ÔN THI VÀO 10 KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH

Trong văn bản “Mẹ tôi” của Ét-môn-đô đơ A-mi-xi Ngữ văn 7, tập một, người cha đã nhắc nhở con:“Con hãy nhớ rằng, tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả.”Trìn

ÔN TẬP ĐOẠN TRÍCH KIỀU Ở LẦU NGƯNG BÍCH

Câu 1 Cho câu thơ: Tưởng người dưới nguyệt chén đồng

a Chép nối tiếp 7 câu thơ và cho biết tên đoạn trích?

b Bằng một đoạn văn ngắn, giới thiệu về tác giả có đoạn thơ em vừa chép

c Giải nghĩa từ “ Chén đồng”

d.Trong đoạn thơ trên, vì sao Kiều lại nhớ người yêu trước, nhớ cha mẹ sau? Trình tự tâm trạng đó có hợp lí không?

e.Tâm trạng của nhân vật Thúy Kiều trong hai câu thơ : Xót người tựa cửa hôm mai/Quạt nồng ấp lạnh những ai đó giờ

g Xác định nghĩa của từ “nắng mưa” trong đoạn thơ em vừa chép.

h Thế nào là thành phần tình thái? Xác định thành phần tình thái trong câu: “Có khi gốc tử

đã vừa người ôm.”

i Trong văn bản “Mẹ tôi” của Ét-môn-đô đơ A-mi-xi (Ngữ văn 7, tập một), người cha đã

nhắc nhở con:“Con hãy nhớ rằng, tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả.”Trình bày suy ngĩ của em về câu nói trên bằng một đoạn văn tổng phân hợp khoảng 15 câu

Câu 2 Cho câu thơ

Buồn trông cửa bể chiều hôm

a Chép 7 câu tiếp theo để hoàn thành đoạn thơ nói về tâm trạng của Thúy Kiều

b Giải nghĩa từ “ Thấp thoáng” Tìm từ đồng nghĩa với từ “ chiều hôm”

c Tìm các từ cùng trường từ vựng chỉ không gian mặt đất và không gian biển trong khổ thơ trên Qua đó em có nhân xét gì về nghệ thuật miêu tả không gian của nhà thơ

d Viết một đoạn văn quy nạp hoặc diễn dịch nêu suy nghĩ của em về bệnh vô cảm

Câu 3 Phân tích đoạn trích"Kiều ở lầu Ngưng Bích"

Gợi ý:

Câu 1:

b Chén đồng: Chén rượu thề giữa Kiều và Kim Trọng nguyện sẽ sống với nhau trọn đời

c Kiều nhớ người yêu trước là hợp lí vì Kiều đang ngắm trăng nên nghĩ đến kỉ niệm thề nguyền dưới ánh trăng Nhớ Kim trọng trước còn vì Kiều đã k giữ trọn lời thể với KT

Với cha mẹ, Kiều đã báo hiếu đc phần nào Đã hi sinh cả tình yêu và tuổi trẻ của mình

d Tâm trạng của Thúy Kiều:

- Xót xa thương cha mẹ, tưởng tượng cha mẹ đang ngóng trông mình.

- Lo lắng, băn khoăn không biết ai sẽ phụng dưỡng chăm sóc cha mẹ

e Nghĩa của từ “nắng mưa”:

- Nghĩa tường minh: chỉ hiện tượng thời tiết

- Hàm ý: chỉ sự xa cách về thời gian

g - Thành phần tình thái là thành phần được dùng để thể hiện cách nhìn của người nói với

sự việc được nói đến trong câu

- Thành phần tình thái trong câu: “có khi”

i Bài viết có thể trình bày theo các cách khác nhau nhưng đại thể nêu được các ý sau:

- Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm cao đẹp mà con cái dành cho những bậc sinh thành ra mình Nó đươc biểu hiện bằng những suy nghĩ và hành động cụ thể: biết vâng lời cha mẹ; quan tâm đến niềm vui nỗi buồn của cha mẹ; lễ phép với cha mẹ; nuôi dưỡng chăm sóc cha mẹ lúc tuổi già, ốm đau; không làm buồn lòng cha mẹ… Lời người cha đã khẳng định giá trị của tình yêu thương, lòng kính trọng cha mẹ: là tình cảm thiêng liêng nhất trong những tình cảm thiêng liêng của cuộc đời con

