ĐỀ TÀI Nâng cao hiệu quả tích hợp nội dung“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” trong môn Giáo dục công dân lớp 8, 9 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ thị thực hiện cuộc
Trang 1ĐỀ TÀI Nâng cao hiệu quả tích hợp nội dung
“Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
trong môn Giáo dục công dân lớp 8, 9
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ thị thực hiện cuộc vận động trong toàn ngànhvới mục đích “Làm cho nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, viên chức, học sinh, sinhviên, học viên trong toàn ngành Giáo dục nhận thức sâu sắc về những nội dung cơbản và những giá trị to lớn của tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ; tạo sự chuyển biếnmạnh mẽ về ý thức tu dưỡng, rèn luyện và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh, nâng cao đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư ; đẩy lùi
sự suy thoái về chính trị đạo đức, lối sống và các tệ nạn xã hội, góp phần thực hiệnthắng lợi Nghị quyết Đại hội X của Đảng.”
Tấm gương về cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng của Chủ tịch HồChí Minh có sức mạnh to lớn trong việc giáo dục đạo đức, rèn luyện phẩm chất chohọc sinh Cuộc đời hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương sáng tuyệt vời
về sự phấn đấu cho lí tưởng đạo đức cao cả nhất của con người Từ bản thân người,
sự nghiệp cách mạng của Người luôn toả sáng một nền đạo đức mới cao đẹp, đạo đứccách mạng Người đã hi sinh lợi ích cá nhân, cống hiến trọn đời mình cho Tổ quốc,Người là kết tinh của những giá trị đạo đức tinh tuý nhất của dân tộc Nó là ánh sángsoi đường cho nhiều thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau Vì vậy, việc nghiên
cứu “học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” là nghĩa vụ đạo đức của
Trang 2mỗi người, bởi học theo Người, làm theo Người là con đường ngắn nhất giúp chúng
ta tự hoàn thiện đạo đức cá nhân Đồng thời giáo dục học sinh “Học tập và làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” cũng là trách nhiệm cao cả của người làm thầy cô
giáo
Trước những nhiệm vụ trọng đại và cấp bách của nền giáo dục nước nhà hiệnnay, hơn lúc nào hết, chúng ta cần đi sâu nghiên cứu, học tập và vận dụng tư tưởngcủa Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển nền giáo dục Việt Nam, về đàotạo nguồn nhân lực, về sự nghiệp trồng người Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói,ham muốn tột bật của người là nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn
tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành Giáo dục làmột khoa học Đó là khoa học về thiết kế xây dựng con người phục vụ chế độ xã hội,khoa học về cách thức, phương pháp giáo dục con người với chất lượng tốt nhất vàhiệu quả nhất; khoa học về xây dựng một nền giáo dục với quy mô, cơ cấu phù hợpvới xu thế phát triển của thời đại và phải giải quyết được nhu cầu của thực tiễn cáchmạng Việt Nam đặt ra Vì thế, tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục là một khoa họckhông chỉ được đề cập ở phạm vi nghĩa hẹp là giáo dục tri thức, học vấn giới hạntrong nhà trường, giữa thầy và trò, mà nội dung tư tưởng giáo dục của Hồ Chí Minh
là hết sức rộng lớn, bao quát trên nhiều lĩnh vực Đó là tư tưởng về giáo dục đạo làmngười, là quan điểm giáo dục con người nói chung cả về lý tưởng, tri thức, sức khoẻ,thẩm mỹ, đạo đức trong toàn bộ các quan hệ xã hội Với sự xác định như vậy, có thểnói tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục là rất sâu rộng cả về mục đích, nội dung,phương pháp
Bên cạnh đó, trong giáo dục việc xây dựng đạo đức cách mạng Hồ Chí Minhkhông chỉ dạy mọi người, nhất là cán bộ, đảng viên phải thực hiện cần, kiệm, liêm,chính, nhân, trí, tín, dũng mà còn kêu gọi mọi người chống tham ô, lãng phí và bệnhquan liêu Đó là những tiêu chuẩn cơ bản của đạo đức cách mạng, là nền tảng choviệc xây dựng con người mới toàn diện
Trang 3Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục không chỉ là cơ sở lý luận cho việc xâydựng nền giáo dục mới mang tính dân tộc, khoa học và đại chúng đã được Đảng vàNhà nước ta xây dựng và phát triển, mà còn là ngọn cờ lý luận soi đường cho cáchmạng Việt Nam hơn 60 năm qua Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và đào tạo conngười mới Việt Nam thực sự ngày càng được hiện thực hoá trong cuộc sống sinhđộng.
