Chủ nghĩa xã hội thế giới đang trải qua một thời kỳ khủng hoảng nghiêm trọng. Chủ nghĩa tư sản và bọn cơ hội ráo riết tấn công vào chủ nghĩa Mác – Lênin, phủ nhận sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản, từ đó phủ nhận chủ nghĩa xã hội. Trước tình hình đó, việc coi trọng và nâng cao vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân, người lao động trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hóa là vấn đề mang tính thời sự cấp bách, để luận giải về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân dựa trên nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin về lý luận, chính trị để giữ vững lòng tin vào sự nghiệp cách mạng của giai cấp công nhân, bác bỏ những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thu địch. Ở nước ta, xây đựng chủ nghĩa xã hội theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hóa dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam trong những năm gần đây gặp không ít khó khăn trở ngại, kẻ thù không từ một thủ đoạn nào, cả từ bên trong và bên ngoài luôn tìm cách xuyên tạc, phá hoại hòng lật đổ chế độ, xoá bỏ sự lãnh đạo của Đảng cộng sản, hạ thấp vai trò của giai cấp công nhân. Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân nói chung trong đó vận dụng việc xây đựng và nâng cao vai trò của giai cấp công nhân, nước lao động trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hóa của Việt Nam nói riêng trong giai đoạn cách mạng XHCN hiện nay có một ý nghĩa to lớn và mang tính sống còn nhằm giữ vững lòng tin của nhân dân lao động vào sự nghiệp cách mạng của giai cấp công nhân, xây đựng thành công CNXH ở nước ta. Thực tiễn cách mạng Việt Nam cho thấy: vấn đề sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân vẫn là tiêu điểm của các cuộc đấu tranh về tư tưởng và lý luận, nhất là trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hóa hiện nay. Vì vậy, muốn bảo vệ được chủ nghĩa Mác Lênin, bảo đảm cho đất nước tiếp tục phát triển đúng định hướng XHCN, Đảng cộng sản Việt Nam cần phải ra sức tập trung xây đựng giai cấp công nhân ngày càng lớn mạnh cả về số lượng lẫn chất lượng, ngày càng trưởng thành để có thể đủ sức gánh vác sứ mệnh lịch sử giao phó, góp phần thắng lợi vào công cuộc xây đựng công nghiệp hoá, hiện đại hóa.
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
Chủ nghĩa xã hội thế giới đang trải qua một thời kỳ khủng hoảngnghiêm trọng Chủ nghĩa tư sản và bọn cơ hội ráo riết tấn công vào chủnghĩa Mác – Lênin, phủ nhận sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân vàvai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản, từ đó phủ nhận chủ nghĩa xã hội Trướctình hình đó, việc coi trọng và nâng cao vai trò lãnh đạo của giai cấp côngnhân, người lao động trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hóa là vấn đềmang tính thời sự cấp bách, để luận giải về sứ mệnh lịch sử của giai cấpcông nhân dựa trên nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin về lý luận,chính trị để giữ vững lòng tin vào sự nghiệp cách mạng của giai cấp côngnhân, bác bỏ những luận điệu xuyên tạc của các thế lực thu địch
Ở nước ta, xây đựng chủ nghĩa xã hội theo hướng công nghiệp hoá,hiện đại hóa dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam trong nhữngnăm gần đây gặp không ít khó khăn trở ngại, kẻ thù không từ một thủ đoạnnào, cả từ bên trong và bên ngoài luôn tìm cách xuyên tạc, phá hoại hònglật đổ chế độ, xoá bỏ sự lãnh đạo của Đảng cộng sản, hạ thấp vai trò củagiai cấp công nhân
Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu nguyên lý cơ bản của chủ nghĩaMác - Lênin về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân nói chung trong đóvận dụng việc xây đựng và nâng cao vai trò của giai cấp công nhân, nướclao động trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hóa của Việt Nam nóiriêng trong giai đoạn cách mạng XHCN hiện nay có một ý nghĩa to lớn vàmang tính sống còn nhằm giữ vững lòng tin của nhân dân lao động vào sựnghiệp cách mạng của giai cấp công nhân, xây đựng thành công CNXH ởnước ta
Thực tiễn cách mạng Việt Nam cho thấy: vấn đề sứ mệnh lịch sử củagiai cấp công nhân vẫn là tiêu điểm của các cuộc đấu tranh về tư tưởng vàlý luận, nhất là trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hóa hiện nay Vìvậy, muốn bảo vệ được chủ nghĩa Mác - Lênin, bảo đảm cho đất nước tiếptục phát triển đúng định hướng XHCN, Đảng cộng sản Việt Nam cần phải
