Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THCS

Biện pháp quản ly chỉ đạo nâng cao chất lợng dạy và học của nhà trờng đặc biệt là trờng THCS Dân Tộc Nội Trú Mờng Lát... Trong những năm qua trờng THCS Dân Tộc Nội Trú Mờng Lát đã tổ chứ

A phần mở đầu

1 Ly do chọn đề tài

Thời gian qua, phong trào giáo dục ở các vùng dân tộc ít ngời đã có hớng tiến bộ

đáng kể Song nhìn chung phong trào phát triẻn còn chậm, cha đồng đều và khi lên, khi xuống, nên ảnh hởng tới công cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa ở các vùng dân tộc ít ngời Một trong những nguyên nhân quan trọng của tình hình đó là do công tác tổ chức chỉ đạo của các cấp quản ly giáo dục ở địa phơng có những hạn chế

Nghị quyết đại hội IV của Đảng đã chỉ rõ: “Giải quyết đúng đắn vấn đề dân tộc là

một trong những nhiệm vụ có tính chiến lợc cảu cách mạng Việt Nam Chính sách dân tộc của Đảng là thực hiện triệt để quyền bình đẳng về mọi mặt giữa các dân tộc, tạo điều kiện để xóa bỏ tận gốc sự chênh lẹch về trình độ kinh tế, văn hóa giữa các dân tọc ít ngời và dân tộc đông ngời, đa miền núi tiến kịp miền xuôi, vùng cao tiến kịp vùng thấp, làm cho tất cả các dân tộc có cuộc sống ấm no, văn minh, hạnh phúc Để thực hiện chính sách dân tộc của Đảng vấn đè mấu chốt là đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế văn hóa ở các vùng dân tộc, nâng cao đời sống của đồng bào dân tộc Tích cực đào tạo bồi dỡng cán bộ dân tộc ít ngời”

Chất lợng dạy và học là một trong những yếu tố quyết định thực hiện các mục tiêu trên Việc nâng cao chất lợng dạy và học đòi hỏi bức xúc cần thiết phải tiến hành thờng xuyên lien tục bền vững đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp giáo dục và đào tạo

Qua bồi dỡng học tập trao đổi kinh nghiệm, các nghị quyết, chỉ thị , quyết định của

Đảng, nhà nớc Đợc học tập trang bị kiến thức quan diểm chỉ đao chiến lợc phát triển giáo dục của Đảng, những kiến thức khoa học quản ly giáo dục và đào tạo tôi nhận thức

đợc muốn nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dỡng nhân tài, tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc thì phải nâng cao hiệu quả đào tạo Biện pháp quản ly chỉ đạo nâng cao chất lợng dạy và học của nhà trờng đặc biệt là trờng THCS Dân Tộc Nội Trú Mờng Lát

Trong những năm qua trờng THCS Dân Tộc Nội Trú Mờng Lát đã tổ chức nghiên cứu một số biện pháp nâng cao chất lợng dạy và học song còn gặp rất nhiều khó khăn

do đó cha thành công đợc

Căn cứ những ly do khách quan và chủ quan nh đã phân tích ở trên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài này:

“Một số biện pháp quản ly nâng cao chất lợng dạy và học ở trờng THCS Dân Tộc Nội Trú Mờng Lát“

2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Trên cơ sở kinh nghiệm quản ly của bản thân, trao đổi kinh nghiệm với các đồng chí cán bộ quản ly các trờng nội trú Cùng với cơ sở ly luận đã học nhiệm vụ nghiên cứu thực trạng quản ly đã làm ở trờng THCS Dân Tộc Nội Trú Mờng Lát Từ đó đa ra một

số giải pháp quản lí chỉ đạo nâng cao chất lợng dạy và học cho đơn vị mình

3 Phạm vi đối tợng nghiên cứu

Nghiên cứu những thực trạng cơ bản của trờng và những biện pháp quản ly nâng cao chất lợng dạy và học ở trờng THCS Dân Tộc Nội Trú Mờng Lát

4 Phơng pháp nghiên cứu.

Nghiên cứu ly luận kết hợp với điều tra thu thập thông tin thực tiễn Nghiên cứu thực

tế trờng THCS Dân Tộc Nội Trú Mờng Lát So sánh sơ đồ tham khảo các tài liệu liên quan

B Nội dung Chơng I: Cơ sở khoa học của một số biện pháp quản ly nâng cao chất lợng dạy

và học ở trờng THCS Dân Tộc Nội Trú Mờng Lát.