Trong suốt 4 qua, trên khắp cả nước phong trào thi đua "Học tập và làm theotấm gương đạo đức Hồ Chí Minh", diễn ra với nhiều hình thức khác nhau khá sôi nổi
và mang nhiều ý nghĩa hết sức lớn lao trong việc tuyên truyền và giáo dục ý thức củamỗi người dân Việt Nam học và làm theo tấm gương của Bác
"
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" đã trở thành một
phương châm đối với tất cả công dân Việt Nam nói chung và đặc biệt là Đảng viên,cán bộ công chức nói riêng để có thể thấm nhuần và phát huy tư tưởng của Bác,chung tay góp sức xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh, giàu mạnh, xứng đángvới sự hy sinh đổ máu của các anh hùng dân tộc ra sức bảo vệ cho nền độc lập của Tổquốc
1 2 Cơ sở thực tiễn:
Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nói: “ Đạo đức cách mạng là cái gốc” Hưởng
ứng cuộc vận động trên phạm vi toàn quốc với nội dung tích cực học tập và làm theotấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, Bộ Gáo dục và đào tạo chủ trương thực hiệnchương trình tích hợp học tập nội dung “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức HồChí Minh” vào giảng dạy các môn học trong nhà trường phổ thông
Môn Giáo dục Công dân có đặc điểm nổi bật là gần gũi với con người và xãhội, gắn bó mật thiết với đời sống thực tiễn sinh động của gia đình, nhà trường và xãhội Đặc điểm này tạo cho môn Giáo dục Công dân có những lợi thế để có thể tíchhợp những nội dung giáo dục cần thiết cho học sinh như: “ Học tập và làm theo tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh”, giáo dục môi trường, giáo dục an toàn giao thông ,giáo dục kỹ năng sống, Giá trị sống, giáo dục giới tính… Trong những nội dung tích
Trang 4hợp này, tích hợp nội dung “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”giữ vị trí quan trọng trong việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh ở nước ta hiệnnay.
Giáo dục học sinh "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh" trong giảng dạy môn Giáo dục công dân là nhằm nâng cao phẩm chất đạo đức,nhân cách cho học sinh và hiệu quả môn học, giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn về tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh để học theo Người, làm theo Người, hoàn thiện phẩmchất đạo đức cá nhân Giúp học sinh tự đánh giá được bản thân, từ đó các em có biệnpháp rèn luyện để trở thành người có phẩm chất đạo đức tốt; xác định được nghĩa vụ
và mục tiêu học tập của bản thân Bồi dưỡng, nâng cao lòng kính yêu Chủ tịch HồChí Minh đối với học sinh Rèn cho học sinh kĩ năng phân tích, đánh giá, nhận xét, sosánh, kể chuyện và thực hành
Vấn đề đặt ra là tích hợp nội dung gì và tích hợp như thế nào để có thể đáp ứngđược yêu cầu cho học sinh về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ để vẫnđảm bảo nguyên tắc: không gượng ép, không làm nặng nội dung và không làm biếndạng môn học
Từ tình hình thực tế của trường THCS Trương Định, năm 2007 và những năm
tiếp theo sau đó, phong trào “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
được tuyên truyền phổ biến rộng rãi, không chỉ trong đội ngũ đảng viên của nhàtrường, Cán bộ, giáo viên, nhân viên mà còn được tuyên truyền sâu rộng đến tất cảhọc sinh Các hội thi kể chuyện về Bác Hồ của của đảng viên, cán bộ, giáo viên và cảhọc sinh đã để lại những ấn tượng vô cùng tốt đẹp trong tâm hồn các em
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn như trên, là một giáo viên dạy môn Giáo dụcCông dân, bản thân tôi luôn có suy nghĩ, trăn trở, tìm ra các biện pháp có sức thuyếtphục trong công tác giảng dạy nhằm đưa việc lồng ghép tư tưởng đạo đức Hồ ChíMinh vào việc giáo dục đạo đức cho học sinh trong từng bài dạy của mình ngay từnhững ngày đầu của cuộc vận động Đến khi chúng tôi được tập huấn lồng ghép “Họctập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” hè năm 2010 thì thực chất việc
