Sáng kiến kinh nghiệm tích hợp giáo dục môi trường thông qua dạy học hóa học viết mẫu báo cáo đề nghị xét tặng danh hiệu chiến sĩ thi đua cấp tỉnh ..............................................................................................................................................................................................................................................................................
Trang 1I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Môi trường không có biên giới vì một lẽ rất đơn giản là các thành phần củamôi trường tự nhiên đều có quan hệ chặt chẽ và tác động lẫn nhau Không khíhay đời sống của các động vật hoang dã không thể chia theo biên giới quốc giađược Việc phá rừng ở các nước châu Mỹ la tinh và châu Á đang gây ra nạn lũlụt có sức tàn phá ngày càng lớn đối với các quốc gia nằm ở phía hạ lưu Mưaaxit và phóng xạ hạt nhân có thể xuyên biên giới của nhiều quốc gia Ở ViệtNam và trên thế giới có biết bao hội nghị ,diễn đàn bàn về vấn đề môi trường.Con người là trung tâm của môi trường, vậy con người đã làm gì, đang làm gì,
sẽ làm gì dể bảo vệ môi trường Hình thành ý thức xây dựng ,cải tạo và bảo vệmôi trường cho tất cả mọi công dân là trách nhiệm mà ngành giáo dục đào tạophải thực hiện thông qua các môn học.Rất nhiều các lĩnh vực có thể thực hiệnlồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường như: Sinh, Địa , Ngoại ngữ,giáo dục công dân (GDCD) trong đó Hoá học với nội dung cơ bản là nghiêncứu về chất và sự biến đổi của chất có những thuận lợi riêng cho việc tích hợpgiáo dục và bảo vệ môi trường (GDBVMT) đối với học sinh ngay từ bậc trunghọc cơ sở (THCS)
Bên cạnh việc hình thành ý thức thì việc hiểu rõ về sự biến đổi của chất sẽgiúp các em có được những kỹ năng xây dựng, cải tạo và bảo vệ môi trường;phạm vi hẹp là ở gia đình, địa phương, mở rộng ra là trong lãnh thổ Việt nam,trên toàn Trái đất
Chương trình hoá học của bậc THCS được bắt đầu từ lớp 8,với hệ thốngkiến thức, khái niệm nền móng Phương pháp dạy học mới sẽ có hiệu quả nhưthế nào trong việc tích hợp này? Việc triển khai đề tài: “Tích hợp giáo dục bảo
vệ môi trường thông qua dạy học Hoá học lớp 8” với phương pháp dạy học mới
muốn đưa ra một giải pháp để thực hiện mục đích đó
2 Mục đích nghiên cứu
Trang 2- Xây dựng được những nội dung giáo dục bảo vệ môi trường có thể tíchhợp thông qua môn hoá học lớp 8.
- Nghiên cứu phương pháp đưa giáo dục bảo vệ môi trường vào các bàihọc một cách tự nhiên, thuyết phục, không gò ép, khuôn sáo.Từ đó kết hợp vớicác môn học khác cùng giáo dục các em trở thành người có ý thức, trách nhiệmvới môi trường mà mình đang sống
- Nghiên cứu tổng quan về môi trường và các loại môi trường
- Nghiên cứu chương trình sách giáo khoa (SGK) hoá học lớp 8, tìm hiểuthực tế tình hình giáo dục bảo vệ môi trường qua môn hoá học ở trường THCS,đặc biệt là ở lớp 8; từ đó phân tích những mặt tốt, chưa tốt của vấn đề giáo dụcbảo vệ môi trường qua môn hoá học lớp 8
- Chọn ra những nội dung thực hiện tích hợp GDBVMT hiệu quả
- Soạn giáo án thể hiện phương pháp lồng ghép
- Tổ chức thực nghiệm sư phạm: Giảng dạy 1số bài đã thiết kế Sơ lược đánh giá kết quả
3 Thời gian, địa điểm
- Thời gian: Năm học 2017-2018; năm học 2018-2019, 2019-2020
- Địa điểm: Trường THCS CẩmThành và trường THCS Chu Văn An
4 Đóng góp mới của đề tài
Đề tài góp phần hoàn thành bức tranh tổng thể về giáo dục tích hợp.Quan trọng hơn, từ bài học trên sách vở dẫn các em tiếp cận với những vấn đềmôi trường gần gũi xung quanh, tìm hiểu hết tính đa dạng, phức tạp của môitrường; từ đó có thái độ, hành vi cụ thể để giải quyết những khó khăn mà môitrường đang gặp phải
II PHẦN NỘI DUNG
1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
1.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN
Trang 3"Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh
con người, có ảnh hưởng đến đời sống sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và sinh vật." (luật bảo vệ môi trường Việt nam 2005).
