BÁO CÁO KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG TÁI ĐỊNH CƯ TIỂU DỰ ÁN: NÂNG CẤP HỆ THỐNG HỆ THỐNG KÊNH TRẠM BƠM NAM SÔNG MÃ, TỈNH THANH HÓA DỰ ÁN: CẢI THIỆN NÔNG NGHIỆP CÓ TƯỚI (IAIP)

1.2 Những tác động tiêu cực và thu hồi tài sản Thực hiện đầu tư xây dựng tiểu dự án sẽ ảnh hưởng đến đất đai, cây cối hoa mầu vàvật kiến trúc của các xã trong vùng dự án, do chỉ đầu tư s

VIỆN SINH THÁI VÀ BẢO VỆ CÔNG TRÌNH

**********************

BÁO CÁO

KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG TÁI ĐỊNH CƯ

TIỂU DỰ ÁN: NÂNG CẤP HỆ THỐNG KÊNH TRẠM BƠM NAM

SÔNG MÃ, TỈNH THANH HÓA

DỰ ÁN: CẢI THIỆN NÔNG NGHIỆP CÓ TƯỚI (IAIP)

HÀ NỘI -2013

VIỆN SINH THÁI VÀ BẢO VỆ CÔNG TRÌNH

**********************

BÁO CÁO

KẾ HOẠCH HÀNH ĐỘNG TÁI ĐỊNH CƯ

TIỂU DỰ ÁN: SỬA CHỮA, NÂNG CẤP HỆ THỐNG KÊNH TRẠM

BƠM NAM SÔNG MÃ, TỈNH THANH HÓA

DỰ ÁN: CẢI THIỆN NÔNG NGHIỆP CÓ TƯỚI (IAIP)

ĐƠN VỊ TƯ VẤN

VIỆN SINH THÁI VÀ BẢO VỆ CÔNG TRÌNH

HÀ NỘI -2013

BAH = Người bị ảnh hưởng

Bộ NN & PTNT = Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

CARB = Ban bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

CPO = Ban Quản lý Trung ương các dự án Thủy lợi

CHÚ Ý

(i) Năm tài chính của chính phủ Việt Nam kết thúc vào ngày 31 tháng 12 hàng

năm Năm tài chính trước năm dương lịch biểu thị năm trong đó năm tài chínhkết thúc, ví dụ năm tài chính 2012 kết thúc vào ngày 31 tháng 12 năm 2012 (ii) Trong báo cáo này, “$” nghĩa là đồng đô la Mỹ

Định nghĩa thuật ngữ

Tác động dự án tức là bị bất kỳ hệ quả nào liên quan trực tiếp tới việc thu hồi

đất hoặc hạn chế việc sử dụng các khu vực được lựa chọn hợp

trực tiếp bởi việc thu hồi đất có thể bị mất nhà, đất trồng trọt/chăn nuôi, tài sản, hoạt động kinh doanh, hoặc các phương tiệnsinh kế khác Nói một cách khác, họ có thể mất quyền sở hữu,quyền cư trú, hoặc các quyền sử dụng do thu hồi đất hay hạnchế tiếp cận.

Người bị ảnh hưởng tức là những cá nhân, tổ chức hay cơ sở kinh doanh bị ảnh

hưởng trực tiếp về mặt xã hội và kinh tế bởi việc thu hồi đất vàcác tài sản khác một cách bắt buộc do dự án mà Ngân hàng Thếgiới tài trợ gây ra, dẫn đến (i) di dời hoặc mất chỗ ở; (ii) mất tàisản hoặc sự tiếp cận tài sản; hoặc (iii) mất các nguồn thu nhậphay những phương tiện sinh kế, cho dù người bị ảnh hưởng cóphải di chuyển tới nơi khác hay không (những người có sinh kế

bị ảnh hưởng tạm thời hoặc vĩnh viễn) Ngoài ra, người bị ảnhhưởng là người hạn chế một cách bắt buộc sự tiếp cận các khuvực được chọn hợp pháp và các khu vực được bảo vệ

Ngày khóa sổ là ngày hoàn thành công tác kiểm kê thiệt hại trong quá trình

chuẩn bị Kế hoạch tái định cư Những người bị ảnh hưởng vàcác cộng đồng địa phương sẽ được thông báo về ngày khóa sổkiểm kê của từng hợp phần dự án, và bất kỳ ai chuyển tới vùng

dự án sau ngày này sẽ không được quyền nhận đền bù và hỗ trợ

từ dự án

Tính hợp lệ tức là bất kỳ ai mà tại ngày khóa sổ kiểm kê đã ở trên diện tích

đất bị ảnh hưởng bởi dự án, các tiểu hợp phần của dự án, hoặcnhững phần khác của tiểu dự án khác, và có: (i) mức sống bịảnh hưởng tiêu cực, (ii) các quyền, quyền sở hữu, hay tuyên bố

về quyền đối với bất kỳ diện tích đất nào (đất nông nghiệp, đấtchăn thả gia súc, hay rừng), nhà ở hoặc công trình kiến trúc (để

ở hay vì mục đích thương mại, tạm thời hay vĩnh viễn), hoặc(iii) các tài sản sản xuất như kinh doanh, việc làm, nơi làm việc,

cư trú, hoặc nơi sống, hoặc (iv) việc tiếp cận tài sản bị ảnhhưởng bất lợi (ví dụ, quyền đánh bắt cá)

Chi phí (giá) thay thế là phương pháp định giá tài sản, giúp xác định khoản tiền phù

hợp để thay thế cho những tài sản đã mất và chi trả cho các chiphí giao dịch Đối với đất nông nghiệp, đó là giá trị thị trườngtại thời điểm trước dự án hoặc tại thời điểm thực hiện bồithường, tùy theo mức nào cao hơn, của đất có tiềm năng sảnxuất tương đương hoặc có giá trị sử dụng tương đương nằmtrong khu vực gần diện tích đất bị ảnh hưởng, cộng thêm chiphí chuẩn bị đất để đất có mức giá trị tương tự như mức của đất

bị ảnh hưởng, cộng thêm bất kỳ chi phí đăng ký hay thuếchuyển nhượng nào Đối với đất ở các khu vực đô thị, đó là giátrị thị trường của đất tại thời điểm thực hiện bồi thường, có

và dịch vụ tương đương hoặc tốt hơn, và nằm gần mảnh đất bịảnh hưởng, cộng thêm bất kỳ chi phí đăng ký hay thuế chuyểnnhượng nào Đối với nhà ở và các công trình kiến trúc khác,

đó là giá thị trường của nguyên vật liệu để xây nhà/côngtrình thay thế với một diện tích và tiêu chuẩn kỹ thuật tương tựhay tốt hơn nhà ở hay công trình bị ảnh hưởng, hoặc để sửa chữamột phần của nhà/công trình bị ảnh hưởng, cộng thêm chi phínhân công và nhà thầu, cộng thêm chi phí đăng ký và thuếchuyển nhượng nếu có Trong quá trình xác định giá thay thế,không được tính khấu hao tài sản và giá trị của những nguyênvật liệu có thể tận dụng được cũng như không khấu trừ giá trịcủa những lợi ích có được từ dự án Khi luật trong nước khôngđáp ứng được tiêu chuẩn về đền bù với toàn bộ giá thay thế, thìcần bổ sung thêm các biện pháp khác nhằm đáp ứng tiêu chuẩn

về giá thay thế Khi áp dụng phương pháp định giá này, khôngđược khấu hao giá trị của nhà/công trình và tài sản Đối vớinhững thiệt hại mà không dễ định giá trị hay đền bù bằng tiền(ví dụ, sự tiếp cận các dịch vụ công cộng, khách hàng, và nhàcung cấp; hay sự tiếp cận trong đánh bắt cá, chăn thả gia súc,hay các khu vực rừng), thì cần tạo ra sự tiếp cận tới các nguồntài nguyên tương đương và chấp nhận được về mặt văn hóa vàcác cơ hội tạo thu nhập Những hỗ trợ bổ sung này là riêng biệt,không phải là các hỗ trợ tái định cư sẽ được cung cấp

Tái định cư Tái định cư bao hàm tất cả những thiệt hại trực tiếp về kinh tế

và xã hội gây ra bởi việc thu hồi đất và hạn chế sự tiếp cận,cùng với những biện pháp đền bù và sửa chữa Tái định cưkhông hạn chế ở sự di dời về mặt vật chất Tái định cư có thể,tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể, bao gồm (a) thu hồi đất vàcác công trình trên đất, bao gồm cả việc kinh doanh, buôn bán;(b) sự di dời về mặt vật chất; và (c) sự khôi phục kinh tế củanhững người bị ảnh hưởng nhằm cải thiện (hoặc ít nhất là phụchồi) thu nhập và mức sống

Nhóm dễ bị tổn thương được định nghĩa là các nhóm đốitượng đặc biệt có khả năng phải chịu tác động không tươngxứng hoặc có nguy cơ bị bần cùng hóa hơn nữa do tác động củatái định cư, bao gồm: (i) phụ nữ làm chủ hộ (không có chồng,góa hay chồng mất sức lao động) có người phụ thuộc, (ii) ngườitàn tật (không còn khả năng lao động), người già không nơinương tựa, (iii) người nghèo theo tiêu chí của Bộ LĐTB-XH,(iv) người không có đất đai, và (v) người dân tộc thiểu số, (vi)người có năng lực sinh tồn kinh tế bị ảnh hưởng nghiêm trọngbởi dự án (ảnh hưởng từ 10% trở lên trong tổng giá trị tài sản

tự do và/hoặc làm việc hưởng lương nhờ nguồn lực của bản thân(bao gồm nguồn lực con người và vật chất) để tạo ra các nguồnlực đủ để đáp ứng nhu cầu của bản thân, của gia đình trên cơ sởbền vững Hoạt động này thường được thực hiện lặp lại nhiều lần.