ra sức tập trung xây đựng giai cấp công nhân ngày càng lớn mạnh cả về sốlượng lẫn chất lượng, ngày càng trưởng thành để có thể đủ sức gánh vác sứmệnh lịch sử giao phó, góp phần thắng lợi vào công cuộc xây đựng côngnghiệp hoá, hiện đại hóa
Trang 2PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG I
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ SỨ MỆNH LỊCH SỬ
CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN
1/ Khái niệm về giai cấp công nhân:
Giai cấp công nhân là một tập đoàn xã hội ổn định, hình thành và pháttriển cùng với cách mạng công nghiệp, với nhịp độ phát triển của lực lượngsản xuất hiện đại có tính xã hội ngày càng cao Là lực lượng sản xuất cơbản, tiên tiến trong các quy trình công nghệ, dịch vụ công nghiệp Trực tiếptham gia vào quá trình sản xuất, tái sản xuất ra của cải vật chất và cải tạocác quan hệ xã hội, là động lực chính của tiến trình lịch sử từ CNTB lênCNXH
Cùng với sự tiến triển của lịch sử, sự phát triển của nền đại côngnghiệp, giai cấp công nhân cũng luôn phát triển và ngày càng có thêmnhững đặc trưng mới Các nhà lý luận về chủ nghĩa xã hội khoa học đãnhiều lần đề cập và đưa ra những khái niệm cơ bản về giai cấp công nhântrong đó Mác – Ăngghen đã nêu những thuộc tính cơ bản nhất của giai cấpcông nhân, xuất phát từ nguồn gốc kinh tế, gắn liền với đại công nghiệphiện đại, coi giai cấp công nhân là sản phẩm của nền đại công nghiệp, vớinhững đặc trưng chủ yếu: đó là những người lao động công nghiệp, trực tiếphay gián tiếp vận hành các công cụ sản xuất công nghiệp, tạo ra của cải vậtchất; dưới chế độ TBCN, giai cấp công nhân là những người lao động khôngcó tư liêu sản xuất, phải bán sức lao động làm thuê cho tư bản và bị tư bảnbóc lột giá trị thặng dư ngày càng tăng theo sự phát triển của nền đại côngnghiệp Giai cấp công nhân là đại biểu cho phương thức sản xuất tiên tiến,là hiện thân của lực lượng sản xuất hiện đại, mang bản chất cách mạngnhất, triệt đễ nhất và có tinh thần đoàn kết giai cấp, có tính tổ chức kỷ luậtcao nhất Những đặc trưng cơ bản đó đến nay vẫn mang một ý nghĩa hết tolớn, nó là cơ sở, phương pháp luận khoa học để nghiên cứu về giai cấp côngnhân
Dưới chủ nghĩa xã hội giai cấp công nhân là giai cấp cơ bản, là lựclượng tiên tiến trong sản xuất của cải vật chất và cải tạo các quan hệ xãhội Là giai cấp lãnh đạo xã hội, làm chủ các công cụ tư liệu sản xuất chủyếu đại đa số làm việc trong các nhà máy, xí nghiệp, cơ sở sản xuất… thuộcsở hữu nhà nước và một bộ phận làm việc trong những thành phần kinh tế
Trang 3cá thể, tư nhân, công ty hợp doanh… Dưới sự lãnh đạo của Đảng, giai cấpcông nhân liên minh chặt chẽ với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thứcthực hiện cuộc cách mạng xây đựng chủ nghĩa xã hội tiến lên chủ nghĩacộng sản.
Ở nước ta, hiện nay đang đứng ở chặng đường đầu tiên của thời kỳ quáđộ lên chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân Việt Nam dưới sự lãnh đạo củaĐảng tiên phong đã cùng dân tộc đoàn kết giành nhiều thắng lợi vẻ vang,hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân bước sang thực hiệnsứ mệnh lịch sử mới xây đựng xã hội XHCN và trong thời kỳ quá độ banđầu, sự tồn tại của nền kinh tế nhiều thành phần với nhiều hình thức sở hữucũng là tất yếu khách quan Vì vậy, cơ cấu giai cấp công nhân Việt Namtrong thời kỳ này bao gồm những người lao động công nghiệp và dịch vụmà họ có tính chất lao động công nghiệp Những cán bộ, kỹ sư, đội ngũ tríthức tham gia vào quá trình sản xuất, tái sản xuất của cải vật chất, lao độngtrong các xí nghiệp quốc doanh, quốc phòng, công ty hợp doanh, tư bản tưnhân, hợp tác liên doanh với nước ngoài, công ty cổ phần, tiểu công nghiệp.Họ đã và đang là lực lượng lãnh đạo, lực lượng xã hội nòng cốt, có vai tròquan trọng trong sự phát triển kinh tế – văn hoá – xã hội ở nước ta
Tóm lại, giai cấp công nhân là một tập đoàn người lao động sản xuấtmang tính công nghiệp ngày càng hiện đại, do vậy họ là nhân tố quyết địnhtrong cách mạng cải tạo, xây đựng và phát triển của lịch sử xã hội trong đógiai cấp công nhân Việt Nam cũng là một bộ phận và sứ mệnh lịch sử hiệnnay là của cách mạng XHCN đảm bảo cho việc xây đựng và nâng cao vaitrò của giai cấp công nhân Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiệnđại hóa đất nước cũng là một yêu cầu mang tính lịch sử khách quan
2/ Những điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân.