" Hoạt động bảo vệ môi trường là hoạt động giữ cho môi trường trong lành,
sạch đẹp; phòng ngừa, hạn chế tác động xấu đối với môi trường, ứng phó sự cố môi trường; khắc phục ô nhiễm, suy thoái, phục hồi và cải thiện môi trường; khai thác, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên; bảo vệ đa dạng sinh học." (điều 1)
Cần phải lưu ý rằng, Luật bảo vệ môi trường Việt nam coi môi trường gồmcác vật chất tự nhiên và một số dạng vật chất nhân tạo như khu dân cư, hệ sinhthái, khu di tích lịch sử, cho nên có thể coi đây là khái niệm môi trường theonghĩa hẹp vì thiếu nhiều yêú tố xã hội nhân văn và hoạt động kinh tế
Ô nhiễm môi trường là sự thay đổi thành phần và tính chất của môitrường, có hại cho hoạt động sống bình thường của con người và sinh vật
Giáo dục môi trường là môn khoa học chuyên về các biện pháp giảng dạyhuấn luyện khoa học môi trường cho các đối tượng học sinh, sinh viên, hoặcquần chúng nhân dân Kết quả của giáo dục môi trờng thể hiện ở trình độ dântrí môi trường Giáo dục môi trường gồm:
- Giáo dục chính quy thông qua trường lớp, có phòng thí nghiệm, nơi thựctập
- Giáo dục đại chúng thông qua các phương tiện tuyên truyền báo, đài, cổđộng áp phích
Trang 4tích hợp giáo dục và bảo vệ môi trường vào một số bộ môn học là Vật lý, hóahọc, sinh học và địa lý, trong đó việc giáo dục bảo vệ môi trường thông qua dạyhọc hóa học đặc biệt được chú trọng Trong một vài năm gần đây trong các tiếtdạy trên lớp tôi luôn cố gắng lồng ghép việc giáo dục bảo vệ môi trường vàocác tiết dạy tại 2 trường là trường THCS Cẩm Sơn và trường THCS Cẩm Thành(Thành phố Cẩm Phả, Tỉnh Quảng Ninh) đã thu được một số kết quả đángkhích lệ.
2 CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
2.1 Thực trạng
2.1.1 Tình hình môi trường ở Việt Nam
*) Tài nguyên rừng ở Việt Nam:
Năm 1945, việt Nam có 13,3 triệu ha rừng, chiếm 43,8% diện tích đất đai,đến những năm cuối của thế kỷ 20 diện tích này đã giảm đến con số 7,8 triệu
ha, với độ che phủ chỉ còn 23,6% tức là đã ở dưới mức báo động( 30% ) Tốc
độ mất rừng ở Việt nam trong những năm 1985-1995 là 200.000 ha/ năm Trênnhiều vùng trước đây là rừng bạt ngàn thì nay chỉ còn là đồi trọc, diện tíchrừng còn lại rất ít Rừng ngập mặn ven biển trước 1945 phủ một diện tích400.000 ha nay chỉ còn gần một nửa, chủ yếu là rừng thứ sinh và rừng trồng.Diện tích đất trống đồi núi trọc đang chịu xói mòn nặng lên đến con số 13,4triệu ha
*) Tài nguyên nước ở Việt Nam:
Ở đây ta quan tâm đến tiềm năng nước ngọt Nhìn chung, tài nguyên nướcmặt và nước ngầm có thể khai thác và sử dụng ở Việt nam khá phong phú,nhưng lượng nước tạo ra tính đến nay trong lãnh thổ chỉ có khoảng 325 tỷ m3/năm thì cũng không phải nước giàu tài nguyên nước Hiện nay chúng ta mới sửdụng khoảng 20 -> 30%, tuy nhiên do nguồn nước phân bố rất không đều trongnăm và trên toàn lãnh thổ nên đã gây bất lợi trong sử dụng nước
Các vấn đề môi trường liên quan đến tài nguyên nước ở nước ta bao gồmcác nội dung sau:
Trang 5- Mưa phân bố không đều trong năm Tình trạng thiếu nước mùa khô, lũ lụtmùa mưa đang xảy ra ở nhiều địa phương với mức độ ngày càng nghiêm trọng.