Trang 5làm này chúng tôi đã thực hiện từ nhiều năm trước đó, bây giờ là lúc chúng tôi tựkiểm nghiệm lại mình những gì đã làm được, làm tốt thì tiếp tục phát huy, những gìcòn thiếu soát cần bổ sung chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện để việc “Học tập và làmtheo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” thật sự đi vào chiều sâu trong mỗi giáo viêngiảng dạy Giáo dục công dân và học sinh toàn trường THCS Trương Định Đó chính
là lý do tôi chọn nghiên cứu đề tài “Nâng cao hiệu quả nội dung tích hợp “Học tập vàlàm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” trong môn Giáo dục công dân lớp 8, 9”
1.3 Phạm vi, đối tương nghiên cứu:
Môn Giáo dục Công dân lớp 8, 9, học sinh 2 khối 8, 9 và giáo viên tham giagiảng dạy Trong đó tập trung vào các bài dạy về các chuẩn mực đạo đức và pháp luật
có những nội dung cần lồng ghép tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh hoặc những nộidung không có trong quy đinh nhưng có thể tiến hành lồng ghép, giáo dục tư tưởngđạo đức Hồ Chí Minh
1 5 Tính khoa học và thực tế:
Đây là đề tài mới mẽ, mang tính nhân văn cao, có giá trị giáo dục thiết thực.Mặc dù việc thực hiện lồng ghép tích hợp giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minhmới được các cấp giáo dục triển khai đầu năm học 2010 – 2011, nhưng bản thân tôi
đã thực hiện nội dung này từ khá lâu rồi, đặc biệt khi cuộc vận động “Học tập và làm
Trang 6theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” được tổ chức năm 2007 nên đây là thời điểm
để tôi đánh giá lại những gì mình đã làm được, những gì còn tồn tại để có định hướngcho công tác giảng dạy nói chung và việc lồng ghép tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minhtrong môn Giáo dục công dân ngày càng có hiệu quả cao hơn, vì vậy tôi càng có niềmtin to lớn vào sự thành công của mình hơn
II NỘI DUNG:
1 Thực trạng giáo dục đạo đức và giáo dục lồng ghép trong môn Giáo dục Công dân tại Trường THCS Trương Định:
1.1.Thuận lợi:
Bản thân tôi đã có thời gian giảng dạy môn Giáo dục công dân hơn 15 nămqua, được tham gia hầu hết các lớp tập huấn về chuyên môn dành cho giáo viên cốtcán, có cơ hội tham gia các hội thi cấp huyện, tỉnh
Được sự quan tâm chỉ đạo về mặc tư tưởng của Chi bộ, hướng dẫn chỉ đạo vềchuyên môn của lãnh đạo nhà trường, sự giúp đỡ, trao đổi kinh nghiệm của giáo viêntrong tổ bộ môn, đặc biệt là sự tín nhiệm, tin yêu của hầu hết học sinh nhà trường,đây là những động lực vô cùng to lớn giúp tôi có nhiều điều kiện triển khai và thựchiện tốt nội dung lồng ghép, tích hợp “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức HồChí Minh” trong môn Giáo dục công dân lớp 8, 9 có hiệu quả tốt trong nhiều nămqua
1.2 Khó khăn:
Thực tế môn Giáo dục công dân còn nhiều bất cập Tâm lý chung của các bậcphụ huynh học sinh, rồi một số ít các thầy giáo, cô giáo cho đến cả các em học sinhđều cho đây là môn học phụ Điều này tạo cho các em học sinh thái độ thờ ơ, khôngđầu tư thời gian, công sức cho việc tìm tòi, học tập và nghiên cứu một cách chủ động
và say mê với môn học
Trang thiết bị, đồ dùng dạy học còn hạn chế (chủ yếu là tự làm)
Ngoài ra còn một số giáo viên không được đào tạo chuyên môn nhưng vẫnđược phân công giảng dạy cũng đã phần nào ảnh hưởng đến chất lượng bộ môn đặc
Trang 7biệt là việc lồng ghép tích hợp “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh” trong giảng dạy.