- Đây là lời dạy rất đúng đắn, sâu sắc:

+ Không ai gần gũi, thân thiết, hy sinh và hết lòng với chúng ta hơn cha mẹ Từ lúc

ấu thơ cho đến lúc trưởng thành cha mẹ luôn bên con che chở dìu dắt con Những lúc chúng ta vấp ngã trên đường đời thì cha mẹ chính là chỗ dựa êm ái và vững chắc nhất Tình cảm cha mẹ dành cho chúng ta bao la hơn biển cả

+ Yêu thương kính trọng cha mẹ là biểu hiện của chữ hiếu mà cả người phương Tây, phương Đông, tự cổ chí kim đều hướng đến, là tình cảm hợp với đạo đức, đạo lý ngàn đời

+ Yêu thương, kính trọng cha mẹ là gốc rễ cội nguồn, mạch chảy của những tình cảm cao đẹp khác trong mỗi con người

- Một người biết yêu thương kính trọng cha mẹ sẽ luôn được xã hội đề cao Ngược lại đứa con không biết yêu thương, kính trọng cha mẹ thì sẽ chỉ nhận được ở xã hội sự lên

án phê phán

- Yêu thương, kính trọng cha mẹ phải được thể hiện một cách chân thật, cụ thể trong suy nghĩ, việc làm, lời nói

- Mỗi chúng ta cần biết ngợi ca, học tập những tấm gương yêu thương, kính trọng cha mẹ Đồng thời phê phán những kẻ có thái độ, hành vi bất hiếu với cha mẹ

Mở đoạn: câu chủ đề đã cho

Thân đoạn:

a.Nỗi nhớ Kim Trọng

-Nàng tưởng tượng ra đêm thề nguyền, đính ước: “ tưởng người đồng”

-Buồn nhớ khi nghĩ đến Kim trọng đang ngày đêm trông ngóng mình ở chốn liêu dương xa xôi

-Tấm sơn gột rửa -> tấm lòng chung thủy của nàng với Kim Trọng k bao giờ phai; còn hiểu: tấm lòng son sắt của nàng cho KT đã bị dập vùi, hoen ố biết bao giờ mới gột rửa đc

b.Nỗi nhớ cha mẹ:

-Xót người

+Xót xa, khi nghĩ đến cha mẹ đang ngày đêm trông ngóng mình

+Xót xa khi k đc gần bó mẹ để chăm sóc, phụng dưỡng

+TG đã dùng điển tích Sân lai gốc tử đểnói về lòng hiếu thảo của Kiều

+ cụm từ “ cách mấy nắng mưa chỉ thời gian qua, gợi sự tàn phá của thời gian lên cảnh vật, con người Nối nhớ của Kiều thật sâu sắc và cảm động

Kết đoạn: Tóm lại Kiều là người yêu chung thủy, người con hiếu thảo, có tấm lòng vị tha đáng trọng

Câu 1:

a.Thấp thoáng: Lúc ẩn, lúc hiện

b.Chiều hôm: hoàng hôn, chiều tà

c

.Mở đoạn: câu chủ đề đã cho

- Hình thức: T-P-H

+ Câu mở: Tám câu thơ trên tiêu biểu cho nghệ thuật tả cảnh ngụ tình của Nguyễn Du

+ Tóm lại, đằng sau đoạn thơ tat cảnh ngụ tình tuyệt bút là trái tim yêu thương vô hạn, sự đồng cảm, xót thương của thi nhân dành cho nhân vật của mình

- Thân đoạn

+ Khổ thơ có 4 cảnh, mỗi cảnh lại khơi gợi ở Kiều những tâm trạng khác nhau

- Cảnh 1 ( Mở đầu là) không gian mênh mông của buổi chiều hôm với cánh buồm thấp

thoáng

+ Thời gian chiều hôm đặt trong Không gian cửa bể bao la, rộng lớn gợi vẻ hiu quạnh, thê lương

+ Cánh buồm thấp thoáng xa xa rồi khuất hẳn giữa mênh mông sóng nước gợi sự mờ mịt không biết đâu là bến bờ