Ví dụ việc giảm trữ lượng nước ở các hồ chứa: Hoà Bình, Trị An, hay lũ quét
ở các tỉnh : Yên Bái, Nghệ An,
- Tình trạng cạn kiệt nguồn nước ngầm và ô nhiễm nước ngầm đang diễn rả
ở các đô thị lớn và các tỉnh đồng bằng Nguyên nhân chính là do khai thác quámức, thiếu quy hoạch, nước thải không xử lý
- Sự ô nhiễm nước mặt đã xuất hiện trên một số sông, kênh rạch thuộc một
số đô thị lớn( sông Tô Lịch, sông Sài Gòn, ) Một số hồ ao có hiện tượng phúdưỡng nặng, một số vùng cửa sông có dấu hiệu ô nhiễm dầu, thuốc trừ sâu, kimloại nặng Nguyên nhân là do nước thải, chất thải rắn chưa được thu gom, xử lýthích hợp
- Sự xâm nhập mặn vào sông xảy ra với qui mô ngày càng gia tăng ở nhiềusông trong khu vực miền Trung Nguyên nhân do giảm rừng đầu nguồn, khíhậu thay đổi bất thường
2.1.2.Tình hình môi trường Quảng Ninh
*) Tài nguyên rừng ở Quảng Ninh:
Năm 2004 đất lâm nghiệp có rừng của tỉnh là 295.553 ha.Rừng đóng vaitrò quan trọng trong việc phòng hộ đầu nguồn, chống xói mòn, rửa trôi đất, bảo
vệ môi trường sinh thái, cung cấp gỗ trụ mỏ chống lò cho nghành than, gópphần thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Trước đây Quảng ninh cónhiều giống gỗ tốt như lim, sến, táu, nhưng nay diện tích đã bị thu hẹp, thayvào đó là trồng bạch đàn, keo tai tượng, Với 3/4 diện tích tự nhiên là rừng và
ít rừng, nếu được bảo vệ và trồng thêm nhiều, rừng Quảng ninh sẽ phát huy thếmạnh và là nguồn lợi lớn
*) Tài nguyên nước ở Quảng Ninh:
- Nước mặt: Lượng nước các sông khá phong phú, ước tính 8.776 tỷ m3.Cũng như lượng mưa trong năm, dòng chảy ở sông ngòi ở Quảng ninh cũngchia làm 2 mùa rõ rệt Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 9 có lượng nước chiếm
Trang 675-> 80% tổng lượng nước trong năm, mùa khô từ tháng 10 đến tháng 4 cólượng nước chiếm 20 -> 25% tổng lượng nước trong năm.