2 Nội dung, biện pháp thực hiện:
2.1 Mục đích tích hợp giáo dục tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
Trang bị cho học sinh những hiểu biết cần thiết, cơ bản về đạo đức Hồ ChíMinh, trên cơ sở đó các em, có được nhận thức thái độ và hành vi tích cực theo tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh Giáo dục ý thức quan tâm tới việc học tập, làm theo
tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, làm cho việc học tập và làm theo tấm gương đạođức Hồ Chí Minh trở thành thói quen và nếp sống của HS
Phát triển kỹ năng thực hành, kỹ năng phát hiện và ứng xử tích cực trong việchọc tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Góp phần giáo dục cho họcsinh trở thành người công dân tốt, biết sống và làm việc theo tấm gương đạo đức HồChí Minh và có trách nhiệm đối với đất nước
2.2 Nội dung cơ bản của tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh cần được thấm nhuần và tích hợp có hiệu quả trong giảng dạy Giáo dục công dân:
Hồ Chí Minh là một người tiêu biểu nhất về đạo đức cách mạng Người đã dàycông xây dựng nền đạo đức cách mạng ở Việt Nam Người đã phát triển lý luận đạođức Mác- Lênin và kế thừa xuất sắc những tinh hoa đạo đức của dân tộc Người đã tự
tu dưỡng, rèn luyện mình trở thành con người mẫu mực nhất, là tấm gương trongsáng nhất về đạo đức cách mạng Đó là di sản văn hóa vô giá của dân tộc ta và Đảng
ta, là cống hiến đặc sắc của Bác Hồ cho dân tộc và cho loài người
Tư tưởng đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh và tư tưởng đạo đức cổ truyền củadân tộc có mối tương quan; có thể thấy đạo đức cổ truyền của dân tộc ta là do thực tếhoàn cảnh lịch sử, hoàn cảnh đấu tranh của nhân dân ta trong trường kỳ lịch sử (đấutranh với thiên nhiên, đấu tranh xã hội); đạo đức Hồ Chí Minh là sự kế thừa các giátrị đạo đức truyền thống và được nâng lên một tầm cao mới, phù hợp với thời đại,đồng thời là sự kết hợp của tinh hoa nhân loại, gắn với hoàn cảnh lịch sử cụ thể Điềunày đã được lịch sử dân tộc chứng minh Khái quát lịch sử Việt Nam cho thấy người
Trang 8dân ta từ đời này sang đời khác, đều hướng vào mấy nhiệm vụ to lớn, bao trùm: Làmngười, dựng làng, giữ nước Truyền thống đạo đức Việt Nam là truyền thống giáo dụccon người phải tu dưỡng trọn đời để nên người, dựng làng và giữ nước Chính từtruyền thống đạo đức này mà có lòng yêu nước, lòng nhân ái và những đức tính cần
cù giản dị…Những đức tính như yêu nước, cần cù, thương người…thì trên thế giớinhiều dân tộc có Cái riêng của dân tộc Việt Nam là ở lý tưởng: dạy cho con nênngười, là sống ở làng, sang ở nước, là nhiễu điều phủ lấy giá gương, là sự lo lắngnước mất nhà tan…lịch sử ta, hoàn cảnh ta quy định nên bối cảnh truyền thống đạođức ấy Chính từ bối cảnh này, mà Hồ Chí Minh mới luôn luôn có sự kêu gọi “học đểlàm người”, mới có câu nói bất hủ “không có gì quý hơn độc lập tự do” Chính trênbối cảnh đạo đức truyền thống của dân tộc, mà Hồ Chí Minh xuất hiện
Tư tưởng và đạo đức của Hồ Chí Minh là sự kết tinh những truyền thống tốtđẹp của dân tộc ta và tinh hoa văn hoá của nhân loại, là tài sản tinh thần vô giá củaĐảng và nhân dân ta; là tấm gương sáng để mọi người Việt Nam nói chung và thế hệtrẻ Việt Nam đang trong các nhà trường THPT nói riêng học tập và noi theo
