nhật về tiến trình quá độ ấykhông thể có sẵn từ lâu , mà chỉ có thể hình thành chính thực tiển trong xâydựng Chủ nghĩa xã hội Song có thể khẳng định ngay rằng : theo tinh thầntriết học Mác – Lê Nin , một khi bản chất thời đại quá độ từ Chủ nghĩa tư
Trang 10bản lên Chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới mở đầu bằng cách mạngTháng Mười Nga vẫn không thay đổi , thì không trông chờ các nhà Tư bảnchủ nghĩa tiếp lực cho các nước Xã hội chủ nghĩa xây dựng thành công Chủnghĩa xã hội Nhưng mặt khác “ mối quan hệ giữa các nước Xã hội chủnghĩa với các nước Tư bản chủ nghĩa là một thực tế khách quan Trongphương hướng chung của mối quan hệ ở suốt thời đại lịch sử lâu dài , phứctạp và khó khăn này với Chủ nghĩa tư bản thế giới – hình thái kinh tế xã hộiquá độ tạm thời và trình độ phát triển kinh tế – xã hội , nhưng lại giống nhau
về lịch sử các nước Xã hội chủ nghĩa ngày cần mở rộng sự hợp tác và tranhthủ lực lượng đấu tranh nhầm tích cực hoá mội trường quốc tế , từng bướcđẩy lùi Chủ nghĩa tư bản áp bức và bóc lột ra khỏi “ vùng ngoại vi “ tiến tớithực hiện nhiệm vụ cơ bản xóa bỏ Chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thếgiới
Tiến trình lịch sự thế giới hiện nay một lần nữa chứng tỏ rằng mâuthuẫn vốn có của Chủ nghĩa tư bản không có khả năng giải quyết trong nội
bộ thể chế Chủ nghĩa tư bản Toàn cầu hoá kinh tế khiến phương thức sảnxuất Tư bản chủ nghĩa mở rộng đến cực đại , khiến cho mâu thuẫn cơ bảncũng đạt tới cực đại , những cái đã qua không thê ngăn lại được , cái sắp tớikhông thể với tới được Hoàn toàn có thể khẳng định là từ nay về sau thủđoạn kéo dài tuổi thọ hoà giải mâu thuẫn ngày cành kém đi , mà đứng trướcnguy cơ mâu thuẩn ngày càng tăng Cho dù con đường phí trước mặt còndài nhưng tất yếu Chủ nghĩa tư bản phải đi đến vực thẩm diệt vong và xã hộithay thế nó là xã hội chủ nghĩa và Cộng sản chủ nghĩa như mác – Lê Nin
và Ăng Ghen đã khẳng định :
- Tại Đại hội toàn quốc lần thứ IX của Đảng , báo cáo chính trị đãkhẳng định : “ …… thế kỷ chứng kiến một phong trào cách mạng sâu rộngtrên phạm vi toàn thế giới , với thắng lợi của cách mạng tháng Mười Ngacuộc cách mạng vĩ đại mở rathời đại quá độ từ Chủ nghĩa tư bản lên Chủnghĩa xã hội… mặc dù vào thập niên cuối Chủ nghĩa xã hội hiện thực lâmvào thoái trào “ Bước vào thế kỷ XXI , một thế kỷ sẽ tiếp tục có nhiều biếnđổi to lớn và sâu sắc như báo cáo chính trị Đại hội Đảng IX dự báo “ Chủnghĩa xã hội trên thế giới , từ những bài học thành công và thất bại cũng như
từ khát vọng và sự thức tỉnh của các dân tộc , có điều kiện và khả năng tạo rađược phát triển mới theo quy luật tiến hoá của lịch sử loài người nhất định sẽtiến tới Chủ nghĩa xã hội “
Thế giới đang bước vào một giai đoạn lịch sử đối thoại lấn át và thaydần do đối đấu giữa các hệ thống xã hộ đối lập , song chính điều đó , rất dễlàm cho người ta rơi vào ảo tưởng mới về một thế giới không còn mâu thuẩn.Đặc biệt nguy hại hơn là kiểu suy diễn giản đơn về sự nhất thể hoá thế giớitrên phương diện kinh tế thì cuộc đấu tranh chính trị và hệ tư tưởng trên vũđài lịch sử thế giới đang theo đó đang “ tắt dần “ Nhưng kỳ thực , tính chất
