Quản Lý Tài Sản Công Đối Với Đơn Vị Sự Nghiệp Công Lập - Trường Hợp Viện Sốt Rét - Ký Sinh Trùng

Trong đề tài nghiên cứu cấp bộ năm 2002 “Hoàn thiện cơ chế quản lý TSC tại đơn vị sự nghiệp” của tác giả Tiến sĩ Phạm Đắc Phong đã chú trọng nghiên cứu sâu về cơ chế quản lý TSC được Nhà

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LÊ THANH TÚ

QUẢN LÝ TÀI SẢN CÔNG ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP: TRƯỜNG HỢP VIỆN SỐT RÉT - KÝ SINH

TRÙNG - CÔN TRÙNG TRUNG ƯƠNG

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

Hà Nội - 2019

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS NGUYỄN BÙI NAM

Hà Nội - 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan Luận văn “Quản lý tài sản công đối với đơn vị sự

nghiệp công lập: trường hợp Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương” là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi, với sự hướng

dẫn tận tình của TS Nguyễn Bùi Nam

Các tài liệu tham khảo, các số liệu thống kê được dùng với mục đích nghiên cứu, được sử dụng đúng quy định Các số liệu sử dụng trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, trung thực Các kết luận, nhận định và kết quả nghiên cứu trong luận

văn chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào

Tác giả

Lê Thanh Tú

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI SẢN CÔNG ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP 8

1.1 Cơ sở lý luận về tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập 8

1.2 Quản lý tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập 13

1.2 Tiêu chí đánh giá và những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập 22

1.4 Nghiên cứu một số bài học kinh nghiệm để quản lý tốt tài sản công tại một số đơn vị sự nghiệp công lập 25

Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI SẢN CÔNG TẠI VIỆN SỐT RÉT - KÝ SINH TRÙNG - CÔN TRÙNG TRUNG ƯƠNG 31

2.1 Khái quát về Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương 31 2.2 Thực trạng quản lý và sử dụng tài sản công tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương 34

2.3 Đánh giá thực trạng quản lý tài sản công tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương 58

Chương 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG TÀI SẢN CÔNG TẠI VIỆN SỐT RÉT - KÝ SÍNH TRÙNG - CÔN TRÙNG TRUNG ƯƠNG 66

3.1 Định hướng phát triển và định hướng quản lý tài sản công tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương 66

3.2 Một số giải pháp tăng cường công tác quản lý tài sản công tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương 67

3.3 Một số kiến nghị 75

KẾT LUẬN 78

TÀI LIỆU THAM KHẢO 79

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Sơ đồ 2.1.Cơ cấu tổ chức của Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng trung ương 33 Biểu đồ 2.1: Cơ cấu tài sản công của Viện thời điểm 31/12/2018 35 Biểu đồ 2.2: Nguồn vốn NSNN giai đoạn 2014-2018 40 Biểu đồ 2.3: Nguồn vốn đầu tư phát triển sự nghiệp giai đoạn 2014-2018 41 Biểu đồ 2.4 Biểu đồ so sánh cơ cấu nguồn vốn giai đoạn 2014-2018 42

MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài

Ở mỗi quốc gia, tài sản công có vai trò hết sức quan trọng trong quá trình sản xuất và quản lý xã hội, đồng thời việc quản lý tốt TSC luôn được coi là một tiêu chuẩn quan trọng để đánh giá chất lượng quản lý nhà nước của quốc gia đó

Trong những năm qua, TSC ở nước ta đã luôn được quan tâm phát triển

cả về quy mô, giá trị, chất lượng và được giao cho các cơ quan, đơn vị thuộc

bộ máy nhà nước trực tiếp quản lý, sử dụng nhằm thực hiện những chức năng, nhiệm vụ Nhà nước giao Đối với các đơn vị được giao tài sản bước đầu đã kiểm soát được việc sử dụng TSC, hạn chế dần việc sử dụng TSC không đúng mục đích, sử dụng lãng phí, thất thoát Công tác quản lý TSC đã được chủ động hơn trên cơ sở vẫn đảm bảo tính độc lập, phù hợp với quy trình đầu tư, xây dựng, mua sắm sử dụng tài sản Công tác quản lý mua sắm tài sản công ở

cơ quan nhà nước hiện nay chưa thực sự hiệu quả: tình trạng mua sắm vượt tiêu chuẩn định mức, vượt mức giá cho phép, chất lượng không đảm bảo, thủ tục mua sắm chưa theo đúng quy trình, và còn nhiều vấn đề cần phải xem xét trong quá trình mua sắm: từ khâu lập dự toán, xác định nhu cầu kinh phí và tổ chức thực hiện việc mua sắm Đây là biểu hiện rõ ràng nhất về bất cập, vướng mắc trong quản lý mua sắm tài sản công

Song, bên cạnh những kết quả đạt được, do có nhiều nguyên nhân chủ quan, khách quan, hệ thống cơ chế quản lý TSC còn nhiều bất cập, hạn chế chưa thực sự thích ứng với thực tế

Quản lý TSC tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương trong thời gian qua đã cơ bản đáp ứng được yêu cầu đặt ra, là yếu tố quan trọng góp phần xây dựng và phát triển Viện cũng như thực hiện các chức năng, nhiệm vụ được giao Quản lý TSC từng bước được hoàn thiện theo

hướng sử dụng tiết kiệm, hiệu quả Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn bộc lộ một số bất cập như: việc lập kế hoạch mua sắm tài sản còn bị động, phụ thuộc vào nguồn ngân sách Nhà nước cấp; hệ thống tiêu chuẩn, định mức sử dụng TSC làm căn cứ mua sắm tài sản chưa đầy đủ; công tác kiểm tra, giám sát chưa thực sự được coi trọng; công kiểm kê hàng năm chưa hiệu quả; việc áp dụng CNTT vào quản lý TSC chưa khoa học, đồng bộ; trình độ của cán bộ quản lý và cá nhân người sử dụng còn hạn chế Ở nước ta,

cơ quan quản lý trung ương về tài sản là Cục Quản lý Công sản thuộc Bộ Tài Chính Hiện nay, uy tín của nhà nước, của cán bộ công chức nhà nước một phần rất lớn được công dân đánh giá thông qua việc quản lý, sử dụng tài sản công Tuy nhiên, tình trạng sử dụng tài sản công không đúng mục đích, gây lãng phí, thất thoát diễn ra rất phổ biến Cho đến nay, các nghiên cứu liên quan đến đề tài này chỉ mang tính khái quát chung, chưa dựa trên những chuẩn mực cụ thể Vì vậy đề tài mang một ý nghĩa thiết thực, là nguồn tài liệu tham khảo cho cơ quan, giúp tìm ra giải pháp của vấn đề quản lý tài sản công,

là cơ sở để cải thiện các vấn đề này tốt hơn

Xuất phát từ thực tiễn đó, tác giả lựa chọn đề tài: “Quản lý tài sản công

đối với đơn vị sự nghiệp công lập: trường hợp Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương” làm đề tài nghiên cứu cho luận văn thạc sỹ

của mình

2.Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Quản lý TSC là một nội dung đã và đang được đề cập tới trong nhiều công trình nghiên cứu, luận án tiến sỹ, luận văn cao học, báo cáo khoa học… Trong đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ “ Chiến lược đổi mới cơ chế quản lý TSC công giai đoạn 2001-2010” của tác giả PGS.TS Nguyễn Văn Xa

đã nghiên cứu thực trạng quản lý, sử dụng TSC ở nước ta giai đoạn 1995

-2000, đánh giá những kết quả đạt được, hạn chế, yếu kém và nguyên nhân.Từ

đó đề xuất những giải pháp để thực hiện đổi mới cơ chế quản lý TSC tại các ĐVSN công lập giai đoạn 2001-2010 [23] Tuy nhiên, các kết quả nghiên cứu của đề tài chỉ có giá trị đóng góp thiết thực ở thời điểm thực hiện

Trong đề tài nghiên cứu cấp bộ năm 2002 “Hoàn thiện cơ chế quản lý TSC tại đơn vị sự nghiệp” của tác giả Tiến sĩ Phạm Đắc Phong đã chú trọng nghiên cứu sâu về cơ chế quản lý TSC được Nhà nước giao cho các ĐVSN trực tiếp sử dụng để thực hiện chức năng, nhiệm vụ [12] Trong đó, đề tài chủ yếu đi sâu hệ thống hóa các cơ chế, chính sách đang áp dụng đối với quản lý TSC tại các ĐVSN, đánh giá những kết quả đạt được khi thực hiện, đồng thời chỉ ra những tồn tại, hạn chế khi thực hiện các cơ chế, chính sách đó để kiến nghị các giải pháp hoàn thiện, đổi mới Tuy nhiên, trong điều kiện văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến quản lý TSC còn thiếu, chưa đồng bộ thì đề tài chưa đánh giá đến hiệu lực, hiệu quả của các cơ chế chính sách đó để có những giải pháp giúp các cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản có hiệu lực pháp lý cao hơn

Luận án “ Cơ chế quản lý TSC trong khu vực hành chính sự nghiệp ở Việt Nam” của nghiên cứu sinh Nguyễn Mạnh Hùng- Đại học kinh tế quốc dân năm 2008 đã hệ thống hóa những lý luận cơ bản về TSC trong khu vực hành chính sự nghiệp [10] Tác giả đã đi sâu phân tích cơ chế quản lý TSC, hiệu quả và hiệu lực của cơ chế quản lý tài sản công trong khu vực hành chính

sự nghiệp ở Việt Nam Đồng thời cũng khảo cứu kinh nghiệm quản lý TSC ở một số quốc gia trên thế giới

