Hoạt động hình thành kiến thức mới HĐ 1: Thực dân Pháp xâm lược VN - Phương pháp: Vấn đáp, phân tích, hoạt động nhóm, trực quan, tường thuật - Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm - NL:
Trang 1PHẦN II LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ 1858 ĐẾN NĂM 1918 CHƯƠNG I: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP
TỪ NĂM 1858 ĐẾN CUỐI THẾ KỈ XIX Tiết 37- Bài 24:
CUỘC HÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP TỪ 1858-1873
- Tự tin, tự chủ, tự lập, yêu quê hương đất nước
- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực t duy sáng tạo, năng lực hợptác, năng lực giao tiếp
II- Chuẩn bị:
- Giáo viên: : Tài liệu về cuộc tấn công của Pháp ở Đại đồn Chí Hoà, bản đồ VN
- Học sinh: Đọc sgk và trả lời câu hỏi
III Phương pháp và kĩ thuật dạy học
- Phương pháp: Vấn đáp, phân tích, hoạt động nhóm, trực quan, tường thuật
- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
IV Tổ chức các hoạt động dạy học
1 Hoạt động khởi động
* ổn định tổ chức
* Kiểm tra bài cũ
* Vào bài mới
Gv giới thiệu bài
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới
HĐ 1: Thực dân Pháp xâm lược VN
- Phương pháp: Vấn đáp, phân tích,
hoạt động nhóm, trực quan, tường thuật
- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: tự học; giải quyết vấn đề; tư duy
sỏng tạo; giao tiếp, nhận xột, đỏnh giỏ,
hợp tác…
I Thực dân Pháp xâm lược VN
1 Chiến sự ở Đà Nẵng những năm 1858-15859
a.Nguyên nhân
Trang 2?Nguyên nhân Pháp xâm lược Việt Nam
(VN)?
- VN có vị trí chiến lược đặc biệt ,giàu
tài nguyên k/s ,nhân lực dồi dào.
? Pháp đã viện cớ gì để xâm lược VN?
- GV mở rộng về sự kiện này.(Đại
cương l/s Việt Nam)
? Pháp chọn nơi nào làm điểm tấn công
- GV giới thiệu vị trí Gia Định
? Vì sao Pháp tấn công Gia Định ?
-GV phân tích nguyên nhân
? Khi tấn công Gia Định, Pháp vấp phải
khó khăn gì?
? Trong khi đó triều đình Huế có hành
động và thái độ gì?
-Y/c hs đọc phần in nhỏ
?Đánh giá thái độ này của triều đình
- GV giảng thêm về sự bỏ lỡ cơ hội và
thời cơ đánh Pháp của triều đình
?Sai lầm trên đã dẫn đến hậu quả gì?
- GV giới thiệu H84: Quân Pháp tấn
công Đại đồn Chí Hoà+ tường thuật
? Sau thất bại đó, triều đình Huế có hành
động gì?
- Giành giật thị trường ở khu vực Đông
và Đông Nam á, trong đó có VN
- Lấy cớ bảo vệ đạo Gia tô, Pháp đemquân xâm lược Việt Nam
b.Diễn biến
- Chiều 31-8-1858 liên quân Pháp -TâyBan Nha dàn trân trước cửa biển ĐàNẵng
- 01-9-1858,Pháp nổ súng mở đầu cuộc
xâm lược nước ta
- Quân ta anh dũng chống trả dưới sự chỉhuy của Nguyễn Tri Phương
c.Kết quả
- Quân Pháp bước đầu thất bại
- Sau 5 tháng xâm lược, chúng chỉ chiếmđược bán đảo Sơn Trà
-5/6/1862,Triều đình Huế kí với Pháp
Trang 3? Nêu nội dung cơ bản của hiệp ước?
? Đánh giá hiệp ước Nhâm Tuất?
-HS thảo luận bàn :
? Vì sao triều đình Huế lại kí hiệp ước
Nhâm Tuất với những điều khoản bất lợi
- Đại diện trả lời, nhận xét
->Hiệp ước1862 đã vi phạm chủ quyền
nước ta (cắt đất cho giặc )
( -Triều đình muốn bảo vệ quyền lợi của giai cấp và dòng họ ;rảnh tay ở phía nam
để đối phó với cuộc khởi nghĩa nông dân
ở phía bắc.)
*Nhân dân kiên quyết chống giặc ; triều đình thoả hiệp, đầu hàng
3 Hoạt động luyện tập
? Nguyên nhân sâu sa khiến Pháp xâm lược Việt Nam?
? Khi Pháp tấn công Gia Định ,triều đình đã mắc phải sai lầm nào?Hậu quả?
- Tìm đọc Đại cương lịch sử VN tập 2 về phong trào chống Pháp cuối thế kỉ X IX
- Nắm vững nội dung bài học
- Chuẩn bị :PhầnII/sgk/116-119
+ Đọc sgk +Trả lời câu hỏi/sgk
**********************************************
Ngày soạn : /12/ Ngày dạy: /1/2018
Tiết 38: CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858-1873- Tiếp
Trang 43.Thái độ :
- Tự hào về tinh thần chiến đấu bất khuất ,kiên cường chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta
4 Năng lực, phẩm chất
- Tự tin, tự chủ, tự lập, yêu quê hương đất nước
- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực t duy sáng tạo, năng lực hợptác, năng lực giao tiếp
II- Chuẩn bị:
- Giáo viên: Thơ văn cuối TK XI X, của Nguyễn Đình Chiểu
- Học sinh: Đọc sgk và trả lời câu hỏi
III Phương pháp và kĩ thuật dạy học
- Phương pháp: Vấn đáp, phân tích, hoạt động nhóm, trực quan, tường thuật, kểchuyện
- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
IV Tổ chức các hoạt động dạy học
1 Hoạt động khởi động
* ổn định tổ chức
* Kieồm tra bài cũ
? Vì sao Pháp xâm lược VN?Pháp thực hiện âm mưu xâm lược Việt Nam ntn?
* Tổ chức khởi động
- Gv giới thiệu bài
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới
HĐ 1: Cuộc kháng chiến chống Pháp từ
năm 1858-1873
- Phương pháp: Vấn đáp, phân tích, hoạt
động nhóm, trực quan, tường thuật, kể
chuyện
- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: tự học; giải quyết vấn đề; tư duy
sỏng tạo; giao tiếp, nhận xột, đỏnh giỏ…
-Y/c hs đọc p1
? Nhân dân ta chiến đấu chống lại td Pháp
trên chiến trường Đà Nẵng và Gia Định
ntn?
?Kể tên các phong trào kh/chiến tiêu biểu?
-GV bổ sung tư liệu sgv/162-163: Một số
cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
? Em hiểu gì về người anh hùng Trương
Định ?
II.Cuộc kháng chiến chống Pháp từ năm 1858-1873
1 Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền đông Nam Kì.
- Đà Nẵng: Nhiều toán nghĩa binh nổi lên phối hợp với quân triều đình chống giặc
- Gia Định :Phong trào kháng chiến sôi nổi
Trang 5-GV đọc thơ của NĐC viết vềTrương
Định
-Y/c đọc phần in nhỏ, kêt hợp quan sát
h85:Trương Định nhận phong soái
- Miêu tả H.85
? Việc “Bất tuân lệnh” triều đình của nhân
dân nói lên điều gì?
của nh/dân Nam Kì?
- Gv tường thuật trên lược đồ
-Gv kể chuyện NguyễnHữu Huân,
Nguyễn TrungTrực , Đồ Chiểu
- Cho HS thảo luận theo cặp
? Nhận xét thái độ của nhân dân ta và
triều đình Huế?