và nội dung cuộc đấu tranh giữa Chủ nghĩa tư bản với Chủ nghĩa xã hội vẫnkhông hề thay đổi ,nếu sự thay đổi có thật ở đây thì chỉ là hình thức , trật tựmức độ của nó mà thôi Nói cách khác , Chủ nghĩa tư bản vẫn không hề thay
Trang 11đổi bản chất , nhầm tiêu diệt Chủ nghĩa xã hội bằng “ Diễn biến hoà bình “ ,
“ chiến thắng không cần chiến tranh “
Sự vững vàng vượt qua cơn “ động đất lịch sử “ của Chủ nghĩa xã hội
ở các nước xã hội chủ nghĩa Trung Quốc , Việt Nam , CuBa… Trong thế
kỷ XX , đã nổ ra chân trời rộng lớn cho các quốc gia sau khi giành được độclập và thường lựa chọn con đường đưa đất nước phát triển theo định hướng
xã hội chủ nghĩa , mặt khác càng cho thất việc xử lý mối quan hệ giữa Chủnghĩa xã hội và Chủ nghĩa tư bản trong bước phụ định biện chứng Chủ nghĩa
tư bản là đúng đắn và hiệu quả Có thể nói sự nổ lực này là một sự đóng gópquý báu vào sự phát triển của Chủ nghĩa xã hội khoa học , ở những thập kỷcuối cùng đầy giông bão của thế kỷ XX , cần được giữ gìn và cổ vũ hơn nữatrong thế kỷ XXI
III- QUAN ĐIỂM VỀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC VÀ CNXH CỦA HỒ CHÍ MINH & ĐẢNG TA :
1- Hoàn cảnh lịch về nhu cầu gắn liền độc lập dân tộc với Chủ
nghĩa xã hội :
1.1- Bối cảnh quốc tế :
Trong hơn hai thế kỷ qua ,nhất là trong thập kỷ 90 , thế giới bước vàothời kỳ diễn biến nhanh chóng , phức tạp , sôi động chưa từng thấy tronglịch sử và chưá đựng những yếu tố khó lường Chủ nghĩa tư bản trong “ bộcánh “ mới đang thực hiện âm mưu “ Toàn cầu hoá Tư bản chủ nghĩa “nhưngbản thân nó vẫn chứa đựng những mâu thuẫn sâu sắc , trong vòng khủnghoảng tiềm năng chưa thấy lối ra Những sự kiện chính trị – xã hội tuy diễn
ra đột biến trong khoảnh khắc lịch sử nhưng đã làm chấn động và đảo lộn sosánh lực lượng , cũng nhu hệ thống chính trị , chiến lược thế giới Đó là sựsụp đổ bức tường Berlin và sự tác động thống nhất nước Đức Những độtbiến Đông Âu và sự tan vỡ của Liên Xô… bắt nguồn từ nguyên nhân sâu xa
Kinh tế của các nước Xã hội chủ nghĩa bị khủng hoảng đặc biệt là từcuối những năm 70 và nhất là những năm 80 , Trung Quốc bắt đầu cải cáchnăm 1979 , Liên Xô cải tổ năm 1985 , Việt Nam đổi mới năm 1986 Từ năm
1989 những sai lầm nghiêm trong về caỉ cách và caỉ tổ của các nước Đông
Âu cùng với những nguyên nhân khác như những khuyết điểm trong xâydựng kinh tế và sự chống phá của chủ nghiã đế quốc đã trực tiếp đưa đến sựsụp đổ rất nhanh cuả các nước này vào năm 1989 và 1990 Năm 1990 và
1992 quân đội Liên Xô rút khỏi Đông Đức và Đông Âu Tháng 11/1990Hội nghị cấp cao về An ninh và hợp tác Châu Âu họp tại Pari tuyên bố kếtthúc bốn thập kỷ đối đầu ở Châu Âu , thông qua Hiến chương Pari về mộtChâu Âu mới và ký hiệp ước về giảm vũ khí thông thường ở Châu Âu Tháng 6 1991 , khối Hội đồng tương trợ kinh tế giải tán Tháng 7 1991 khốiVacxava tuyên bố giải tán Tháng 8/1991 , lãnh đạo Liên Xô đàn áp cuộcchính biến ở Liên Xô và tháng 9/1991 tuyên bố đình chỉ hoạt động của ĐảngCộng sản Liên Xô Tháng chạp 1991 , quốc hội Liên Xô họp phiên hợp cuốicùng xác nhận sự cáo chung của Liên bang Xô viết