TÓM TẮT NỘI DUNG KẾ HOẠCH TÁI ĐỊNH CƯ 1

I GIỚI THIỆU 3

1.1 Giới thiệu về dự án và tiểu dự án 3

1.2 Những tác động tiêu cực và thu hồi tài sản 7

1.3 Các biện pháp giảm thiểu các ảnh hưởng bất lợi 7

1.4 Các mục tiêu của kế hoạch hành động tái định cư 7

II KẾT QUẢ ĐIỀU TRA KINH TẾ XÃ HỘI VÀ ĐIỀU TRA THIỆT HẠI 8

2.1 Quy mô tác động của tiểu dự án 8

2.2 Thông tin xã hội: 10

III KHUNG CHÍNH SÁCH VÀ QUYỀN LỢI 13

3.1 Khung chính sách 13

3.2 Luật và các quy định chủ yếu của Chính phủ Việt Nam 13

3.3 Chính sách về tái định cư bắt buộc của Ngân hàng Thế giới 15

3.4 Những khác biệt chính giữa chính sách của Chính phủ Việt Nam và NHTG 17

IV Chính sách bỒI THƯỜNG 20

4.1 Các nguyên tắc và mục tiêu của Chính sách Tái định cư bắt buộc của Dự án 20

4.2 Chính sách quyền lợi 21

V TÁI ĐỊNH CƯ VÀ CHƯƠNG TRÌNH KHÔI PHỤC THU NHẬP 30

5.1 Các mục tiêu 30

5.2 Nguyên tắc 30

5.3 Chương trình phục hồi thu nhập đề xuất 30

5.4 Sắp xếp tái định cư: 31

5.5 Nhóm dễ bị tổn thương 31

5.6 Chiến lược về giới 31

VI PHỔ BIẾN THÔNG TIN VÀ THAM VẤN CỘNG ĐỒNG 32

6.1 Chính sách về phổ biến thông tin của NHTG (OP17.50) 32

6.2 Phổ biến thông tin 32

6.3 Tham vấn cộng đồng 34

6.4 Công bố thông tin 35

6.5 Cơ chế giải quyết khiếu nại 35

VII THIẾT LẬP TỔ CHỨC 36

7.1 Cấp tỉnh: UBND tỉnh: 36

7.2 Ban Quản lý Dự án tỉnh 37

7.3 Cấp huyện: 37

7.4 Cấp xã và Cộng đồng bị ảnh hưởng 38

VIII GIÁM SÁT VÀ QUẢN LÝ 38

8.1 Giám sát 38

8.2 Giám sát Nội bộ 39

8.3 Giám sát độc lập 39

8.4 Phương pháp giám sát độc lập 40

9.1 Nguồn ngân sách 41

9.2 Ước tính chi phí đền bù và hỗ trợ 41

X TỔ CHỨC THỰC HIỆN 43

10.1Các bước triển khai 43

10.2Cập nhật RAP 47

10.3 Kế hoạch thực hiện 47

PHỤ LỤC 1: BÁO CÁO KHẢO SÁT GIÁ THAY THÊ 49

PHỤ LỤC 2: PHẠM VI TÁC ĐỘNG 53

PHỤ LỤC 3 KẾT QUẢ ĐIỀU TRA KINH TẾ XÃ HỘI 58

PHỤ LỤC 4 ƯỚC TÍNH CHI PHÍ ĐỀN BÙ 73

PHỤ LỤC 5 MỘT SỐ HÌNH ẢNH, BIÊN BẢN VÀ DANH SÁCH THAM VẤN 79

TÓM TẮT NỘI DUNG KẾ HOẠCH TÁI ĐỊNH CƯ

- Mục tiêu của tiểu dự án

Nâng cấp hệ thống kênh trạm bơm Nam sông Mã đảm bảo cung cấp nước tưới ổn địnhcho 11.525 (ha) đất sản xuất nông nghiệp của 02 huyện Yên Định và Thiệu Hoá; tạo chuyểndịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng ưu tiên các loài có giá trị kinh tế cao, thích ứng vớibiến đổi khí hậu toàn cầu; tăng năng suất, sản lượng; đảm bảo an ninh lương thực, góp phầnnâng cao đời sống người dân trong vùng dự án, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội trên địa bàn

- Phạm vi tác động

Việc thực hiện tiểu dự án sẽ phải thu hồi đất và tài sản trên đất của các xã vùng dự án

Tuy nhiên, do chỉ đầu tư sửa chữa và nâng cấp các tuyến kênh đã có nên mức độ ảnh hưởng đến người dân là không lớn, nhưng do địa bàn thực hiện dự án trải rộng trên 34 xã thuộc 2

huyện Yên Định và Thiệu Xuân nên tiểu dự án sẽ ảnh hưởng tới 3.700 hộ (14.584 người) với

tổng diện tích bị thu hồi là 54,27 ha Mức độ bị ảnh hưởng ở cấp hộ gia đình không đáng kể: Không có hộ nào bị di dời, 16 hộ bị mất từ 20% đất sản xuất (từ 10% đất sản xuất đối với

hộ dễ bị tổn thương); 12 hộ phải di chuyển mồ mả; 11 hộ BAH tới công việc buôn bán và cửahàng kinh doanh; 32 hộ thuộc nhóm dễ bị tổn thương và không có hộ BAH nào là người dântộc thiểu số

Diện tích đất thu hồi vĩnh viễn là 44,27ha, trong đó diện tích mất đất nông nghiệp là41,29 ha tương ứng 2.294 hộ (9.815 người), diện tích mất đất thổ cư là 2,28 ha tương ứng 56

hộ (275 người), mất đất sản xuất kinh doanh 11 hộ với diện tích 0,7 ha

Diện tích đất bị thu hồi tạm thời là 10ha để phục vụ thi công công trình

Có 296 hộ BAH tới vật kiến trúc như nhà tạm, chuồng trại chăn nuôi, trụ cổng, tườnggạch….Có 1.121 hộ bị ảnh hưởng tới cây cối với khoảng 10.164 cây các loại, 1.537 hộ BAHtới hoa màu như: lúa, ngô, khoai lang, sắn….với tổng diện tích là 248.700 m2

- Chính sách pháp lý

Chính sách về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án được xác định dựa trên cácquy định và luật hiện hành của chính phủ Việt Nam và chính sách của WB Trong trường hợp

có sự khác biệt giữa bên vay và WB về các quy định, chính sách, trình tự thì chính sách của

WB sẽ được áp dụng, phù hợp với Nghị định số 131/2006/NĐ-CP, quy định “trong trườnghợp điều ước quốc tế về ODA mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên cóquy định khác với các quy định của pháp luật Việt Nam thì thực hiện theo quy định của điềuước quốc tế” (Điều 2, Mục 5)

- Quyền lợi của người BAH

Các quyền lợi cho người BAH từ dự án được xây dựng và trình bày trong kế hoạchTĐC (xem bảng ma trận quyền lợi) tương ứng với các ảnh hưởng được xác định trong quátrình điều tra ước tính thiệt hại và khảo sát kinh tế xã hội Các quyền lợi này sẽ được cập nhật,khi cần thiết, sau khi thực hiện kiểm đếm chi tiết và tham vấn với các hộ BAH, để đảm bảorằng các thiệt hại sẽ được phục hồi, hoặc cải thiện

- Phổ biến thông tin, tham vấn cộng đồng và cơ chế khiếu nại

Các buổi họp tham vấn cộng đồng, các buổi thảo luận cấp xã với các hộ BAH và cán

bộ địa phương được thực hiện trong quá trình lập kế hoạch TĐC Chính sách của dự án và các

phương án lựa chọn về di dời, phục hồi thu nhập đã được thảo luận trong các cuộc họp này.Những vấn đề liên quan, các đề xuất của hộ BAH đã được nêu ra và đưa vào kế hoạch TĐC.