- Gọi đại diên trình bày, nhận xét
-GV:Cuộc kháng chiến của ta gặp nhều
khó khăn do không được sự giúp đỡ của
triều đình.(đặc biệt sau 1862.).Tính chất
cuộc kh/chiến giờ đây phần nào bao hàm
cả hai nhiêm/v: Chống thực dân xâm lược,
- Sau 1862, triều đình Huế tập trung đàn
áp các cuộc khởi nghĩa nông dân ở Trung Kì ,Bắc Kì;ngăn trở phong trào kháng chiến ở Nam Kì
- Cử phái bộ sang Pháp thương thuyết để chuộc lại các tỉnh đã mất nhưng thất bại
- Pháp chiếm các tỉnh miền Tây
*Cuộc kháng chiến của nhân dân
- Nhân dân khởi nghĩa khắp nơi
- Trung tâm k/chiến được lập ở Đồng Tháp Mười,Tây Ninh, Bến Tre,Sa Đéc
- Các nho sĩ dùng thơ văn đánh giặc ,cổ
vũ tinh thần chiến đấu của nd.
=>Triều đình: Do dự, nhu nhược, cầu hoà.
- Nhân dân: Chủ động tổ chức kháng chiến với tinh thần bất khuất ,kiên cường chống ngoại xâm.
3 Hoạt động luyện tập
Trang 6? Trình bày những nét chính về phong trào chống Pháp của nhân dân ta(1858-1873)?
4 Hoạt động vận dụng
- Cảm nghĩ của em về những việc làm của triều đình Huế trong thời gian này?
5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng
- Đọc Đại cương LSVN tập 2
- Nắm vững nội dung bài học
- Chuẩn bị bài:Kháng chiến lan rộng ra toàn quốc(1873-1884) +Đọc sgk; Trả lời câu hỏi sgk
Ngày soạn: 5 -1 Ngày dạy: 12 -1
- Trình bày được cuộc kháng chiến của quân dân Hà Nội và các địa phương khác
ở Bắc Kì trước cuộc tấn công của thực dân Pháp
- Năng lực tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử từ
sự kiện, hiện tượng lịch sử
- Tự tin, tự chủ, tự lập, yêu quê hương đất nước
II- Chuẩn bị:
- Giáo viên: Thơ văn cuối TK XI X, của Nguyễn Đình Chiểu
- Học sinh: Đọc sgk và trả lời câu hỏi
III Phương pháp và kĩ thuật dạy học
- Phương pháp: Vấn đáp, phân tích, hoạt động nhóm, trực quan, tường thuật, kểchuyện
- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
IV Tổ chức các hoạt động dạy học
1 Hoạt động khởi động
* ổn định tổ chức
* Kieồm tra bài cũ
Trang 7? Tinh thần kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân ta được thể hiện như thế nào?
? Dựa vào lược đồ hình 86/sgk,nêu một số địa điểm diễn ra khởi nghĩa chống Pháp ở Nam Kì?
* Tổ chức khởi động
- Gv chiếu một số hình ảnh về Hà Nội cuối thế kỉ 19
? Suy nghĩ của em về tinh thần chiến đấu chống Pháp của nhân dân Hà Nội?
- Gv giới thiệu bài…
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới
HĐ 1: Tình hình Việt Nam trước khi
Pháp đánh chiếm Bắc Kì.
- Phương pháp: Vấn đáp, phân tích,
- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi
- NL: tự học, giải quyết vấn đề, tư duy
sáng tạo, giao tiếp, tái hiện sự kiện lịch
sử, nhận xét, đánh giá, hợp tỏc
-Y/c hs chú ý phần 1/sgk
? Âm mưu của Pháp sau năm 1867?
-GV bổ sung sự kiện
? Trước những âm mưu và hành động của
Pháp, triều đình nhà Nguyễn đã có thái
- Phương pháp: Vấn đáp, phân tích, hoạt
động nhóm, tường thuật, kể chuyện
I-Thực dân pháp đánh Bắc Kì lần thứ nhất Cuộc kháng chiến ở Hà Nội
và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì.
1.Tình hình Việt Nam trước khi Pháp đánh chiếm Bắc Kì.
-Âm mưu và hành động của Pháp:
+ Biến ba tỉnh miền Đông Nam Kì thànhbàn đạp để chiếm Cam-pu-chia và miềnTây Nam Kì
+Thiết lập bộ máy cai trị (có tính chấtquân sự),bóc lột kinh tế(tô thuế,cướpruộng, ),xuất bản báo chí tuyên truyền kếhoạch xâm lược
- Chính sách của nhà Nguyễn:
+ Đối nội :Ra sức vơ vét tiền của trongnhân dân,đàn áp khởi nghĩa nông dân.+ Đối ngoại : Cầu cứu nhàThanh, nhượng bộ Pháp
*Thực dân Pháp củng cố vùng đất đã chiếm được.
.Triều đình Huế ngày càng mâu thuẫn với nhân dân
2.Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ nhất(1873)
Trang 8- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: tự học, giải quyết vấn đề, tư duy
sáng tạo, hợp tác, giao tiếp, tái hiện sự
kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, hợp tỏc
-Y/c hs theo dõi phần 2/sgk
? Tại sao đến năm1873 Pháp triển khai kế
hoạch đánh chiếm Bắc kì?
? Thực dân Pháp đã tiến hành kế hoạch
đánh chiếm Bắc Kì ntn?
-GV nhận xét, tường thuật lại diễn biến,
kể chuyện Nguyễn Tri Phương
? Kết quả của cuộc đánh này
-Y/c hs thảo luận theo cặp:
? Vì sao quân triều đình ở Hà nội rất đông
- PP: Vấn đáp, phân tích, tường thuật
- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: tự học, giải quyết vấn đề, tư duy
sáng tạo, hợp tác, giao tiếp, tái hiện sự
? Trình bày diễn biến của trận Cầu Giấy?
-GV tường thuật lại
? ý nghĩa của trận đánh này?
? Trước tình hình đó triều đình Huế có
- Ngày 20-11-1873,Pháp nổ súng đánh HàNội
- Cuộc chiến đấu bảo vệ thành dưới sự chỉhuy của Nguyễn Tri Phương diễn ra ácliệt
c Kết quả
-Pháp chiếm được một số tỉnh Bắc Kì
d.Nguyên nhân thất bại
- Do đường lối bạc nhựơc ,chính sáchquân sự bảo thủ, nặng nề thương thuyết
* Kế hoạch đánh chiếm Bắc Kì của Pháp bước đầu đã đạt được
3 Kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì.(1873-1874)
* Nhân dân anh dũng đánh giặc
Trang 9hành động gì?
? Tại sao triều đình kí Hiệp ước Giáp
Tuất
- Muốn bảo vệ quuyền lợi gc và dòng họ
? Đánh giá về việc làm trên?
? So sánh thái độ của nhân dân và triều
đình?
-GV sơ kết bài học
(15-3-1874) thừa nhận 6 tỉnh Nam Kìthuộc Pháp và Pháp rút khỏi Bắc Kì
-> Đây là tính toán thiển cận của triềuđình( Tác động xấu tới cuộc kháng chiếnchống Pháp, chủ quyền lãnh thổ dân tộc
bị xâm phạm, tạo điều kiện để Pháp thựchiện các bước xâm lược tiếp theo)
*Nhân dân kiên quyết đánh giặc; Triều đình trượt dài trên con đường đi đến đầu hàng thực dân Pháp.
3 Hoạt động luyện tập
? So sánh nội dung hiệp ước 1862 và hiệp ước 1874?
? Nhận xét về thái độ của nhà Nguyễn?
- Nắm vững nội dung bài học
- Chuẩn bị :Mục II- Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ 2.Nhân dân Bắc Kì
tiếp tục kháng chiến trong những năm 1882-1884
+Đọc sgk/121-124; Trả lời câu hỏi sgk
*****************************************
Trang 10- Có thái độ đúng khi xem xét sự kiện lịch sử, nhất là công, tội của nhà
Nguyễn (khi bàn luận về nguyên nhân mất nước)
-Tôn trọng lịch sử,t ôn kính các vị anh hùng dân tộc.