Giai cấp công nhân là giai cấp được nền đại công nghiệp “ tuyển lựa”từ tất cả các giai cấp tầng lớp lao động trong dân cư mà chủ yếu là nôngdân Sự ra đời của giai cấp công nhân gắn liền với nền sản xuất đại côngnghiệp, họ trở thành một giai cấp ổn định khi nền sản xuất công nghiệp đãthay thế về cơ bản nền sản xuất thủ công Dưới chế độ TBCN, giai cấpcông nhân còn gọi là giai cấp vô sản, là giai cấp hoàn toàn không có tư liệusản xuất gì, phải bán sức lao động cho tư bản để kiếm sống Vì vậy, trongsản xuất họ là giai cấp bị phụ thuộc trong phân phối là giai cấp bị bóc lộtgiá trị thặng dư, do đó là giai cấp đối lập trực tiếp về lợi với giai cấp tư bản
Trang 4Giai cấp công nhân là giai cấp gắn liền với nền sản xuất đại công nghiệpvà nền đại công nghiệp rèn luyện Giai cấp công nhân có tính tổ chức kỷluật cao và có điều kiện thuận lợi tập hợp lực lượng, biểu thị sức mạnh củamình Giai cấp công nhân kiên quyết đấu tranh chống lại giai cấp tư sản, cókhả năng đoàn kết với quần chúng lao động bị áp bức bóc lột trong cuộcđấu tranh chung Chủ nghĩa Mác – Lênin khẳn định: giai cấp công nhân làgiai cấp có sứ mệnh lịch sử hết sức to lớn là xoá bỏ chế độ bóc lột tư bảnchủ nghĩa, thực hiện sự chuyển biến cách mạng từ xã hội tư bản chủ nghiãlên xã hội xã hội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa Và sứ mạng ấy là mộtyếu tố khách quan trong tiến trình phát triển của xã hội loài người.
Cuộc đấu tranh ấy dẫn đến hình thành ý thức chính đảng của giai cấpcông nhân Thông qua chính đảng tiên phong của mình, giai cấp công nhânlãnh cuộc đấu tranh giành chính quyền, tiến hành cuộc cải biến cách mạngđối với xã hội TBCN làm sáng tỏ sứ mạng lịch sử ấy của giai cấp côngnhân tạo ra điều kiện xây dựng một xã hội không có giai cấp Mác -Ăngghen nghiên cứu một cách khoa học lịch sử của xã hội loài người vàbản thân của xã hội tư bản chủ nghĩa Từ quan điểm duy vật lịch sử, hai ôngchúng minh lịch sử xã hội phát triển như một chuỗi hình thái kinh tế – xãhội khác nhau nhưng nối tiếp nhau Động lực quan trọng nhất thúc đẩy sựchuyển biến của một hình thái kinh tế xã hội này sang hình thái xã hội kháclà sự phát triển của lực lượng sản xuất và những quan hệ sản xuất tươngứng Một khi quan hệ sản xuất không còn phù hợp với sự phát triển của lựclượng sản xuất, trở thành xiềng xích trói buộc nó, sẽ xảy ra xung đột gaygắt trong xã hội… lúc đó một giai cấp tiên tiến trong xã hội, đại diện cho lựclượng sản xuất mới sẽ lãnh đạo cuộc đấu tranh lật đổ giai cấp thống trịđương thời, đại diện cho quan hệ sản xuất củ; thiết lập quan hệ sản xuấtmới phù hợp với nhu cầu phát triển của lực lượng sản xuất đã thay đổi thìthượng tầng kiến trúc cũng thay đổi theo, do đó hình thái kinh tế xã hộicũng được thay thế bằng hình thái kinh tế xã hội mới cao hơn Đó là quyluật phát triển cơ bản của xã hội loài người được lịch sử chứng minh, khôngmột học thuyết nào ác bỏ được Quan niệm này vận dụng vào nghiên cứuxã hội tư bản, trở thành khoa học luận chứng cho sứ mệnh lịch sử của giaicấp công nhân
Sự phát triển không ngừng của lực lượng sản xuất trong chủ nghĩa tưbản làm cho nó mang tính chất xã hội hoá ngày càng cao, mâu thuẫn vớiquan hệ sản xuất TBCN dựa trên chế độ chiến hữu tư nhân tư liệu sản xuất,tạo ra mâu thuẫn trong xã hội tư bản, mâu thuẫn lỗi thời mà đại diện là giai
Trang 5cấp tư sản, với lực lượng sản xuất mới, đại diện là giai cấp công nhân vàtheo quy luật quan hệ sản xuất nhất định phù hợp với tính chất sản xuất vàtrình độ phát triển của lực lượng sản xuất, sớm muộn giai cấp công nhân –người đại diện cho lực lượng sản xuất mới – sẽ lãnh đạo nhân dân lao độngđấu tranh lật đổ giai cấp tư sản – người đại diện cho quan hệ sản xuất lỗithời, thiết lập quan hệ sản xuất mới mở đường cho lực lượng sản xuất tiếptục phát triển Là đại biểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến, do vậy, giai cấpcông nhân là giai cấp duy nhất có khả năng sáng tạo ra phương tức sản xuấtmới tiến bộ hơn ( PTSX CSCN ) Đồng thời là một giai cấp đối lập về lợiích trực tiếp với giai cấp tư sản, giai cấp công nhân là đại biểu cho lợi íchcủa toàn bộ các giai cấp va tầng lớp lao động trong xã hội do đó họ trởthành lãnh tụ tự nhiên của quần chúng lao động trong cuộc đấu tranh chốnggiai cấp tư bản và xây dựng xã hội mới.