Cơ chế khiếu nại sẽ được thiết kế để đảm bảo rằng mọi thắc mắc, khiếu nại của các hộ BAH

sẽ được giải quyết đúng và kịp thời Người BAH sẽ được biết về quyền lợi của họ qua thôngbáo và các văn bản trong quá trình tham vấn, khảo sát tại thời điểm chi trả bồi thường Cácthông tin chính trong bản dự thảo kế hoạch TĐC sẽ được thông báo đến người BAH trước khi

có đoàn thẩm định của WB

Báo cáo đã được xem xét bởi tư vấn Hợp phần 2 (Công ty CP Tư vấn Xây dựng thủylợi Thanh Hóa) Trong quá trình lập RAP, tư vấn hợp phần 2 đã phối hợp cùng PPMU ThanhHóa và địa phương trong việc tổ chức tham vấn cộng đồng, xác định phạm vi ảnh hưởng vàcác số liệu cần thiết khác Bản RAP sau khi lập được chỉnh sửa theo ý kiến đóng góp của đơn

vị tư vấn tổng (Viện KHTL Việt Nam) và CPO

- Tổ chức thực hiện

Bộ NN và PTNT (MARD), cơ quan chủ quản và BQL Trung ương các dự án thủy lợi(CPO) sẽ đảm bảo điều phối cho việc thực hiện kế hoạch TĐC này Bộ NN & PTNT sẽ phốihợp với UBND tỉnh Thanh Hóa và chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnhThanh Hóa, để đảm bảo rằng việc bồi thường, hỗ trợ được thực hiện đúng như các quy địnhtrong kế hoạch TĐC này Ban Tái định cư các huyện cùng với đại diện hộ BAH sẽ được thànhlập để giám sát quá trình bồi thường Trong quá trình thực hiện, cơ quan giám sát độc lập sẽgiám sát việc thực hiện để đảm bảo bồi thường, hỗ trợ đúng với kế hoạch TĐC đã được duyệt

- Bồi thường và chiến lược tái định cư

Tất cả các hộ BAH phải di chuyển chỗ ở sẽ được tham gia trong việc xác định và lựachọn vị trí mà họ muốn tái định cư (trong trường hợp tái định cư theo quy định của địaphương), hoặc di chuyển tới vị trí tái định cư do huyện bố trí, hoặc nhận tiền đền bù và thựchiện tự tái định cư Trong trường hợp bất kỳ hộ kinh doanh nào phải di chuyển, họ sẽ được hỗtrợ để tìm vị trí kinh doanh mới Các hộ mất từ 20% (từ 10% đối với hộ nghèo và dễ bị tổnthương) trở lên tổng diện tích đất sản xuất sẽ nhận được đền bù đất hoặc bằng tiền, tùy theoyêu cầu của các hộ và sẽ nhận được các khoản hỗ trợ để ổn định và khôi phục đời sống Cácchương trình phục hồi sinh kế thích hợp sẽ được thiết kế và thực hiện trong quá trình thựchiện kế hoạch hành động tái định cư dựa vào ý kiến tham khảo từ các hộ BAH

- Kinh phí bồi thường, hỗ trợ tái định cư

Tổng chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư là 41.866.000.000 VNĐ tương đương2.003.158 USD Chi phí bồi thường về đất và các tài sản thiệt hại là 18.192.470.000 VNĐtương đương 869.621 USD; phần còn lại là chi phí cho ổn định đời sống, phục hồi thu nhập,

hỗ trợ di dời và các chi khác Tổng chi phí cho bồi thường, hỗ trợ tái định cư sẽ được xác địnhlại chính xác sau khi thực hiện kiểm đếm chi tiết cho từng khu vực

I GIỚI THIỆU 1.1 Giới thiệu về dự án và tiểu dự án

1.1.1 Dự án cải thiện nông nghiệp có tưới (IAIP)

iii) Nhiệm vụ của dự án

- Các khu tưới được cung cấp dịch vụ tưới, tiêu hiện đại;

- Số người sử dụng nước được cung cấp bởi hệ thống tưới tiêu hiện đại ;

- Số lượng các công ty quản lý khai thác công trình thủy lợi cấp tỉnh và cấp huyệnđược mở rộng và phụ thuộc ít hơn vào ngân sách nhà nước;

- Số lượng Tổ chức hợp tác dùng nước được thành lập và chịu trách nhiệm vận hành,bảo trì các công trình thủy lợi;

- Tỷ lệ % nông dân trong các khu tưới tiếp nhận, thực hành và phát triển sản xuất ứngphó thông minh với biến đổi khí hậu;

- Số người dân/hộ gia đình được tiếp cận với nguồn nước sạch và bền vững

iv) Các hợp phần của dự án:

Dự án dự kiến sẽ được triển khai trên 7 tỉnh gồm: Hà Giang, Phú Thọ, Hòa Bình,Thanh Hóa, Quảng Trị, Quảng Nam và Hà Tĩnh Dự án bao gồm 04 Hợp phần:

Hợp phần 1: Thể chế và chính sách hỗ trợ cải thiện quản lý nước

Hợp phần này nhằm mục đích tăng cường khả năng tiếp cận các dịch vụ tưới tiêuthông qua việc cải cách cơ cấu tổ chức, cơ cấu quản lý tài chính và giám sát, đánh giá (M&E)với các hoạt động cụ thể như sau: (i) Đổi mới mô hình tổ chức và cơ chế quản lý theo hướnghuy động tối đa sự tham gia của các thành phần kinh tế và người hưởng lợi phù hợp với cơchế thị trường, vùng miền Phân định rõ vai trò và trách nhiệm, quyền lợi của các IMCs,WUOs và/hoặc cá nhân người dùng nước theo nguyên tắc: Bình đẳng, công bằng và hai bêncùng có lợi để đảm bảo phát triển bền vững; (ii) Nâng cao tính công khai, minh bạch và tăngcường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá chất lượng lượng cung cấp dịch vụ dựa trên cácquy định của nhà nước trong quản lý khai thác công trình thủy lợi và bằng cách áp dụng hệthống tiêu chuẩn đánh giá (benchmarking), đánh giá nhanh (RAP) định kỳ và xây dựng bộtiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của IMCs đáp ứng yêu cầu người sử dụng nước; và (iii)Trang bị các thiết bị phục vụ công tác quản lý

Hợp phần 2: Nâng cấp, hiện đại hóa hệ thống tưới tiêu

Hợp phần này bao gồm nâng cấp, hiện đại hóa công trình và các hạng mục sau: Hệthống tưới từ công trình đầu mối, kênh chính đến kênh nội đồng; Hệ thống tiêu chính và tiêunội đồng; Đầu tư quy mô nhỏ cho các mục tiêu cung cấp khác như nước sạch, thủy điện nhỏ;Lắp đặt các thiết bị phục vụ cho công tác vận hành, phân phối để giám sát, điều tiết lưu lượngnước cung cấp cho các nhóm sử dụng nước khác nhau.

Đầu tư cơ sở hạ tầng cần kết hợp với chương trình Quản lý tưới tiêu có sự tham gia(PIM) Hoạt động này nhằm mục đích thành lập và tăng cường Hiệp hội Người dùng Nước(WUAs) và đề ra các hợp đồng dịch vụ nước nhằm cải thiện công tác quản lý, vận hành vàbảo trì nhằm mục đích cải thiện hiệu quả dịch vụ cấp nước

Hợp phần 3: Dịch vụ hỗ trợ sản xuất nông nghiệp thông minh thích ứng khí hậu

Hợp phần này nhằm mục đích hỗ trợ sản xuất nông nghiệp thông minh thích ứng khíhậu thông qua việc tăng năng suất, đa dạng hóa cây trồng và giảm hiệu ứng nhà kính Hợpphần này lồng ghép đầu tư xây dựng các khu mẫu với mục tiêu:

- Tăng năng suất và lợi nhuận của nền nông nghiệp có tưới và các hoạt động sản xuấtliên quan

- Tập trung vào các vấn đề tổng hợp trong nông nghiệp và quản lý nước nhằm thuđược lợi ích cao nhất từ những đầu tư cho tưới

Hợp phần 4: Quản lý dự án, giám sát và đánh giá

Nội dung của hợp phần gồm: (i) Các tư vấn hỗ trợ kỹ thuật cho quản lý thực hiện dự