Luận án “Quản lý tài sản công trong các cơ quan hành chính nhà nước ở Việt Nam” của nghiên cứu sinh Phan Hữu Nghị đã trình bày tổng quan về cơ quan hành chính nhà nước và TSC, quản lý TSC trong các cơ quan hành chính đồng thời nghiên cứu kinh nghiệm quản lý TSC của một số quốc gia

Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm cho Việt Nam [11] Mặt khác, trên cơ

sở phân tích quy định chung về quản lý TSC và thực trạng quản lý trụ sở làm

việc trong các cơ quan hành chính, tác giả đã tổng kết các kết quả đạt được, phân tích những tồn tại và nguyên nhân để từ đó đề ra mục tiêu, yêu cầu đổi mới và hệ thống giải pháp hoàn thiện quản lý trụ sở làm việc của cơ quan hành chính

Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ của Cục Quản lý công sản, Bộ Tài chính “Đổi mới cơ chế quản lý tài sản nhà nước tại ĐVSN công lập”, đã tập trung nghiên cứu, phân tích, đánh giá, đề xuất nhiều giải pháp đổi mới công tác quản lý TSC tại ĐVSN với mục tiêu: trao quyền tự chủ cho các ĐVSN công lập để phát triển các hoạt động sự nghiệp, thực hiện xã hội hoá, giảm sức ép chi từ NSNN

Bài viết “Quản lý tài sản công trong các cơ quan hành chính nhà nước –

Các hạn chế và giải pháp” của Lê Chi Mai trên Tạp chí Quản lý nhà nước, đã

căn cứ các tài liệu có liên quan (Báo cáo tổng kết công tác quản lý tài sản công giai đoạn 1995 - 2005 của Cục Quản lý công sản, Bộ Tài chính, Báo cáo kết quả kiểm toán năm 2007, 2008 của Kiểm toán Nhà nước) để đánh giá khái quát thực tiễn quản lý TSC nói chung và trong các cơ quan hành chính nhà nước nói riêng Từ đó, tác giả đi sâu vào phân tích một số vấn đề bức thiết đang đặt ra trong quản lý TSC tại các cơ quan hành chính nhà nước như tình trạng mua sắm lãng phí; sử dụng tài sản kém hiệu quả; thiếu ghi chép, đánh giá giá trị và tổng kết tài sản; tổ chức bộ máy và nhân sự quản lý chưa phù hợp; thiếu sự thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm Với những hạn chế trên, bài báo đề xuất các nhóm giải pháp cơ bản nhằm đẩy mạnh việc quản lý TSC trong các cơ quan hành chính nhà nước

Cho đến nay, việc nghiên cứu về quản lý TSC tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương chưa có đề tài nào đề cập đến Trên thực tế, quản lý TSC ở viện trong thời gian qua đã cơ bản đáp ứng được yêu cầu đặt

ra, là yếu tố quan trọng góp phần xây dựng và phát triển viện cũng như thực

hiện các chức năng, nhiệm vụ được Đảng và Nhà nước giao Quản lý tài sản từng bước được hoàn thiện theo hướng sử dụng tiết kiệm, hiệu quả Quy trình quản lý tài sản đã được quan tâm nghiên cứu, xây dựng, sửa đổi để đảm bảo phù hợp với quy định chung của Nhà nước và đặc thù hoạt động của viện; các biện pháp cụ thể để quản lý tài sản cũng liên tục được bổ sung, hoàn thiện Bên cạnh những giá trị to lớn về mặt khoa học mà các công trình nghiên cứu được đề cập nêu trên đã đạt được, quản lý TSC là vấn đề phức tạp luôn cần phải được nghiên cứu, hoàn thiện để phù hợp với thực tiễn, riêng đối với

đề tài “Quản lý tài sản công đối với đơn vị sự nghiệp công lập: trường hợp Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương” được xác định cần được tập trung nghiên cứu một số vấn đề như sau:

Một là, kế thừa kết quả nghiên cứu mà các công trình đã công bố đạt được, đề tài tiếp tục nghiên cứu, bổ sung và hoàn thiện một số lý luận cơ bản

về TSC và quản lý TSC trong các ĐVSN công lập, khái niệm TSC, TSC trong ĐVSN công lập gắn với lợi ích kinh tế mà nó đem lại cho xã hội; đặc điểm, phân loại TSC trong ĐVSN công lập; khái niệm, mục tiêu, yêu cầu, nội dung

và các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý TSC trong ĐVSN công lập

Hai là, nghiên cứu một số kinh nghiệm trong nước và quốc tế về quản

lý TSC, rút ra bài học kinh nghiệm để tham khảo trong việc kiến nghị, đưa ra các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý TSC của Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ươngtrong thời gian tới

3.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

* Mục đích nghiên cứu: trên cơ sở hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý TSC đối với đơn vị sự nghiệp công lập, đánh giá thực trạng quản lý TSC tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương và đưa

ra một số giải pháp tăng cường công tác quản lý và sử dụng TSC tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương

* Nhiệm vụ cụ thể:

- Nghiên cứu và tổng hợp một cách có hệ thống những vấn đề lý luận về quản lý TSC tại các đơn vị sự nghiệp y tế công lập

- Đánh giá thực trạng tình hình quản lý và sử dụng TSC tại Viện Sốt rét -

Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương

- Phân tích ưu, nhược điểm, thuận lợi và khó khăn trong việc quản lý TSC tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương

- Đề xuất một số giải pháp tăng cường công tác quản lý và sử dụng TSC tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

* Đối tượng nghiên cứu của đề tài:

- Lý luận và thực tiễn về quản lý TSC đối với đơn vị sự nghiệp công lập: trường hợp Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương (bao gồm quản lý quá trình đầu tư mua sắm, khai thác, sử dụng và sửa chữa,vận hành, bảo trì và khấu hao tài sản công)

* Phạm vi nghiên cứu:

- Về thời gian: Nghiên cứu từ năm 2014-2018, định hướng đến năm 2025

- Về không gian: Luận văn nghiên cứu tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương

- Về nội dung: Quản lý và sử dụng tài sản công

5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

- Cơ sở lý luận: Luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận về công tác quản lý và sử dụng TSC tại các đơn vị sự nghiệp công lập

- Phương pháp nghiên cứu:

+ Phương pháp phân tích:

Luận văn sử dụng các thông tin sơ cấp, thông tin thứ cấp từ các báo cáo tài chính, quy chế quản lý tài sản, quy chế chi tiêu nội bộ và các báo cáo khác

của Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương nhằm rút ra các kết luận và đề xuất cần thiết

+ Phương pháp so sánh:

So sánh bằng số tuyệt đối: là kết quả của phép trừ giữa trị số của kỳ phân tích so với kỳ gốc của các chỉ tiêu kinh tế, kết quả so sánh thể hiện khối lượng, quy mô tăng (giảm) của các hiện tượng kinh tế

So sánh bằng số tương đối: là kết quả của phép chia giữa trị số của kỳ phân tích so với kỳ gốc của các chỉ tiêu kinh tế, kết quả so sánh thể hiện kết cấu, mối quan hệ tỷ lệ, tốc độ phát triển, mức độ phổ biến của các hiện tượng kinh tế

Phương pháp so sánh được sử dụng để phân tích các số liệu, dữ liệu liên quan nhằm đánh giá được tình hình quản lý tài sản

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn

- Ý nghĩa lý luận: hệ thống hóa những vấn đề lý luận về công tác quản lý TSC tại các đơn vị sự nghiệp công lập

- Ý nghĩa thực tiễn: Đánh giá thực trạng từ đó đưa ra những giải pháp tăng cường công tác quản lý và sử dụng TSC TSC tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương

7 Kết cấu của luận văn

Đề tài ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo sẽ có

3 nội dung chính thông qua 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý TSC đối với đơn vị sự nghiệp công lập Chương 2: Thực trạng quản lý TSC tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương

Chương 3: Giải pháp tăng cường công tác quản lý và sử dụng TSC tại Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI SẢN CÔNG

ĐỐI VỚI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP

1.1 Cơ sở lý luận về tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập

1.1.1 Khái niệm tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập

- Điều 53 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi ở vùng biển, vùng trời, tài nguyên thiên nhiên khác và các tài sản do Nhà nước đầu tư, quản lý là tài sản công thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý” [13]

- Điều 3 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công số 15/2017/QH14 ngày 21/6/2017 của Quốc hội: “Tài sản công là tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý, bao gồm: tài sản công phục vụ hoạt động quản lý, cung cấp dịch vụ công, bảo đảm quốc phòng, an ninh tại cơ quan, tổ chức, đơn vị; tài sản kết cấu hạ tầng phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng; tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân; tài sản công tại doanh nghiệp; tiền thuộc ngân sách nhà nước, các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, dự trữ ngoại hối nhà nước; đất đai và các loại tài nguyên khác”[17]

1.1.2 Phân loại tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập

Việc phân loại TSC nói chung và TSC trong ĐVSN công lập nói riêng nhằm mục đích đưa ra các biện pháp quản lý, sử dụng hiệu quả đối với từng loại tài sản Dựa trên các tiêu chí khác nhau thì việc phân loại TSC trong ĐVSN công lập cũng khác nhau, thông thường có các cách phân loại tài sản hay được sử dụng như sau:

- Căn cứ vào công dụng của tài sản khi khai thác, sử dụng, có thể chia tài sản trong ĐVSN công lập thành các loại sau:

+ Nhà, đất thuộc trụ sở làm việc, công trình xây dựng và các tài sản khác gắn liền với đất đai

+ Phương tiện vận tải: xe ô tô phục vụ công tác (bao gồm xe ô tô phục

vụ chức danh, xe ô tô dùng chung và xe ô tô chuyên dùng) và các phương tiện vận tải khác

+ Máy móc, trang thiết bị làm việc và các tài sản khác

- Căn cứ hình thái tồn tại của TSC: có thể chia thành tài sản hữu hình và tài sản vô hình Tài sản hữu hình là loại tài sản có hình thái vật chất giá trị và nhìn thấy được Tài sản vô hình là các tài sản tồn tại dưới dạng không nhìn thấy, nhưng cũng có thể đem lại lợi ích cho người sở hữu nó (chẳng hạn như bằng phát minh sáng chế, bản quyền tác giả )

- Căn cứ nguồn gốc hình thành: có thể chia thành TSC được nhà nước trực tiếp đầu tư tạo nên và TSC được gián tiếp sở hữu TSC được nhà nước đầu tư tạo nên chủ yếu là các tài sản được hình thành từ NSNN và các nguồn lực tài chính có nguồn gốc NSNN TSC được gián tiếp sở hữu trong các ĐVSN công lập là các tài sản có được không qua các kênh đầu tư của nhà nước (chẳng hạn các tài sản được tài trợ, biếu tặng, thu phạt…)

- Căn cứ theo cấp quản lý, TSC trong ĐVSN công lập gồm: TSC do Chính phủ quản lý (gồm TSC do Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và cơ quan khác ở Trung ương quản lý); TSC do các ĐVSN công lập thuộc cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quản lý; TSC do các ĐVSN công lập thuộc cấp quận, huyện, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) quản lý; TSC do các ĐVSN công lập thuộc cấp xã, phường, thị trấn quản lý

1.1.3 Đặc điểm tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập

- TSC tại các ĐVSN công lập được hình thành từ NSNN hoặc có nguồn gốc NSNN: TSC trong ĐVSN công lập bao gồm tài sản được xác lập sở hữu nhà nước và bàn giao cho ĐVSN công lập quản lý, sử dụng, tài sản được đầu

tư xây dựng, mua sắm từ nguồn NSNN cấp Ngoài ra, do đặc điểm hoạt động

và cơ chế quản lý tài chính của ĐVSN công lập thì nguồn hình thành TSC có được còn do: tài trợ, viện trợ của các tổ chức, cá nhân; nguồn thu tại các ĐVSN công lập; nguồn vốn vay của các quỹ hỗ trợ phát triển hay các ngân hàng; các nguồn quỹ của ĐVSN công lập được trích lập theo quy định của pháp luật (quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp) Những tài sản này tuy nhà nước không đầu tư trực tiếp nhưng trước khi giao các ĐVSN công lập sử dụng thì đều phải làm thủ tục xác lập quyền sở hữu nhà nước, giá trị các tài sản đó đều được ghi thu hoặc ghi thu, ghi chi cho NSNN nên đều được coi là

có nguồn gốc NSNN

- Quyền sử dụng TSC trong ĐVSN công lập có sự tách rời khỏi quyền sở hữu: TSC nói chung và TSC trong ĐVSN công lập đều thuộc sở hữu nhà nước trong khi đó quyền sử dụng TSC được thực hiện bởi từng ĐVSN công lập được nhà nước giao tài sản để phục vụ việc thực hiện các nhiệm vụ do nhà nước giao

- Về mục đích sử dụng: TSC trong ĐVSN công lập là những tài sản mà Nhà nước giao cho các ĐVSN công lập trực tiếp sử dụng để thực hiện các mục tiêu sự nghiệp phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

- Về chế độ quản lý: Nhà nước là chủ thể quản lý TSC trong đơn vị ĐVSN công lập, ở tầm vĩ mô, TSC được quản lý, thống nhất theo pháp luật của Nhà nước Ở tầm vi mô, TSC được Nhà nước giao cho các ĐVSN công lập sử dụng theo đúng quy định, chế độ do Nhà nước quy định Do đó, nếu không quản lý chặt chẽ sẽ dẫn đến việc sử dụng TSC lãng phí, thất thoát

- Tài sản công trong ĐVSN công lập là cơ sở vật chất để phục vụ hoạt động của các đơn vị nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ quản lý Nhà nước của mình Do vậy, sự hình thành và sử dụng TSC trong các ĐVSN công lập tuỳ thuộc vào chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị

- TSC trong các ĐVSN công lập nhiều về số lượng, lớn về giá trị và mỗi tài sản lại có giá trị sử dụng khác nhau, thời hạn sử dụng khác nhau, do nhiều chủ thể quản lý, sử dụng và trình độ quản lý, sử dụng của các chủ thể rất khác nhau: Có loại tài sản được sử dụng trong hầu hết các ĐVSN công lập (trụ sở làm việc, xe ô tô, máy tính, photo,…) nhưng cũng có loại tài sản chỉ có một

số ĐVSN công lập sử dụng cho hoạt động, nhiệm vụ đặc thù theo ngành, lĩnh vực sự nghiệp mà đơn vị hoạt động (thiết bị y tế đối với ĐVSN công lập hoạt động trong lĩnh vực y tế, thiết bị thí nghiệm trong một số ĐVSN công lập thuộc lĩnh khoa học công nghệ…) TSC có loại không có khả năng tái tạo phải được bảo tồn và phát triển, do đó việc quản lý đối với mỗi loại tài sản cũng có những đặc điểm khác nhau

- Giá trị của TSC trong ĐVSN công lập giảm dần trong quá trình sử dụng: phần giá trị giảm dần đó được xem là yếu tố chi phí tiêu dùng công để tạo ra các sản phẩm dịch vụ công, không thể trực tiếp thu hồi được phần giá trị hao mòn của các tài sản qua quá trình sử dụng, mà phần lớn thu hồi gián tiếp qua phí, lệ phí theo quy định của Nhà nước hoặc qua hiệu quả hoạt động của các hoạt động sự nghiệp phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội

1.1.4 Vai trò của tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập

Vai trò của TSC trong ĐVSN công lập có thể được xem xét dưới nhiều khía cạnh: kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội…

Thứ nhất, TSC là điều kiện vật chất đầu tiên và không thể thiếu để

ĐVSN công lập thực hiện nhiệm vụ được Nhà nước giao Tài sản công trong ĐVSN công lập là nền tảng vật chất quan trọng cho việc đảm bảo các lợi ích công, đồng thời là nguồn lực thiết yếu để đảm bảo sự tồn tại, phát triển TSC trong ĐVSN công lập giúp nhà nước cung cấp các dịch vụ công đáp ứng nhu cầu, lợi ích của quần chúng nhân dân, góp phần tạo ra một xã hội công bằng,

ổn định Sử dụng TSC vào giáo dục, văn hóa, khoa học kĩ thuật giúp con người phát triển, duy trì những giá trị vật chất và tinh thần cho xã hội, làm cho

xã hội ngày một tốt đẹp hơn TSC còn được Nhà nước sử dụng để cung cấp các sản phẩm, dịch vụ có tác dụng điều tiết khoảng cách phân hóa giàu và nghèo trong xã hội, góp phần đảm bảo sự công bằng của xã hội Ngoài ra, TSC là nhân

tố quan trọng trong quá trình tổ chức thực hiện các hoạt động sự nghiệp của các đơn vị nhằm cung cấp các sản phẩm dịch vụ công với chất lượng ngày càng được nâng cao cho con người

Thứ hai, TSC là điều kiện vật chất phục vụ cho hoạt động bộ máy quản

lý điều hành của các cơ quan Nhà nước, là nhân tố quan trọng trong quá trình

tổ chức thực hiện các hoạt động sự nghiệp của các ĐVSN công lập, là điều kiện vật chất khẳng định vai trò lãnh đạo của cơ quan quản lý, tạo niềm tin, sự

uy nghiêm của pháp luật nhưng cũng tạo điều kiện cho tổ chức, cá nhân sống làm việc theo đúng pháp luật nhà nước Với vai trò là nền tảng vật chất đảm bảo cho Nhà nước hoạt động, TSC trong ĐVSN công lập giữ vị trí hết sức quan trọng Một mặt, đó là phương tiện để truyền tải thông tin sự lãnh đạo điều hành quản lý kinh tế xã hội của Nhà nước, đồng thời là công cụ để thể hiện ý chí của Nhà nước trong kiểm tra, kiểm soát duy trì sự ổn định và phát triển kinh tế xã hội của đất nước theo những mục tiêu đã định trước

Thứ ba, TSC là một trong các yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất Nhà

nước thực hiện chức năng kinh tế thông qua các hoạt động nhằm đảm bảo cho quá trình sản xuất xã hội được tiến hành bình thường, hướng quá trình sản xuất xã hội đến những mục tiêu đã định trước TSC là một trong các yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất Xét trên phạm vi toàn thế giới, nếu không có tài nguyên, đất đai thì không có sản xuất và cũng không có sự tồn tại của loài người

Vì vậy, có thể khẳng định TSC trong ĐVSN công lập là yếu tố cấu thành của quá trình sản xuất hội