Ngày nay, nền kinh tế thế giới đã phát triển đến trình độ cao, tạo ra lựclượng sản xuất phát triển, mang tính xã hội hoá và quốc tế hoá cao chưatừng thấy Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất diễn rahết sức gay gắt Giai cấp tư sản tìm mọi cách điều chỉnh các quan hệ sảnxuất để níu giữ chế độ thống trị, nhưng vẫn không sao khắc phục được mâuthuẫn cơ bản trong nền sản xuất tư bản chủ nghĩa Nền kinh tế tư bản chủnghĩa vẫn còn khả năng phát triển, nhưng phải thường xuyên đương đầu vớicác cuộc khủng hoảng nặng nề với nhiều cơn suy thoái và nạn thất nghiệpcủa hàng chục hàng triệu người Phong trào công nhân tuy đứng trước thửthách hết sức nặng nề, như sự phát triển lực lượng sản xuất vẫn đang chuẩn
bị những tiền đề khách quan để giai cấp công nhân thực hiện sứ mệnh lịchsử của mình
Luận điểm Mác – Ăngghen, tạo ra những tiền đề vật chất xã hội để thủtiêu chế độ bóc lột người vẫn giữ nguyên giá trị khoa học của nó Luậnđiểm này khẳng định lòng tin khoa học vào sự nghiệp cách mạng của giaicấp công nhân trước thử thách hiện nay Mặt khác, nơi nào những tiền đềvề vật chất và xã hội do nền đại công nghiệp tạo ra chưa đầy đủ, ở nơi đó,giai cấp công nhân lật đổ được sự thống trị về chính trị của giai cấp tư sảnthì thắng lợi ấy cũng chỉ là bước đầu, giống như trước đây trong lịch sử, khiđiều kiện kinh tế chưa chín muồi cho sự thống trị của giai cấp tư sản, thìviệc lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế cũng chỉ diễn ra cục bộ và chưatriệt để Ngày nay, do bước đi quanh co, lịch sử, giai cấp công nhân thườnggiành được chính quyền ở những nước mà nền kinh tế phát triển chưa cao
Vì vậy, việc chăm lo phát triển lực lượng sản xuất, công nghiệp hoá đất
Trang 6nước theo hướng hiện đại, tạo cơ sở vật chất kỹ thuật vững mạnh và đội ngũgiai cấp công nhân đông đảo là yếu tố quyết định để củng cố chế độ xã hộichủ nghĩa vững vàng.
Để luận giải sức mạnh lịch sử của giai cấp công nhân, chủ nghĩa Máccòn được nghiện cứu sự đối lập giai cấp không thể điều hoà được trongphương thức sản xuất TBCN Bằng sự khám phá ra quy luật giá trị thặng dư,Mác đã bóc trần bí mật của sự bóc lột GCCN trong xã hội tư bản Ông đãchứng minh một cách khoa học việc nhà tư bản mua sức lao động của côngnhân để tạo ra giá trị lớn hơn giá trị sức lao động dó bỏ ra.Tổng giá trịthặng dư do giai cấp công nhân tạo ra rốt cuộc biến thành tư bản ngày càngkhông ngừng lớn lên Đó chính là nguồn gốc phát triển và bản chất bóc lộtcủa chủ nghĩa tư bản
Lý luận giá trị thặng dư chỉ ra rằng lợi ích của giai cấp công nhân vàgiai cấp tư bản là đối lập trực tiếp với nhau Sự đối lập này bắt nguồn từthực chất của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa, do đó không thể giảiquyết được nếu phương thức sản xuất ấy còn tồn tại Trong xã hội có giaicấp, một khi lợi ích của giai cấp đối lập trực tiếp với nhau thì cuộc đấutranh giai cấp sẽ diễn ra không thể điều hoà được Cũng như trong mọi cuộcđấu tranh giai cấp trong lịch sử, cuộc đấu tranh giai cấp giữa giai cấp côngnhân và giai cấp tư bản chỉ có thể kết thúc khi xoá bỏ được mâu thuẫn đốikháng về lợi ích Nói cách khác, khi giai cấp tư sản bị đánh đổ, khi tư liệusản xuất đã chuyển về tay xã hội, quy luật sản xuất không còn phát huy tácdụng, do đó sự đối lập giữa công nhân và tư bản không còn nữa
Trong việc luận chứng về tính cách mạng của giai cấp công nhân, Mácvà Ăngghen có đề cập đến hoàn cảnh sống của giai cấp công nhân, nhưnghai ông không cho rằng hoàn cảnh cuối cùng của giai cấp công nhân lànguyên nhân duy nhất thúc đẩy giai cấp công nhân đấu tranh chống lại giaicấp tư sản Ngược lại hai ông đã chứng minh một cách khoa học rằng: giaicấp công nhân đã được đẩy đến vị trí cách mạng một cách khách quan, vừavới tư cách là hiện thân của lực lượng sản xuất tiên tiến, vừa với tư cách làlợi ích đối lập trực tiếp với giai cấp tư sản Mác và Ăngghen viết:” Trongtất cả các giai cấp hiện đang đối lập với giai cấp tư sản thì chỉ có giai cấpvô sản là thực sự cách mạng Tất cả các giai cấp khác đều suy tàn và suyvong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp còn giai cấp vô sản lại làsản phẩm của bản thân nền đại công nghiệp”
Trang 7Việc chứng minh một cách sáng rõ sự đối lập giữa giai cấp công nhânvà giai cấp tư sản không những có ý nghĩa về mặt lý luận mà còn có ýnghĩa trực tiếp về mặt chính trị Trước đây, trong nhiều cuộc luận chiến,Mác và Ăngghen đã kiên quyết chống lại những khuynh hướng lấy việc cảithiện đời sống nhỏ nhặt của công nhân để xoá nhoà mâu thuẫn đối khánggiữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản, từ đó xoá nhoà cuộc đấu tranhgiai cấp hai ông chỉ ra rằng từ khi mới ra đời, giai cấp công nhân đã tiếnhành cuộc đấu tranh chống giai cấp tư sản Cuộc đấu tranh này lúc đầu diễn
ra từng mặt, sau diễn ra toàn diện hơn, phát triển dưới những hình thứcphong phú, khi ngấm ngầm, khi bộc phát, nhưng cuối cùng sẽ dẫn đến đấutranh chính trị nhằm lật đổ sự thống tri của giai cấp tư sản
Ngày nay, kẻ thù của chủ nghĩa xã hội đang ra sức tấn công vào họcthuyết Mác - Lênin về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Chúngkhẳng định rằng học thuyết đó không áp dụng được và giai cấp công nhânhiện nay, bởi vì đại vị kinh tế – xã hội của giai cấp này đã thay đổi nhiềuvà nó đang được “ trung lưu hoá” Thực tiễn chứng minh rằng quá trình sảnxuất tư bản chủ nghĩa dù có mở rộng và hiện đại đến đâu, những hình thứccủa nó có thể thay đổi như thế nào vẫn không ngừng tái sinh ra quan hệ sảnxuất tư bản chủ nghĩa Cuộc đấu tranh mà giai cấp công nhân tiến hànhnhằm thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình, dù có trải qua những bước thăngtrầm, nhưng vẫn theo quy luật khách quan của lịch sử