4 Năng lực, phẩm chất
- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy sáng tạo, nănglực hợp tác, năng lực giao tiếp
- Năng lực tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử từ
sự kiện, hiện tượng lịch sử
- Tự tin, tự chủ, tự lập, yêu quê hương đất nước
II- Chuẩn bị:
- Giáo viên: Tư liệu “Đại cương lịch sử Việt Nam III”; Hiệp ước 1883,1884
- Học sinh: Đọc sgk và trả lời câu hỏi
III Phương pháp và kĩ thuật dạy học
Trang 11- PP: Vấn đáp, phân tích, hoạt động nhóm, trực quan, tường thuật, kể chuyện
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
IV Tổ chức các hoạt động dạy học
1 Hoạt động khởi động
* ổn định tổ chức
* Kieồm tra bài cũ
? Cuộc kháng chiến ở Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kì diễn ra ntn?
? Tại sao triều đình Huế kí hiệp ước Giáp Tuất ?
* Tổ chức khởi động
- Gv chiếu một số hình ảnh về Hà Nội cuối thế kỉ 19
? Trình bày những hiểu biết của em về Hà Nội cuối thế kỉ 19?
- Gv giới thiệu bài
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới
HĐ 1: Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc
Kì lần thứ hai (1882)
- PP: Vấn đáp, phân tích, hoạt động
nhóm, trực quan, tường thuật, kể chuyện
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: tự học, giải quyết vấn đề, tư duy
sáng tạo, hợp tác, giao tiếp, tái hiện sự
kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, hợp tỏc
-Y/c hs theo dõi mục 1/sgk/121-122
? Sau hiệp ước Giáp Tuất 1874, tình hình
nước ta ntn?
? Nhận xét về tình hình nước ta?
-GV bổ sung tư liệu
- Nhấn mạnh việc Pháp đẩy mạnh xâm
lược Việt Nam
? Trước tình hình đó Pháp có âm mưu gì?
? Vì sao phải gần 10 năm chờ đợi, Pháp
mới lại tiến đánh Bắc Kì?
- GV phân tích sâu âm mưu của Pháp, kêt
luận: Điều này phản ánh bản chất tham
lam, tàn bạo của cn đế quốc
? Trước tai hoạ mới đến gần với tư cách
II Thực dân Pháp đánh Bắc Kì lần thứ
2 Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng chiến trong những năm 1882-1884.
1)Thực dân Pháp đánh chiếm Bắc Kì lần thứ hai (1882)
a.Hoàn cảnh+ Nhân dân phản đối mạnh mẽ hiệp ước1874
+ Kinh tế kiệt quệ, nhân dân đói khổ, giặccướp nổi lên khắp nơi
+ Các đề nghị cải cách bị khước từ->Tình hình nước ta vô cùng rối loạn
- Âm mưu của Pháp: Muốn chiếm bằngđược Bắc Kì, biến nước ta thành thuộc địa
(do CNTB ở Pháp lúc này phát triển mạnh cần nhiều tài nguyên)
(Nhà Nguyễn không kiên quyết lãnh đạo nhân dân đấu tranh mà lại chọn con
Trang 12là người quản lí đất nước cần phải làm
những gì? Trong khi đó thái độ của nhà
-GV tường thuật lại kết hợp giới thiệu
H.87, kể chuyện về Hoàng Diệu
? Khi thành Hà Nội mất, nhà Nguyễn có
hành động gì?
? Đánh giá về hành động của nhà Nguyễn
? Điều đó dẫn tới hậu quả gì?
- GV giảng giải, phân tích
HĐ 2: Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng
chiến
- PP: Vấn đáp, phân tích, hoạt động
nhóm, tường thuật
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: tự học, giải quyết vấn đề, tư duy
sáng tạo, hợp tác, giao tiếp, tái hiện sự
kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, hợp tỏc
-Y/c hs theo dõi mục 2/sgk
? Nhân dân Bắc Kì đã phối hợp với quân
triều đình kháng chiến chống Pháp ntn?
? Trận đánh tiêu biểu?
? Trình bày diễn biến trận đánh?
-GVtường thuật lại
* Diễn biến+ Pháp tìm cớ gây sự ở Bắc Kì năm 1882+ 3/4/1882,Pháp đổ bộ lên Hà Nội
+ 25/4/1882, gửi tối hậu thư cho tổng đốcthành Hà Nội đòi nộp khí giới và giaothành không điều kiện
- Quân ta anh dũng chống trả, sau đóthành mất, Hoàng Diệu thắt cổ tự tử
- Nhà Nguyễn thoả hiệp: cầu cứu quânThanh, thương thuyết với Pháp, ra lệnhcho quân ta rút quân
(Đây là hành động sai lầm )
* Hậu quả
- Quân Thanh kéo sang, đóng ở nhiều nơi
- Pháp toả đi chiếm Hòn Gai, Nam Định,các tỉnh đồng bằng Bắc Kì
2 Nhân dân Bắc Kì tiếp tục kháng chiến
- Hà Nội: Nhân dân tự tay đốt nhà, tạobức tường lửa chặn giặc
-Tại các địa phương: Nhân dân đắp đập,cắm kè trên sông, làm bẫy , hâm chông
Trang 13- Cho HS thảo luận theo cặp
? So sánh với trận Cầu Giấy lần 1(lượng
lực tham gia,ảnh hưởng)?
- Hs trả lời, nhận xét
? Nhận xét tinh thần kháng chiến của
quân và dân ta ở Bắc Kì và các tỉnh đồng
bằng Bắc Kì?
? Sau trận Cầu Giấy, quân Pháp hoang
mang song tại sao chúng vẫn không
nhượng bộ triều đình Huế?
? Hậu quả của thái độ đó là gì?
- GV:Thái độ nhu nhược, cầu hoà của
triều đình càng thúc đẩy Pháp quyết đè
bẹp mọi sự phản kháng để áp đặt nền
thống trị lên đất nước ta
HĐ 3: Hiệp ước Pa-tơ -nốt Nhà nước
phong kiến Việt Nam sụp đổ (1884)
- Phương pháp: Vấn đáp, phân tích, hoạt
động nhóm, tường thuật
- Kĩ thuật: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: tự học, giải quyết vấn đề, tư duy
sáng tạo, hợp tác, giao tiếp, tái hiện sự
kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, hợp tỏc
? Khi Pháp tấn công Thuận An thái độ
của triều đình ntn?
? Nội dung của bản hiệp ước ?
? Nhân dân ta có phản ứng ntn trước việc
triều đình kí hiệp ước 1883?
-GV bổ sung sự kiện
? Để đối phó Pháp đã làm gì?
-GV cung cấp tư liệu về nội dung Hiệp
ước Pa-tơ -nốt
? Hai Hiệp ước trên đã dẫn đến hệ quả
*Nhân dân chủ động chiến đấu anh dũng và giành được thắng lợi nhất định
(- Do sai lầm của triều đình Huế: chủ trương thương lượng với Pháp hi vọng địch rút quân.)
-> Tháng 7-1883 Pháp tấn công cửa biểnThuận An-cửa ngõ kinh thành Huế)
3 Hiệp ước Pa-tơ -nốt Nhà nước phong kiến Việt Nam sụp đổ (1884)
- Triều đình Huế kí hiệp ước Hác-măng(25/8/1883)
+ Nội dung:Thừa nhận quyền bảo hộ củaPháp ở Trung Kì ,Bắc Kì (sgk)
- Nhân dân phản đối quyết liệt hiệp ướcnày.Nhiều văn thân ,sĩ phu phản đối lệnhbãi binh tiếp tục kháng chiến chống Pháp
và triều đình
- Pháp: Tấn công tiêu diệt các trung tâm
đề kháng còn lại ; từ 1883-1885 chiếmBắc Ninh,Thái Nguyên, Hưng Hoá, TuyênQuang
+ Kí Quy ước Thiên Tân(11/5/1884) vớinhà Thanh
+ 6/6/1884,kí hiệp ước Pa - tơ -nốt vớitriều đình Huế
-> Chấm dứt sự tồn tại của triều đạiphong kiến nhà Nguyễn với tư cách là mộtquốc gia độc lập
*Nước ta từ một quốc gia độc lập trở thành thuộc địa của Pháp
Trang 14? Đánh giá chung tình hình nước ta sau khi
triều đình Huế kí hiệp ước Pa -tơ -nốt?