án, tham vấn công tác giám sát, kiểm toán và giám sát, đánh giá (M&E); (2) Hỗ trợ cho cáchoạt động của các cơ quan quản lý dự án ở trung ương và địa phương trong thực hiện nhiệm

vụ quản lý thực hiện dự án; (3) Đào tạo nghiệp vụ, chuyển giao công nghệ, tăng cường nănglực quản lý thực hiện dự án cho các Ban Quản lý, đặc biệt các Ban quản lý TDA ở địaphương

1.1.2 Giới thiệu tiểu dự án

Tiểu dự án “ Nâng cấp hệ thống kênh trạm bơm Nam sông Mã, tỉnh Thanh Hóa ” làmột trong các tiểu dự án được lựa chọn đầu tư tham gia dự án Vùng dự án cách Thành PhốThanh Hóa khoảng 30km về phía Tây Bắc, bao gồm 34 xã, trị trấn của các huyện Yên Định,Thiệu Hóa Vị trí của vùng nằm trong lưu vực sông Mã, được bao quanh bởi 02 sông lớn làsông Mã và sông Chu, ở giữa là sông Cầu Chày và sông Mạo Khê hình thành nên khu vực sảnxuất nông nghiệp trọng điểm của Tỉnh Thanh Hóa Diện tích đất tự nhiên là 232,23 km2, diệntích đất sản xuất nông nghiệp 15.000ha, dân số trung bình 195.855 người, mật độ dân số trungbình 843 người/km2

Hình 1: Bản đồ khu vực tiểu dự án

Canal of ADB6 Project

Canal of IAIP Project

Cua Dat Reservoir

 Mục tiêu của tiểu dự án

Nâng cấp hệ thống kênh trạm bơm Nam sông Mã, đảm bảo cung cấp nước tưới ổnđịnh cho 11.525 (ha) đất sản xuất nông nghiệp của 02 huyện Yên Định và Thiệu Hoá; tạochuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng ưu tiên các loài có giá trị kinh tế cao, thíchứng với biến đổi khí hậu toàn cầu; nâng cao điều kiện kinh tế - xã hội cho trên 195 ngànngười dân (trong đó có 99,5 ngàn người là phụ nữ, chiếm 51%) trong vùng dự án

- Mục tiêu cụ thể:

+ Chuyển toàn bộ 11.525 (ha) từ tưới bằng động lực sang tưới tự chảy

+ Tăng diện tích tưới chủ động từ 6.836 (ha) lên 11.525 (ha)

+ Tăng diện tích vụ Đông thêm 2.135 (ha)

+ Tăng năng suất, sản lượng sản xuất nông nghiệp

+ Mở rộng diện tích nuôi trồng thuỷ sản thêm 113(ha); tăng năng suất, sản lượng nuôi trồng.+ Khắc phục một phần hậu quả của biến đổi khí hậu do giành toàn bộ lượng nước phảitưới cho vùng Nam sông Mã (khoảng 19m3/s) phục vụ cho các trạm bơm cấp nước vùng hạ

du sông Mã hoạt động, góp phần hạn chế mặn xâm nhập sâu vào nội địa

+ Nâng cao năng lực quản lý hệ thống tưới bền vững, xây dựng, củng cố và phát triểncông ty thủy nông và tổ chức dùng nước

Các hạng mục công trình của tiểu dự án

Tiểu dự án sẽ đầu tư sửa chữa nâng cấp toàn bộ hệ thống kênh chính, kênh nhánh vàcác công trình trên kênh để đảm bảo mặt cắt thiết kế, dẫn lưu lượng tưới theo thiết kế, quy môcông trình như sau:

Nâng cấp, khôi phục và hoàn thiện toàn bộ hệ thống kênh Chính và kênh nhánh cấp 1,các công trình trên hệ thống kênh trạm bơm nam Sông Mã lấy nước từ kênh hồ chứa nướcCửa Đạt cấp đủ lưu lượng và nâng cao mực nước để đảm bảo tưới tự chảy cho 11.525ha lúa

và hoa màu của 2 huyện Yên Định và Huyện Thiệu Hoá tăng độ bền vững cho công trình, tiếtkiệm điện, nước và đất xây dựng công trình Quy mô gồm 2 tuyến kênh chính là Kênh Bắc vàkênh Nam, tổng chiều dài L= 43377,5m, kênh nhánh thiết kế gồm 12/15 tuyến (3 tuyến đãđược địa phương gia cố) tổng chiều dài gia cố L=66.266,3m

i) Tuyến kênh chính Bắc (trạm bơm Nam Sông Mã) bắt đầu từ bể xả trạm bơm Namsông Mã tại K34+473.16 thuộc thị trấn Kiểu huyện Yên Định kết thúc tại xã Định Cônghuyện Yên Định có tổng chiều dài 23.627 Km:

+ Diện tích tưới trước bể xả: 6800 (Ha)

+ Lưu lượng thiết kế đầu kênh: 8,05 m3/s

+ Mực nước đầu kênh Bắc: (+ 11,35) so với (+10,40) hiện nay của trạm bơm Namsông Mã, nên phải tôn cao bờ kênh hiện có thêm (0,8-1,0m)

ii) Tuyến kênh chính Nam (trạm bơm Nam Sông Mã) bắt đầu từ K23+462.7 kết thúctại xã Thiệu Hợp huyện Thiệu Hoá có tổng chiều dài 19, 818 Km:

+ Diện tích tưới: 4725.83 (Ha)

+ Lưu lượng thiết kế: 6,394 m3/s

+ Mực nước đầu kênh: (+ 9,70) so với (+ 8,70m) hiện nay của trạm bơm Nam sông

Mã, nên phải tôn cao bờ kênh hiện có thêm (0,8-1,1m)

1.2 Những tác động tiêu cực và thu hồi tài sản

Thực hiện đầu tư xây dựng tiểu dự án sẽ ảnh hưởng đến đất đai, cây cối hoa mầu vàvật kiến trúc của các xã trong vùng dự án, do chỉ đầu tư sửa chữa nâng cấp các tuyến kênh đã

có nên mức độ ảnh hưởng đến các hộ (do chỉ ảnh hưởng đến đất đai và tài sản dọc theo 02 bênmặt cắt kênh cần mở rộng) là không lớn, tuy nhiên do địa bàn của tiểu dự án triển khai trênđịa bàn của 34 xã (của 02 huyện với chiều dài tuyến khoảng 120km kênh) sẽ ảnh hưởng đếnkhoảng 3.700 hộ bị ảnh hưởng:

- Đối với đất đai: gồm thu hồi vĩnh viễn và tạm thời đất thổ cư, đất nông nghiệp, đấtsản xuất kinh doanh

- Cây cối hoa mầu: Các loại cây ăn quả, lấy gỗ, cây lương thực lúa, ngô, lạc

- Vật kiến trúc: Không ảnh hưởng đến nhà ở chính, chỉ ảnh hưởng đến các công trìnhphụ như nhà tắm, chuồng trại, sân, tường rào

1.3 Các biện pháp giảm thiểu các ảnh hưởng bất lợi

Với mục tiêu giảm thiểu các tác động do việc thu hồi đất và tái định cư, nhiều hànhđộng đã được thực hiện trong các giai đoạn đề xuất và thiết kế cơ sở của tiểu dự án Khi thựchiện thiết kế, phóng tuyến tại thực địa đơn vị tư vấn thiết kế đã tính toán và đưa ra 03 phương

án khác nhau, sau đó nghiên cứu và chọn phương án xây dựng hợp lý để diện tích đất và cáctài sản trên đất bị ảnh hưởng là thấp nhất

Trong giai đoạn thiết kế, để đảm bảo sự ảnh hưởng tới đất đai, cây cối và tài sản củangười dân là nhỏ nhất, có thể thực hiện các biện pháp sau:

+ Lựa chọn biện pháp công trình (nắn tuyến, thay đổi kết cấu ) tại các vị trí ảnhhưởng đến đất và tài sản của các hộ

+ Điều chỉnh vị trí bãi tập kết vật liệu xây dựng, chọn tuyến đường thi công sao chophù hợp với biện pháp thi công, hạn chế ảnh hưởng đến việc sản xuất nông nghiệp và việc đilại của người dân Đảm bảo các tuyến đường vận chuyển sẽ phải hoàn lại nguyên hiện trạngsau khi tiểu dự án hoàn thành

+ Tiểu dự án cũng sẽ sử dụng tạm thời một diện tích đất không lớn để tập kết vật liệu,máy móc thi công, lán trại cho công nhân, hành lang thi công và những ảnh hưởng kháctrong quá trình thi công

Những điều chỉnh thiết kế kỹ thuật sẽ được xem xét liên tục trong quá trình thực hiện

dự án nhằm hạn chế tối đa những tác động xấu tới những gia đình bị dự án tác động