3 Những nhân tố chủ quan của giai cấp công nhân hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình.
Trong học thuyết tri thức về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân,các nhà sáng lập ra chủ nghĩa Mác - Lênin đã chỉ rõ mối quan hệ biệnchứng giữa các điều kiện khách quan và những nhân tố chủ quan và xemxét việc phát huy những nhân tố chủ quan như những điều kiện quyết địnhtrực tiếp để giai cấp công nhân hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình
Điều quan trọng trước hết là đưa ra ý thức giai cấp, ý thức vô sản củaquần chúng công nhân, biến những cuộc đấu tranh tự phát của giai cấp côngnhân chống áp bức bóc lột của bọn chủ xí nghiệp thành cuộc đấu tranh tựgiác chống chế độ tư bản
Vì vậy, việc rèn luyện ý thức giai cấp chân chính của giai cấp côngnhân là quá trình đấu tranh thường xuyên và quyết liệt giữa hệ tư tưởng tưsản và vô sản Muốn đạt được thắng lợi trong sự nghiệp này, phải làm chogiai cấp công nhân và phong trào công nhân thấm nhuần lý luận khoa học
Trang 8của chủ nghĩa Mác - Lênin, nhiệm vụ này phải do Đảng của giai cấp côngnhân lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm hệ tư tưởng của mình Chỉ có mộtĐảng như vậy mới có khả năng “ đưa phong trào công nhân tự phát nhữnglý tưởng xã hội chủ nghĩa thật rõ rệt, gắn phong trào đó với những tư tưởngxã hội chủ nghĩa – những tư tưởng này phải đạt tới trình độ khoa học hiệnđại…”.
Nhiệm vụ giáo dục ý thức cho giai cấp công nhân hiện nay là bức xúckhông những ở những nước giai cấp công nhân chưa giành được chínhquyền mà còn cả ở những nước đã giành được chính quyền Ở nhiều nướcTBCN, đội ngũ công nhân rất đông đảo, nhưng giác ngộ ý thức chưa đầy đủnên dễ bị lôi cuốn vào các trào lưu cơ hội chủ nghĩa Ở những nước giai cấpcông nhân đã giành được chính quyền, nhưng do ý thức vô sản chưa cao nêncông nhân không còn là lực lượng nòng cốt bảo vệ những thành quả cáchmạng trước sự tấn công của các thế lực thù địch
Gắn với điều kiện thứ nhất, điều kiện vô cùng quan trọng thứ hai đểgiai cấp công nhân hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình là tổ chức đội tiênphong của giai cấp công nhân thành một Đảng Mácxít – Lênin nít, trungthành với sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Trong cuộc đấu tranh để giành chính quyền và lãnh đạo xây đựng xãhội mới, giai cấp công nhân không có vũ khí nào quan trọng hơn là tổ chức.Hình thức tổ chức cao nhất của giai cấp công nhân là Đảng cộng sản Khikhông có một đảng theo học thuyết cách mạng và khoa học của chủ nghĩaMác - Lênin thì không những giai cấp công nhân không vươn tới cuộc đấutranh giai cấp có ý thức, mà cũng không thể trở thành giai cấp lãnh đạoquần chúng lao động bị áp bức, bóc lột, nhưng giai cấp công nhân vẫn cóthể trở thành một lực lượng vô địch, nếu xây đựng được một đảng thu húttất cả những phần tử ưu tú của giai cấp mình Đảng phải vừa hấp thụ nhữngkinh nghiệm đấu tranh trên tinh thần cách mạng, sự hiểu biết và năng lựcvận dụng sáng tạo những nguyên lý của chủ nghĩa Mác - Lênin, vừa phảiđủ sức lãnh đạo và lôi cuốn giai cấp công nhân và nhân dân lao động đitheo mình Hiểu những nguyện vọng bức thiết, lợi ích nhất thời của quầnchúng nhân dân và nâng quần chúng lên trình độ giác ngộ sứ mệnh lịch sửcủa giai cấp Đảng không theo đuôi phong trào công nhân một cách tự phát;có thế, Đảng mới đủ tư cách, đủ sức làm cho giai cấp công nhân tránh đượccon đường của chủ nghĩa công liên và mới biến giai cấp công nhân thànhmột lực lượng chính trị đặc biệt Với tư cách như vậy, Đảng mới thực sự làđội tiên phong của giai cấp công nhân
Trang 9Tuy nhiên khi nói Đảng là đội tiên phong, phải luôn nhớ rằng Đảng làmột bộ phận của giai cấp, gắn bó mật thiết với giai cấp Chừng nào trongxã hội còn có giai cấp, còn các thế lực thù địch, thì còn phải phân biệt rõgiữa Đảng và giai cấp, giữa giai cấp công nhân với các giai cấp và các tầnglớp xã hội về mặt lợi ích, Đảng có thể đại biểu cho lợi ích chân chính củađông đảo quần chúng nhân dân, nhưng về tính chất, Đảng chỉ là của giaicấp công nhân, là đội tiên phong của giai cấp công nhân, không thể cóĐảng của nhiều giai cấp, “ đảng toàn dân” Nhưng đảng sẽ mất hết sứcmạnh, thậm chí sẽ biến chất trở thành một tổ chức biệt phái nếu khôngthường xuyên liên hệ với giai cấp công nhân và nhân dân lao động, phảnánh nguyện vọng và đấu tranh cho lợi ích thiết thân của họ.