Thứ tư, TSC là nguồn vốn của sự đầu tư phát triển Thông qua đầu tư

phát triển, TSC được bảo tồn, phát triển Nguồn tài nguyên thiên nhiên chính

là TSC TSC là cơ sở, là tiền đề cho đầu tư phát triển, là yếu tố đầu vào cho

mọi quá trình sản xuất, là nguồn lực quan trọng cho đầu tư phát triển

Thứ năm, TSC là điều kiện vật chất để không ngừng nâng cao đời sống

vật chất và tinh thần cho nhân dân Trong thực tiễn xây dựng Chủ nghĩa xã hội hiện nay ở nước ta, xuất phát điểm từ một nước nghèo nàn và lạc hậu, việc bảo đảm không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân không chỉ trông vào các nguồn lực do nước ngoài đầu tư, mà Đảng và Nhà nước coi TSC chính là nội lực - là chủ yếu nhằm từng bước phát triển kinh tế xã hội, thực hiện xoá đói giảm nghèo để nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho các tầng lớp nhân dân, TSC được xem là điều kiện vật chất để mọi công dân tiếp xúc, phản ảnh nguyện vọng của mình; nơi giao dịch hợp tác quốc tế trên tất cả các lĩnh vực kinh tế, quốc phòng, an ninh, văn hoá, giáo dục và đào tạo, y tế, xã hội, khoa học và công nghệ v.v

1.2 Quản lý tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập

1.2.1 Khái niệm về quản lý tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập

TSC trong ĐVSN công lập là những tài sản mà Nhà nước giao cho các đơn

vị trực tiếp quản lý, sử dụng phục vụ cho việc thực hiện nhiệm vụ được giao Quản lý TSC trong ĐVSN công lập là sự tác động có tổ chức và bằng pháp quyền của bộ máy quản lý đối với TSC trong ĐVSN công lập nhằm đảm bảo tài sản công được đầu tư xây dựng mới, mua sắm, quản lý, sử dụng, xử lý một cách hiệu quả, tiết kiệm, thực hiện tốt các chức năng, nhiệm vụ Nhà nước giao cho các ĐVSN công lập

1.2.2 Sự cần thiết quản lý tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập

Nhà nước là chủ sở hữu của mọi TSC, nhưng chủ thể trực tiếp khai thác,

sử dụng TSC là các ĐVSN công lập để thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao Quản lý TSC là việc làm cần thiết do:

Thứ nhất, TSC trong ĐVSN công lập là tài sản vật chất, của cải của đất nước, của nhân dân phản ánh sức mạnh kinh tế của đất nước, là tiền đề, là yếu

tố vật chất để Nhà nước tổ chức thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội đề ra

TSC trong ĐVSN công lập có khối lượng lớn, giá trị cao do đó việc quản lý tốt để tạo lập, khai thác, sử dụng TSC là đòi hỏi khách quan trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước

Thứ hai, việc sử dụng, khai thác TSC trong ĐVSN công lập có tác dụng kích thích quá trình phát triển kinh tế xã hội, tác động lớn đến sự phát triển của quốc gia Năng lực quản lý yếu kém dẫn đến lãng phí, thất thoát làm suy giảm nguồn nội lực của đất nước Do đó, việc nâng cao hiệu quả quản lý TSC trong ĐVSN công lập là việc làm cần thiết

Thứ ba, TSC trong ĐVSN công lập được hình từ nguồn NSNN Đó là điều kiện đảm bảo cho các ĐVSN công lập thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ được giao Quản lý tốt TSC trong ĐVSN công lập thông qua việc đầu tư xây dựng mới, mua sắm, quản lý, sử dụng, xử lý TSC chống thất thoát lãng phí là trách nhiệm, nghĩa vụ của mọi cán bộ, công chức, viên chức trong các ĐVSN công lập

1.2.3 Mục tiêu quản lý tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập

Mỗi một hoạt động của ĐVSN công lập thực hiện bằng những phương thức khác nhau nhưng đều có những mục tiêu được xác định trước, hướng tới

sự phát triển, ổn định và hiệu quả Nhà nước đặt ra các mục tiêu quản lý đối với khối tài sản của mình như sau:

Một là, đảm bảo tiết kiệm, chống lãng phí và khai thác hiệu quả nguồn TSC Theo đó, các ĐVSN công lập được giao quyền sử dụng TSC phải bảo tồn, phát triển nguồn TSC và sử dụng TSC theo quy định pháp luật của Nhà nước nhằm hoàn thành nhiệm vụ do Nhà nước giao

Hai là, đảm bảo sử dụng đúng mục đích, tiêu chuẩn, định mức chế độ mà Nhà nước quy định

Ba là, Nhà nước thực hiện quản lý TSC cũng chính là thực hiện quyền sở hữu tài sản; trong đó đặc biệt là quyền định đoạt đối với TSC bao gồm: quyền đầu tư xây dựng, mua sắm, điều chuyển, thanh lý tài sản Quản lý TSC phải

hướng tới mục tiêu phục vụ thực hiện các nhiệm vụ của ĐVSN công lập Nếu nhiệm vụ của ĐVSN công lập tăng lên hoặc có thay đổi trong yêu cầu về chất lượng dịch vụ thì TSC phải thay đổi để đáp ứng

1.2.4 Nguyên tắc quản lý tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập

Để quản lý, sử dụng có hiệu quả tài sản công cần tuân thủ một số nguyên tắc sau đây:

Thứ nhất, thống nhất về cơ chế, chính sách, chế độ quản lý; đồng thời phải có cơ chế, chính sách, chế độ quản lý, sử dụng đối với những tài sản có tính đặc thù riêng

Thứ hai, thực hiện quản lý và sử dụng TSC đúng mục đích đầu tư, trang bị; theo tiêu chuẩn, định mức TSC trong ĐVSN công lập được hình thành từ nguồn vốn NSNN, nguồn viện trợ, tài trợ từ các chương trình hợp tác, dự án, quà biếu, tặng, tài sản tự chế tạo bằng hiện vật… Khi tài sản đưa vào sử dụng phải đảm bảo đúng tiêu chuẩn, định mức, chế độ quy định Việc xác định các tiêu chuẩn, định mức, chế độ sử dụng TSC là căn cứ quan trọng để kiểm soát

và quản lý trong việc đầu tư, mua sắm tài sản, đồng thời giúp cho các ĐVSN công lập quản lý TSC hiệu quả, chống lãng phí Qua đó, khắc phục tình trạng lạm dụng TSC vào việc riêng cũng được hạn chế đáng kể

Thứ ba, việc quản lý, sử dụng tài sản trong các ĐVSN công lập được thực hiện công khai, minh bạch; mọi hành vi vi phạm chế độ quản lý, sử dụng TSC phải được xử lý kịp thời, nghiêm minh theo quy định của pháp luật Công khai, minh bạch TSC trong hoạt động của các ĐVSN công lập là một chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước nhằm phòng ngừa tham nhũng Công khai, minh bạch tạo điều kiện để cán bộ, công chức giám sát quá trình sử dụng TSC Với việc công khai, minh bạch TSC trong các ĐVSN công lập để cán bộ, công chức sẽ dễ dàng biết được các quyền và nghĩa vụ của mình để chủ động thực hiện theo các quy định của pháp luật

Lĩnh vực, hoạt động công khai, minh bạch theo quy định của Luật Phòng, chống tham nhũng bao gồm: Mua sắm công và xây dựng cơ bản; quản

lý dự án đầu tư xây dựng…quản lý và sử dụng nhà, đất

Thứ tư, quản lý TSC trong ĐVSN công lập phải được thực hiện thống nhất, có phân công, phân cấp rõ thẩm quyền, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong việc thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về TSC Phân cấp quản lý TSC để đảm bảo việc quản lý phù hợp với đặc điểm của TSC

Thứ năm, quản lý TSC phải gắn với quản lý NSNN Xuất phát từ việc TSC là những tài sản được hình thành từ nguồn NSNN và mọi chi phí trong quá trình sử dụng tài sản đều do NSNN đảm bảo

Thứ sáu bảo dưỡng, sửa chữa, bảo vệ theo chế độ quy định TSC trong

cơ quan ĐVSN công lập phải được quản lý bằng hiện vật và giá trị theo đúng quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng TSC Giá trị của TSCĐ được ghi theo nguyên giá xây dựng hoặc mua sắm Trong quá trình sử dụng nếu có lắp thêm bộ phận (nâng cấp đối với TSCĐ là máy móc thiết bị) hay cải tạo, mở rộng thêm (đối với TSCĐ là nhà cửa, vật kiến trúc) thì ghi bổ sung thêm vào nguyên giá tài sản Tài sản sử dụng độc lập được xác định là một đối tượng ghi sổ kế toán

1.2.5 Quá trình quản lý tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập

1.2.5.1 Các công cụ quản lý tài sản

Thứ nhất, xây dựng hệ thống chính sách quản lý gồm: Hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật, chính sách, chế độ về quản lý TSC; hệ thống về tiêu chuẩn định mức

Thứ hai, ngân sách đầu tư: hàng năm, các tổ chức, đơn vị được cấp trên giao dự toán Dựa trên nhu cầu thực tế và dự toán được giao, các đơn vị cấp dưới xây dựng kế hoạch mua sắm TSC sao cho phù hợp, tiết kiệm, hiệu quả trong phạm vi ngân sách của mình

Thứ ba, các ĐVSN công lập thường xuyên: Kiểm tra, kiểm soát của Nhà nước đối với tổ chức, cá nhân được giao trực tiếp quản lý, sử dụng TS Kiểm tra, kiểm soát là công cụ hiệu quả góp phần tăng cường công tác quản lý TSC Thứ tư, sử dụng các hệ thống thông tin, tuyên truyền, giáo dục, hệ thống đào tạo, tập huấn cho các cán bộ làm công tác quản lý TSC, cho các đối tượng trực tiếp quản lý, sử dụng TSC trong các ĐVSN công lập; áp dụng hệ thống công nghệ thông tin và mô hình vào quản lý, thống kê đánh giá lại TSC Quản

lý được thực hiện thông qua số liệu thống kê tình hình TSC tại các đơn vị Công tác này đòi hỏi phải làm nhanh, kịp thời và chính xác để làm tốt trong điều kiện hiện nay thì cách tốt nhất là áp dụng hệ thống phần mềm thống kê, quản lý và đánh giá các chủng loại tài sản