-GV sơ kết
3 Hoạt động luyện tập
? Lập bảng so sánh nội dung chủ yếu của các hiệp ước 1883 và 1884?
? Tại sao nói từ năm 1858-1884 là quá trình triều đình Huế đi từ đầu hàng từng bước đến đầu hàng toàn bộ trước quân xâm lược ?
? Trách nhiệm của triều đình nhà Nguyễn trong việc để mất nước?
4 Hoạt đông vận dụng
- Cảm nghĩ của em về người anh hùng Hoàng Diệu?
- Nừu em là người đứng đầu đát nước ta thời kì này, em sẽ có những chính sách và việc làm gì để nước ta không rơI vào tay thực dân Pháp?
5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng
- Nắm những nội dung cơ bản của tiết học
- Chuẩn bị bài “Phong trào kháng Pháp trong những năm cuối TK XIX
+Đọc sgk
+Trả lời câu hỏi sgk
**********************************************
Trang 15- Tự tin, tự chủ, tự lập, yêu quê hương đất nước
- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy sáng tạo, nănglực hợp tác, năng lực giao tiếp
+ Năng lực tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử từ
sự kiện, hiện tượng lịch sử
II- Chuẩn bị:
- Giáo viên: Tư liệu “Đại cương lịch sử Việt Nam III”;
Lược đồ về cuộc phản công kinh thành Huế tháng 7/1885
Chân dung vua Hàm Nghi, Tôn Thất Thuyết
- Học sinh: Đọc sgk và trả lời câu hỏi
III Phương pháp và kĩ thuật dạy học
Trang 16- PP: Vấn đáp, phân tích, hoạt động nhóm, trực quan, tường thuật, kể chuyện
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
IV Tổ chức các hoạt động dạy học
1 Hoạt động khởi động
* ổn định tổ chức
* Kieồm tra bài cũ
? Tại sao nói từ năm 1858-1884 là quá trình triều đình Huế đi từ đầu hàng từng bước đến đầu hàng toàn bộ trước quân xâm lược ?
* Tổ chức khởi động
- Gv sử dụng kĩ thuật hỏi và trả lời cho hs nhắc lại những nội dung cơ bản của 4hiệp ước triều đình nhà Nguyễn đã kí với thực dân Pháp
- Gv giới thiệu bài
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới
HĐ 1: Cuộc phản công quân Pháp của
phái chủ chiến ở Huế tháng 7-1885
- PP: Vấn đáp, phân tích, hoạt động
nhóm, trực quan, tường thuật
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: tự học, giải quyết vấn đề, tư duy
sáng tạo, hợp tác, giao tiếp, tái hiện
- GV: Sau 2 điều ước, triều đình phân
hoá thành hai bộ phận, đa phần là chủ
hoà với Pháp (phe chủ hoà, một bộ phận
nhỏ đứng đầu là Tôn Thất Thuyết muốn
đánh Pháp đến cùng (phe chủ chiến).
?Trước thái độ của Pháp, Tôn thất
Thuyết và phe chủ chiến có hành động
nào? Vì sao lại có hành động đó ?
-GV giới thiệu lược đồ kinh thành
- Họ xây dựng lực lượng, tích trữ lươngthực, khí giới chuẩn bị phản công
Trang 17? Nhận xét tình thế của kinh thành Huế?
-Tường thuật diễn biến cuộc phản công
? Kết quả của cuộc phản công ntn?
-Y/c hs thảo luận theo cặp
? Tại sao cuộc phản công thất bại
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: tự học, giải quyết vấn đề, tư duy
sáng tạo, hợp tác, giao tiếp, tái hiện
sự kiện lịch sử, đánh giá, hợp tỏc
-y/c hs chú ý mục 2/sgk
-GV giới thiệu H.89,90: Vua Hàm
Nghi ,Tôn Thất Thuyết
? Sau khi cuộc phản công thất bại Tôn
Thất Thuyết đã làm gì?
? Mục đích ra chiếu Cần Vương ?
-GV :tinh thân cơ bản của chiếu Cân
Vương thể hiện việc cố gắng gắng
quyền lợi của triều đình với quyền lợi
của dân tộc để thúc đẩy cổ vũ nhân
dân tham gia kháng chiến trong những
năm tiếp theo.
? Chiếu Cần Vương có ý nghĩa ntn?
-Y/c hs thảo luận theo bàn
? Vì sao chiếu Cần Vương được đông
đảo các tầng lớp nhân dân tham gia
hưởng ứng ?
- Gọi đại diện trả lời
? Tóm lược những nét diễn biến chính
của phong trào Cần Vương?
-> Tình thế nguy hiểm
c.Kết quả :Thất bại d.Nguyên nhân thất bại
- Quân ta chưa chuẩn bị kĩ , chưa sẵnsằng chiến đấu
- Pháp có vũ khí, quân lính mạnh ưu thếhơn hẳn
2 Phong trào Cần Vương bùng nổ và lan rộng
- Đưa vua Hàm Nghi chạy ra Tân Sở
- Nhân danh vua ra chiếu Cần Vương + Mục đích: Kêu gọi văn thân, nhân dânđứng lên giúp vua cứu nước
-> Thể hiện tinh thần yêu nước và quyếttâm đấu tranh chống Pháp đến cùng
+ ý nghĩa: Thúc đẩy phong trào yêu nướcchống xâm lược lên cao và kéo dài đếncuối thế kỉ 19
(- Đây là lời kêu gọi tâm huyết của một ông vua trẻ tuổi , có tinh thân yêu nước
- Chiếu CầnVương phù hợp với tâm tư, nguyện vọng , truyền thống yêu nước của nhân dân VN.)
+ Diễn biến: Phong trào Cần Vương chialàm 2 giai đoạn :
GĐ1:1885-1888
Trang 18-GV giới thiệu diễn biến của phong
trào Cần Vương trong giai đoạn 1
? Nhận xét quy mô cuộc khởi nghĩa?
? Thành phần lãnh đạo, lực lượng tham
*Đây là phong trào kháng chiến lớn mạnh, thể hiện truyền thống yêu nước, khí phách anh hùng của dân tộc
3 Hoạt động luyện tập
? Nguyên nhân dẫn đến phong trào Cân Vương?
? Trình bày tóm tắt giai đoạn 1 của phong trào Cần Vương?