+ Cảnh ấy khiến Kiều liên tưởng đến thân phận tha hương, nỗi cô đơn, lạc lõng bơ vơ của mình giữa dòng đời

-> Nhớ nhà, nhớ quê hương và gợi sự khát khao sum họp, đoàn tụ

Cảnh 2: Sau hình ảnh con thuyền thấp thoáng nơi cửa biến chiều hôm, Kiều tiếp tục trải

lòng mình trước thiên nhiên rộng lớn:

Hoa trôi…

+ Nhìn cảnh hoa trôi man mác, Kiều lại liên tưởng tới dòng đời vô định, trôi dạt của mình + câu hỏi tu từ “biết là về đâu” như mọt tiếng than đầy xót xa cho số phận của mình

+ tâm trạng Kiều lo lắng cho tương lai mịt mờ, trôi nổi của mình

Cảnh 3 (Mang sẵn nối buồn trong lòng ngắm cảnh nên cảnh nào dưới con mắt Kiều cũng

nhạt nhòa):

Buồn trong nội cỏ

+ nội cỏ rầu rầu với màu xanh xanh trải dài từ chân mây đến mặt đất là hình ảnh thiên nhiên héo úa, tàn phai

+ Kiều liên tưởng tới cuộc sống vô vị, tẻ nhạt ngày ngày tháng tháng của mình ở lầu

Ngunwg Bích

 Chán chường, vô vọng, tái tê về cs cô quạnh k biết kéo dài đến bao giờ

Dữ dội nhất là cảnh cuối:

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh

- Thiên nhiên trở nên dữ dội với âm thanh ầm ầm của sóng và gió biển

- Sự dữ dội của thiên nhiên khiến Kiều liên tưởng đến bão tố, sóng gió cuộc đời đang bủa vây quanh mình

->Kiều k chỉ buồn mà còn lo sợ, kinh hãi trước tai ương, sóng gió cuộc đời

- 4 bức tranh đều đc bắt đầu bằng từ buồn trông Nghĩa là buồn mà trông nên càng trông càng buồn Đó là nỗi buồn tầng tầng lớp lớp dâng lên trong lòng kiều.nỗi buồn

từ man mác đến mung lung, lo lắng, hãi hùng…

Kết bài: Đoạn thơ đc đánh giá là tuyệt bút trong tả cảnh ngụ tình

Câu 2:

Suy nghĩ của em về bệnh vô cảm trong xã hội ngày nay

Mở bài: giới thiệu vấn đề nghị luận

Xã hội ngày càng phát triển, dường như con người càng ngày càng vô tình, thờ ơ với mọi

sự xung quanh Đó chính là căn bệnh nan y đang hoành hành rộng lớn không những chỉ dừng lại ở một cá nhân mà đang len lỏi vào mọi tầng lớp xã hội – bệnh vô cảm (makeno” (mặc kệ nó)

Thân bài

1 Giải thích Thế nào là bệnh vô cảm ?

- Vô cảm là k có cảm xúc trước những việc diễn ra xung quanh

-Vô cảm vốn là một trạng thái tâm lí, nhưng hiện nay nó đã trở thành một căn bệnh khó

chữa Ng mắc bệnh vô cảm là người k biết rung động trước niềm vui, nỗi buồn, đau khổ của người khác Là những người có trái tim băng giá

- Đây là thái độ, là cách sống tiêu cực đáng phê phán vì nó trái ngược với truyền thống đạo

đức nhân ái, vị tha đã có từ bao đời của dân tộc ta

2 Biểu hiện:

- Đó là sự thờ ơ trước niềm vui hoặc nỗi buồn của những người xung quanh hay thản nhiên

trước một câu chuyện buồn trong sách báo hoặc trên phim ảnh

- Là thái độ lạnh lùng đến tàn nhẫn trước những đau thương, mất mát của đồng loại như trẻ

em mồ côi, người già không nơi nương tựa, người khuyết tật, nạn nhân của thiên tai bão lụt

- Là Nhìn thấy cái xấu, cái ác mà không thấy bất bình, không căm tức, không phẫn nộ Nhìn thấy cái đẹp mà không ngưỡng mộ, không say mê, không thích thú