Lúc sinh thời, Bác luôn dành muôn vàn tình thương yêu, chăm sóc, giáo dụcthanh thiếu niên, nhi đồng Những lời dạy ân cần và tấm gương đạo đức trong sángcủa Người là nguồn cổ vũ to lớn, cuốn hút và thôi thúc lớp trẻ vươn lên, cống hiếncho sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trước lúc ra đi , Báccòn căn dặn toàn Đảng, toàn dân phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho thanhniên, đào tạo thanh niên thành “những người thừa kế , xây dựng chủ nghĩa xã hội vừahồng, vừa chuyên” và chỉ rõ “bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rấtquan trọng và rất cần thiết”
Thấm nhuần tư tưởng và lời dạy đó của Người, ngày nay, trong thời kỳ đổimới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, trong bối cảnh hội nhập kinh
tế quốc tế với thời cơ và vận hội lớn, đan xen với những thách thức không nhỏ, chúng
ta càng phải quan tâm bồi dưỡng, phát huy nguồn lực con người, nhất là thế hệ trẻ một nhân tố cực kỳ quan trọng, đảm bảo đất nước ta phát triển nhanh và bền vững
Trang 9-Nghị quyết Đại hội lần X của Đảng tiếp tục khẳng định: “Xây dựng hoàn thiện giá trị,nhân cách của con người Việt Nam… bồi dưỡng các giá trị văn hoá trong thanh niên,học sinh, sinh viên, đặc biệt là lý tưởng sống, năng lực, trí tuệ, đạo đức và bản lĩnhvăn hoá của con người Việt Nam…”
Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đãđược triển khai trong các nhà trường nhằm mục đích tạo ra sự chuyển biến về mặtnhận thức trong đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức, học sinh và quan trọng là phảilàm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh nhằm đẩy lùi suy thoái về đạo đức, tưtưởng, lối sống và tệ nạn xã hội
Nội dung cuộc vận động gồm: Tổ chức nghiên cứu, học tập và làm theo tưtưởng đạo đức trong các tác phẩm “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủnghĩa cá nhân”, “Di chúc” và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, tập trung vào cácphẩm chất "cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư", ý thức tổ chức kỷ luật, ý thứctrách nhiệm, ý thức phục vụ nhân dân, đấu tranh chống chủ nghĩa cá nhân, quan liêu,tham nhũng, lãng phí đồng thời lồng ghép triển khai Cuộc vận động “Học tập và làmtheo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” với triển khai cuộc vận động “Hai không”,cuộc vận động “Mỗi thầy, cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” vàphong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”…Cuộc vậnđộng đã đáp ứng được nhu cầu của đông đảo giáo viên, cán bộ, công chức, học sinhtrong nhà trường, đã bước đầu tạo ra sự chuyển biến nhận thức sâu sắc về những nộidung cơ bản và những giá trị to lớn của tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, đặc biệt là
về tư tưởng, đạo đức, lối sống của Bác với đội ngũ các thầy cô giáo nhưng chưa đượcsâu rộng và sâu sắc đối với học sinh bậc Trung học phổ thông
2.3 Chủ đề tích hợp giáo dục tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong giảng dạy giáo dục công dân lớp 8, 9:
Giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh cho học sinh trong dạy học Giáodục công dân nói chung và môn Giáo dục công dân 8, 9 nói riêng cần tập trung vàonhững nội dung chủ yếu sau:
Trang 101.Nền đạo đức mà Chủ tịch Hồ Chí Minh dày công vun đắp là sự thống nhấtgiữa chủ nghĩa yêu nước nồng nàn với tinh thần quốc tế vô sản chân chính và trongsáng.