- Nắm vững nội dung bài học
-Chuẩn bị phần II(còn lại )
+Đọc sgk/tr127-130; Trả lời câu hỏi sgk
****************************************
Trang 19Tuần 24
Ngày soạn : 26/1 Ngày dạy: 3/2
Tiết 42: Bài 26
Phong trào kháng chiến chống pháp
trong những năm cuối thế kỉ XIX- Tiếp
I Mục tiêu cần đạt: Qua bài học, HS cần :
- Tự tin, tự chủ, tự lập, yêu quê hương đất nước
- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy sáng tạo, nănglực hợp tác, năng lực giao tiếp
+ Năng lực tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử từ
sự kiện, hiện tượng lịch sử
II- Chuẩn bị:
- Giáo viên: - Tư liệu “Đại cương lịch sử Việt Nam III”;
- Tranh chân dung Phan Đinh Phùng
- Học sinh: Đọc sgk và trả lời câu hỏi
III Phương pháp và kĩ thuật dạy học
- PP: Vấn đáp, phân tích, hoạt động nhóm, trực quan, tường thuật
Trang 20- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
IV Tổ chức các hoạt động dạy học
1 Hoạt động khởi động
* ổn định tổ chức
* Kiểm tra 15 phút
Phần I Trắc nghiệm ( 5đ)
Khoanh tròn vào chữ cái đấu đáp án đúng trong những câu sau:
Câu 1: Tiếng súng đầu tiên Pháp xâm lược nước ta ở
A Hà Nội B Huế
C Đà Nẵng D Gia Định
Câu 2: Trận Đà Nẳng có kết quả
A Pháp thua, phải rút về nước B Pháp thắng, chiếm được Đà Nẳng
C Pháp chiếm được bán đảo Sơn Trà D triều đình giảng hoà với Pháp
Câu 3: Nhân dân tôn Trương Định làm
A Bình Tây đại nguyên soái B Bắc Bình Vương
C Bình Định Vương D Đại tướng quân
Câu 4 : Sự kiện đánh dấu sự đầu hàng hoàn toàn của triều đình Huế trước thực dân
Pháp là :
A Thành Hà Nội thất thủ lần thứ hai
B Triều đình kí hiệp ước Hăc – măng và hiệp ước Pa-tơ-nôt với Pháp
C Quân Pháp tấn công Thuận An
D Không chọn được người kế vị Tự Đức
Câu 5: Sự kiện đánh dấu phong trào Cần Vương bùng nổ là :
A sự phản công của phái chủ chiến tại kinh thành Huế
B khởi nghĩa Ba Đình bùng nổ
C ngày 13/7/1885 chiếu Cần Vương được ban bố
D khởi nghĩa Hương Khê bùng nổ
Câu 6: “Cần vương” có nghĩa là:
A hết lòng cứu nước B phò vua cưu nước
C giúp dân cứu nước D quyết tâm bảo vệ triều đình
Câu 7: Lãnh đạo phong trào Cần Vương là do giai cấp
A nông dân B công nhân
C địa chủ phong kiến D văn thân sĩ phu
Câu 8: Người lãnh đạo trận đánh tàu Et-pê-răng trên sông Vàm cỏ đông là ai?
A Nguyễn Tri Phương B Nguyễn Trung Trực
D Nguyễn Hữu Huân D Trương Định
Câu 9: Nguyên nhân trực tiếp để thực dân Pháp tiến hành xâm lược Việt Nam là:
A Vương triều Tây Sơn sụp đổ
B Vua Tự Đức mất
C Giáo dân ủng hộ
D Nhà Nguyễn cấm đạo Thiên chúa
Câu 10: Hiệp ước Giáp Tuất được kí kết vào thời gian nào?
A.Năm 1874 B Năm 1876
C Năm 1883 D Năm 1884
Phần II: Tự luận(5đ)
Trang 21Trình bày những hiểu biết của em về phong trào Cần Vương?
- Tôn Thất Thuyết nhân danh vua ra chiếu Cần Vương
- Mục đích: Kêu gọi văn thân, nhân dân đứng lên giúp vua cứu nước
- Lực lượng lãnh đạo: Văn thân sĩ phu yêu nước
- Diễn biến: Phong trào Cần Vương chia làm 2 giai đoạn :
* Tổ chức khởi động
- Chiếu hình ảnh Phan Đình Phùng
? Trình bày những hiểu biết của em về nhân ật lịch sử trên?
- Gv giới thiệu bài
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới
HĐ 1: Những cuộc khởi nghĩa lớn
trong phong trào Cần Vương
- PP: Vấn đáp, phân tích, hoạt động
nhóm, trực quan, tường thuật
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: tự học, giải quyết vấn đề, tư duy
sáng tạo, hợp tác, giao tiếp, tái hiện sự
kiện lịch sử, đánh giá, hợp tỏc
? Trình bày hiểu biết của em về người
lãnh đạo của cuộc k/nghĩa?
-Giới thiệu chân dung P.Đ.Phùng và
3 Khởi nghĩa Hương Khê (1885-1895)
*Lãnh đạo: Phan Đình Phùng, Cao Thắng
Trang 22-Y/c hs thảo luận theo cặp :
? Chỉ ra điểm mạnh của căn cứ Hương
Khê?
- Gọi đại diện trình bày
-GV nhận xét ,phân tích
-GV tường thuật diễn biến trên lược đồ
-Y/c hs tường thuật lại trên lược đồ
? Để tiêu diệt cuộc khởi nghĩa ,Pháp đã
làm gì?
? Kết quả ?
? Nhận xét chung về cuộc khởi nghĩa
Hương Khê
- K/n Hương Khê là bước phát triển cao
nhất của phong trào Cần Vương
- Cho hs thảo luận theo tổ
? Mặc dù thất bại song cuộc khởi nghĩa
-Lực lượng nghĩa quân đông, chỉ huy giỏi
*Diễn biến
- Pháp xd hệ thống đồn bốt dày đặc xungquanh,mở nhiều cuộc tấn công qui môvào Ngàn Trươi
*Kết quả :Thất bại
=>Khởi nghĩa có qui mô rộng lớn,thờigian kéo dài (trên 10năm), lãnh đạo uytín, tài giỏi, lập nhiều chiến công
3 Hoạt động luyện tập
- Em có nhận xét gì về phong trào đấu tranh chống Pháp cuối thế kỉ XIX?
(Lãnh đạo là văn thân sĩ phu, lực lượng tham gia: Đông đảo quần chúng nhân dân, không phát triển thành cuộc kháng chiến toàn dân, toàn quốc.)
- Nắm vững nội dung bài học
- Chuẩn bị bài 27 “Khởi nghĩa Yên Thế… miền núi”
+ Nguyên nhân bùng nổ cuộc khởi nghĩa
+ Diễn biến cuộc khởi nghĩa?
+ Nguyên nhân thất bại của cuộc khởi nghĩa Yên Thế?
****************************************
Trang 23- Hoàn cảnh bùng nổ phong trào , quy mô của phong trào nông dân nói chung
và cuộc khởi nghĩa Yên Thế nói riêng, nguyên nhân thất bại và ý nghĩa lịch sử củaphong trào
b Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng miêu tả, tường thuật sử dụng lược đồ, so sánh phân tích
c Thái độ
- Bồi dưỡng lòng biết ơn những anh hùng dân tộc, thấy rõ khả năng cách mạng
to lớn, có hiệu quả của nông dân Việt Nam, sự hạn chế của nông dân khi tiến hành đấutranh giai cấp và dân tộc
d Năng lực, phẩm chất
- Tự tin, tự chủ, tự lập, yêu quê hương đất nước
- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy sáng tạo, nănglực hợp tác, năng lực giao tiếp
+ Năng lực tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử từ
sự kiện, hiện tượng lịch sử
II- Chuẩn bị:
- Giáo viên: - Tư liệu “Đại cương lịch sử Việt Nam III”;
- Lược đồ căn cứ Yên Thế; ảnh chân dung Hoàng Hoa Thám
- Học sinh: Đọc sgk và trả lời câu hỏi
Trang 24III Phương pháp và kĩ thuật dạy học
- PP: Vấn đáp, phân tích, hoạt động nhóm, trực quan, tường thuật, giải thích
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
IV Tổ chức các hoạt động dạy học
1 Hoạt động khởi động
* ổn định tổ chức
* Kiểm tra bài cũ
- Tại sao khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiều biểu nhất trong phongtrào Cần Vương?
* Tổ chức khởi động
- Gv giới thiệu địa hình, phong thổ, con người Yên Thế
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới
Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt
HĐ 1: Khởi nghĩa Yên Thế
- PP: Vấn đáp, phân tích, hoạt động
nhóm, trực quan, tường thuật
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
- NL: tự học, giải quyết vấn đề, tư duy
sáng tạo, hợp tác, giao tiếp, tái hiện sự
kiện lịch sử, đánh giá, hợp tỏc
GV y/c học sinh theo dõi mục I/sgk
? Vì sao nổ ra cuộc khởi nghĩa Yên Thế?
