Khái niệm, nhiệm vụ và các nguyên tắc của luật hình sự

Khái niệm, nhiệm vụ và các nguyên tắc của luật hình sự bài giảng HLU về luật hình sự Chương 1 giáo trình Luật hình sự ( phần chung), Trường Đại học Luật Hà Nội, NXB.CAND,HN,2017 Những vấn đề cơ bản và chung nhất được giưới thiệu trong bài đầu tiên của môn Luật hình sự

Vấn đề 1

KHÁI NIỆM, NHIỆM VỤ V À CÁC NGUYÊN TẮC CỦA

LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM

Giảng viên: PGS.TS Nguyễn Văn Hương Điện thoại: 0913302673

Email: nguyenhuongdhl@yahoo.com

MỤC TIÊU

Bài học giúp sinh viên hiểu được

- Khái niệm luật hình sự

- Nhiệm vụ của luật hình sự

- Các nguyên tắc của LHSVN

Nội dung của bài học:

- Khái niệm LHSVN;

- Các nhiệm vụ (chức năng) của LHSVN;

- Các nguyên tắc của LHSVN;

- Khoa học luật hình sự

Tài liệu tham khảo

- Trường Đại học Luật Hà Nội, Chương I,II Giáo trình

LHSVN (Phần chung),, Nxb.CAND,Hà Nội, 2017.

- Nguyễn Ngọc Hoà, Tội phạm và cấu thành tội phạm,

Nxb CAND, Hà Nội, 2015;

- Nguyễn Ngọc Hoà (Chủ biên), Bình luận khoa học Bộ

luật hình sự năm 2015, Được sửa đổi, bổ sung năm

2017 (Phần chung) Nxb Tư Pháp, Hà Nội, 2017;

- Nguyễn Ngọc Hòa, Mô hình luật hình sự Việt Nam,

Nxb Tư Pháp, Hà Nội, 2019.

- BLHS Việt Nam năm 1999.

- BLHS Việt Nam năm 2015.

Bị coi NN

và xã hội:

- Phê phán

- Xử lý

Hành vi

vi phạm

Nguy hiểm không đáng kể

Không phải

là TP, được

xử lý bằng biện pháp khác dân sự, hành chính…

Nguy hiểm đáng kể

Là tội phạm, thì bị xử

lý bằng luật hình sự

do nhà nước Ban hành

Xác định những HV nguy hiểm nào là tội phạm

Quy định hình phạt

với các tội ấy

Luật hình sự khác các ngành luật

khác ở các đặc điểm sau:

1.1 Đối tượng điều chỉnh của LHS

- Chỉ phát sinh khi có tội phạm xảy ra;

- Chỉ có 2 chủ thể với địa vị pháp lý khác nhau.

Chú ý : Tránh nhầm Nhà nước và cơ quan nhà nước

Quan hệ PL HS

1.2 Phương pháp điều chỉnh của LHS

- Nhà nước có quyền, có nghĩa vụ;

- Người phạm tội có nghĩa vụ, đồng thời có quyền

Mệnh lệnh - phục tùng

1.3 Quy phạm pháp luật hình sự (2 loại)

BLHS

BLHS

Phần

chung

của LHS

Phần Các TP của LHS

II Nhiệm vụ (chức năng) của LHS

Thông qua việc quy định tội phạm, quy định hình phạt

đối với tội phạm, quy định việc xử lý tội phạm

mà LHS VN đã thể hiện các nhiệm vụ trên

III Các nguyên tắc của LHSVN

- Trong lập pháp

- Trong hành pháp

- Ngoài ra: đòi hỏi chính xác, thống

nhất trong nhận thức và áp dụng luật hình sự

1.Nguyên tắc pháp chế

2 Nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật

- LHS VN tôn trọng, bảo vệ các quyền của công dân:… Chương 14, 15, 16

- Quyền của các công dân được bảo vệ như nhau… (Điều 16 HP 2013)

- Người phạm tội thì phải chịu TNHS

- Mọi người PT đều bị xử lý nghiêm minh theo quy định của luật (đáng nghiêm trị… , đáng khoan hồng… )

- LHS VN không quy định đặc quyền đặc lợi cho công dân cũng như người phạm tội

3 Nguyên tắc nhân đạo

- Hình phạt không chỉ nhằm trừng trị mà còn…

(Điều 31);

- BLHS quy định việc khoan hồng (Điều 3);

- Có nhiều quy định tạo điều kiện cho người phạm tội tự cải tạo: Điều 36, Điều 65, Điều

25, Điều 59…

- Không phạt tù chung thân, tử hình người dưới

18 tuổi phạm tội (Điều 39, Điều 35…)

- Không tử hình phụ nữ có thai… Điều 40

4 Nguyên tắc hành vi và nguyên tắc có lỗi

- Đối tượng của LHS là hành vi của con người

- Điều 8 BLHS khẳng định tội phạm là hành vi…, nên trong tất cả các CTTP đều phải có dấu hiệu mô tả hành vi của người phạm tội

- Theo LHS VN, tội phạm phải là hành vi có lỗi

- Nguyên tắc hành vi và nguyên tắc có lỗi là

2 nguyên tắc cơ bản của LHSVN

5 Nguyên tắc phân hóa TNHS

- Nguyên tắc này được thể hiện trong việc xây dựng, ban hành luật

IV Khoa học luật hình sự

Khoa học LHS nghiên cứu các vấn đề lí luận cơ bản về tội phạm và hình phạt Ở bậc ĐH, Khoa học LHS trang

- Khái niệm, mục đích của hình phạt, hệ thống hình

phạt, nội dung, ý nghĩa của từng loại hình phạt;

- Vấn đề định tội danh và quyết định hình phạt.

- Các vấn đề khác: lịch sử và so sánh luật.

KH LHS có quan hệ với nhiều KH khác

Các KH này giúp cho việc điều tra, làm rõ tội phạm, xử lý đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, góp phần xử lý tội phạm hiệu quả, qua đó góp phần phòng ngừa tội phạm.

- Tội phạm học;

- Điều tra tội phạm;

- Tâm thần học tư pháp;

- Khoa học luật TTHS;

Trân trọng cảm ơn!