1.4 Các mục tiêu của kế hoạch hành động tái định cư

Kế hoạch tái định cư được xây dựng trên cơ sở Khung chính sách tái định cư của Dự

án phù hợp Chính sách tái định cư không tự nguyện của NHTG và các chính sách, pháp luậtcủa Nhà nước Việt Nam và tỉnh Thanh Hóa RAP xác định số người bị ảnh hưởng bởi tiểu dự

án, tính chất, mức độ ảnh hưởng, các biện pháp thực hiện để giảm thiểu tác động và các chínhsách về bồi thường, hỗ trợ khác

 Kế hoạch tái định cư bao gồm:

- Chính sách và thủ tục hướng dẫn thu hồi đất đai, bồi thường, TĐC và chiến lược đểđảm bảo phục hồi mức sống cũng như công ăn việc làm của người BAH;

- Xác định rõ các hộ gia đình và các xã BAH bất lợi bởi dự án, họ sẽ được bồithường và được trợ giúp bằng các biện pháp làm giảm nhẹ các ảnh hưởng bất lợi;

- Phổ biến các thông tin cơ bản về dự án và những ảnh hưởng có thể có tới cộngđồng dân cư vùng dự án, đồng thời giải thích rõ chính sách Tái định cư của Ngân hàng thếgiới cũng như của Chính phủ Việt Nam tới cộng đồng dân cư

- Ghi nhận những ý kiến và nguyện vọng của các hộ gia đình bị ảnh hưởng và báocáo chủ đầu tư

- Xây dựng kế hoạch sao cho người BAH có thể tham gia vào các giai đoạn của dự

án, bao gồm cả cơ chế giải quyết khiếu nại

- Ngân sách cho việc thực hiện tái định cư và các khoản chi phí hỗ trợ phục hồi thunhập cũng như các khoản chi phí hành chính

RAP sẽ được cập nhật sau khi hoàn thành thiết kế chi tiết và DMS, sẽ xác địnhchính xác phạm vi và mức độ ảnh hưởng của tiểu dự án Như vậy việc thực hiện Kế hoạch táiđịnh cư sẽ giúp chủ đầu tư có cơ sở dữ liêu để ước tính các chi phí liên quan và các thủ tục,căn cứ pháp lý quan trọng trong quá trình triển khai dự án, đồng thời góp phần giải quyết cácmâu thuẫn, khiếu nại của người dân bị ảnh hưởng

II KẾT QUẢ ĐIỀU TRA KINH TẾ XÃ HỘI VÀ ĐIỀU TRA THIỆT HẠI

2.1 Quy mô tác động của tiểu dự án

Điều tra ước tính thiệt hại (EOL) đã được tiến hành theo Thiết kế kỹ thuật cơ sở kếthợp với thực địa, các thủ tục thực hiện công tác EOL được đại diện huyện Yên Định, ThiệuHóa, chính quyền địa phương của 34 xã bị ảnh hưởng cùng với đơn vị tư vấn thiết kếtrên cơ sở phương án chọn của công trình xác định phạm vi, mức độ ảnh hưởng của tiểu dự

án để tổng hợp số liệu về quy mô tác động của tiểu dự án

Bắt đầu từ tháng 03 năm 2013, nhóm EOL gồm các thành viên của Tư vấn Táiđịnh cư kết hợp với chính quyền địa phương 34 xã vùng ảnh hưởng của tiểu dự án, mỗi xãgồm: 1 phó chủ tịch xã, 1 cán bộ địa chính xã, 1 cán bộ phụ trách nông nghiệp xã đã tiếnhành ước tính thiệt hại về đất đai, tài sản trên diện đất sẽ bị thu hồi theo từng quy môcông trình của tiểu dự án

Hiện tại thiết kế bản vẽ thi công và cắm mốc giải phóng mặt bằng chưa được thựchiện (chưa thực hiện kiểm đếm chi tiết), nên việc đánh giá chính xác các tác động của tiểu dự

án tới cấp độ hộ gia đình là chưa thể thực hiện được Do đó, các tác động được thể hiện trongbáo cáo này là được ước tính dựa trên thiết kế cơ sở Các tác động chi tiết (ở cấp hộ giađình), bao gồm các tác động lên dân tộc thiểu số, sẽ được xem xét và cập nhật một cáchthích hợp và đầy đủ trong báo cáo Tái định cư khi đánh giá kinh tế xã hội được thực hiệntrong quá trình đo đạc khảo sát (khi dự án được thực hiện và qui mô chính xác của các tácđộng được xác định) Một cuộc điều tra khảo sát giá thay thế sẽ được thực hiện đối với tất

cả các tiểu dự án để đảm bảo rằng sự đền bù và trợ giúp cho các hộ bị ảnh hưởng đượcthực hiện với giá thay thế đối Tổ công tác Tái định cư sẽ phối hợp chặt chẽ với BanQLDA tỉnh và các tư vấn của họ để trợ giúp họ trong quá trình xây dựng khảo sát giáthay thế và cập nhật chuẩn bị các báo cáo tái định cư một cách thích hợp

Vùng dự án được triển khai trên địa bàn của 34 xã thuộc 02 huyện Thiệu Hóa và YênĐịnh tỉnh Thanh Hóa với 120km kênh được đầu tư nâng cấp (nâng cao bờ kênh và mở rộngmặt cắt để đảm bảo cấp nước cho 11.525ha đất canh tác), phạm vi tác động chủ yếu là thu hồimột phần nhỏ diện tích đất dọc theo 02 bên bờ kênh, ảnh hưởng đến đất đai, cây cối hoa mầu,vật kiến trúc của các hộ dân Số hộ bị ảnh hưởng theo bảng sau

Bảng 1: Số hộ bị ảnh hưởng bởi tiểu dự án

bị ảnhhưởng

Số hộ BAH từ20% đất sảnxuất (từ 10% đốivới hộ DBTT)trở lên

Số hộ BAHdưới 20% đấtsản xuất (10% đối với

hộ DBTT)

Số hộ bịảnhhưởngkinhdoanh

Sốmổ

mả bịdidời

Côngtrình vănhóa bịảnhhưởng

Theo thiết kế cơ sở và điều tra ước tính thiệt hại có 3700 hộ (14.852 người) trong đó:huyện Yên Định 2.498 hộ (9.967 người) thuộc tuyến kênh Bắc, huyện Thiệu Hóa 1.202 hộ(4.835 người) thuộc tuyến kênh Nam sẽ bị ảnh hưởng do thu hồi đất và giải phóng mặt bằng,Qua số liệu cho thấy mức độ ảnh hưởng đến cấp hộ gia đình là nhỏ, ảnh hưởng về mặt sinh kếcủa các hộ không đáng kể (không có hộ phải di dời, chỉ có 0,43% (16 hộ) bị ảnh hưởng từ20% đất sản xuất nông nghiệp, còn lại chỉ ảnh hưởng không nhiều diện tích đất nông nghiệp

và cây cối hoa mầu, công trình phụ của các hộ có trên đất)

Tổng diện tích đất bị ảnh hưởng là 54,27ha, trong đó diện tích đất thu hồi vĩnh viễn là44,27ha, bao gồm 17,13ha đất công trình chiếm chỗ, 27,14ha đất bãi vật liệu (tiểu dự án cầntrữ lượng đắp 02 bên bờ kênh mương khoảng 730.000m3 đất đắp); đất thu hồi tạm thời là10ha dùng làm các tuyến đường phục vụ thi công, lám trại cho công nhân, bãi tập kết vật liệu,máy móc thiết bị trong quá trình thi công

Các vật kiến trúc sẽ bị giải phóng mặt bằng là 247,4m2 nhà ở phụ (nhà tạm), bếp 226,1m2, nhiều nhất là sân 1.429,29 m2 và tường rào các loại 1576,81m và các loại khác như giếngnước, chuồng trại chăn nuôi

Tổng số cây cối sẽ bị giải phóng mặt bằng là 10.164 cây trong đó có 1.290 cây ăn quả

và 8.874 cây lấy gỗ và cây khác

Diện tích hoa mầu bị ảnh hưởng khoảng 24,87 ha với các loại cây chính như lúa, ngô,mía, khoai lang

2.1.1 Ảnh hưởng đến đất đai

Dựa trên các nghiên cứu khả thi, ước tính rằng 54,27 ha đất sẽ phải được thu hồi đểxây dựng hệ thống kênh trạm bơm Nam sông Mã Tuy nhiên, chỉ có 81% (44,27 ha) sẽ bị thuhồi vĩnh viễn (17,13ha chiếm 39% là do công trình chiếm chỗ và 27,14 ha còn lại là đất bãivật liệu đất đắp) Số còn lại 10 ha bị ảnh hưởng tạm thời để triển khai các hoạt động xâydựng, 10ha này sẽ được trả lại cho các hộ gia đình bị ảnh hưởng sau khi hoàn thành việc xâydựng tiểu dự án

(Chi tiết tại Phụ lục 2, Bảng 1)

2.1.2 Ảnh hưởng đến nhà ở và các công trình kiến trúc

Việc thu hồi đất, như mô tả ở trên được dự kiến sẽ ảnh hưởng đến nhà/công trình trongtổng số 296 hộ gia đình Tuy nhiên, không có hộ gia đình dự kiến sẽ tái định cư do giải phóngmặt bằng, tiểu dự án sẽ ảnh hưởng đến chỉ một phần nhỏ trong ngôi nhà của họ, hoặc chỉ làcông trình phụ (sân, tường rào, cổng…)

(Chi tiết tại Phụ lục 2, Bảng2 ).