+Người bị bệnh vô cảm càng lúc càng khép chặt cánh cửa trái tim mình lại, không còn biết hưởng thụ cái đẹp mà chỉ nghĩ đến tiền, đến công việc

- Ở trường, ở lớp, “bệnh vô cảm” thể hiện qua thái độ thiếu quan tâm đối với các bạn yếu kém hoặc có hoàn cảnh khó khăn Vô cảm còn thể hiện trong cung cách ứng xử lạnh nhạt, thiếu hòa đồng với bạn bè và người thân

->Bệnh vô cảm có những biểu hiện thật đa dạng, muôn màu muôn vẻ: vô cảm đối với cuộc sống, xã hội; vô cảm đối với đồng loại, gia đình, người thân, bạn bè, thậm chí vô cảm đối với chính bản thân mình.Trái tim của những kẻ mắc ‘bệnh vô cảm” không hề băn khoăn, rung động trước những gì liên quan tới lĩnh vực tinh thần

3 Hậu quả của bệnh vô cảm

Tuy không gây chết người như nhiều bệnh lí khác nhưng “bệnh vô cảm” cũng dẫn đến nhiều hậu quả đáng lo ngại

- Nó ảnh hưởng xấu tới quá trình học tập và làm việc của mỗi cá nhân (Một người khó có thể làm việc đạt chất lượng khi không giữ mối quan hệ tốt đẹp, thân thiện với đồng nghiệp Cũng như một học sinh nếu hằng ngày đến lớp chỉ biết chỗ ngồi của mình mà thờ ơ với bạn bè, trường lớp thì cũng khó mà học tốt vì không được sưởi ấm bởi niềm vui và tình cảm chân thành của thầy cô, bè bạn.)

- Người đã vô cảm thì làm sao có thể thấu hiểu được nỗi đau, tình cảm của người khác, người ta chỉ nghĩ đến mình và lợi ích của riêng mình mà thôi.

+Vô cảm là con đường trực tiếp dẫn đến những cái xấu, cái ác Nó biến con người thành

kẻ vô trách nhiệm, vô lương tâm và vô văn hóa, thậm chí là kẻ tội đồ.Bệnh vô cảm làm cho cái xấu, cái ác có mảnh đất mầu mỡ để sinh sôi nẩy nở như “cỏ mọc hoang” và đang đầu độc, chế ngự cuộc sống tốt đẹp của con người trong xã hội mới của chúng ta hôm nay +Căn bệnh vô cảm là căn bệnh của phường ích kỷ luôn luôn nhìn đời bằng cặp mắt ráo hoảnh Nó đang làm mất đi một điều vô cùng thiêng liêng và quý giá: Đó là tình thương giữa con người với con người.dần dần làm mai một truyền thống tương thân tương ái tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

VD:

– Vì vô cảm mà nhiều bác sĩ đã để cho nhiều bệnh nhân cần phải cấp cứu mà phải nằm chờ hàng nửa tiếng đồng hồ nên đã dẫn đến hậu quả bệnh nhân bị chết một cách oan khuất -Cũng vì vô cảm mà nhiều thầy giáo không hề quan tâm đến hoàn cảnh éo le của học sinh,

mà cứ mắng mỏ quát nạt các em dẫn đến hậu quả nhiều em bị bệnh trầm cảm, thậm chí là nhảy lầu tự tử

-Vì vô cảm mà người Việt Nam mình nhẫn tâm đổ xô vào hôi của khi gặp tai nạn giao thông

-Một thanh niên không nhường chỗ cho cụ già trên xe buýt

-Một học sinh lớn thấy một em nhỏ té ngã mà không đỡ dậy Đường bị kẹt mà nhiều người

cứ cố tình luồn lách, không biết nhường nhau, vi phạm luật lệ giao thông

-Quay lưng ngoảnh mặt trước tình cảnh đau thương của đồng bào bị thiên tai, bão lụt, trước số phận bất hạnh của hàng ngàn trẻ thơ mồ côi, người già không nơi nương tựa… ->> Thái độ ấy rất đáng phê phán và lên án Nếu không, nó sẽ thành hiện tượng bình

thường được xã hội chấp nhận và cứ thế lan rộng mãi như một bệnh dịch nguy hiểm

3.Chỉ ra nguyên nhân của bệnh vô cảm

-Con người chạy theo đồng tiền, chạy theo vật chất mà quên đi giá trị của đời sống tinh thần Coi đồng tiền cao hơn giá trị con người