- Nước ngầm: Theo kết quả thăm dò, trữ lượng nước ngầm tại vùng Cẩmphả là 6107 m3/ ngày, vùng cửa Ông- Cọc Sáu là 14.730 m3 / ngày, vùng HạLong là 21.290 m3 / ngày
2.2 Các giải pháp
* Nội dung :
- Sách giáo khoa hoá học lớp 8 gồm 6 chương (70 tiết) Trật tự sắp xếp các kiếnthức: Hình thành những khái niệm cơ bản trong hoá học, sau đó nghiên cứu cácchất cụ thể; thực tế đó là những chất có mặt chủ yếu trong thành phần hoá họccủa môi trường: oxi, nước
- Xác định những nội dung BVMT qua chương trình hoá học lớp 8
Bài-Tên bài Nội dung hoá học Nội dung BVMT
2- Chất HS phân biệt được vật thể,
vật liệu và chất Biết được ởđâu có vật thể là ở đó có chất HS phân biệt được chất và hỗn hợp
Môi trường quanh ta gồmnhiều vật thể Các vật thể đượctạo nên từ một hay nhiều chấtkhác nhau
5- Nguyên
tố hoá học
Nguyên tố hoá học: định nghĩa, kí hiệu Nguyên tử khối là gì và cách tính
Môi trường do khoảng hơn
100 nguyên tố cấu tạo nên cácchất
13- Phản
ứng hoá học
Phản ứng hoá học:địnhnghĩa, bản chất và điều kiệnxảy ra
Phá rừng làm giảm oxi củaquá trình quang hợp
20- Tỉ khối
của chất khí
Xác định tỉ khối của khí Avới khí B,và của một khívới không khí
Sự sắp xếp, khuyếch tán củacác khí trong không khí.Vì saocàng lên cao không khí càngloãng
Trang 7của oxi oxi.
28- Không
khí- Sự cháy
Không khí là một hỗn hợp
Bản chất của sự cháy và sựoxi hoá chậm
Không khí dễ bị ô nhiễm,nguyên nhân ,tác hại củakhông khí ô nhiễm Biện phápbảo vệ bầu không khí tronglành
32- Phản
ứng oxi hoá
khử
Thế nào là chất khử, chấtoxi hoá.bản chất của phảnứng oxi hoá khử và cáchnhận dạng
Trong tự nhiên luôn diễn ranhiều phản ứng oxi hoá khử.Những phản ứng có lơi cần cóhướng khai thác sử dụng, phảnứng có hại phải hạn chế loạitrừ
36- Nước Tìm hiểu thành phần hoá
học của nước Tính chất vật
lý, hoá học của nước
Vai trò của nước đối với sựsống Nước dễ bị ô nhiễm,táchại của nước ô nhiễm Tiếtkiệm và bảo vệ nước sạch
*) Trong bài đọc thêm:
- Giáo viên cần hướng dẫn học sinh (HS) tìm hiểu nội dung bài đọc thêm,thậm chí nội dung của những bài đó có thể lựa chọn đưa vào bài kiểm tra
- Bài đọc thêm:
+ Trang 98: Lượng CO và CO2 trong không khí
+ Trang 125: Lượng nước trên thế giới
+ Trang 21: Các nguyên tố hoá học
* Cách thức thực hiện :
- Phương pháp lý thuyết
+ Nghiên cứu đối tượng tích hợp
+ Nghiên cứu phương pháp tích hợp: Đọc các tài liệu, văn bản, chỉ thị của
bộ, sở giáo dục đào tạo về vấn đề môi trường và giáo dục bảo vệ môi trường; từ
đó hiểu rõ các khái niệm, nội dung, phương pháp đưa giáo dục BVMT vàogiảng dạy trong môn hoá học
+ Nghiên cứu chương trình SGK hoá học lớp 8
Trang 8-Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
- Trong giảng dạy bộ môn
- Nắm bắt thực trạng môi trường ở địa phương thông qua tập quán sinh hoạt,
thói quen sống của người dân địa phương, bởi nếp sống của gia đình và địaphương ảnh hưởng nhiều đến nhận thức của sinh viên.Thông qua đó, giảng viên
có thể liên hệ giáo dục cho sinh viên thấy được những thói quen nào có lợi chomôi trường, thói quen, hành vi nào có hại cho môi trường
- Nghiên cứu mức độ liên quan tới môi trường của mỗi bài/ chương để lựa
chọn giải pháp phù hợp để lồng ghép giáo dục môi trường bằng hình thức vậndụng kiến thức sinh học vào thực tế cuộc sống
Tùy từng học phần, từng chương, nội dung bài học, giáo viên có thể lựa chọncách lồng ghép phù hợp để vừa cung cấp cho HS những kiến thức về môitrường vừa hướng HS đến việc bảo vệ ngay chính môi trường sống của trườngmình, của địa phương mình…
- Qua hoạt động ngoại khoá
- Nghe báo cáo chuyên đề
- Tham quan các danh lam thắng cảnh
- Tổ chức câu lạc bộ: Hoá học với môi trường
- Tuyên truyền BVMT rộng rãi ở khu phố, phường mỗi học sinh thực sự là một tuyên truyền viên về môi trường
- Phát động phong trào BVMT: Dọn vệ sinh trường, lớp, đường phố
- Làm báo bảng, báo tường, về nội dung môi trường và BVMT
Ngoài chương trình học tập chính khóa, để giúp sinh viên nâng cao vàkhắc sâu kiến thức cần tổ chức nhiều hoạt động ngoại khóa đa dạng, phong phú
Trang 9để sinh viên có cơ hội bộc lộ các sự quan tâm và hành động vì môi trường củamình.