1 Cơ sở ly luận.

Trong mục tiêu giáo dục Đảng đã xác định tại nghị quyết Trung ơng 2 (khóa VIII) và nghị quyết Trung ơng 6 (khóa IX) khẳng định “Từ nay đến năm 2010 phải tập trung

vào ba nhiệm vụ lớn là: nâng cao chất lợng, hiệu quả giáo dục, phát triển quy mô giáo dục trên cơ sở đảm bảo chất lợng ” Đó là mục tiêu quan trọng hàng đầu chiến

l-ợc phất triển giáo dục và đào tạo cảu Đảng, trớc nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội

2 Cơ sở pháp ly

Điều 2 chơng I Luật giáo dục ghi: Mục tiêu giáo dục là đào tạo con ng“ ời Việt Nam phát triển toàn diện Có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mĩ và nghề nghiệp Trung thành với ly tởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng xây dựng và bảo vệ tổ quốc ”

Đứng trớc những mục tiêu trên đòi hỏi giáo dục ở trờng THCS Dân Tộc Nội Trú đào tạo ra những hạt nhân tốt để thích ứng phát triển kinh tế – xã hội miền núi và ở địa

ph-ơng mình

3 Một số cơ sở thực tiễn

Trờng THCS Dân Tộc Nội Trú Mờng Lát có một số biện pháp quản ly nâng cao chất lợng dạy và học đó là: Kế hoạch quản ly chỉ đạo mục tiêu nhiệm vụ năm học, có hệ thống kế hoạch chỉ đạo của bộ phận giúp việc Hiệu phó, tổ trởng kế hoạch hóa giờ lên lớp Quản ly cả giờ tự học, quản ly chơng trình bồi dỡng học sinh khá, phụ đạo học sinh yếu phổ biến các sáng kiến kinh nghiệm có liên quan và áp dụng có kết quả Song biện pháp còn nhiều hạn chế, quản ly chỉ đao đôi lúc cha đồng bộ thông suốt, nhất quán, cho nên chất lợng hiệu quả phần nào còn cha cao, cha đạt theo sự mong muốn

Chính vì vậy chúng ta cần phải có những biện pháp quản ly tìm mọi cách để nâng cao chất lợng dạy và học ở trờng nội trú để xây dựng trởng thành trọng điểm của huyện nhà

Theo kịp thời đại của những giá trị nhân văn tốt đẹp, trí tuệ cao sãn sàng tham gia phát triển kinh tế – xã hội cho địa phơng và cho đất nớc

Chơng II: Thực trạng quản ly nâng cao chất lợng dạy và học ở trờng THCS Dân Tộc Nội Trú Mờng Lát.

1 Một số thành tựu đã đạt đợc ở trờng THCS Dân Tộc Nội Trú Mờng Lát.

Trờng THCS Dân Tộc Nội Trú Mờng Lát đợc thành lập năm 2003 quy mô của nhà tr-ờng tối đa là 8 lớp với tổng số học sinh là 240 học sinh, đợc chia thành 4 khối lớp Bao gồm có 5 dân tộc anh em sinh sống: Mông, Thái, Mờng, Dao, Khơ mú Chủ yếu là con

em các dân tộc vùng sâu, vùng xa kinh tế cha phát triển Nhiệm vụ đào tạo theo mục tiêu THCS Phân hớng khi ra trờng 80% chuyển lên học THPT (Trờng DTNT tỉnh, trờng DTNT vùng cao Việt Bắc) còn lại một số em đi học trung học chuyên nghiệp và một số trở về địa phơng

Trong qua trình quản ly nhà trờng thực hiện một số biện pháp cho từng năm học, xây dựng biên pháp quản ly, kế hoạch hóa nhiệm vụ mục tiêu năm học, đội ngũ cán bộ giáo viên, công nhân viên ổn định

Tổng số cán bộ giáo viên, công nhân viên trong nhà trờng là 25 ngời

Trong đó: Ban giám hiệu: 2 ngời

Giáo viên trực tiếp giảng dạy: 13 ngời Chuyên trách đoàn đội: 1 ngời

Tài vụ: 2 ngời Hành chính: 7 ngời Nhà trờng chia thành 3 tổ chức năng:

- Tổ hành chính phục vụ: Bao gồm Ban giám hiệu, kế toán, thủ quỹ và nhân viên phục vụ: 11 ngời

- Tổ tự nhiên: 8 giáo viên

- Tổ xã hội: 6 giáo viên

Mỗi tổ có nhiệm vụ chức năng cụ thể, từng đồng chí cán bộ giáo viên đợc phân công giao nhiệm vụ cụ thể Hiệu trởng, Phó hiệu trởng, tổ trởng chuyên môn đều có kế hoạch chỉ đạo cụ thể nhất quán, nội dung chỉ đạo sát với tình hình của nhà trờng

Tăng cờng cơ sở vật chất trờng học là một trong những yếu tố để nâng cao chât lợng dạy và học ở trong một nhà trờng

2 Một số tồn tại trong quản ly dạy và học ở trờng THCS Dân Tộc Nội Trú M-ờng Lát

- Một số biện pháp quản ly còn cứng nhắc, thiếu khoa học, quản ly chỉ đạo còn lúng túng, cha đi sâu vào phơng pháp, một số giờ dạy trái môn

- Việc quản ly giờ dạy còn lơ là, theo dõi tin tởng ở giáo viên, lên kế hoạch khoán trắng cho tổ trởng

- Việc quản ly kỉêm tra học sinh cha liên tục thờng xuyên, cha sát đối tợng cập nhật còn máy móc

- Quản ly giờ trên lớp, kiểm tra kết quả học sinh còn hạn chế, cha có phơng pháp uốn nắn kịp thời Do vậy giáo viên cha đợc sự giúp đỡ của ngời quản ly từ tổ trởng cho

đến Hiệu trởng

- Kiểm tra đánh giá các giáo viên với nhau, giũa các lớp chất lợng cha cao, cha quản ly giám sat giờ tự học của học sinh

- Công tác tuyển sinh đã đợc cải tiến song vẫn còn nhiều bất cập ở các vùng miền khác nhau Đặc biệt là chất lợng đầu vào

- Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học còn thiếu, đặc biệt là các phòng thí nghiệm, phòng thực hành bộ môn, nhà đa chức năng, phòng đọc, th viện

Nhìn chung công tác quản ly chỉ đạo dạy và học trong những năm qua nhà trờng còn nhiều hạn chế Nguyên nhân chủ yếu là khả năng nghiệp vụ quản ly, việc tổng hợp huy

động các biện pháp quản ly còn lúng túng Bên cạnh đó còn chủ quan cha giám sát đôn

đốc từ đó ảnh hởng đến chất lợng dạy và học Cán bộ quản ly nhà trờng tự học hỏi, rút kinh nghiệm trong quá trình quản ly cha kịp thời

3 Những biện pháp đặt ra trong quản ly nâng cao chất lợng dạy và học

Từ những thực trạng trên đây tôi suy nghĩ xác định trờng THCS Dân Tộc Nội Trú M-ờng Lát đang ở vị trí xuất phát nào, từ đó có kế hoạch thực hiện một số biện pháp quản

ly dạy và học phải mang tính phù hợp, cụ thể từng nội dung, giải pháp trong quản ly chỉ

đạo phải kịp thời, đạt hiệu quả trên tất cả các mặt trong toàn trờng Hiệu trởng nhà trờng phải chọn công tác quản ly của mình là nhiệm vụ chính yếu để kịp thời tháo gỡ Đối với

nhà trờng từ năm học 2001 – 2002 đến nay tôi đã thực hiện một số biện pháp quản ly chỉ đạo dạy và học đạt đợc một số kết quả sau:

Chơng III: Một số biện pháp quản ly chất lợng dạy học ở trờng THCS Dân Tộc Nội Trú Mờng Lát.