? Vì sao người dân nơi đây rất căm ghét
bọn thực dân Pháp?
- Họ là dân ngụ cư, đã từng phải trốn
tránh phu phen tạp dịch Họ gan góc,
dũng cảm, yêu cuộc sống tự do phóng
túng
? Thành phần lãnh đạo cuộc khởi nghĩa?
- Giới thiệu sơ lược về các nhân vật
này, tập trung vào Đề Thám - kết hợp
giới thiệu chân dung/sgk
- Kinh tế nông nghiệp sa sút
- Đời sống nông dân khó khăn
- Pháp thi hành chính sách bình định-> Nhân dân Yên Thế đấu tranh
- Thành phần lãnh đạo: Là nông dân(Tổ Đài, Bá Phức, Đề Thuật Đề Nắm,
Đề Chung(Gđ đầu), Đề Thám (Gđ sau)
-> Lãnh đạo phong trào không phải do 1
số người hoặc 1 cá nhân văn thân sĩ phuphát động mà là một loạt các cuộc khởinghĩa nhỏ lẻ do nhiều thủ lĩnh địaphương cầm đầu Họ là nông dân ít chịu
Trang 25- GV phân tích ,kết luận
? Phạm vi hoạt động của nghĩa quân?
- GV giới thiệu về căn cứ Yên Thế trên
? Nêu những hoạt động chủ yếu của
nghĩa quân trong từng giai đoạn?
- Gọi đại diện trình bày, nhận xét
- Gv chốt, tường thuật trên lược đồ
GV: Mặc dù nghĩa quân chưa thống
nhất một mối, nhưng hoạt động có hiệu
quả, tháng 11/1890 nghĩa quân của Đề
Thám thắng lợi trong trận càn ở Cao
Thượng T12/1890 3 lần thực dân Pháp
tấn công vào Hố Chuối đều thất bại
- Sau khi hòa hoãn, nghĩa quân khai
khẩn đồn điền, tích lũy lượng thực, xây
dựng quân đội, liên hệ với các nhà yêu
nước: Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh
? Tại sao nghĩa quân phải giảng hòa với
thực dân Pháp? Có phải vì hèn nhát
không?
? Kết quả của cuộc khởi nghĩa?
-Y/c hs thảo luận câu hỏi theo bàn
? Em có nhận xét gì về khởi nghĩa Yên
Thế?(Thời gian,tính chất ,nguyên nhân
- Nhiều toán nghĩaquân hoạt động riêng
rẽ chưa có
ự chỉ huy thống nhất
*Giai đoạn2: (1893-1908)
- Nghĩa quân hoạtđộng dưới sự chỉ huy
Đề Thám vừa chiếnđấu vừa xây dựng lựclượng
- Hai lần giảng hòavới thực dân Pháp
*Giai đoạn3: (1909-1913)
- Nghĩa quân chốnglại các cuộc càn quétcủa giặc Pháp
- 10/2/1913 Đề Thám
hi sinh, ph/trào tan rã
(- Do tương quan lực lượng chênh lệch
- Do phải hòa hoãn để củng cố lựclượng.)
3.Kết quả:
- Khởi nghĩa thất bại
4.Tính chất, nguyên nhân thất bại
+ Thời gian tồn tại dài (hơn bất cứ cuộc
khởi nghĩa nào trong phong trào CầnVương) 30 năm
+ Tính chất: Mang tính dân tộc, dân
chủ, yêu nước
+Nguyên nhân thất bại
Cách thức tổ chức và lãnh đạo cònnhiều hạn chế
So sánh lực lượng chênh lệch
Bị thực dân Pháp và phong kiến cấukết đàn áp
Trang 26? Vì sao khởi nghĩa này lại tồn tại được
lâu dài?
? ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Yên Thế
- GV giảng
- Gv sơ kết toàn bài
(- Tập hợp được đông đảo quần chúng nhân dân trong một địa bàn rộng lớn
- Sự lãnh đạo của thủ lĩnh mưu trí, dũng cảm.
- Phong trào kết hợp được yêu cầu độc lập dân tộc với nguyện vọng dân chủ, giải đáp vấn đề ruộng đất cho nhân dân.)
5.ý nghĩa:
- Thể hiện tinh thần yêu nước chốngPháp của giai cấp nông dân
- Góp phần làm chậm quá trình bìnhđịnh của Pháp
- Sưu tầm tài liệu liê quan đến cuộc khởi nghĩa Yên Thế và Hoàng Hoa Thám
- Nắm vững nội dung bài học
- Chuẩn bị bài:Bài 3: ( Lịch sử địa phương) Phong trào đấu tranh c/m ở Hưng Yên dưới sự lãnh đạo của đảng Cộng sản VN(1930-1945)
+Đọc sgk lịch sử Hưng Yên và trả lời câu hỏi mục III và IV
********************************************************
Trang 27d Năng lực, phẩm chất
- Tự tin, tự chủ, tự lập, yêu quê hương đất nước
- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy sáng tạo, nănglực hợp tác, năng lực giao tiếp
+ Năng lực tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử từ
sự kiện, hiện tượng lịch sử
II- Chuẩn bị:
- GV: - Tham khảo tài liệu về các nhân vật lịch sử trong bài (Nguyễn Trường Tộ)
- HS: Đọc sgk và trả lời câu hỏi
Trang 28III Phương pháp và kĩ thuật dạy học
- PP: Vấn đáp, hoạt động nhóm, trực quan, giải thích
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm, hợp đồng
IV Tổ chức các hoạt động dạy học
1 Hoạt động khởi động
* ổn định tổ chức
* Kiểm tra bài cũ
- Khởi nghĩa Yên Thế có điểm gì khác so với các cuộc khởi nghĩa cùng thời?
* Tổ chức khởi động
- Gv giới thiệu một số hình ảnh về tình hình nước ta nửa cuối thế kỉ XIX
? Cảm nhận của em về đời sống của nhân dân ta trong nửa cuối thế kỉ 19?
- Gv giới thiệu bài
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới
HĐ 1 Tình hình VN nửa cuối TK XIX
- PP: Vấn đáp
- KT: Đặt câu hỏi
- NL: tự học, giải quyết vấn đề, tư duy
sáng tạo, giao tiếp, tái hiện sự kiện lịch
hình chính trị VN nửa cuối thế kỉ XIX?
? Dựa vào kiến thức đã học, em hãy nhắc
lại một số chính sách nội trị, ngoại giao
của triều đình nhà Nguyễn?
- Hs nhắc lại theo kiến thức của các bài
? Kể tên một số cuộc khởi nghĩa tiêu
biểu trong thời gian này?
- Hs kể tên các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu
I Tình hình Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX.
- Pháp mở rộng xâm lược nước ta
- Đời sống nhân dân đói khổ
- Mâu thuẫn dân tộc, giai cấp ngày càng gay gắt
- Khởi nghĩa nổ ra ở nhiều nơi
Trang 29- GV chiếu trên máy.
Thời
gian
Các cuộc khởi nghĩa
1862 Nguyễn Thịnh nổi dậy ở
Bắc NinhTháng 9/
862
Nông Hùng Thạc lãnh đạođồng bào Thổ nổi dậy ởThái Nguyên
1861-1865
Tạ Văn Phụng gây bạo loạn
ở vùng ven biển
1866 Binh lính và dân phu, sĩ
phu, quan lại quý tộc khởinghĩa tại kinh đô Huế
- Gv nhấn mạnh thành phần tham gia và
tinh thần yêu nước của họ
? Nhận xét chung về tình hình nước ta
trong nửa cuối thế kỉ XIX?
? Để giải quyết tình hình trên nước ta
- NL: tự học, giải quyết vấn đề, tư duy
sáng tạo, hợp tác, giao tiếp, tái hiện sự
kiện lịch sử, đánh giá, hợp tỏc
? Cơ sở nào dẫn đến chúng ta phải cải
cách?