Vấn đề bảo vệ môi trường nói chung, bảo vệ tài nguyên thiên nhiênnói riêng đã trở thành vấn đề thời sự cấp bách đối với mọi quốc gia, mọi cộngđồng trên hành tinh Đấy là vấn đề sống còn của nhân loại Vì vậy, việc nâng caonhận thức và ý thức bảo vệ môi trường cho HS những chủ nhân tương lai là mụctiêu cần được chú ý, ưu tiên và là việc làm có ý nghĩa thiết thực nhằm đảm bảo
sự trường tồn của trái đất – ngôi nhà chung của chúng ta
- Cần hướng được sự hứng thú của các em vào các vấn đề mình sắp nêu đảm bảo sự chú ý của các em vào bài học
- Khai thác được nội dung sách giáo khoa một cách đầy đủ, có mở rộng thêm tạo được sự chú ý của học sinh vào bài học
- Cần nâng dần yêu cầu đối với các em, không được yêu cầu quá cao ngay đối với các em ngay đối với các vấn đề mới được nêu ra
- Khi giảng dạy có tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường cũng không được quá
sa đà vào việc mở rộng mà xem nhẹ kiến thức nội dung của bài cần truyền đạt cho các em
- Phần nội dung bảo vệ môi trường có thể được tích hợp qua các dạng bài tập, các phần đọc thêm hoặc ngay trong phần bài mới Do đó cần giúp học sinh nhận biết thấy được vai trò của nội dung giáo dục bảo vệ môi trường ngay trên giờ học
- Khác với các môn học như Sinh, Địa, Giáo dục công dân môn hoá học lớp 8
là môn học khởi đầu của chương trình hoá phổ thông, đặt nền móng cho cácnăm học sau; do vậy việc hình thành các khái niệm, rèn kỹ năng tính toán là nộidung chủ đạo; nội dung GDBVMT không thể hiện ở tất cả các bài mà chỉ ở một
Trang 10* Giáo dục HS lòng yêu quê hương đất nước, yêu thiên nhiên nơi mình sinhsống, giáo dục những biện pháp, hành vi cần thiết để làm đẹp, sạch môi trườngcủa địa phương Có thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau: Phương phápnêu vấn đề, gợi ý, gợi mở
* Gắn nội dung hoá học với thực tế địa phương: Thực tế môi trường ở QuảngNinh đang bị ô nhiễm, em có thể làm được những việc gì? ( giữ vệ sinh giađình, trường lớp, khu phố, tiết kiệm và bảo vệ nguồn nước ngọt )
* Xây dựng các bài tập, bài thực hành có nội dung giáo dục BVMT:
+ Bài tập nêu mối quan hệ giữa MT với con người
+ Bài tập nêu phương pháp sử dụng mỗi yếu tố của MT( nước, không khí, ) + Sưu tầm tài liệu về môi trường và hoạt động bảo vệ môi trường
* Sử dụng tài liệu trực quan có nội dung phản ánh về các vấn đề của môitrường
* Thiết kế kế hoạch bài dạy có sử dụng tích hợp giáo dục và bảo vệ môi trường qua một số bài cụ thể trong chương trình Hóa học 8
Tiết 43: KHÔNG KHÍ - SỰ CHÁY ( tiết 2 )
Trang 115 Những năng lực cần hỡnh thành cho học sinh
Năng lực sử dụng ngụn ngữ hoỏ học
Năng lực giải quyết vấn đề thụng qua mụn húa học
Năng lực vận dụng kiến thức húa học vào cuộc sống
Năng lực dự đoỏn, suy luận
B Chuẩn bị của giỏo viờn và học sinh:
- GV : Tranh ảnh về ụ nhiễm mụi trường khụng khớ, phũng chống chỏy nổ
- HS : đọc trước bài
C Phương phỏp
Vấn đáp tìm tòi, vấn đáp gợi mở, phương tiện trực quan
D Tiến trỡnh giờ dạy-Giỏo dục:
I Ổn định lớp :
II Kiểm tra bài cũ(10’)
- Nờu thành phần của khụng khớ ?