1.2.5.2 Nội dung quản lý tài sản công trong đơn vị sự nghiệp công lập

TSC được Nhà nước giao cho các cơ quan hành chính, ĐVSN công lập quản lý, sử dụng để thực hiện nhiệm vụ hoặc bảo tồn, bảo dưỡng, duy trì, giữ gìn bao gồm: nhà và đất thuộc trụ sở làm việc, nhà và đất thuộc các cơ sở hoạt động sự nghiệp giáo dục, y tế, văn hoá, thể dục thể thao, nghiên cứu khoa học phương tiện vận tải và trang thiết bị, phương tiện hoạt động Đây là những tài sản được đầu tư bằng nguồn vốn của ngân sách, bằng đóng góp của nhân dân hoặc hiến tặng của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước Nguyên tắc chung là: tài sản này phải được quản lý trực tiếp chặt chẽ quá trình đầu tư xây dựng, mua sắm, quá trình sử dụng và kết thúc sử dụng Đối với nhà, đất thuộc trụ sở làm việc hoặc thuộc các cơ sở hoạt động sự nghiệp kinh tế, giáo dục, y tế, văn hoá, thể dục thể thao, nghiên cứu khoa học phương tiện vận tải, trang thiết bị làm việc đảm bảo cho hoạt động của các đơn vị sự nghiệp là những tài sản mà đơn vị được giao trực tiếp sử dụng tài sản phải sử dụng theo chế độ, định mức, tiêu chuẩn Những tài sản này được đầu tư bằng nguồn từ ngân sách Nhà nước hoặc có nguồn từ ngân sách Nhà nước, những tài sản này

có thể điều động từ nơi này sang nơi khác, những tài sản này về cơ bản (trừ một số trường hợp đặc biệt) đều trải qua các quá trình: hình thành, sử dụng, thanh lý Tuy nhiên, trong thực tế, do phạm vi quản lý các TSC rất rộng, số lượng đơn vị nhiều, mặt khác, do yêu cầu của việc quản lý chặt chẽ của các cấp ngành, cấp địa phương, vì vậy, tuỳ thuộc vào thực tế, việc quản lý có thể được phân cấp cho các ngành, các địa phương để giảm bớt các nghiệp vụ xử lý của cơ quan quản lý và nâng cao trách nhiệm quản lý của ngành, địa phương

- Quản lý quá trình hình thành tài sản

Quản lý quá trình hình thành TSC tại ĐVSN công lập được căn cứ vào phương thức hình thành của tài sản: tài sản hình thành do được bàn giao, điều chuyển và tài sản được hình thành do đầu tư xây dựng, mua sắm mới

Thứ nhất, quản lý tài sản được hình thành do bàn giao, điều chuyển, nhận tiếp nhận từ đơn vị hoặc cá nhân khác, hoặc thu hồi từ các dự án đầu tư đã kết thúc Khi cơ quan được thành lập cùng với những quy định về chức năng, nhiệm

vụ, tổ chức bộ máy, biên chế cán bộ công chức, đơn vị được cấp một số tài sản Đối với tài sản được hình thành do bàn giao, điều chuyển (bao gồm cả tài sản mới được mua sắm và tài sản đã trải qua một thời gian khai thác, sử dụng): Căn

cứ biên bản bàn giao và các tài liệu khác liên quan đến tài sản, ĐVSN công lập cần tiến hành lập hồ sơ về tài sản (gồm các thông tin: nguyên giá, năm đưa vào

sử dụng, giá trị đã hao mòn, giá trị còn lại, hiện trạng tài sản…) để làm cơ sở ghi chép sổ sách quản lý tài sản, hạch toán kế toán theo quy định, làm cơ sở cho việc

bố trí khai thác, sử dụng, duy tu, bảo dưỡng tài sản

Thứ hai, quản lý tài sản được hình thành do đầu tư xây dựng, mua sắm mới Hàng năm căn cứ vào nhiệm vụ được giao, căn cứ vào nhu cầu và tình hình thực hiện ngân sách, đơn vị lập kế hoạch mua sắm, đầu tư TSC theo quy định của pháp luật Toàn bộ tài sản này được quản lý theo cơ chế của đơn vị

xây dựng trên cơ sở chế độ của Nhà nước quy định và đặc thù hoạt động của đơn vị Quản lý quá trình hình thành tài sản đối với tài sản được hình thành do mua sắm, đầu tư xây dựng tại ĐVSN công lập gồm hai giai đoạn: quyết định chủ trương đầu tư và thực hiện đầu tư, mua sắm tài sản Việc quyết định chủ trương đầu tư xây dựng, mua sắm tài sản của người có thẩm quyền được căn

cứ vào định mức, tiêu chuẩn sử dụng tài sản, chế độ quản lý tài sản; thực trạng, nhu cầu về TSC và khả năng nguồn lực tài chính để đầu tư xây dựng, mua sắm tài sản của từng đơn vị để làm cơ sở xây dựng kế hoạch, ghi vào dự toán NSNN hàng năm Việc quyết định chủ trương đầu tư không phù hợp, không hiệu quả được coi là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc đầu tư dàn trải, thất thoát, lãng phí NSNN Vì vậy, khi xem xét, quyết định chủ trương đầu tư xây dựng, mua sắm tài sản để sử dụng cho hoạt động chuyên môn, để đảm bảo hiệu quả sử dụng NSNN và hiệu quả đầu tư, chẳng hạn như thay vì đầu tư mới có thể cải tạo, chuyển đổi công năng, mục đích sử dụng của các tài sản khác một cách phù hợp về mặt kỹ thuật và các yếu tố khác hoặc có thể xem xét phương án đi thuê đối với những tài sản chỉ có nhu cầu

sử dụng trong thời gian ngắn, không thường xuyên hoặc chưa có đủ nguồn lực tài chính để đầu tư xây dựng, mua sắm Sau khi có chủ trương đầu tư xây dựng, mua sắm tài sản, việc thực hiện đầu tư, mua sắm tài sản phải được tuân thủ theo các quy trình nghiệp vụ, quy định về đầu tư và xây dựng, quy định về mua sắm TSC Trong quản lý ở giai đoạn này cần chú ý là chỉ được đầu tư xây dựng, mua sắm tài sản đã được ghi vào kế hoạch, dự toán, không thực hiện các nhu cầu xây dựng, mua sắm tài sản ngoài kế hoạch (trừ các trường hợp được cấp có thẩm quyền bổ sung, các tài sản mua sắm do tài trợ, biếu, tặng) Các TSC hình thành do mua sắm cũng được thực hiện theo các quy định chặt chẽ của Nhà nước qua hai hình thức:

+ Phương thức mua sắm trực tiếp: Theo phương thức này, các cơ quan

dự toán trực tiếp tổ chức thực hiện mua sắm tài sản để phục vụ công tác cho

đơn vị mình Việc thực hiện mua sắm theo phương thức này có ưu điểm là tạo

sự chủ động cho đơn vị Song, phương thức này có những hạn chế chủ yếu là: không chuyên nghiệp, tốn nhiều công sức và thời gian; chi phí mua cao hơn

do mua sắm nhỏ lẻ, chất lượng sản phẩm không được tối ưu do chưa có điều kiện để chọn lựa các nhà cung cấp tốt nhất; thiếu tính đồng bộ, hiện đại và việc đảm bảo tiêu chuẩn, định mức trong quản lý, sử dụng TSC Các hình thức mua sắm tài sản hiện nay bao gồm: Đấu thầu rộng rãi; Đấu thầu hạn chế; Chỉ định thầu; Mua sắm trực tiếp; Chào hàng cạnh tranh; Lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt

+ Phương thức mua sắm tập trung: phương thức này thường được áp dụng đối với mua sắm tài sản với số lượng lớn, chủng loại được sử dụng phổ biến tại nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị, hoặc tài sản có yêu cầu tính đồng bộ, hiện đại Theo phương thức này thì các tài sản sau khi có chủ trương mua sắm, được cấp có thẩm quyền phê duyệt sẽ được tổ chức thực hiện mua sắm tập trung thông qua đơn vị mua sắm tập trung thuộc Bộ, cơ quan ngang Bộ,

cơ quan thuộc Chính phủ, cơ quan khác ở Trung ương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, doanh nghiệp Đơn vị có chức năng mua sắm tập trung thực hiện quy trình mua sắm tài sản theo quy định của pháp luật về đấu thầu và tài sản được hình thành sau mua sắm được giao cho đơn vị trực tiếp sử dụng tài sản

- Quản lý quá trình sử dụng, sửa chữa, bảo trì nâng cấp tài sản

Các ĐVSN công lập được Nhà nước giao TSC chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý, sử dụng phải xây dựng và ban hành các nội quy, quy chế quản lý TSC; mở sổ sách theo dõi tình hình biến động của TSC; thực hiện chế độ kê khai, báo cáo, đăng ký, kiểm kê định kỳ và đột xuất TSC theo quy định của pháp luật; kiểm tra, thanh tra, giám sát quá trình quản lý sử dụng TSC; bảo dưỡng, sửa chữa TSC theo yêu cầu kỹ thuật và đặc điểm sử dụng; điều chuyển, bán, chuyển đổi sở hữu TSC