- GV bổ sung: Họ là những con người
thông thái, đi nhiều, biết nhiều Họ đã
từng được chứng kiến sự phồn thịnh của
tư bản Âuu- Mĩ và thành tựu của nền văn
hóa phương Tây.
? Hãy kể tên các nhà cải cách tiêu biểu?
- Cho các nhóm kiểm tra lại nội dung đã
chuẩn bị
- Gv gọi đại diện một nhóm ( 2 học sinh)
=> Đất nước khủng hoảng nghiêm trọng,
có nguy cơ thành thuộc địa của Pháp.
II Những đề nghị cải cách ở Việt Nam nửa cuối thế kỉ XIX
* Cơ sở của cải cách.
+ Tình trạng đất nước nguy khốn+ Muốn nước nhà giàu mạnh để đánh Pháp+ Xuất phát từ lòng yêu nước, thương dân
* Các nhà cải cách tiêu biểu.
- Trần Đình Túc, Nguyễn Huy Tế,Nguyễn Trường Tộ, Nguyễn Lộ Trạch
Thời gian
Người (cơ quan) đề
Nội dung chính của những đề nghị
Trang 30thanh lí hợp đồng với những nội dung đã
kí kết
Thời
gian
Người (cơ quan)
đề nghị cải cách
Nội dungchính của những đề nghị cải cách
- Cho đại diện nhóm khác nhận xét, bổ
sung
- Gv chốt kiến thức trên máy
? Qua phần trên, em hãy cho biết nội dung
chính của những đề nghị cải cách trên?
? Nhận xét về những nội dung đề nghị cải
cách trên?
? Trong các nhà cải cách trên, ai là người
tiêu biểu nhất? Vì sao?
? Em hãy giới thiệu những nét chính về
nhân vật ấy?
- Hs giới thiệu
nghị cải cách
cải cách
1868 Trần Đình
Túc, Nguyễn Huy Tế
Xin mở cửa biển Trà
Lý ( Nam Định)
Đinh Văn Điền
Xin đẩy mạnh khai khẩn ruộng hoang và khai mỏ, phát triển buôn bán, chấn chỉnh quốc phòng.
1872 Viện
Thương bạc ( cơ quan ngoại giao)
Xin mở ba cửa biển ở miền Bắc và miền Trung để thông thương với bên ngoài.
1871
1863-Nguyễn Trường Tộ
Đề nghị:
- Chấn chỉnh bộ máy quan lại
- Phát triển công, thương nghiệp và tài chính
- Chỉnh đốn võ bị
- Mở rộng ngoại giao
- Cải tổ giáo dục 1877-
1882
Nguyễn
Lộ Trạch
Dâng 2 bản ”Thời vụ sách” đề nghị chấn h- ưng dân khí, khai thông dân trí bảo vệ đất nước
* Nội dung chính:
- Đổi mới về nội trị, ngoại giao, kinh tế,văn hóa của nhà nước phong kiến
=> Cải cách trên nhiều lĩnh vực
(- NguyễnTrường Tộ là người tiêu biểunhất vì:
+ Ông là người đầu tiên đề nghị cải cách+ Ông đưa ra nhiều đề nghị
+ Đề nghị của ông toàn diện, bao quátnhiều vấn đề
Trang 31cải cách?
- Hs nêu suy nghĩ
- Gv bổ sung: Dũng cảm, cương trực thẳng
thắn, có những ý tưởng cải cách tiến bộ.
Họ là những người yêu nước, thương dân.
Họ đã vượt qua những luật lệ hà khắc của
chế độ phong kiến, sự nghi kị và ghen ghét
của nhiều người, thậm chí cả nguy hiểm
đến tính mạng để đưa ra các đề nghị để
canh tân đất nước
- Cho hs trao đổi theo cặp, trả lời
? Những đề nghị cải cách trên có điểm gì
- NL: tự học, giải quyết vấn đề, tư duy
sáng tạo, hợp tác, giao tiếp, tái hiện sự
+ Một số đề nghị cải cách vượt quá khả
năng có thể thực hiện lúc bấy giờ khi mà
đất nướcđang có chiến tranh, nhân lực,
vật lực, tài chính kiệt quệ, xã hội không
ổn định
+ Ngoài ra, trong khi thực dân Pháp
đang lấn dần từng bước trên con đường
xâm lược nước ta, triều đình đang bị uy
hiếp thì việc nghiên cứu một cách
nghiêm túc các đề nghị cải cách rồi tìm
- Các đề nghị cải cách mang tính lẻ tẻ, rời rạc
- Chưa xuất phát từ cơ sở bên trong
- Chưa động chạm đến những vấn đề cơ bản của thời đại : giải quyết hai mâu thuẫnchủ yếu của xã hội Việt Nam)
III Kết cục của các đề nghị cải cách
Trang 32cải cách trên không đc thực hiện ?
- Thiếu quyết tâm của triều đình, ý thức
duy tân chưa đủ khả năng thắng tư tưởng
bảo thủ là những nguyên nhân chủ yếu
góp phần dẫn đến thất bại
- Gv chiếu lời nói của vua Tự Đức :
Nguyễn Trường Tộ quá tin ở các điều y đề
nghị Tại sao lại thúc giục nhiều đến thế,
khi mà các phương pháp cũ của trẫm đã
rất đủ để điều khiển quốc gia rồi
- GV liên hệ với cải cách Duy tân Minh
Trị ở Nhật Bản
? Trào lưu duy tân cuối thế kỉ XIX ở
nước ta có ý nghĩa như thế nào?
? Trình bày nội dung của một số đề nghị cải cách ?
? Vì sao các đề nghị cải cách ở VN cuối thế kỉ 19 không thực hiện được ?
? So sánh cải cách duy tân ở nước ta cuối thế kỉ XIX với cải cách duy tân Minh Trị ở Nhật Bản ?
- Sưu tầm tư liệu về các nhà cải cách tiêu biểu ở VN cuối thế kỉ 19
- Nắm vững nội dung bài học
- Chuẩn bị : Làm bài tập lịch sử
+Đọc lại các bài học lịch sử từ hkII
+Trả lời câu hỏi sgk và làm các bài tập lịch sử trong sách bài tập
***************************************************
Trang 33Tuần 27
Ngày soạn : 24/ 2 Ngày dạy : 2/ 3
Tiết 45: ôn tập chương
- Tự tin, tự chủ, tự lập, yêu quê hương đất nước
- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy sáng tạo, nănglực hợp tác, năng lực giao tiếp
II- Chuẩn bị:
- GV: - Tham khảo tài liệu
- HS: Đọc sgk và trả lời câu hỏi
III Phương pháp và kĩ thuật dạy học
- PP: Vấn đáp, hoạt động nhóm, giải thích, luyện tập thực hành
- KT: Đặt câu hỏi, thảo luận nhóm
Trang 34IV Tổ chức các hoạt động dạy học
A Phạm Gia Vĩnh B Nguyễn Tri Phương
C Hoàng Diệu D Tôn Thất Thuyết.
Câu 2: Trận Cầu Giấy lần một diễn ra khi nào?
A 20/12/1861 B 20/11/1973
C 21/12/1873 D 15/3/1874
Câu 3: Theo hiệp ước Giáp Tuất nhà Nguyễn chính thức thừa nhận
A ba tỉnh Nam Kì hoàn toàn thuộc Pháp
B bốn tỉnh Nam Kì hoàn toàn thuộc Pháp
C năm tỉnh Nam Kì hoàn toàn thuộc Pháp
D sáu tỉnh Nam Kì hoàn toàn thuộc Pháp
Câu 4: Ai thay mặt vua ra “Chiếu Cần Vương” ?
A Tôn Thất Thuyết B Hàm Nghi
C Phan Đình Phùng D Hoàng Hoa Thám
Câu 5: Vì sao quân triều đình ở Hà Nội đông mà vẫn không thắng được giặc?
A Tư tưởng chủ hòa, không chủ động đánh giặc của triều đình.