- Tớnh thể tớch khớ oxi (ĐKTC) cần dựng để đốt chỏy hết 0,4 mol photpho đỏ Nếu đốt chỏy hết lượng photpho trờn ngoài khụng khớ thỡ cần bao nhiờu lớtkhụng khớ (ĐKTC)
III Giảng bài mới
Hoạt động 1 : Bảo vệ khụng khớ trong lành trỏnh ụ nhiễm (5’)
- Mục tiờu : hs hiểu thế nào là ụ nhiễm khụng khớ và biết cỏch bảo vệ khụng khớ
? Thế nào gọi là khụng khớ bị ụ nhiễm ?
Hs : khụng khớ cú nhiều chất cú hại đến sức khoẻ
con người, đến đời sống của động thực vật và phỏ
huỷ những cụng trỡnh xõy dựng
I 3)Bảo vệ khụng khớ trong lành trỏnh ụ nhiễm : (sgk)
Trang 12? Do đâu mà không khí bị ô nhiễm ?
Hs : do sự tàn phá của con người và do hoạt động
sản xuất của con người đã thải ra những chất thải
độc hại
? Không khí bị ô nhiễm có hại như thế nào ?
? Phải làm gì để bảo vệ không khí không bị ô
nhiễm ?
Hs : trồng nhiều cây xanh, sử dụng năng lượng sạch,
hạn chế các hoạt động làm ô nhiễm môi trường
Hoạt động 2 :Tìm hiểu sự cháy (10’)
- Mục tiêu : hs nêu được khái niệm sự cháy Biết so sánh sự cháy của một chấttrong không khí và trong oxi Tích hợp giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu
- Tài liệu, phương tiện : SGK, SGV, tài liệu chuẩn KTKN
? Trong tác dụng của ôxi với các đơn chất như Fe,
S hay hợp chất như CH4,em thấy có hiện tượng gì
xảy ra ?
Hs : đều có sự toả nhiệt và phát sáng
Gv : Đó gọi là sự cháy
? Vậy sự cháy là gì ?
Hs : Sự cháy là sự oxi hóa có tỏa nhiệt và phát sáng
? Sự cháy một chất trong không khí và trong oxi có
gì giống và khác nhau ?
Hs :
-Giống : Đều là sự oxi hóa
-Khác : Cháy trong oxi xảy ra mạnh hơn và tỏa nhiệt
lớn hơn
? Vì sao nhiên liệu cháy trong oxi tạo ra nhiệt độ
cao hơn cháy trong không khí ?
Hs : Do trong oxi chất cháy tiếp xúc với oxi nhiều
hơn và phần nhiệt tỏa ra không bị tiêu hao để đốt
II.Sự cháy và sự oxi hóa chậm :
1 Sự cháy :
Sự cháy là sự oxi hóa cótỏa nhiệt và phát sáng
Trang 13nóng nitơ.