1 Vai trò quản ly chất lợng dạy và học

Mục tiêu quản ly quá trình dạy học ở trờng THCS Dân Tộc Nội Trú nói chung cần phải đợc cụ thể hóa thành các chỉ tiêu về dạy học Những chỉ tiêu đó phải là cái đích mà ngời quản ly phải là ngời dẫn dắt bằng các hình thức, biện pháp để quá trình dạy và học

đi theo con đờng tốt nhất

Xuất phát từ thực tế, thực trạng của nhà trờng, để quản ly chỉ đạo quá trình dạy và học trớc hết đòi hỏi ngời quản ly phải có nhận thức đầy đủ, quyết tâm cao, thống nhất trong BGH nhà trờng về việc xây dựng các biện pháp quản ly nâng cao chất lợng dạy và học

Ngời quản ly phải luôn gơng mẫu trong mọi hoạt động, ngoài công tác chỉ đạo phải biết đặt mình là thành viên trong tổ chuyên môn và nhiệm vụ giảng dạy tham gia đóng góp một cách khách quan cụ thể không áp đặt y kiến của ngời quản ly Từ đó vận động tập hợp khơi dạy niềm say mê sáng tạo nghề nghiệp của giáo viên nhất là những giáo viên lâu năm, có kinh nghiệm, những giáo viên giỏi các cấp, trình độ chuyên môn khá, xây dựng giáo viên nòng cốt cho từng môn học đây là lực lợng hoạt động chuyên môn, lôi kéo giúp đỡ giáo viên trung bình, yếu

Tùy từng trờng hợp cụ thể cho những yêu cầu khác nhau mà ngời quản ly muốn làm tốtcông tác quản ly chuyên môn phải biết tôn trọnh y kiến của giáo viên, biết động viên kịp thời mặc dù đó là y kiến đóng góp nhỏ Phải làm cho hoạt động tập thể s phạm nhịp nhàng, có nh vậy mới phát huy hết khả năng của mỗi ngời

Ngời quản ly phải nẵm vững trình độ chuyên môn của giáo viên, năng lực s phạm, hoàn cảnh gia đình, đặc tính và phong cách của từng giáo viên, nắm bắt phân loại trình

độ từng lớp của học sinh, những sở thích thói quen hành động sinh hoạt của học sinh mỗi dân tộc và giới tính từ đó phân công tổ chức chia lớp phù hợp

Ngời quản ly phải luôn năm vững tình hình thực hiện kế hoạch trong từng thời kỳ cụ thể để cần thiết điều chỉnh kịp thời có những biện pháp quản ly khắc phục nhứng điểm yếu, phát huy những điểm mạnh

2 Các biện pháp quản ly cụ thể.

Để quản ly chỉ đạo nâng cao chất lợng dạy và học ngời quản ly cần tập trung các biện pháp sau:

a Chỉ đạo xây dựng thực hiện kế hoạch.

- Trớc khi xây dựng kế hoạch phải khảo sát chất lợng bám vào nhiệm vụ mục tiêu năm học, đặc điểm tình hình năm học trớc

- Tổ chức phân công giáo viên chủ nhiệm, lựa chọn giáo viên bộ môn dạy lớp từ đó xây dựng kế hoạch từ giáo viên chủ nhiệm, chỉ tiêu từng lớp, kế hoạch chi tiết cụ thể sát với tình hình từng khối lớp, có chỉ tiêu giải pháp cụ thể, đề ra từng tháng, tuần, học kỳ, cả năm

Sơ đồ hóa kế hoạch tháng trên bảng

Tháng Công việc thực

hiện

Thời gian thực hiện

Lực lợng tham gia

Kết quả

điều chỉnh

Tháng

mời

Kiểm tra hồ sơ sổ ghi tên, ghi điểm, sổ đầu bài

Tuần 1 Ban giám hiệu

Triển khai bồi dỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu Tuần 2

- Phó hiệu tr-ởng

- Tổ trởng chuyên môn

b Chỉ đạo thực hiện chơng trình.

Việc chỉ đạo thực hiện chơng trình là pháp lệnh của nhà nớc mà nhà trờng và mọi

ng-ời phải thcự hiện đúng với từng khối lớp đợc thống nhất, toàn bộ chơng trình ngng-ời quản

ly phải nắm chắc tiến độ từng bộ môn, quản ly việc lên lớp đúng thời gian và thời khóa biểu quy định, chế độ ra vào lớp, nội dung chơng trình, giáo án, kế hoạch lên lớp phải

đảm bảo sát yêu cầu, kiến thức, kĩ năng môn học và nội dung giảm tải môn học của Bộ quy định

Nhằm thực hiện tốt các yêu cầu này ngời quản ly cần có nhứng biện pháp sau:

- Tạo mối quan hệ thống nhất giữa giáo viên và hiệu trởng

- Tổ chức dự giờ thăm lớp thờng xuyên kiểm tra nội bộ thông qua vở viết của học sinh, việc lên lịch giảng dạy, sổ đầu bài

- Thực hiện giao ban hàng tuần đều đặn, theo dõi việc thực hiện chơng trình của giáo viên

- Chỉ đạo việc kiểm tra ra đề bám sát nội dung chơng trình, tính vừa sức phù hợp với đối tợng

- Ngời quản ly phải nắm vững quy định, quy chế, chỉ thị năm học, văn bản chỉ đạo chuyên môn cảu cấp trên Kịp thời thông báo uốn nắn giáo viên thực hiện những thay

đổi trong chuyên môn, bộ môn

c Quản ly nâng cao chất lợng giờ lên lớp, đổi mới phơng pháp giảng dạy.

Để nâng cao chất lợng giờ lên lớp ngời quản ly phải chỉ đạo các biện pháp sau:

- Yêu cầu giáo viên nghiên cứu kĩ bài giảng, xác định chính xác yêu cầu kiến thức,

kỹ năng của bài, xây dựng thông tin cần thiết phù hợp với đối tợng học sinh dân tộc

- Ngời giáo vien phải xây dựng hệ thống câu hỏi dễ hiểu tình huống xảy ra và giải pháp giải quyết tình huống

- Giảng dạy phù hợp với mọi đối tợng hoạt động nhịp nhàng cùng làm việc cùng xây dựng bài

- Đổi mới không phải là thay cái cũ bằng cái mới Nó là sự kế thừa một cách chọn lọc và sáng tạo hệ thống phơng pháp dạy học truyền thống hiện còn có giá trị tích cực trong việc hình thành tri thức, rèn luyện kĩ năng, kinh nghiệm và phát triển thái độ tích cực đối với đời sống, chiếm lĩnh các giá trị xã hội

- Đổi mới phơng pháp dạy học còn đòi hỏi phải kien quyết loại bỏ các phơng pháp dạy học lạc hậu, truyền thụ một chiều, biến học sinh thành ngời thụ động trong học tập, mất dần khả năng vốn có của ngời học Đồng thời khắc phục những chớng ngại về tâm

ly, những thói quen cổ hủ đã trở thành thâm căn cố đế ở cả ngời dạy và ngời học đã đợc củng cố trong nhiều năm dạy học ở nhà trờng

- Đổi mới phơng pháp dạy học phải đợc tổ chức, chỉ đạo một cách có hệ thống, có khoa học đồng bộ, có điều kiện khả thi nhng không cầu toàn thụ động: phải mạnh dạn vừa làm vừa rút kinh nghiệm

- Đổi mới phơng pháp dạy học phải thực sự góp phần nâng cao chất lợng dạy học.

- Những định hớng đổi mới phơng pháp dạy học theo tiếp cận hệ thống quá trình dạy học Hớng hoạt động dạy học của thầy và trò vào việc đáp ứng mục đích, nhu cầu, lợi ích của ngời học

Cần trả lời câu hỏi: Học để làm gì? Theo khuyến cáo của UNESCO thì: Học để biết, học để làm, học để tồn tại, học để hòa nhập

Thực hiện mối quan hệ biện chứng giữa phơng pháp (P) với mục tiêu (M), nội dung chơng trình dạy học các môn học (N) Mô hình M – N – P

Thay đổi vị trí chức năng, vai trò của thầy và trò trong hoạt động dạy học hớng vào việc triệt để phát huy vai trò chủ động, sáng tạo, tự lực chiếm lĩnh tri thức của học sinh

Hợp tác

Giúp đõ

Thông tin

Liên hệ ngợc

- Phân hóa vừa sức cố gắng của ngời học theo từng trình độ khác nhau

- Tăng cờng rèn luyện kĩ năng hành vi, cách ứng xử:

• Kỹ năng môn học

• Kỹ năng ứng dụng tri thức vào đời sông

• Kỹ năng giao tiếp ứng sử

Bài học

Tri thức

Kỹ năng Thái độ

Thầy

Tổ chức

Điều khiển

Hướng dẫn

Truyền thụ

trò

Tự tổ chức

Tự điều khiển

Tự lực Cộng tác

Tự chiếm lĩnh

Kết quả