2.1.3 Ảnh hưởng đến cây cối, hoa màu

Do việc thu hồi đất như đã mô tả dự kiến sẽ giải tỏa cây cối hoa màu trên đất bị ảnhhưởng để nâng cấp hệ thống kênh của trạm bơm Nam sông Mã chủ yếu là các loại cây ăn quả,cây lấy gỗ và hoa mầu gồm: 1.121 hộ bị ảnh hưởng đến cây lâu lăm với 1.290 cây ăn quả nhưmít, bưởi, dừa, ; cây lấy gỗ và cây khác (gồm tre, bạch đàn, ) là 8.874 cây Có 1.537 hộ với24,87ha bị ảnh hưởng đến cây hàng năm, bao gồm lúa và hoa màu (rau muống, rau lang, ngô,khoai )

(Chi tiết tại Phụ lục 2, Bảng 3) 2.1.4 Ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh và thu nhập

Theo kết quả điều tra khảo sát có 11 hộ BAH tới công việc kinh doanh, trong đó có 05

hộ bị ảnh hưởng tới cửa hàng xay sát gạo, số còn lại ảnh hưởng tới các lều quán xây dựng tạmphục vụ các nhu cầu sản xuất kinh doanh nhỏ lẻ bán hàng tạp hóa (cấp hộ gia đình)

2.1.5 Ảnh hưởng đến mồ mả

Trong quá trình khảo sát sơ bộ có 41 ngôi mộ bị ảnh hưởng (tại 02 huyện Yên Định, Thiệu Hóa) khi thực hiện tiểu dự án Tham vấn đã được tiến hành với chính quyền xã và người dân địa phương để xác định tránh di dời mộ, sau khi tham khảo ý kiến, phương án lựa chọn về mặt kỹ thuật đưa ra và xác định rằng chỉ có 12 ngôi mộ có khả năng bị ảnh hưởng Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện dự án, đơn vị tư vấn thiết kế bản vẽ thi công

và các cấp có liên quan sẽ tìm cách để tránh việc di dời mồ mả Di dời mộ sẽ được xem xét bởi dự án như phương án cuối cùng.

định ban đầu

Các mồ mả có thể tránh Số mồ mả bị di dời

2.2 Thông tin xã hội:

2.2.1 Thông tin về kinh tế xã hội của khu vực bị ảnh hưởng.

Khái quát tình hình kinh tế - xã hội đã được chuẩn bị cho tiểu dự án “Sửa chữa, nâng cấp hệ thống thủy lợi Nam Sông Mã” và cho các hộ bị ảnh hưởng (BAH), bao gồm dữ liệu về các chỉ tiêu chính liên quan đến chiếm dụng đất đai và các tác động tái định cư Các

dữ liệu về điều kiện của Tiểu dự án bao gồm bản đồ sử dụng đất, số liệu về dân số và việc

làm, nguồn và mức thu nhập, trình độ học vấn của cư dân trong vùng dự án, tỷ lệ trẻ em đúng tuổi đến trường và mức nghèo ở xã trong khu vực tiểu dự án.

(i) Tổng diện tích đất tự nhiên của 34 xã trong vùng dự án là 22.940,9 ha, chủ yếu là đất nông nghiệp với 14.269 ha (chiếm 62,19%) trong đó: Vùng tưới của hệ thống Nam sông

Mã là 11.525 ha, diện tích khu vực sử dụng nguồn tưới khác 2.744 ha; tổng diện tích đất tổ

cư ,chuyên dụng 6.786,48 ha (chiếm 29,58%); đất chưa sử dụng 877,19 ha (chiếm 3,8%), còn lại là đất lâm nghiệp 1007,13 ha (chiếm 4,43%)

(ii) Nghề nghiệp chính của các hộ gia đình trong khu vực TDA chủ yếu là sản xuất nông nghiệp Số lao động hoạt động trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp là 49,25%, công nghiệp 15,33% và dịch vụ là 20,58% Thu nhập bình quân đầu người 17,88 triệu VND/người/năm, cao nhất có thể đạt 18,75 triệu VND/người/năm Mật độ dân số trung bình trong khu vực 1.009 người/km2 Theo khảo sát, trong khu vực có khoảng 16,41% dân

số sống dưới mức nghèo (thu nhập dưới 300.000 VNĐ/tháng)

(iii) 100% dân số trong khu vực tiểu dự án là người kinh;

(iv) Cơ sở hạ tầng: Khu vực tiểu dự án nằm ở trung tâm của chợ, trung tâm y tế và các trường Phổ thông Trung học, Trung học cơ sở, Tiểu học và các trường Mẫu giáo.

(Nguồn báo cáo kinh tế xã hội của các xã năm 2012)

2.2.2 Đặc điểm của các hộ bị ảnh hưởng.

Theo Khung chính sách tái định cư của Dự án AIAP, một cuộc điều tra kinh tế - xãhội của các hộ BAH đã được thực hiện tại khu vực tiểu dự án (đối với 100% hộ mất từ 20%(từ 10% đối với hộ dễ bị tổn thương) trở lên tổng diện tích đất sản xuất và/hoặc tái định cư

và 20% số hộ bị ảnh hưởng) nhằm thu thập dữ liệu về kinh tế, xã hội, số nhân khẩu, trình độhọc vấn, đối với 782 hộ BAH (3.053 người) để tổng hợp và phân tích số liệu

445 người Số người có trình độ đào tạo nghề chiếm tỷ lệ nhỏ với 2,2% với 68 người, tốtnghiệp đại học và trên đại học chiếm với 35% với 106 người Những người không nằm trong

độ tuổi đi học là 108 người với 3,5% Không có người mù chữ

(Chi tiết tại Phụ lục 3, Bảng 2) 2.2.2.2 Nghề nghiệp chính và thu nhập của người BAH

Trong số các hộ gia đình bị ảnh hưởng của dự án được khảo sát, nguồn thu nhập chínhcủa hộ BAH từ nông nghiệp, phần lớn tham gia trồng trọt (trồng lúa và màu) chăn nuôi thêmgia cầm, gia súc, trồng các loại cây ăn quả, cây lấy gỗ các loại với 2.134 người (93,3%), cònlại là có nguồn thu từ các ngành nghề khác như kinh doanh nhỏ (0,12%) và từ nguồn ngânsách Nhà nước(5,8%) với 162 người

Kết quả điều tra đã chỉ ra thông tin về số hộ theo các mức thu nhập hàng tháng Với

mức thu nhập dưới 2 triệu đồng/tháng chiếm tỷ lệ cao nhất 38% (296 hộ) trong tổng số các hộ

bị ảnh hưởng, sau đó là các hộ có mức thu nhập từ 2 đến dưới 3 triệu đồng/tháng 15% (117hộ) Số hộ có thu nhập từ 6 triệu trở lên có 107 hộ chiếm 14% Số hộ có mức thu nhập dưới 2triệu đồng/tháng chủ yếu rơi vào các hộ có hoàn cảnh khó khăn, hộ nghèo, hộ có chủ hộ làphụ nữ đơn thân và một số đối tượng khác Các hộ nghèo và dễ bị tổn thương sẽ nhận được sự

(Chi tiết tại Phụ lục 3, Bảng 5 và 6) 2.2.2.4 Các hộ dễ bị tổn thương

Vì thiết kế bản vẽ thi công, cắm mốc GPMB và kiểm đếm chi thiết chưa hoàn thiện tạithời điểm đánh giá xã hội ban đầu, việc đánh giá tác động một cách chính xác (cấp hộ giađình) chưa thể thực hiện Do vậy những tác động được trình bày trong RAP này chỉ là ướctính dựa trên thiết kế kỹ thuật cơ sở Những tác động chi tiết (cấp hộ gia đình), bao gồm tácđộng của dân tộc thiểu số sẽ được đánh giá và cập nhật một cách thích hợp và đầy đủ trongRAP khi đánh giá xã hội được thực hiện trong điều tra kiểm đếm chi tiết (khi dự án được thựchiện và phạm vi chính xác của những tác động rõ ràng hơn)