Mỗi tài sản có đặc điểm khác nhau nên công tác đánh giá hiệu quả là rất khó, chính vì vậy đối với tài sản thuộc khu vực ĐVSN công lập được thực hiện quản lý việc sử dụng phải theo công năng, mục đích nhất định Vì vậy, việc xây dựng định mức sử dụng tài sản là công việc hết sức cần thiết, quyết định hiệu quả của việc quản lý, khai thác tài sản Định mức cũng là một trong những cơ sở quan trọng để quyết định chủ trương xây mới, mua sắm hay thuê mua tài sản

Mỗi một tài sản thường có một thời gian sử dụng nhất định, nên trong quá trình khai thác, sử dụng cần có cơ chế đánh giá tài sản (công việc này thường được thực hiện hàng năm) cả về hiệu quả khai thác, sử dụng, tình trạng của tài sản so với trạng thái ban đầu và giá trị còn lại của tài sản để có chế độ duy tu, bảo dưỡng tài sản một cách hợp lý theo yêu cầu về mặt kỹ thuật để tài sản có thể vận hành một cách bình thường Việc quản lý, bảo dưỡng, cải tạo, sửa chữa, nâng cấp tài sản, nhằm duy trì hoạt động của TSC, đảm bảo cho việc sử dụng TSC đạt hiệu quả, tiết kiệm, đáp ứng nhu cầu hoạt động của các đơn vị

Trong quá trình quản lý tài sản cũng cần quan tâm đến cơ chế điều chuyển tài sản từ đơn vị này qua đơn vị khác để đảm bảo tiết kiệm và nâng cao hiệu quả

sử dụng: điều chuyển từ nơi thừa sang nơi thiếu hoặc từ nơi hiệu quả sử dụng tài sản thấp sang nơi có thể huy hiệu quả sử dụng của tài sản cao hơn, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ một cách tốt nhất của cơ quan, đơn vị

- Quản lý quá trình kết thúc: khấu hao, hao mòn và thanh lý tài sản TSC sau khi đưa vào khai thác sử dụng một thời gian nhất định đều trải qua quá trình kết thúc để thay thế bằng tài sản khác (trừ tài sản là đất đai và một số tài sản lâu bền khác)

Các ĐVSN công lập không còn nhu cầu sử dụng hoặc giảm nhu cầu sử dụng do có sự thay đổi về cơ cấu tổ chức, thay đổi về chức năng nhiệm vụ thì

có thể tiến hành đề xuất điều chuyển hoặc bán TSC Điều chuyển hoặc bán TSC đòi hỏi công tác quản lý tổng thể, xác định lại giá trị và đăng ký lại sở hữu hay sử dụng Phương pháp này được áp dụng đối với TSC có giá trị sử dụng dài hạn để đảm bảo hợp lý và tiết kiệm

Ngoài ra, khi TSC hết thời hạn sử dụng, đã hao mòn hết hoặc hư hỏng không còn sử dụng được thì phải được tiến hành thanh lý để thu hồi phần giá trị còn lại Những tài sản được tiến hành thanh lý bao gồm: Tài sản đã quá thời hạn sử dụng, đã khấu hao hết theo chế độ Nhà nước quy định mà không thể tiếp tục sử dụng; Tài sản bị hư hỏng tuy chưa hết thời gian khấu hao đã được sửa chữa nhưng không hiệu quả; Trụ sở làm việc hoặc tài sản khác gắn liền với đất cần được tháo dỡ, phá bỏ theo quyết định của cấp có thẩm quyền phê duyệt Việc bán thanh lý TSC thường xây dựng thành quy chế cụ thể tuỳ theo quy định của pháp luật có liên quan Trong quá trình này, các cơ quan quản lý, các cơ quan liên quan cần có sự phối hợp chặt chẽ trong quản lý, kiểm tra giám sát bảo đảm việc thanh lý TSC theo đúng trình tự, thủ tục và quy định

về quản lý, sử dụng tiền thu được từ thanh lý TSC

1.3 Tiêu chí đánh giá và những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập

1.3.1 Các tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng TSC tại đơn vị sự nghiệp công lập

- Một là, việc thực hiện đầu tư xây dựng, mua sắm TSNN được gắn với tiêu chuẩn, định mức Năng lực tài sản công khu vực hành chính sự nghiệp đã tăng đáng kể, đáp ứng yêu cầu của công tác quản lý nhà nước, cung cấp dịch

vụ công cho xã hội Các tài sản dôi dư, không còn nhu cầu sử dụng được xử

lý theo quy định của pháp luật Các đơn vị sự nghiệp công lập bước đầu khai thác được nguồn tài sản hiện có gắn với việc huy động các nguồn lực của xã hội để phát triển hoạt động sự nghiệp công.Tiêu chuẩn định mức sử dụng từng loại tài sản cho từng đối tượng sử dụng, tránh hiện tượng mạnh ai người

đó trang bị tuỳ tiện theo ý muốn của mình, tuỳ thuộc vào khả năng kinh phí của đơn vị; tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản còn là thước đo đánh giá mức độ sử dụng tiết kiệm và hiệu quả tài sản công của từng đơn vị; mặt khác, tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản là cơ sở để thực hiện công tác quản lý, thực hiện sự kiểm tra, kiểm soát của Nhà nước

-Việc khai thác sử dụng TSC có mang lại những lợi ích mong muốn: có đáp ứng các mục tiêu về phát triển kinh tế, chính trị xã hội cũng như đáp ứng được việc thực hiện các chủ trương chính sách của Nhà nước hay không

- Sự phù hợp trong đầu tư mua sắm TSC ở các ĐVSN công lập: việc đầu

tư, mua sắm có phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của đơn vị Sự tồn tại của tài sản này có thực sự cần thiết, việc sử dụng những tài sản này như thế nào

để mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất, giúp các ĐVSN công lập hoàn thành chức năng, nhiệm vụ Nhà nước giao Đồng thời từng bước xây dựng và hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về TSNN làm cơ sở hoạch định chính sách, chỉ đạo, điều hành về tài sản công

- Tác động của việc đầu tư mua sắm TSC tại các ĐVSN công lập mang lại những lợi ích gì cho con người, có ảnh hưởng gì đến môi trường xung quanh cũng như những tác động mang tính hạn chế của nó

1.3.2 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài sản công tại đơn vị sự nghiệp công lập

- Nhóm nhân tố về trình độ quản lý, ý thức của đội ngũ cán bộ, công chức trong bộ máy quản lý của các ĐVSN công lập: Hiệu quả và chất lượng xây dựng quy chế và thực hiện quản lý TSC tại ĐVSN công lập chịu ảnh hưởng lớn từ nhân tố này Trình độ, năng lực cũng như tư duy trách nhiệm của các cán bộ, công chức trực tiếp tham gia hoạt động quản lý TSC có tác động tới các quyết định quản lý trong quản lý TSC ở các ĐVSN công lập Do

đó, yêu cầu ý thức trách nhiệm và năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ

công chức quản lý tại ĐVSN công lập phải đảm bảo được tính khách quan khi đặt ra các yêu cầu quy định trong cơ chế, đảm bảo hiệu quả thực tế của cơ chế khi áp dụng vào hoạt động thực tiễn của ĐVSN công lập Năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý là một trong những điều kiện tiên quyết đảm bảo cho cơ chế quản lý tài sản công được thực hiện hiệu lực hiệu quả

- Mục đích sử dụng tài sản: Tài sản công được sử dụng đúng mục đích sẽ phát huy được năng suất làm việc Vì vậy, việc quản lý, sử dụng TSC được thực hiện công khai, minh bạch; mọi hành vi vi phạm chế độ quản lý, sử dụng TSC phải được xử lý kịp thời, nghiêm minh theo quy định của pháp luật Sử dụng TSC đúng mục đích, tiêu chuẩn, định mức, chế độ và bảo đảm hiệu quả, tiết kiệm; sử dụng TSC không đúng mục đích, tiêu chuẩn, định mức, chế độ; sử dụng TSC lãng phí hoặc không sử dụng tài sản được giao gây lãng phí; sử dụng TSC để kinh doanh trái pháp luật, hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng TSC; chiếm giữ, sử dụng trái phép TSC

- Hệ thống cơ sở dữ liệu, thông tin về TSC: Việc áp dụng khoa học công nghệ để nâng cao hiệu quả quản lý TSC trong các ĐVSN công lập có ý nghĩa hết sức quan trọng Những dữ liệu về TSC được cập nhật thường xuyên, liên tục đầy đủ sẽ hỗ trợ rất đắc lực cho công tác quản lý Hệ thống thông tin quản

lý được xây dựng hoàn thiện sẽ giúp việc quản lý TSC được đầy đủ, chính xác

và được kiểm soát chặt chẽ Điều này đòi hỏi mỗi đơn vị đều có kế hoạch cải tạo, đầu tư mới TSCĐ