-Một phần nữa cũng là do xã hội hiện đại quá bận rộn và đòi hỏi con người phải làm việc, làm việc và làm việc mà bỏ quên thời gian để trao nhau hơi ấm của tình thương, để ươm mầm cảm xúc

4 Bài học nhận thức và hành động

- Trước hết vẫn phụ thuộc vào chính mỗi cá nhân Chúng ta hãy sống có lí tưởng, mục đích đúng đắn, sống tử tế và hãy luôn nhớ rằng mọi suy nghĩ, hành động, lời nói của mình đều phải xuất phát từ lòng nhân ái

- Hãy làm giàu tâm hồn bằng các tác phẩm văn chương nghệ thuật hoặc tích cực tham gia vào những phong trào, những hoạt động mang ý nghĩa xã hội rộng lớn… Chỉ cần có một tâm hồn cởi mở và một trái tim nhân hậu, biết thương người như thể thương thân là bạn sẽ chữa dứt được “bệnh vô cảm” đáng ghét và đáng phê phán ấy

Chúng ta hãy sống : Mình vì mọi người, mọi người vì mình thì chắc chắn mọi bi kịch của

số phận sẽ lùi xa

-Xã hội cần lên án mạnh mẽ bệnh vô cảm, coi đó như là một cuộc chiến đấu để loại bỏ căn bệnh này ra khỏi xã hội ta

I Mở bài (

- Nguyễn Du đại thi hào dân tộc danh nhân văn hóa thế giới

- Tên tuổi ông gắn liền với kiệt tác Truyện Kiều, tác phẩm số 1 của nền VHTĐ VN

- Với Truyện Kiều ông không chỉ được đánh giá là tài năng số 1 của nghệ thuật tả cảnh, tả

người mà còn được tôn vinh là bậc thầy của nghệ thuật tả cảnh ngụ tình

- “Kiều ở lầu Ngưng Bích” là đoạn trích tiêu biểu cho bút pháp đó của ông

- Đoạn trích……

II Thân bài

Dẫn

Sau khi bị Mã Giám Sinh lừa gạt, làm nhục, bị Tú Bà mắng nhiếc, Kiều nhất quyết không chịu tiếp khách làng chơi, không chịu chấp nhận cuộc sống lầu xanh Đau đớn, tủi nhục, phẫn uất, nàng định tự vẫn Tú Bà sợ mất vốn bèn lựa lời khuyên giải, dụ dỗ Kiều Mụ vờ chăm sóc thuốc thang, hứa hẹn khi nàng bình phục sẽ gả nàng cho người tử tế Tú Bà đưa Kiều ra sống riêng ở lầu Ngưng Bích, thực chất là giam lỏng nàng để thực hiện âm mưu mới đê tiện hơn, tàn bạo hơn

1 Hoàn cảnh cô đơn, tội nghiệp của Kiều.

- Khóa xuân: Khóa kín tuổi xuân, ý nói cấm cung

- Nguyễn Du sử dụng từ “khóa xuân” với ngụ ý mỉa mai, nói lên cảnh ngộ trớ trêu của Kiều như tù nhân bị giam lỏng

* Cảnh:

- Có non xa, trăng gần, có cát vàng, bụi hồng Với cách sử dụng những chirtwf “nọ”, “kia”

ND đã vẽ lên cạh trước lầu Ngưng Bích mênh mông hoang vắng chỉ có núi non, mây trời,

o một bóng người, không một tiếng động Tất cả chìm ngập trong cái hoang sơ, vắng lặng, rộng lớn đến vô cùng của thiên nhiên

-> lầu Ngưng Bích trơ trọi giữa không gian ấy và giam lỏng mọt con người bơ vơ chơ trọi

-> Cảnh được miêu tả dưới cái nhìn của Kiều, một con người đang trĩu nặng bao nỗi niềm đắng cay tủi nhục nên Kiều chỉ là nhìn cảnh chứ không phải ngắm cảnh