Trong tình hình hiện nay, cần làm rõ tính thời sự cấp bách của tư tưởngtrên đây Thực tiễn ở một số nước cho thấy rằng, giai cấp công nhân đảgiành được chính quyền, nhưng do không xây đựng đảng chặt chẽ, bảo đảmtính tiên phong của giai cấp công nhân nên đã làm cho đội ngũ phân hoáphức tạp: một số đảng viên mơ hồ về lập trường giai cấp công nhân, đặcquyền, đặc lợi, xa rời quần chúng , bị quần chúng xa lánh Vì vậy nhiềuđảng viên bị mất tín nhiệm với giai cấp công nhân và quần chúng lao độngtrước sự phản kích của kẻ thù, một số đảng viên bị chia rẻ đi đến tan rã.Trong khi hướng nỗ lực vào việc xây đựng đảng thành một chính đảngtiên phong gắn bó mật thiết với giai cấp công nhân và quần chúng laođộng, chủ nghĩa Mác - Lênin vạch rõ tính chất không khoan nhượng củaĐảng đối với chủ nghĩa cơ hội dưới mọi hình thức
Hiện nay sự nghiệp cách mạng của giai cấp công nhân thế giới đangtrải qua những khúc quanh công nhân, nhưng đặc điểm lớn nhất của thời đạichính trị ngày nay là giai cấp công nhân đã, đang và sẽ vươn lên nắm quyềnlực nhà nước Bởi lẽ, nó là giai cấp duy nhất đại diện cho lực lượng sản xuấthiện đại Giai cấp công nhân là người đại diện cho lợi ích và quyền lực củanhân dân, của nhân loại Thực tế cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân vẫnđang diễn ra ở các nước tư bản chủ nghĩa dưới nhiều hình thức phong phúvới nhiều nội dung cụ thể khác nhau Có những quan điểm cho rằng luậnđiểm của Mác về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân không còn đúngtrong thời đại ngày nay Thời đại ngày nay là thời đại của nền “ văn minhtrí tuệ” thời đại mà “ khoa học đã trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp” thìtrí thức mới là lực lượng tiên phong của cách mạng Đó là quan điểm sailầm cả về thực tiễn lẫn lý luận Trí thức có vai trò quan trọng, trực tiếp và
đi đầu trong sự nghiệp phát triển các lý thuyết khoa học – công nghệ, khoa
Trang 10học quản lý, khoa học quân sự, khoa học xã hội – nhân văn Trong việcnâng cao dân trí trong một xã hội nhất định Song, tầng lớp trí thức khôngthể đóng vai trò lãnh đạo cách mạng thay thế giai cấp công nhân Bởi lẽ:
- Trí thức chỉ là một tầng lớp xã hội đặc biệt không thuần nhất Tríthức chưa bao giờ và không bao giờ là một giai cấp Nó không đại biểu chomột phương thức sản xuất độc lập, không phải là một lực lượng kinh tế,chính trị độc lập với các giai cấp và tầng lớp xã hội khác Do đó, trí thứckhông có hệ tư tưởng độc lập với các giai cấp và tầng lớp xã hội khác, chỉ
đi theo và chịu ảnh hưởng của giai cấp mà nó phục vụ
- Tầng lớp trí thức, không có lợi ích đối kháng trực tiếp với giai cấp tưsản Trí thức cũng là người làm thuê và bị bóc lột, nhưng lại là tầng lớp làmthuê đặc biệt, được giai cấp tư sản đào tạo, sự dụng với sự ưu đãi Trí thứckhông phải là tầng lớp xã hội bị áp bức, bóc lột nhất
Dưới chế độ tư bản, quyền lợi của tầng lớp trí thức thường gắn liền vớiquyền lợi của giai cấp tư sản Về mặt lý luận, đưa giới trí thức lên vị trí độitiên phong cách mạng trong thời đại ngày nay là xuyên tạc thế giới quankhoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, đưa mâu thuẫn đối kháng cơ bản củaxã hội tư bản ra khỏi lĩnh vực vật chất, chuyển sang lập trường giải thíchcác quá trình xã hội theo kiểu duy tâm