Hoạt động 3 : Tìm hiểu sự oxi hoá chậm (5’)
- Mục tiêu : hs nêu được khái niệm sự oxi hóa chậm
So sánh sự oxi hóa chậm và sự cháy
- Tài liệu, phương tiện : SGV,SGK, tài liệu chuẩn KTKN
-GV giới thiệu các đồ vật bằng sắt, thép để lâu ngày
bị gỉ, hiện tượng hô hấp, đó chính là sự oxi hóa
chậm
? Vậy sự oxi hóa chậm là gì ?
Hs :-Sự oxi hóa chậm là sự oxi hóa có tỏa nhiệt
? Tại sao trong các nhà máy người ta cấm không cho
chất giẻ lau máy có dính dầu mỡ thành đống ?
2)Sự oxi hóa chậm :
Sự oxi hóa chậm là sựoxi hóa có tỏa nhiệtnhưng không phát sáng
Hoạt động 4 : Điều kiện phát sinh và dập tắt sự cháy(10’)
- Mục tiêu : nêu được điều kiện phát sinh và dập tắt sự cháy
- Tài liệu, phương tiện : sgk, sgv, tài liệu chuẩn KTKN, máy chiếu
? Nêu điều kiện để xảy ra phản ứng đốt cháy S, P ?
Hs : phải đốt nóng P, S
? Vì sao khi đót P ngoài không khí rồi đưa vào ống
đậy chặt nút thì P tắt ?
Hs : vì không còn khí oxi
? Điều kiện phát sinh sự cháy là gì ?
? Từ điều kiện phát sinh sự cháy em hãy cho biết
cách dập tắt sự cháy như thế nào ?
3.Điều kiện phát sinh
sự cháy :
-Chất phải nóng đếnnhiệt độ cháy
-Phải cung cấp đủ oxicho sự cháy
4)Dập tắt sự cháy :
Thực hiện 1 trong 2biện pháp :
-Hạ nhiệt độ của chất
Trang 14- GV: chiếu một số hình ảnh phòng chống cháy nổ cháy xuống dưới nhiệt
độ cháy -Cách li chất cháy vớioxi
IV Củng cố(5’)
Bài tập :
1 Muốn dập tắt ngọn lửa do xăng dầu cháy, người ta thường trùm vải dày hoặcphủ cát lên ngọn lửa mà không dùng nước Giải thích tại sao ?
2 Em hiểu thế nào là ô nhiễm không khí?
3 Những nguyên nhân làm không khí ô nhiễm?
4 Không khí ô nhiễm có tác hại gì?
5 Làm thế nào để bảo vệ không khí tránh ô nhễm?
6 Em có thể làm gì để bảo vệ không khí trong lành?
7 Em đánh giá thế nào về môi trường ở địa phương em?
V Hướng dẫn học sinh học ở nhà và chuẩn bị bài sau (1’)
Học bài Hoàn chỉnh các bài tập đã giao
Chuẩn bị bài luyện tập 5/sgk/100
- BT ngoại khoá: Mỗi tổ làm một tập san 20-30 trang, nội dung:
+ Sưu tầm những hình ảnh, thông tin về môi trường ở Cẩm Phả, Quảng Ninh, Việt Nam
+ Ghi lại những lời bình, suy nghĩ của em về những hình ảnh đó
E Rút kinh nghiệm.