2 Tấm gương kiên trì, rèn luyện tự hoàn thiện bản thân, kiên trì phấn đấu đểđạt được mục đích ích quốc, lợi dân
3 Tấm gương về một con người yêu quê hương, đất nước, thiết tha cống hiếntrọn đời mình vì đất nước
4 Tấm gương tuyệt đối tin tưởng vào sức mạnh của nhân dân, kính trọng nhândân, hết lòng hết sức phục vụ nhân dân
5 Tấm gương của một con người nhân ái, vị tha, khoan dung, nhân hậu hếtmực vì con người
6 Tấm gương cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư , đời riêng trong sáng,nếp sống giản dị và đức khiêm tốn phi thường
7 Tấm gương tôn trọng kỉ luật và pháp luật, không dành cho mình bất cứ đặcquyền, đặc lợi nào
Tùy theo lứa tuổi học sinh, chất lượng học tập ở các khối lớp, điều kiện củagiáo viên (phương tiện, đồ dùng dạy học, khả năng giáo viên) mà các nội dung nàyđược cung cấp cho học sinh ở các mức độ khác nhau
3 Các bước tiến hành:
3.1 Chuẩn bị và sắp xếp, lưu trữ tư liệu:
Đây là yếu tố quan trọng quyết định đến hiệu quả giờ dạy Kinh nghiệm củabản thân cho thấy nếu nguồn tài liệu không phong phú và tin cậy thì sức thuyết phụckhông cao
Tư liệu có nhiều loại khác nhau có thể bằng văn bản, bằng hình ảnh, phim tưliệu, bài viết khác và bằng nhận thức thực tiễn của giáo viên Có nhiều cách sưu tầmtài liệu nhưng với tôi thì thường dùng một số cách cơ bản đó là : Bản thân tự tạo ra tưliệu(tự làm), sưu tầm ở cá nhân, tổ chức có liên quan và một nguồn rất phong phú đó
là thông qua mạng internet
Trang 11Việc sưu tầm tư liệu trên mạng internet đã rất quen thuộc đối với giáo viêntrong thời đại bùng nổ thông tin và việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trìnhdạy học Tài liệu trên mạng phong phú và đa dạng nên đòi hỏi chúng ta phải biết chọnlọc và tìm những tư liệu ở những nguồn đáng tin cậy và phù hợp với mục đích củamình.
Để phục vụ cho việc giảng dạy những bài học có nội dung cần tích hợp tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh, bản thân tôi đã dày công nghiên cứu, sưu tầm tài liệu,hình ảnh, bài viết hay, những câu chuyện về Bác qua báo viết, Internet, qua các cuộcthi kể chuyện Bác Hồ, đến nay trong bộ sưu tập của mình tôi đã có hàng trăm tấm ảnh
tư liệu về Bác, hơn 100 câu chuyện, hàng chục đoạn phim tư liệu kể về Bác Hồ và rấtnhiều tư liệu khác sẵn sàng phục vụ cho việc lồng ghép, minh họa một cách có hiệuquả nhất
Khi đã có được nguồn tư liệu phong phú thì việc sắp xếp và lưu trữ sẽ tạothuận lợi cho việc sử dụng trong quá trình dạy học sau này Đa số tư liệu hiện nay tôi
có được đều có thể lưu trữ vào máy tính cá nhân và được sắp xếp phân loại cẩn thậntheo từng loại, mục khác nhau nên khi cần thì tìm kiếm dễ dàng Để lưu giữ những tàiliệu có được và tránh hư hỏng, mất mát khi có sự cố máy tính tôi đã lưu tất cả các loại
tư liệu trên hộp thư điện tử (và trên blog cá nhân), vì vậy bất cứ ở đâu có mạngInternet và khi nào cần cũng có thể lấy được tư liệu
3.2 Xác định mục tiêu trong bài dạy có tích hợp:
Đối với những bài dạy có nội dung lồng ghép, giáo viên cần xác định đầy đủ,đúng mục tiêu cần đạt là gì? (kiến thức, kĩ năng, thái độ) có như vậy thì trong suốtquá trình từ thiết kế bài dạy đến khi thực hành trên lớp mới đảm bảo yêu cầu nội dung
đề ra, bài dạy sẽ đi đúng hướng, chất lượng tiết dạy sẽ được nâng cao
3.3 Xác định mức độ tích hợp
Tùy theo nội dung, đặc điểm và khả năng thực hiện việc tích hợp giáo dục vềtấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của từng đơn vị bài học để lựa chọn mức độ tíchhợp thích hợp
Trang 12- Liên hệ ( mức độ thấp nhất): chỉ khai thác nội dung bài học và liên hệ với kiến thức
về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
- Tích hợp bộ phận ( mức độ trung bình): chỉ một phần của bài học lồng ghép hoạtđộng thực hiện nội dung giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
- Tích hợp toàn phần ( mức độ cao nhất): cả một bài có nội dung trùng khớp với nộidung giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh
3.4 Soạn giáo án:
Trên cơ sở mục tiêu cần đạt, những tài liệu tham khảo liên quan được chuẩn bị,giáo viên thiết kế giáo án trong đó phải thể hiện được các hoạt động dạy, hoạt độnghọc cụ thể, hệ thống câu hỏi phù hợp (câu hỏi gợi mở, nêu vấn đề, phân tích, tổnghợp, kết luận, so sánh, liên hệ…) Căn cứ vào các chủ đề tích hợp giáo dục tấmgương đạo đức Hồ Chí Minh đối chiếu với nội dung bài học để đặt ra mục tiêu tíchhợp trong bài soạn Mục tiêu tích hợp phải được xác định cụ thể về kiến thức, kỹnăng, thái độ