- Nhóm nhân tố về chủ trương, đường lối, chính sách xây dựng và phát triển kinh tế - xã hội của Đảng, Nhà nước Thể hiện bằng các quy định về chuẩn mực hành vi, nghĩa vụ, trách nhiệm, thẩm quyền của chủ thể tham gia quản lý TSC tại các ĐVSN công lập phải nằm trong các quy định chung về nguyên tắc quản lý kinh tế, tài chính và TSC và phải lấy đó làm cơ sở để xây dựng, điều chỉnh và bổ sung hoàn thiện trong quá trình tổ chức thực hiện Sự

phù hợp và sát thực tế của hệ thống các quy phạm về quản lý kinh tế, tài chính

và TSC của nhà nước sẽ có tác động tích cực tới việc quản lý TSC Ngược lại,

sự thiếu thực tế, bất hợp lý, thiếu sự thông thoáng giữa văn bản quy phạm pháp luật và thực tế quản lý sẽ gây trở ngại thậm chí cản trở sự vận hành của

cơ chế quản lý TSC tại các ĐVSN công lập Trên cơ sở các văn bản quy định

về quản lý TSC của Nhà nước tạo ra môi trường và hành lang pháp lý hướng dẫn cho các đơn vị Bất kỳ sự thay đổi trong chế độ, chính sách hiện hành đều chi phối các hoạt động của đơn vị

- Nhóm nhân tố khác: bên cạnh những nhân tố trên còn có những nhân tố khác có thể ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng TSC mà được coi là nhân tố bất khả kháng như thiên tai, địch họa… Mức độ tổn hại về lâu dài hay tức thời là hoàn toàn không thể dự đoán

1.4 Nghiên cứu một số bài học kinh nghiệm để quản lý tốt tài sản công tại một số đơn vị sự nghiệp công lập

1.4.1 Quản lý tài sản công ở Nhật Bản

Trên cơ sở Hiến pháp được ban hành từ năm 1947, đối với lĩnh vực quản

lý TSC: thể chế tự chủ địa phương cho phép các địa phương tự chủ trong việc quyết định các chính sách quản lý TSC và mua sắm công độc lập với Chính phủ Vì vậy chính sách quản lý và việc thực hiện mua sắm của các Bộ, ngành Trung ương có thể khác với các tỉnh và giữa các tỉnh có thể khác nhau Tuy nhiên tại Nhật Bản cả chính quyền Trung ương và địa phương đều có xu hướng giảm chế độ mua sắm, trang bị tài sản cho các cơ quan nhà nước mà chuyển sang hình thức thuê tài sản Thành phố Osaka (Nhật Bản), một tỉnh điển hình trong việc thực hiện hiệu quả mô hình quản lý mua sắm, trang bị tài sản theo mô hình tập trung Năm 2000 chính quyền tỉnh Osaka đã có cải cách rất cơ bản trong việc mua sắm công với việc thành lập Cục mua sắm công với nhiệm vụ quản lý về mua sắm công mà chủ yếu là đấu thầu mua sắm công đối

với tất cả tài sản, hàng hóa, dịch vụ liên quan đến chi tiêu công (bao gồm cả lựa chọn nhà đầu tư, xây dựng) cho toàn tỉnh và không thu phí dịch vụ, đồng thời Cục cũng thực hiện một số chức năng kiểm soát như một cơ quan quản lý TSC Việc thực hiện mua sắm, trang bị tài sản cho các cơ quan nhà nước tại cơ quan thuộc Trung ương được tổ chức theo hai hình thức (mua sắm tập trung và mua sắm phân tán), chưa có quy định bắt buộc mua sắm công tập trung, còn tại tỉnh Osaka tất cả hàng hóa, dịch vụ cung cấp cho cơ quan nhà nước đầu bắt buộc mua sắm công tập trung và do Cục mua sắm công thực hiện

1.4.2 Một số bài học đối với quản lý tài sản công ở Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Việc quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng cho từng loại TSC là yêu cầu cần thiết đầu tiên và đƣợc cụ thể hóa bằng văn bản quy phạm pháp luật ở cấp độ Luật và các quy định, quy chế, tạo thành hệ thống pháp luật về quản lý TSNN nói chung và quản lý TSC tại từng địa phương, cơ quan, đơn vị nói riêng để đảm bảo cho việc quản lý và sử dụng đúng mục đích và có hiệu quả, phân định rõ trách nhiệm, tránh trùng lắp nhiệm vụ giữa các cơ quan làm chức năng quản lý TSC Các quy định, chính sách quản lý TSC càng đầy đủ, cụ thể, thì việc quản lý tài sản vừa chặt chẽ, vừa thuận lợi, hạn chế được những sai phạm trong cả quản lý và sử dụng; đồng thời cho phép các cơ quan quản lý TSC nắm được thực trạng tài sản cả về số lượng và chất lượng để quyết định được phương thức, mức độ đầu tư, mua sắm tài sản, quy trình quản lý và thực

hiện điều tiết tài sản từ nơi thừa sang nơi thiếu một cách hợp lý

1.4.3 Kinh nghiệm tổ chức mua sắm tài sản công của Bộ Tài chính

Thực hiện Quyết định số179/2007/QĐ-TTg ngày 26/11/2007 Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Quy chế tổ chức mua sắm tài sản, hàng hóa từ ngân sách nhà nước theo phương thức tập trung, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư

số 22/2008/TT-BTC ngày 10/3/2008 hướng dẫn thực hiện Quyết định trên của

Thủ tướng Chính phủ, đồng thời xác định 13 Bộ, ngành, địa phương áp dụng thí điểm việc mua sắm TSC theo phương thức mua sắm tập trung, trong đó có Bộ Tài chính Với trách nhiệm vừa là cơ quan quản lý nhà nước tham mưu cho Chính phủ về cơ chế, chính sách, vừa đi đầu trong việc thực hiện mua sắm công tập trung đối với TSC của các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp trực thuộc nên việc tổ chức thực hiện mua sắm TSC tại Bộ Tài chính đã được thực hiện hết sức bài bản và hiệu quả, có thể tham khảo, áp dụng rất tốt đối với các cơ quan, đơn vị khác

- Về tổ chức thực hiện mua sắm tập trung: Hàng năm, cùng với việc lập

dự toán ngân sách, các đơn vị, hệ thống ngành dọc thuộc Bộ Tài chính căn cứ các quy định có liên quan về tiêu chuẩn, định mức và nhu cầu về mua sắm tài sản, hàng hóa thuộc đối tượng mua sắm tập trung để lập dự toán mua sắm

gửi Cục Kế hoạch - Tài chính để thẩm định và tổng hợp chung với dự toán thu, chi ngân sách năm

Việc triển khai mua sắm tài sản, hàng hóa, dịch vụ theo phương thức tập trung tại Bộ Tài chính đã góp phần đảm bảo việc quản lý, sử dụng tài sản nhà nước chặt chẽ, đúng pháp luật, hạn chế tình trạng trang bị tài sản vượt tiêu chuẩn, định mức hoặc trang bị tài sản, không hiệu quả, đảm bảo tính công khai, minh bạch trong mua sắm TSC; các tài sản đƣợc mua sắm tập trung sẽ được kiểm soát chặt chẽ về chất lượng, tính tương đồng về mặt kỹ thuật, đáp ứng yêu cầu trang bị đồng bộ, hiện đại, nâng cao hiệu quả, hiệu lực hoạt động của các cơ quan, đơn vị trực thuộc

1.4.4 Những bài học kinh nghiệm cho Việt Nam

Quản lý và sử dụng TSC là một vấn đề phức tạp, thực tiễn cho thấy có rất nhiều khiếm khuyết Tuy nhiên, với cách thức quản lý ưu việt của một số nước trên thế giới là những bài học quý báu cho Việt Nam cũng như các ĐVSN công lập trong việc quản lý và sử dụng TSC

Việc hoàn thiện cơ chế quản lý TSC bằng văn bản quy phạm pháp luật ở cấp độ luật và các văn bản dưới luật tạo thành hệ thống pháp luật về quản lý TSC là rất cần thiết ở tất cả các nước Nhờ có hệ thống pháp luật, đã tạo ra cơ

sở pháp lý để cơ quan quản lý tài sản giám sát, kiểm tra các cơ quan sử dụng tài sản, đồng thời nâng cao trách nhiệm của các Bộ, ngành, địa phương, các cơ quan, đơn vị trong việc quản lý tài sản Chính quyền Trung ương cần xây dựng một khung pháp lý rõ ràng nhằm đảm bảo cho việc quản lý tài sản đúng mục đích, hiệu quả, tiết kiệm, hạn chế thất thoát hoặc sử dụng lãng phí

Hiện tại nền kinh tế nước ta đang chuyển đổi theo cơ chế thị trường có

sự quản lý của nhà nước Hệ thống pháp luật về TSC cũng đang dần được hoàn thiện phù hợp với thực tế Hiện nay, TSC còn bị sử dụng sai mục đích, lãng phí nên việc hoàn thiện cơ chế quản lý TSC ở Việt Nam đang được đặt ra

là một vấn đề cấp thiết

Về nguyên tắc hiệu quả, công khai, minh bạch: Ở Việt Nam, cơ chế chịu trách nhiệm giải trình, gắn chặt với việc công khai, minh bạch, đẩy mạnh công tác kiểm toán, kiểm tra, giám sát nếu được triển khai tốt trong thực tế sẽ

là điều kiện kiên quyết trong việc nâng cao hiệu quả cơ chế quản lý tài sản

Về lập dự toán đầu tư mua sắm tài sản theo phương thức quản lý ngân sách theo đầu ra và tính toán hiệu quả khi quyết định đầu tư, mua sắm tài sản:

Ở Việt Nam hiện nay, việc lập dự toán đầu tư, mua sắm tài sản vẫn được thực hiện theo cơ chế quản lý ngân sách theo các khoản mục đầu vào; quản lý ngân sách theo cơ chế này không chú trọng đến các đầu ra và kết quả trong việc thực hiện các mục tiêu đã định Mặt khác, nhiều đơn vị thực hiện đầu tư, mua sắm tài sản không tính đến hiệu quả Do vậy, cần vận dụng kinh nghiệm này vào Việt Nam để hoàn thiện chính sách phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính công cho việc đầu tư, mua sắm tài sản có hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng hàng hóa, dịch vụ công cung cấp cho xã hội