Tiết 55: CHỦ ĐỀ : NƯỚC (t2)
I Mục tiêu chủ đề
1 Về kiến thức:
+ Qua bài, học sinh biết và hiểu được:
- Vai trò của nước trong đời sống và sản xuất, sự ô nhiễm nguồn nước và cáchbảo vệ nguồn nước, sử dụng tiết kiệm nước sạch
- Biết bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn nước, và tài nguyên thiên nhiên
- Giải thích được một số vấn đề liên quan đến nước trong thực tế cuộc sống
Trang 152 Về kĩ năng: Từ quá trình tìm hiểu nội dung bài học, học sinh biết cách:
+ Rèn khả năng quan sát, diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của bản thân vàhiểu được ý tưởng của người khác, làm việc hợp tác nhóm, thuyết trình thôngtin, phản biện…
+ Kỹ năng thu thập và xử lý thông tin trong sách giáo khoa, quan sát và trìnhbày vấn đề
+ Kỹ năng vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề về vai trò củanước
+ Kỹ năng khai thác thông tin và nội dung trên mạng
+ Kỹ năng liên kết kiến thức giữa các phân môn trong bài dạy
3 Về tư duy:
+ Rèn khả năng quan sát dự đoán, suy luận hợp lý và logic, tư duy linh hoạt,độc lập và sáng tạo
+ Rèn khả năng khái quát hóa, trừu tượng
4 Về thái độ và tình cảm: Bản thân học sinh biết:
+ Cần có thái độ tích cực, chủ động, nghiêm túc trong học tập, trong nghiêncứu, trong hoạt động nhóm
+ Nêu lại được vai trò của nước đối với tự nhiên và đời sống con người
+ Nâng cao ý thức trong việc bảo vệ nguồn nước không bị ô nhiễm
+ Sử dụng tiết kiệm nguồn nước ngọt tại địa phương
5 Những năng lực cần hình thành cho hs : Hình thành và phát triển cho học
sinh về:
+ Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống: biết được vai trò củanước cần thiết, vai trò quan trọng với môi trường
+ Năng lực thực hành hóa học: HS biết làm thí nghiệm về tính chất của nước
+ Năng lực sáng tạo, năng lực tư duy, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợptác (trong hoạt động nhóm)
+ Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông (tìm những thôngtin về sự phân bố nước ở Việt Nam và trên thế giới, vai trò của nước đối với
cơ thể, có biện pháp bảo vệ nguồn nước và sử dụng nước ngọt một cách hợplý)
+ Năng lực sử dụng ngôn ngữ: diễn đạt, trình bày ý kiến, nhận định của bảnthân
6 Giáo dục đạo đức
Trang 16Có trách nhiệm tuyên truyền cho cộng đồng cùng bảo vệ nguồn nướcsạch Nhiều nguồn nước ngọt trên Trái đất đang bị ô nhiễm nặng do các chấtthải sinh hoạt và công nghiệp gây ảnh hưởng sức khỏe → tránh ô nhiễm nướctạo môi trường sống thân thiện, hòa bình.
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Giáo viên
- Máy tính có kết nối mạng, máy chiếu
- Chuẩn bị các phiếu học tập như phần IX Phụ lục để hướng dẫn học sinh vềnhà chuẩn bị tiết sau
- Công bố kết quả sắp xếp nhóm theo sở thích, nhu cầu học tập của học sinh
Bước 2: Giao nhiệm vụ:
- Giao nhiệm vụ cho từng nhóm, hướng dẫn lập kế hoạch nhóm theo các phiếuđịnh hướng học tập có các nội dung sau:
Nhóm 1: Tìm hiểu tính chất vật lý, tính chất hóa học của nước qua Internet
và hóa chất có sẵn Làm thí nghiệm tại PTN, ghi hình bằng camera hoặc điệnthoại Sản phẩm báo cáo bằng Powerpoint, video
Nhóm 2: Đóng vai nhà nghiên cứu: giải thích về vai trò của nước đối với các
sinh vật trên trái đất, đối với việc cung cấp điện năng cho một số nơi trên thếgiới và ở Việt Nam Kể được tên các nhà máy thủy điện lớn ở Việt Nam (nộpbài báo cáo trước 1 ngày để thống nhất nội dung) Bài viết đánh máy tối đakhông quá 1 trang
Nhóm 3: Đóng vai nhà báo : Tìm hiểu về tình hình nước hiện nay đang bị ô
nhiễm tới mức nào, đưa ra lời khuyên về các biện pháp bảo vệ nguồn nước,cách sử dụng nước hợp lý, tiết kiệm Sản phẩm nhóm 4 báo cáo bằng văn bảnviết tay hoặc đánh máy phát biểu trong khoảng 10p
Nhóm 4: Vẽ tranh tuyên truyền, cổ động về việc bảo vệ môi trường nước, sử
dụng hợp lí tài nguyên nước
* Định hướng cho học sinh thực hiện nhiệm vụ.