* Tâm trạng

-Cụm từ “mây sớm đèn khuya” gợi thời gian tuần hoàn, khép kín Tất cả như giam hãm con người, như khắc sâu thêm nỗi cô đơn khiến Kiều bẽ bàng, chán ngán, buồn tủi sớm và khuya, ngày và đêm

- Chia sẻ ới Kiều chỉ có thiên nhiên, mà thiên nhiên lại câm lặng nên nỗi buồn tủi trong lòng Kiều lại nhân lên gấp bội

-> Nghệ thuật: Tả cảnh ngụ tình

2 Nỗi nhớ của Thúy Kiều.

* Tám câu thơ diễn tả tâm trạng thương nhớ Kim Trọng và cha mẹ của Kiều.

*Nhớ Kim Trọng:

-Kiều “tưởng” như thấy lại kỉ niệm thiêng liêng đêm thề nguyền đính ước “Tưởng người dưới nguyệt chén đồng” Cái đêm ấy hình như mới ngày hôm qua

-Nàng nhớ người yêu với tâm trạng đau đớn: “Tấm son gột rửa bao giờ cho phai” Có lẽ

“tấm son” ấy là tấm lòng Kiều son sắt, thủy chung, không nguôi thương nhớ Kim Trọng Cũng có thể là Kiều đang tủi nhục khi tấm lòng son sắt đã bị dập vùi, hoen ố, không biết bao giờ mới gột rửa cho được Trong nỗi nhớ chàng Kim có cả nỗi đau đớn vò xé tâm can

*Kiều nhớ cha mẹ

-Nàng xót khi tưởng tượng cha mẹ khi sáng, lúc chiều tựa cửa mong ngóng tin con

-Nàng xót thương da diết và day dứt khôn nguôi vì không thể “Quạt nồng ấp lạnh” phụng dưỡng song thân, băn khoăn không biết hai em có chăm sóc cha mẹ chu đáo hay không -Nàng tưởng tượng nơi quê nhà tất cả đã đổi thay, gốc tử đã vừa người ôm, cha mẹ ngày thêm già yếu

-Cum từ “Cách mấy nắng mưa” vừa cho thấy sự xa cách bao mùa mưa nắng, vừa nói lên sức mạnh tàn phá của tự nhiên đối với cảnh vật, con người

>Tấm lòng của Kiều: Kiều đã quên mất cảnh ngộ của bản thân, chỉ một lòng nghĩ và hướng về Kim Trọng, về cha mẹ

->Kiều là người tình chung thủy, người con hiếu thảo, người luôn nghĩ và sống cho người khác, người có tấm lòng vị tha đáng trân trọng

3 Tâm trạng buồn lo của Kiều.

*Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình:

- Đoạn thơ này được xem là kiểu mẫu của lối thơ tả ảnh ngụ tình trong văn chương cổ điển - Để diễn tả tâm trạng Kiều Nguyễn Du đã sử dụng bút pháp tả cảnh ngụ tình “tình trong cảnh ấy, cảnh trong tình này” để khắc họa tâm trạng của Kiều lúc bị giam lỏng ở lầu Ngưng Bích

-Đây là 8 câu thơ thực cảnh mà cũng là tâm cảnh Mỗi biểu hiện của cảnh đồng thời là một

ẩn dụ về tâm trạng con người – mỗi một cảnh lại khơi gợi ở Kiều những nỗi buồn khác nhau, với những lí do buồn khác nhau trong khi nỗi buồn đã đầy ắp tâm trạng để rồi tình buồn lại tác động vào cảnh, khiến cảnh mỗi lúc lại buồn hơn, nỗi buồn ấy mỗi lúc một ghê gớm, mãnh liệt

-Cách sử dụng ngôn ngữ độc thoại, điệp ngữ Bốn bức tranh, bốn nỗi buồn đều được tác giả khắc họa qua điệp từ “buồn trông” đứng đầu mỗi câu

- Điệp từ “buồn trông” kết hợp với các hình ảnh đứng sau đã diễn tả nỗi buồn với nhiều sắc độ khác nhau Điệp ngữ lại được kết hợp với các từ láy chủ yếu là những từ láy tượng hình, dồn dập, chỉ có một từ láy tượng thanh ở cuối câu tạo nên nhịp điệu, diễn tả nỗi buồn ngày một tăng, dâng lên lớp lớp, nỗi buồn vô vọng, vô tận