Trang 12Tất cả những sự kiện đó nói lên những điều kiện lịch sử đặc biệt củaviệc xây dựng Chủ nghĩa xã hội ở các nước này Đứng về nguyên lý trongqua trình phát triển lịch sử , Chủ nghĩa xã hội có một lực lượng sản xuất cótính chất và trình độ phát triển cao hơn lực lượng sản xuất của Chủ nghĩa tưbản Nhưng các nước Xã hội chủ nghĩa ở Châu Âu , Châu Á đề xuất phát từnhững nước có nền kinh tế với một lực lượng sản xuất thấp hơn các nước tưbản phát triển Các nước này khi xây dựng Chủ nghĩa xã hội đều quốc hữuhoá nền kinh tế của chế độ cũ, Trong những năm đầu , cuộc cách mạng ở cácnước này đã tạo điều kiện thuận lợi cho đất nước họ phát triển kinh tế với tốc
độ tương đối cao , nhưng trình độ và tính chất của lực lượng sản xuất vẫnthấp hơn các nước tư bản phát triển Trên cơ sở công hữu hoá lực lượng sảnxuất của chế độ cũ , các nước Xã hội chủ nghĩa xây dựng một quan hệ sảnxuất mới khác với quan hệ sản xuất cũ , từng bước chấm dứt chế độ Tư bảnchủ nghĩa hoặc tiền Tư bản chủ nghĩa ; từng bước xoá bỏ chế độ phân phốitheo hướng Xã hội chủ nghĩa phân phối theo lao động
Các nước Xã hội chủ nghĩa xây dựng quan hệ sản xuất mới trên cơ sởcủa lực lượng sản xuất với trình độ tương đương , các nước xây dựng chế độ
Xã hội chủ nghĩa nhưng không có một lực lượng sản xuất có tính chất vàtrình độ phù hợp với quan hệ sản xuất Xã hội chủ nghĩa Đó là trái với quyluật của Mác về mối quan hệ giữa quan hệ sản xuất và lực lượng sản xuất Mặt khác mô hình Chủ nghĩa xã hội cũ không tạo nên được một hệ thốngđộnglực để tự vận động , phát triển làm cho sức sống , sức hấp dẫn của nóngày càng giảm sút Nhưng đó là nói đến một mô hình loại cũ , mô hìnhChủ nghĩa xã hội cụ thể , chứ không phải nói đến Chủ nghĩa xã hội với tưcách là một giai đoạn của hình thái kinh tế xã hội trong quá trình phát triểnlịch sử tự nhiên của xã hội loài người
Sự tan rã của Liên Xô và sự sụp đổ của các nước Đông Âu làm choChủ nghĩa xã hội bị suy yếu và ảnh hưởng sâu sắc đến phong trào cách mạngthế giới , Chủ nghĩa xã hội tạm thời lâm vào thế thoái trào , nhưng điều đókhông làm thay đổi tính chất của thơì đại ; loài người vẫn đang trong thờiđại quá độ từ Chủ nghĩa tư bản lên Chủ nghĩa xã hội Đây là bước tạm lùicủa cách mạng thế giới Về trật tự thế giới hai cực về quân sự , chính trị vàhình thành thế giới nhiều cực về kinh tế Các mâu thuẫn cơ bản trên thế giớivẫn tồn tại và phát triển , có mặt sâu sắc hơn , nội dung và hình thức biểuhiện có nét mới Đấu tranh vì độc lập dân tộc và đấu tranh giai cấp tiếp tụcdiễn ra dưới nhiều hình thức
Sau khi cục diện đối đầu hai cực Đông ,Tây và chiến tranh giữa hai hệthống Chính trị –xã hội đối lập (Xã hội chủ nghĩa – Tư bản chủ nghĩa ) kếtthúc , nguy cơ chiến tranh thế giới mới được đẩy lùi một bước đáng kể Songnhững mâu thuẩn dân tộc , sắc tộc , bộ lạc , tôn giáo , phe phái , những tranhchấp về tài nguyên , lãnh thổ… Chưa có điều kiện bộc lộ trong thời kỳ chiếntranh lạnh , nay trở thành những nhân tố gây mất ổn định , tạo ra những lòlữa , chiến tranh mới – những cuộc chiến tranh cục bộ tàn khốc , những xungđột vũ trang khốc liệt ,những cuộc nội chiến kéo dài , ngoài dự kiến mà