B Sai lầm chủ quan của Nguyễn Tri Phương.
C Không đoàn kết tập hợp được nhân dân.
D Thực dân Pháp rất mạnh
Câu 6: Chiến thắng Cầu Giấy lần thứ nhất có ý nghĩa gì?
A Quân Pháp hoang mang, triều đình lo sợ.
B Quân Pháp hoang mang, quân dân ta phấn khởi hăng hái đánh giặc.
C Quân Pháp phải rút khỏi Bắc kì.
D Nhiều sĩ quan và binh lính Pháp bị giết tại trận.
Câu 7: Theo Hiệp ước Hác-măng triều đình phải cắt những tỉnh nào ra khỏi Trung kì?
Trang 35A Thanh-Nghệ-Tĩnh; Bình Thuận.
B Thanh-Nghệ-Tĩnh.
C Thanh- Nghệ; Bình Thuận.
D Bình Thuận; Huế; Quảng Nam.
Câu 8: Nguyên nhân cơ bản nhất dẫn đến cuộc kháng chiến của quân dân ta từ
1858-1884 thất bại là
B trang thiết bị vũ khí của quân triều đình thô sơ, lạc hậu
C các cuộc đấu tranh diễn ra lẻ tẻ, rời rạc
D quân Pháp mạnh, trang thiết bị vũ khí hiện đại
Câu 9: Mục tiêu đấu tranh của phong trào Cần Vương có điểm gì khác với khởi nghĩa Yên Thế ?
A Đấu tranh vì lợi ích của giai cấp phong kiến.
B Đấu tranh vì lợi ích của giai cấp nông dân.
C Đấu tranh vì độc lập dân tộc.
D Mong muốn xây dựng cuộc sống bình quân bình đẳng và sơ khai về kinh tế và xã hội Câu 10: Ai được nhân dân làm Bình Tây đại nguyên soái?
A Nguyễn Trung Trực B Trương Định
C Nguyễn Tri Phương D Trương Quyền
Câu 11: Pháp lấy cớ gì để xâm lược Việt Nam?
A Bảo vệ người pháp tại Việt Nam
B Bảo vệ đạo GiaTô
C Bảo vệ quyền lợi vô lý của Pháp tại Việt Nam
D Bảo vệ quyền tự do giao thương giữa 2 nước
Câu 12: Vì sao triều đình Huế phải kí với Pháp hiệp ước Nhâm Tuất ngày 5/6/1862?
A Đại đồn Chí Hòa thất thủ và một số tỉnh Nam Kì bị chiếm
B Quân triều đình Huế kháng cự yếu ớt
C Lực lượng quân Pháp đông đảo hơn quân triều đình
D Cuộc kháng chiến không được nhân dân ủng hộ
Câu 13: Cuộc khởi nghĩa kéo dài nhất trong phong trào Cần Vương là
A khởi nghĩa Ba Đình B khởi nghĩa Bãi Sậy
C khởi nghĩa Hương Khê D Khởi nghĩa Yên Thế
Câu 14: Căn cứ Yên Thế trong cuộc khởi nghĩa Yên Thế nằm ở đâu?
A Phía tây tỉnh Bắc Giang B Phía nam tỉnh Bắc Giang
C Phía đông tỉnh Bắc Giang D Phía bắc tỉnh Bắc Giang
Câu 15: Vì sao nhân dân Yên Thế lại đứng lên khởi nghĩa chống thực dân P?
C Để bảo vệ làng xóm của mình D Để bảo vệ dòng họ của mình
Câu 16: Trong các đề nghị cải cách cuối thế kỉ XIX, cải cách của ai là tiến bộ nhất?
A Trần Đình Túc B Viện thương bạc
C Nguyễn Lộ Trạch D Nguyễn Trường Tộ
Trang 36Cõu 17: Nhận xột nào đỳng về cuộc khởi nghĩa Yờn Thế?
A Là cuộc khởi nghĩa kộo dài nhất, lónh đạo là nụng dõn
B Là cuộc khởi nghĩa ngắn nhất, lónh đạo là nụng dõn
C Là cuộc khởi nghĩa kộo dài nhất, lónh đạo là tư sản dõn tộc
D Là cuộc khởi nghĩa kộo dài nhất, lónh đạo là tiểu tư sản
Cõu 18: Vỡ sao cỏc sĩ phu,quan lại yờu nước lại đưa ra những đề nghị cải cỏch cuối thế kỉ XIX?
C Xuất phỏt từ lợi ớch của dũng tộc D Xuất phỏt từ lợi ớch của cỏ nhõn
Cõu 19: Cỏc đề nghị cải cỏch ở Việt Nam cuối thế kỉ XIX đó để lại hệ quả gỡ?
A Chuẩn bị cho sự ra đời phong trào Duy Tõn đầu thế kỉ XX
B Chuẩn bị cho sự ra đời phong trào Duy Tõn nửa đầu thế kỉ XX
C Chuẩn bị cho sự ra đời phong trào Duy Tõn giữa thế kỉ XX
D Chuẩn bị cho sự ra đời phong trào Duy Tõn cuối thế kỉ XX
Cõu 20: Tại sao núi đề nghị cải cỏch cuảNguyễn Trường Tộ là tiến bộ nhất?
A Đề nghị cải cỏch trờn cỏc lĩnh vực kinh tế, khai mỏ
B Đề nghị cải cỏch trờn cỏc lĩnh vực tài chớnh, ngoại giao
C Đề nghị cải cỏch trờn cỏc lĩnh vực văn húa, giỏo dục
D Đề nghị cải cỏch trờn cỏc lĩnh vực kinh tế, chớnh trị, quõn sự, giỏo dục
? Nờu nội dung của hiệp ước Nhõm Tuất,
Hiệp ước Hỏc- măng?
- Hs nờu
? Tại sao núi cuộc khởi nghĩa Hương
Khờ là cuộc khởi nghĩa tiờu biểu nhất
trong phong trào Cần Vương?
- Hs thảo luận nhúm trỡnh bày, nx
+ Thời gian dài nhất ( 10 năm)+ Lực lợng đông nhất: lực lợng nghĩaquân chia làm 15 quân thứ, mỗi quânthứ có 100-500 ngời
+ Có sự chuẩn bị chu đáo nhất: nghĩaquân tổ chức, huấn luyện, xây dựngcông sự, rèn đúc khí giới, tích trữ lơngthảo
+ Nghĩa quân hoạt động trên phạm virộng ( 4 tỉnh ), có sự chỉ huy thốngnhất, phối hợp tơng đối chạt chẽ
3 Hoạt động vận dụng
? So sỏnh cuộc khởi nghĩa Yờn Thế với phong trào Cần Vương?
? Suy nghĩ của em về tinh thần chiến đấu chống Phỏp của nhõn dõn ta cuối thế kỉ XIX?
4 Hoạt động tỡm tũi, mở rộng
- Sưu tầm tư liệu về tỡnh hỡnh nước ta từ khi TD Phỏp bắt đầu xõm lược đến cuối TK 19
Trang 37- Ôn lại những kiến thức đã học của phần LSVN.
- Chuẩn bị kiểm tra 1 tiết
*****************************************************
Tuần 28
Tiết 46 Kiểm tra 45 phút
I Mục tiêu đề kiểm tra
a Kiến thức
- Hệ thống hóa kiến thức về lịch sử Việt Nam từ 1858 đến đầu thế kỉ XX Thấyđược âm mưu và tiến trình xâm lược Việt Nam của TD Pháp Sự đầu hàng từng bướccủa triều đình nhà Nguyễn Các phong trào đấu tranh chống Pháp của nhân dân ta
- Tự tin, tự chủ, tự lập, yêu quê hương đất nước
- Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy sáng tạo
+ Năng lực tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học lịch sử từ
sự kiện, hiện tượng lịch sử
II Hình thức đề kiểm tra
- Trắc nghiệm và tự luận