Về phân cấp trong quản lý tài sản: Nhìn chung, tại các nước nêu trên đã

phân định rõ tài sản của chính quyền trung ương và tài sản của chính quyền các địa phương; đồng thời đều giao quyền quản lý tài sản công cho các tổ chức độc lập và các cơ quan khác gắn với trách nhiệm Tuy nhiên, Chính phủ Trung ương vẫn thực hiện vai trò thống nhất quản lý của mình bằng các quy định trong Luật quản lý tài sản thông qua cơ quan quản lý tài sản để định đoạt các vấn đề chung như: Bố trí kinh phí đầu tư xây dựng, mua sắm, điều chuyển, đăng ký, báo cáo, thanh lý tài sản Mặt khác việc phân cấp được tiến hành thận trọng đồng bộ với việc xây dựng cơ chế thưởng phạt hoặc là gắn kết quả hoạt động, để buộc các cơ quan quản lý tài sản phải đưa ra được những quyết định đúng đắn trên cơ sở tuân thủ các chính sách và nguyên tắc quản lý tài sản hiệu quả do Chính phủ ban hành

Hiện nay ở Việt Nam, nhìn chung các đơn vị vẫn quản lý tài sản bằng các công cụ đơn giản hoặc nếu có sử dụng phần mềm quản lý thì công nghệ phần mềm lạc hậu, các chỉ tiêu theo dõi chưa đáp ứng được yêu cầu quản lý Do vậy,

Bộ Tài chính cần khẩn trương triển khai dự án thông tin kê khai đăng ký TSC

Dự án này xây dựng giải pháp trợ giúp quản lý đăng ký tài sản tại đơn vị sử dụng tài sản như theo dõi biến động tăng, giảm, nâng cấp, sữa chữa, điều chuyển, thu hồi, nhượng bán, thanh lý tài sản…

Tiểu kết chương 1

Chương 1 đã đề cập đến những khái niệm chung về ĐVSN công lập, TSC

và quản lý TSC trong các ĐVSN công lập Từ đó nghiên cứu những vấn đề liên quan như vai trò và đặc điểm của TSC đối với sự phát triển kinh tế - xã hội thông qua việc Nhà nước giao cho các ĐVSN công lập thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình

TSC đặc biệt là phần tài sản trong các ĐVSN công lập, là phần vốn hiện vật của nhà nước, được hình thành từ nguồn NSNN Đó là điều kiện đảm bảo cho các đơn vị quản lý, các ĐVSN công lập thực hiện tốt các chức năng, nhiệm

vụ được giao Quản lý tốt phần TSC trong các ĐVSN công lập qua việc mua sắm, sử dụng, bảo quản TSC, chống thất thoát lãng phí là đòi hỏi đồng thời là trách nhiệm, nghĩa vụ của tất cả các cá nhân

Quản lý TSC là yêu cầu mong muốn của mọi người dân, tạo lập, khai thác,

sử dụng TSC có ý nghĩa kinh tế chính trị và xã hội to lớn Uy tín của nhà nước, của mỗi tổ chức, cá nhân được đánh giá thông qua việc quản lý, sử dụng TSC Công tác quản lý TSC có ý nghĩa quan trọng và là một bộ phận không thể tách rời trong yêu cầu về quản lý tài chính công ở nước ta hiện nay

Những nội dung trên là cơ sở để tác giả nghiên cứu, phân tích thực trạng công tác quản lý TSC trong các năm từ 2014 đến 2018 tại VSR- KST-CT TƯ

Từ đó đề xuất những giải pháp hoàn thiện công tác quản lý tài sản tại đơn vị

Chương 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI SẢN CÔNG TẠI VIỆN SỐT RÉT - KÝ

SINH TRÙNG - CÔN TRÙNG TRUNG ƯƠNG 2.1 Khái quát về Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển

Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương được thành lập ngày 01/7/1957 theo Quyết định số 287/TTg của Thủ tướng Chính phủ với tên gọi là Viện Sốt rét do Giáo sư Đặng Văn Ngữ làm Viện trưởng với nhiệm vụ: “Nghiên cứu bệnh sốt rét và tình hình bệnh sốt rét, nghiên cứu những phương pháp phòng và chữa bệnh sốt rét để giúp Bộ Y tế lãnh đạo toàn ngành

và nhân dân tiến lên từng bước giảm dần tỷ lệ và tiêu diệt bệnh sốt rét”, năm

1961 Viện được đổi tên thành Viện Sốt rét, Ký sinh trùng và côn trùng và năm 1998 đổi tên thành Viện Sốt rét - Ký sinh trùng - Côn trùng Trung ương cho đến nay

Hơn 60 năm xây dựng và phát triển, mặc dù còn nhiều khó khăn VSR- KST-CT TƯ đã luôn nhận thức đúng đắn vai trò, ý nghĩa của công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân Cán bộ viên chức VSR- KST-CT

TƯ đã luôn khắc phục khó khăn hoàn thành xuất sắc chức năng và nhiệm vụ được Nhà nước giao là nghiên cứu khoa học, chỉ đạo các biện pháp làm giảm

tỷ lệ mắc và tỉ lệ tử vong do các bệnh ký sinh trùng khác, phòng chống các côn trùng truyền bệnh sốt rét và các bệnh ký sinh trùng cho người trên phạm

vi toàn quốc Công tác phòng chống sốt rét, phòng chống các bệnh ký sinh trùng và côn trùng truyền bệnh trong nhiều năm qua đã thu được những thành tựu đáng kể làm giảm số tử vong, giảm số mắc, giảm gánh nặng bệnh tật do bệnh sốt rét và các bệnh ký sinh trùng, côn trùng gây ra cho cộng đồng, đã góp phần tích cực vào sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân của Đảng và Nhà nước ta

Nghiên cứu khoa học

- Nghiên cứu về Sốt rét bao gồm: Dịch tễ học, các kỹ thuật chẩn đoán, lâm sàng, điều trị và các biện pháp phòng chống

- Nghiên cứu về các bệnh ký sinh trùng khác bao gồm: Dịch tễ học, các kỹ thuật chẩn đoán lâm sàng, điều trị, các loại thuốc và các biện pháp phòng chống

Chỉ đạo tuyến

- Giúp Bộ trưởng Bộ Y tế chỉ đạo về chuyên môn kỹ thuật, kế hoạch bệnh sốt rét, phòng chống các bệnh ký sinh trùng và côn trùng truyền bệnh cho người trong phạm vi toàn quốc, trực tiếp chỉ đạo chuyên ngành tại 28 tỉnh, thành phố phía Bắc

- Xây dựng kế hoạch, chương trình, dự án phòng chống bệnh sốt rét, các bệnh do ký sinh trùng khác và côn trùng truyền bệnh do Bộ Y tế quản lý cho các tỉnh để trình Bộ Y tế phê duyệt và tổ chức thực hiện sau khi đã được phê duyệt

- Theo dõi, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện các nội dung nêu trên phạm vi cả nước Trực tiếp theo dõi, giám sát và đánh giá kết quả tại 28 tỉnh, thành phố phía Bắc

Đào tạo

- Tổ chức đào tạo và đào tạo nâng cao trình độ cho cán bộ chuyên môn

kỹ thuật chuyên ngành sốt rét, ký sinh trùng và côn trùng truyền bệnh cho các tuyến theo quy định của pháp luật

- Tham gia đào tạo đại học về chuyên ngành sốt rét, ký sinh trùng và côn

trùng truyền bệnh cho các tuyến theo quy định của pháp luật

2.1.3 Cơ cấu tổ chức bộ máy

Cơ cấu tổ chức của VSR- KST-CT TƯ hiện tại có Ban lãnh đạo gồm

Viện trưởng và các Phó Viện trưởng; 05 phòng chức năng, 07 khoa chuyên

môn; đơn vị trực thuộc Viện gồm có Trường Cao đẳng y tế Đặng Văn Ngữ và

Trung tâm phòng chống côn trùng

Cơ cấu tổ chức bộ máy của VSR- KST-CT TƯ được thể hiện theo sơ đồ

- 01 Viện trưởng: Phụ trách chung, chịu trách nhiệm trước Bộ y tế về

toàn bộ hoạt động và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chính trị của Viện; làm chủ

tài khoản, trực tiếp chỉ đạo công tác tổ chức cán bộ, công tác tài chính và đầu

tư xây dựng cơ bản

- 02 Phó Viện trưởng:

Phó Viện trưởng phụ trách kinh tế: Giúp Viện trưởng điều hành công tác tài chính, công nghệ thông tin; quản lý điều hành xe ô tô, công tác bảo vệ thường trực; tổ chức phục vụ hội nghị, công tác hành chính lễ tân,…

Phó Viện trưởng phụ trách chuyên môn: Giúp Viện trưởng điều hành công tác chuyên môn về chỉ đạo tuyến, phòng chống dịch, đào tạo và công tác khám chữa bệnh

Tình hình nhân lực của VSR- KST-CT TƯ năm 2018

- Phó Giáo sư, tiến sĩ,

2.2.1 Hiện trạng tài sản công

VSR- KST-CT TƯ là viện đầu ngành về phòng chống các bệnh về côn trùng và ký sinh trùng Là đơn vị sự nghiệp hoạt động trong lĩnh vực y tế, nên

cơ cấu tài sản của đơn vị mang tính đặc thù là những máy móc, thiết bị y tế