-Điệp ngữ tạo âm hưởng trầm buồn, trở thành điệp khúc của đoạn thơ cũng là điệp khúc của tâm trạng

*Cảnh 1:

Buồn trông cửa bể chiều hôm

Thuyền ai thấp thoáng cảnh buồm xa xa

-Một cánh buồm nhỏ nhoi, đơn độc giữa biển nước mênh mông trong ánh sáng le lói cuối cùng của mặt trời sắp tắt; cũng như Kiều trong không gian vắng lặng của hiện tại nhìn về phương xa với nỗi buồn nhớ da diết về gia đình, quê hương Con thuyền gần như mất hút, vẫn còn lênh đênh trên mặt biển khi mà những con thuyền khác đều đã cập bến, biết bao giờ mới tìm được bến bờ neo đậu; cũng như Kiều còn lênh đênh giữa dòng đời, biết bao giờ mới được trở về sum họp, đoàn tụ với những người thân yêu

*Cảnh 2:

Buồn trông ngọn nước mởi sa,

Hoa trôi man mác biết là về đâu?

Những cánh hoa tàn lụi trôi man mác trên ngọn nước mới xa khi Kiều càng buồn hơn bởi như nàng như nhìn thấy trong đó thân phận mình lênh đênh, vô định, ba chìm bảy nổi giữa sóng nước

*Cảnh 3:

Buồn trông ngọn cỏ rầu rầu,

Chân mây mặt đất một màu xanh xanh.

Nội cỏ “rầu rầu”, “xanh xanh” – sắc xanh héo úa, mù mịt, nhạt nhòa trải dài từ chân mây đến mặt đất, còn đâu cái “xanh tận chân trời” như sắc cỏ trong tiết Thanh minh khi Kiều còn trong cảnh đầm ấm Màu xanh này gợi cho Kiều một nỗi chán ngán, vô vọng vì cuộc

sống cô quạnh và những chuỗi ngày vô vị, tẻ nhạt không biết kéo dài đến bao giờ.

*Cảnh 4:

Buồn trông gió cuốn mặt duềnh

Ầm ầm tiếng sóng kêu quanh ghế ngồi

- Dường như nỗi buồn càng lúc càng tăng, càng dồn dập

- Cái âm thanh “ ầm ầm tiếng sóng” ấy chính là âm thanh dữ dội của cuộc đời phong ba bão táp đã, đang ập đổ xuống đời nàng và còn tiếp tục đè nặng lên kiếp người nhỏ bé ấy trong xã hội phong kiến cổ hủ, bất công

- Lúc này Kiều không chỉ buồn mà còn lo sợ, kinh hãi như rơi dần vào vực thẳm một cách bất lực Nỗi buồn ấy đã dâng đến tột đỉnh, khiến Kiều thực sự tuyệt vọng Cảnh được miêu

tả từ xa đến gần, màu sắc từ nhạt đến đậm, âm thanh từ tĩnh đến động để diễn tả nỗi buồn man mác, mông lung đến lo âu, kinh sợ, dồn đến bão táp nội tâm cực điểm của cảm xúc trong lòng Kiều Tất cả là hình ảnh về sự vô định, mong manh, sự dạt trôi bế tắc, sự chao đảo, nghiêng đổ dữ dội Lúc này Kiều trở nên tuyệt vọng, yếu đuối nhất Cũng vì thế mà nàng đã mắc lừa Sở Khanh để rồi dấn thân vào cuộc đời “thanh lâu hai lần, thanh y hai lượt”

KB:

Với việc sử dụng thành công bút pháp tả cảnh ngụ tình đặc sắc, ngôn ngữ độc thoại nội tâm, thể thơ 6-8 linh hoạt nhịp nhàng=> Nguyễn Du đã thể hiện đc tài năng bậc thầy của mình vẽ lên bức tranh tâm tình đầy xúc động

Đoạn trích cũng thể hiện tấm lòng nhân đạo của ông với người phụ nữ trong XHKP xưa