Ước tính có 32 hộ dễ bị tổn thương, trong đó 12 hộ nghèo, 20 hộ là chủ hộ là nữ giớiđơn thân có người ăn theo, có 03 hộ mất đất sản xuất từ 10% trong tổng diện tích đất sản xuất.Không có hộ nào thuộc diện này bị di dời

Các hộ này có quyền được nhận các khoản trợ cấp theo khung chính sách của Chínhphủ Việt Nam và cả từ phía nhà tài trợ là Ngân hàng Thế giới

(Chi tiết tại Phụ lục 3, Bảng 7) 2.2.2.5 Y tế - Giáo dục và tiện nghi thiết yếu

- Y tế: Ở cấp huyện trong khu vực bị ảnh hưởng bởi dự án đều có 01 bệnh viện trungtâm huyện và ở mỗi xã có 01 trạm y tế xã Trạm y tế xã chỉ có chức năng phục vụ cho việckhám, chữa các bệnh nhẹ và đỡ đẻ cho các sản phụ trong xã Bệnh viện huyện có thể khámchữa và điều trị các bệnh nặng và các hoạt động bảo vệ sức khoẻ cộng đồng.Tuy nhiên, việckhám chữa bệnh cho người lao động và người nghèo còn chưa được đảm bảo do thiếu cáctrang thiết bị y tế cần thiết

- Giáo dục: Trong toàn bộ các xã BAH có tổng số 35 trường tiểu học, 35 trường trung

học cơ sở và 04 trường phổ thông trung học.

- Trong số hộ điều tra có 6% số hộ sử dụng nước máy để phục vụ sinh hoạt tại Thị trấnVạn Hà huyện Thiệu Hóa và Quán Lào thuộc huyện Yên Định, còn lại là giếng khoan vàgiếng đào, không có hộ nào phải sử dụng nước ao, hồ

- Về nguồn năng lượng đun nấu, nhiều nhất là đun nấu bằng ga (73%) còn lại là củi,

gỗ, rơm rạ (26%), chỉ một số hộ đun nấu bằng biogas và điện (0,8%)

- 100% các hộ có điện lưới để phục vụ sinh hoạt

(Chi tiết tại Phụ lục 3, Bảng 8 và 9)

* Nguyện vọng về bồi thường tái định cư và hỗ trợ sinh kế.

Toàn bộ số hộ được điều tra về kinh tế - xã hội đều được hỏi về phương án bồi thường,

có 81 hộ tương đương với 10,36% số hộ bị ảnh hưởng cho rằng, nếu mất đất nông nghiệp thìmuốn được bồi thường bằng đất thay vì nhận bồi thường bằng tiền, phần lớn các hộ này códiện tích đất sản xuất ít và họ bị ảnh hưởng chỉ một phần nhỏ

Với phương án thứ 2 là bồi thường bằng tiền mặt được các hộ bị ảnh hưởng lựa chọnnhiều nhất với 685 hộ chiếm tỷ lệ 89,64%, phần lớn các hộ đưa ra sự lựa chọn này vì họ chorằng diện tích bị ảnh hưởng của họ rất ít, không ảnh hưởng đến sản xuất kinh doanh của hộ,được nhận bồi thường bằng tiền mặt là một cách nhanh ngọn nhất, họ có thể sử dụng tiền bồithường vào nhiều mục đích khác nhau để tạo ra thu nhập và ổn định sinh kế

III KHUNG CHÍNH SÁCH VÀ QUYỀN LỢI

3.1 Khung chính sách

Tiểu dự án lập RAP theo Khung chính sách được biên soạn dựa trên Luật pháp, cácquy định của Chính phủ Việt Nam và chính sách tái định cư không tự nguyện của NHTG

3.2 Luật và các quy định chủ yếu của Chính phủ Việt Nam

Khung pháp lý của Chính phủ Việt Nam: Các quy định pháp luật và nghị định liênquan đến công tác thu hồi đất, bồi thường và tái định cư được áp dụng tại Việt Nam và cácquy định của các thành phố/tỉnh bao gồm: Hiến pháp của Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩaViệt Nam (1992) khẳng định quyền của công dân về sở hữu và bảo vệ quyền sở hữu nhà ở.Ngoài ra, Chính phủ đã ban hành một số luật, nghị định, và quy định tạo thành khung pháp lý

về thu hồi đất, bồi thường, và tái định cư Các văn bản chính gồm có:

Luật đất đai số 13/2003/QH11 đã được Quốc hội thông qua ngày 26/11/2003

Nghị định 181/2004/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 29/10/2004 về việc thihành luật đất đai

Nghị định 197/2004/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 03/12/2004 về việc bồithường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất Nghị định này được coi là nghị địnhquan trọng về pháp lý và thay thế cho nghị định số 22/1998/NĐ-CP của Chính phủ, ban hànhngày 24/4/2998 - là nghị định quy định cơ sở ban đầu cho các hoạt động bồi thường và táiđịnh cư

Nghị định 198/2004/NĐ-CP của Chính Phủ, ban hành ngày 3/12/2004 về việc thu tiền

sử dụng đất

Nghị định 188/2004/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 16/11/2004 về phươngpháp xác định giá đất và khung giá các loại đất

Nghị định 17/2006/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 27/1/2006 về sửa đổi và bổsung một số điều của Nghị định 181/2004/NĐ-CP và Nghị định 197/2004/NĐ-CP nêu trên

Nghị định 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 25/05/2007 quy định bổsung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, trợ cấp vàtái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại

Thông tư 06/2007/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường, ban hành ngày15/6/2007 hướng dẫn thực hiện Nghị định 84 của Chính phủ

Nghị định 123/2007/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 27/7/2007 về sửa đổi và bổsung Nghị định 188/2004/NĐ-CP nêu trên

Thông tư 145/2007/TT-BTC của Bộ Tài chính, ban hành ngày 6/12/2007 hướng dẫnthực hiện Nghị định 123/2007/NĐ-CP nêu trên của Chính phủ và thay thế Thông tư 144/2004/TT-BTC ban hành ngày 26/11/2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định 188 nêutrên

Nghị định 69/2009/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 13/8/2009 quy định quyhoạch bổ sung về sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, và tái định cư

Thông tư 14/2009/TT-TNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường, ban hành ngày16/11/2009 hướng dẫn thực hiện Nghị định 69/2009/NĐ-CP của Chính phủ và thay thế Thông

tư 116/2004/TT-BTC của Bộ Tài chính về việc hướng dẫn thực hiện Nghị định 197/2004 củaChính phủ

Pháp lệnh 34/2007/PL-UBTVQH11 của Quốc hội, ban hành ngày 20/4/2007 về thựchiện dân chủ ở cấp xã, phường, thị trấn, quy định những vấn đề cần công khai, trong đó cóviệc công khai các “dự án, công trình đầu tư và thứ tự ưu tiên, tiến độ thực hiện, phương ánđền bù, hỗ trợ giải phóng mặt bằng, tái định cư liên quan đến dự án, công trình trên địa bàncấp xã”

Quyết định 52/2012/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 16/11/2012 vềchính sách hỗ trợ giải quyết việc làm và đào tạo nghề cho người lao động bị thu hồi đất nôngnghiệp

Các luật, nghị định, và quy định khác liên quan tới quản lý đất, thu hồi đất, và tái định

cư gồm có Luật Xây dựng số 16/2003/QH11 ban hành ngày 26/11/2003 về các hoạt động xâydựng, quyền và nghĩa vụ của tổ chức và cá nhân đầu tư xây dựng công trình và các hoạt độngxây dựng; Nghị định 105/2009/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 11/11/2009 về xử phạt

vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, Nghị định 12/2009/NĐ-CP của Chính phủ, banhành ngày 12/2/2009 về quản lý các dự án đầu tư xây dựng và thay thế Nghị định16/2005/NĐ-CP và Nghị định 112/2006/NĐ-CP về quản lý các dự án đầu tư xây dựng, Nghịđịnh 131/2006/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý và sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức(vốn ODA), và Nghị định 70/2001/NĐ-CP của Chính phủ về việc thực hiện Luật hôn nhân vàgia đình, quy định rằng tất cả những hồ sơ đăng ký tài sản gia đình và quyền sử dụng đất phảighi tên cả vợ lẫn chồng; những Quyết định của các tỉnh dự án liên quan tới bồi thường và táiđịnh cư trên địa bàn tỉnh cũng sẽ được áp dụng cho từng tỉnh dự án tương ứng

Luật, nghị định, và quyết định liên quan tới phổ biến thông tin gồm có Luật đất đai số

13/2003/QH11, Điều 39, yêu cầu phổ biến thông tin cho những người BAH trước khi thu hồiđất nông nghiệp và phi nông nghiệp trong khoảng thời gian tương ứng tối thiểu là 90 và 180ngày.