- Thực tế lịch sử phát triển của xã hội cho thấy chưa bao giờ tầng lớptrí thức lãnh đạo thành công một cuộc cách mạng xã hội nào Các cuộc đấutranh của tầng lớp trí thức tuy có tiếng vang nhất định, nhưng mục tiêu củacác cuộc đấu tranh ấy không vượt qua khuôn hổ của hiến pháp tư sản và sựchấp nhận của giai cấp tư sản Với tư cách là một tầng lớp, họ sẵn sàng thoảhiệp với giai cấp tư sản khi những yêu cầu tối thiểu đưa ra được chấp nhận.Họ không bao giờ đưa cuộc đấu tranh ấy đến cùng nhằm giải phóng giaicấp công nhân và nhân dân lao động Trí thức có vai trò to lớn trong cuộcđấu tranh giành chính quyền và trong công cuộc xây đựng xã hội mới vìvậy, giai cấp công nhân cần phải có chính sách đúng đắn để thu hút đội ngũtrí thức phục vụ đắc lực cho sự nghiệp cách mạng của mình trong mỗi giaiđoạn cách mạng Đồng thời giai cấp công nhân phải chú trọng xây đựng độingũ trí thức của mình, nhất là trong sự nghiệp xây đựng xã hội mới trí thứcchỉ phát huy được sức mạnh của mình khi gắn liền với một giai cấp đại diệncho sự tiến hoá của xã hội loài người, ngày nay đó là giai cấp công nhân
- Điểm khác biệt về chất sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân vớisứ mệnh lịch sử của các giai cấp trước đó trong lịch sử chính là:
Trang 11+ Về kinh tế, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân không phải làthực hiện sự chuyển biến từ một chế độ tư hữu sang một chế độ tư hữu khácnhằm là thay đổi hình thức bóc lột này bằng hình thức bóc lột khác mà làtừng bước xoá bỏ chế độ tư hữu các tư liệu sản xuất chủ yếu để cuối cùngxoá bỏ mọi hình thức người bóc lột người Tuy nhiên, đây là một quá trìnhhết sức lâu dài, Lênin đã chỉ ra rằng phải căn cứ vào sự phát triển của lựclượng sản xuất để bắt những “ chiếc cầu nho” trên con đường xoá bỏ dầnchế độ tư hữu.
+ Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân khác hẳn về tính chất vàmục đích với sứ mệnh lịch sử của các giai cấp khác trong xã hội Trongtuyên ngôn của Đảng cộng sản, Mác và Ăngghen đã nêu rõ: “ Phong tràovô sản là phong trào độc lập của tuyệt đại đa số, mưu lợi ích cho tuyệt đại
đa số” Giai cấp công nhân có khả năng liên minh với đông đảo quần chúnglao động để nhân sức mạnh lên gấp bội trong cuộc đấu tranh với giai cấp tưsản và chỉ dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân, thông qua chính đảngtiên phong của nó, các cuộc cách mạng trong thời đại ngày nay mới mangtính triệt để và giành được thắng lợi Chủ nghĩa Mác - Lênin đã khẳng định:Giai cấp công nhân nếu tiến hành cuộc đấu tranh một cách đơn độc chốnggiai cấp tư sản thì sẽ thất bại Ngược lại nếu giai cấp công nhân lôi kéo,liên minh được với đại đa số quần chúng lao động, chủ yếu là giai cấp côngnhân, giữ vai trò lãnh đạo cách mạng thì cách mạng sẽ hoàn toàn thắng lợi.Mác cho rằng: “ Cách mạng vô sản là một bài đồng ca của hai giai cấpcông nhân, nông dân Nếu không có được bài đồng ca ấy thì trong tất cả cácquốc gia nông dân, bài đơn ca của cách mạng vô sản sẽ trở thành bai aiđiếu”
+ Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân phải vừa mang tính dân tộc,vừa mang tính giai cấp, phải kết hợp chặt chẽ giữa nghĩa vụ dân tộc vànghĩa vụ quốc tế Giai cấp công nhân chỉ có thể giải phóng dân tộc mới giảiphóng được giai cấp Giải phóng dân tộc đã bao hàm giải phóng giai cấp.Quyền lợi dân tộc và quyền lợi giai cấp là thống nhất Quyền lợi dân tộckhông còn thì quyền lợi mỗi giai cấp cũng không thể thực hiện được Mặtkhác giai cấp công nhân phải thực hiện tốt vấn đề dân tộc và quốc tế Mộttrong những đặc điểm quy định bản chất của giai cấp công nhân cách mạnglà sự đoàn kết vô sản toàn thế giới Vì vậy, không chỉ giải quyết vấn đề dântộc mà chủ nghĩa dân tộc phải là một bộ phận của chủ nghĩa quốc tế vô sản
Trang 12Những vấn đề nêu trên đây được Đảng ta giải quyết rất tốt trong cácgiai đoạn cách mạng giải phóng dân tộc và cách mạng xây đựng chủ nghĩaxã hội Đó là việc xây đựng khối đoàn kết liên minh công nông Đó là sựtôn trọng độc lập, chủ quyền, hợp tác hữu nghị “ để cùng nhau bảo vệ hoàbình và xây đắp dân chủ thế giới” ( Hồ Chí Minh ) trong chính sách đốingoại.