4 Nội dung thực hiện và những kinh nghiệm đạt được:
4.1 Chủ nghĩa yêu nước nồng nàn với tinh thần quốc tế vô sản chân chính và trong sáng.
Khi dạy bài 10, lớp 9: Lý tưởng sống của thanh niên , để giáo dục tư tưởng
tinh thần đoàn kết quốc tế, “Bốn phương vô sản đều là anh em” của Bác Sau khi sangPháp Người nhận xét: “Người Pháp ở Pháp tốt hơn người Pháp ở Đông Dương”, ởđâu cũng có hai loại người người bóc lột và người bị bóc lột, để thấy được chúng tachống bọn thực dân Pháp kẻ đã gây bao đau thương, tang tóc cho các dân tộc thuộcđịa chứ người Pháp tiến bộ là bạn chúng ta Phải tranh thủ sự giúp đỡ của họ Sau khidùng lược đồ giới thiệu hành trình cứu nước của Bác Từ đó giúp học sinh hiểu đượcquyết tâm, hoài bão của Bác ra đi tìm con đường cứu nước cho cách mạng Việt Nam
Trang 13Khi dạy bài 5, lớp 9: Tình hữu nghị giữa các dân tộc trên thế giới Qua việc
lồng ghép giáo dục tư tưởng tình đoàn kết quốc tế “ Bốn phương vô sản đều là anhem” từ đó hình thành cho học sinh cách nhìn nhận “bạn” “thù” một cách rõ ràng, rànhmạch Chúng ta căm thù chủ nghĩa đế quốc, thực dân kẻ đã xâm lược đất nước ta, gâybao nỗi đau khổ cho dân tộc ta chứ nhân dân tiến bộ các nước là anh em, như nhândân Pháp, Mĩ trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, Mĩ họ đã tích cực ủng hộ cuộckháng chiến của ta
Ngày nay đất nước đã thống nhất, Nhà nước ta thực hiện đường lối đối ngoạitích cực quan hệ giao lưu với thế giới, nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.chúng ta “Hòa nhập chứ không hòa tan, Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nướctrên thế giới” Cả dân tộc ta khép lại quá khứ hướng tới tương lai để xây dựng đấtnước Đưa nước ta trở thành nước công nghiệp hiện đại, chúng ta khép lại quá khứchứ không bao giờ quên quá khứ, “ Ai bắn vào quá khứ bằng phát súng lục, thì tươnglại sẽ trả lời bằng đại bác” Vì vậy trong dạy Giáo dục công dân lồng ghép tư tưởngnày để học sinh nhìn nhận đúng đắn đường lối đối ngoại của Đảng ta
Khi dạy bài 10, lớp 9: Lý tưởng sống của thanh niên, để giáo dục tư tưởng:
Suốt cuộc đời hoạt động của Bác là giải phóng giai cấp, giải phóng loài người xây
Trang 14dựng một xã hội tốt đẹp không còn người bóc lột người
Tháng 7/1920 Người đọc “Sơ thảo lần thứ nhất luận cương về các dân tộc vàthuộc địa” của Lê-nin Ngồi một mình trong phòng Người sung sướng muốn phátkhóc lên Người nói một mình như đang nói với toàn thể dân tộc “Hỡi đồng bào bị đọađày đau khổ đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng cho chúng
ta Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác là con đườngcách mạng vô sản” Như vậy từ một người yêu nước chân chính Người đến với chủnghĩa Mác –Lê-nin, tìm ra con đường cứu nước đúng đắn đã giải phóng cho dân tộc
ta khỏi ách áp bức, bóc lột của thực dân, phong kiến