Trong thời đại ngày nay, do sự phát triển không đồng đều của chủnghĩa tư bản, do tác động của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ vào
cơ cấu giai cấp, do mức sống của giai cấp công nhân thay đổi đã tạo thêmđiều kiện mới để chia rẽ giai cấp công nhân và khả năng mới để giai cấp tưsản lợi dụng phá hoại sự đoàn kết của phong trào công nhân Song, sự pháttriển của lực lượng sản xuất đã đạt đến trình độ xã hội hoá và quốc tế hoácao và sự bùng nổ thông tin mạnh mẽ đã tạo ra những tiền đề khách quanđể thống nhất phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân
Như vậy, phong trào công nhân luôn luôn tồn tại hai xu hướng: Đoànkết thống nhất và chia rẽ nội bộ Chừng nào còn giai cấp tư sản thì xuhướng đoàn kết đấu tranh của giai cấp công nhân chống lại giai cấp tư sảncòn phát triển Song, chừng nào còn chế độ tư hữu tư bản chủ nghĩa thì chưathể loại trừ được xu hướng chia rẽ trong phong trào công nhân
Trong tình hình hiện nay, xu hướng thứ nhất biểu hiện ở sự thành lậpvà hoạt động của Đảng Mácxít – Lênin nít đang tổ chức, tập hợp và phátđộng quần chúng đấu tranh cho mục tiêu cách mạng Xu hướng thứ haibiểu hiện rõ nhất trong hoạt động của các lãnh tụ dân chủ – xã hội hữukhuynh – những người đang thi hành chính sách cơ hội chủ nghĩa làm chophong trào công nhân thích ứng với chủ nghĩa tư bản
Theo sự phát triển khách quan của lịch sử thì xu hướng đoàn kết, thốngnhất giai cấp công nhân là xu hướng chủ đạo Nhưng xu hướng ấy khôngthể diễn ra một cách dễ dàng Nó chỉ có thể là kết quả của sự tập hợp, giáodục, nâng cao ý thức giác ngộ thường xuyên đối với giai cấp công nhânbằng những hình thức hết sức phong phú đi đôi với đấu tranh bền bỉ và kiênquyết chống chủ nghĩa cơ hội đủ mọi màu sắc Tất nhiên trong cuộc đấutranh này, những người cộng sản phải khôn khéo kết hợp việc vạch mặtchủ nghĩa cơ hội và những người lãnh đạo của nó với cuộc đấu tranh đểthành lập mặt trận thống nhất của phong trào công nhân chống kẻ thùchung
Trang 134/ Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong giai đoạn mới.
Trong giai đoạn cách mạng hiện nay sứ mệnh lịch sử của giai cấp côngnhân bao gồm các nội dung chủ yếu để tạo cơ sở vật chất cho xây đựng chủnghĩa xã hội là:
- Giai cấp công nhân trước hết là chủ thể lao động sản xuất côngnghiệp để đóng góp cho xã hội những sản phẩm vật chất và tinh thần ngàycàng phong phú, hiện đại hơn Tách rời sản xuất công nghiệp, giai cấp côngnhân không còn là mình nửa Những thành tựu to lớn về sản xuất của tư bảnchủ nghĩa hàng thế kỷ nay và những thành tựu bước đầu xây đựng chủnghĩa xã hội đều có sự đóng góp rất to lớn và quyết định của giai cấp côngnhân Số lượng và chất lượng của giai cấp công nhân ngày càng tăng, cảtrong chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội Nếu để giai cấp công nhânkhông có việc làm, không phát triển sản xuất công nghiệp thì cùng là gạtbỏ một nội dung cơ bản nhất của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân.Chủ nghĩa xã hội đang và sẽ từng bước khắc phục tình trạng thất nghiệp,thiếu việc làm và nghèo khổ của giai cấp công nhân, điều mà do bản chấtcủa mình, chế độ tư bản chủ nghĩa qua hơn bốn thế kỷ không giải quyếtđược
- Giai cấp công nhân phải có những hoạt động chính trị, tư tưởng, tổchức để tiến tới cuộc đấu tranh giành chính quyền, xoá bỏ chế độ chính trịcủa xã hội cũ, xây đựng và bảo vệ chính quyền, xã hội mới do giai cấpcông nhân và nhân dân lao động làm chủ dưới sư lãnh đạo của Đảng
- Thông qua Đảng cộng sản lãnh đạo toàn xã hội trên mọi lĩnh vựcchính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội… ( nhất là kinh tế) để từng bước hìnhthành và phát triển xã hội mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa và cộngsản chủ nghĩa Đây là nội dung cơ bản nhất, quyết định nhất, phức tạp nhấtvà lâu dài nhất trong sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Không thểnhận thức và hoạt động chủ quan duy ý chí, đơn giản, nóng vội… cũngkhông thể mơ hồ, hữu khuynh dẫn đến sự phát triển của tư bản chủ nghĩa
- Mở rộng và tăng cường hợp tác quốc tế với giai cấp công nhân vànhân dân lao động tất cả các nước vì hoà bình, độc lập dân tộc và xã hộichủ nghĩa Đây là nội dung thể hiện bản chất quốc tế của giai cấp côngnhân
- Thường xuyên đấu tranh chống mọi thứ chủ nghĩa cơ hội, xét lại, đấutranh chống mọi biểu hiện xa rời những quan điểm đường lối của chủ nghĩa