Các nghị định liên quan tới bảo vệ và bảo tồn tài sản văn hóa có trong Nghị định186/2004/NĐ-CP, theo đó yêu cầu các khu vực được công nhận là di tích văn hóa lịch sử vàcác khu vực nằm tại ranh giới hành lang an toàn đường thủy phải được giữ nguyên, khôngxâm phạm theo các quy định pháp lý hiện hành

Bên cạnh các chính sách chung của Chính phủ Việt Nam, UBND tỉnh Thanh Hóa cũng

đề ra các văn bản pháp lý áp dụng các Nghị định của Chính phủ và các thông tư hướng dẫncủa các cơ quan, ban, ngành về thu hồi đất và giải phóng mặt bằng Các Quyết định dưới đâyban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn các xã, huyệncủa tỉnh Thanh Hóa như sau:

 Quyết định số 3638/QĐ – UBND ngày 04/11/2011: Về việc ban hành Đơn giá bồithường thiệt hại về tài sản, vật kiến trúc trong giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnhThanh Hóa

 Quyết định số 599/2013QĐ – UBND: Về việc ban hành Quy định về trình tự, thủ tụcchấp thuận chủ trương, địa điểm đầu tư, thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất, giaođất, cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa

 Quyết định số 3788/2009/QĐ – UBND: Về việc quy định chính sách hỗ trợ và tái định

cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa

 Quyết định số 4194/2012/QĐ – UBND: Về việc quy định giá các loại đất trên địa bàntỉnh Thanh Hóa năm 2013

 Quyết định số 3644/QĐ – UBND ngày 4/11/2011: Về việc ban hành đơn giá bồi thườngthiệt hại về tài sản trong giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa

3.3 Chính sách về tái định cư bắt buộc của Ngân hàng Thế giới

Kinh nghiệm của Ngân hàng Thế giới cho thấy việc tái định cư bắt buộc do các dự ánphát triển gây nên, trong trường hợp không thể giảm thiểu được, thường dẫn đến những vấn

đề nghiêm trọng về kinh tế, xã hội và môi trường: Các hệ thống sản xuất bị phá vỡ; con ngườiphải đối mặt với sự bần cùng hoá khi những tài sản, công cụ sản xuất hay nguồn thu nhập của

họ bị mất đi; người dân phải di dời tới những môi trường mới mà ở đó các kỹ năng của họ trởnên ít phù hợp hơn và mức độ cạnh tranh về tài nguyên lại trở nên căng thẳng hơn; các thiếtchế cộng đồng và các mạng lưới an sinh xã hội bị suy giảm; các quan hệ huyết thống trở nênphân tán; những đặc tính văn hoá, uy lực của truyền thống, và tiềm năng trợ giúp lẫn nhau bịsuy giảm hoặc mất đi Vì vậy, Chính sách của Ngân hàng được qui định trong Hướng dẫn OP4.12 bao gồm những biện pháp an toàn để xử lý và khắc phục những nguy cơ bần cùng hoánày

- Nguyên tắc hướng dẫn cơ bản của Chính sách hoạt động OP 4.12 của Ngân hàng Thếgiới là:

(a) Tái định cư bắt buộc cần được tránh ở mọi nơi có thể tránh được, hoặc được giảm

đến mức tối thiểu, bằng cách đưa ra mọi phương án có thể lựa chọn trong quá trìnhthiết kế kỹ thuật;

(b) Ở những nơi mà tái định cư bắt buộc là không tránh khỏi, hoạt động tái định cư

cần được nhận thức và thực thi như những chương trình phát triển bền vững, cần cungcấp đủ nguồn đầu tư để giúp những người bị ảnh hưởng tiêu cực bởi dự án được chia

sẻ lợi ích của dự án Những người bị ảnh hưởng trực tiếp hay gián tiếp cần được thamkhảo ý kiến đầy đủ và cần được tham gia vào quá trình lập kế hoạch và thực hiện cácchương trình tái định cư

(c) Những người bị ảnh hưởng cần đuợc trợ giúp cho những nỗ lực của họ nhằm cải

thiện điều kiện sống và thu nhập của mình, hoặc ít nhất là khôi phục điều kiện sống

cũ, như trước khi có Dự án

- Tiêu chuẩn và Bồi thường hợp lệ Những người phải thay đổi chỗ ở hoặc bị ảnh

hưởng bởi dự án trong diện hợp lệ được bồi thường thiệt hại bao gồm:

(d) những người có quyền sử dụng đất hoặc các tài sản khác hợp pháp (chính thức);

(e) những người hiện nay không có quyền sử dụng đất hoặc các tài sản khác hợp pháp

(không chính thức), nhưng đã có nộp khai báo xin chứng nhận quyền sử dụng hợppháp theo qui định trong các luật của Nhà nước, dựa trên lưu trữ, chứng từ như hóađơn đóng thuế đất, chứng nhận tình trạng cư trú, hoặc dựa trên sự cho phép cư trú củachính quyền địa phương được ở và sử dụng phần đất bị ảnh hưởng của dự án(1); và(f) những người không được công nhận là có quyền sử dụng đất hợp pháp hoặc không có

khai báo xin chứng nhận quyền sử dụng hợp pháp đối với đất mà họ đang ở

Những người bị ảnh hưởng thuộc loại (a) và (b) ở trên được bồi thường cho đất bị mất

và các hỗ trợ khác Những người thuộc điểm (c) mục trên được hỗ trợ tái định cư thay cho

việc được bồi thường cho đất họ đang ở và các hỗ trợ khác, nếu cần, để đạt được các mục tiêu nêu ra trong chính sách này, nếu họ có đất nằm trong khu vực dự án trước ngày khoá sổ

đã xác định trong KHTĐC Những người lấn chiếm đất sau ngày khoá sổ đã xác định trongKHTĐC sẽ không được bồi thường hay hưởng bất cứ sự trợ giúp tái định cư nào (nếu có thể,chỉ xét hỗ trợ theo chính sách hiện hành)

- Chuẩn bị các báo cáo Kế hoạch Tái định cư Mục tiêu của OP4.12 là giảm thiểu tối

đa tái định cư bắt buộc Giảm thiểu tái định cư bắt buộc bằng cách nghiên cứu và thiết kếphương án thay thế, hoặc trong trường hợp tái định cư là không tránh khỏi thì cần xây dựngcác chính sách nhằm nâng cao hay ít nhất là phục hồi đời sống của người bị ảnh hưởng so vớitrước khi thực hiện dự án, nâng cao mức sống của người nghèo và các nhóm bị tổn thương,hoặc phải di dời Trong trường hợp có đất đai, tài sản bị ảnh hưởng như đã nói ở trên, Kếhoạch tái định cư của từng tiểu dự án cần được chuẩn bị, được cơ quan có thẩm quyền cấptỉnh phê duyệt trước thời điểm ký kết Hiệp định của Dự án Sau khi các thiết kế kỹ thuật chitiết được hoàn thành, số người bị ảnh hưởng sẽ được rà soát lại, các đơn giá đền bù đối vớimọi loại hình ảnh hưởng và các khoản, mức trợ cấp cũng sẽ được cập nhật dựa trên kết quảkhảo sát chi phí thay thế trong quá trình thực hiện và tất cả được trình bày chi tiết trong Kếhoạch tái định cư cập nhật

1() Và bao gồm các loại giấy tờ khác chứng minh nguồn gốc sử dụng đất, không cần thiết phải có khai báo với cơ quan chức năng (do đặc thù của vùng nông thôn là đất dùng để ở ổn định, ngoài việc cấp giấy chứng nhận quyền

sử dụng đất, việc mua bán qua trao tay, không có sự can thiệp của cơ quan chức năng), hoặc giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất bị thất lạc mà chưa được cơ quan chức năng cấp mới hay xác nhận.

- Trong trường hợp những hợp phần của dự án gây ra những tác động tiêu cực đến sinh

kế của người phải di dời, sẽ áp dụng những biện pháp hỗ trợ trong thời gian chuẩn bị kếhoạch tái định cư để họ có thể nâng cao (hay ít nhất là phục hồi) đời sống so với trước khithực hiện dự án Trong quá trình thực hiện, sẽ giám sát để kiểm tra xem quá trình phục hồisinh kế được thực hiện như thế nào, nếu chưa thể phục hồi, sẽ áp dụng các chính sách hỗ trợđặc biệt để họ sớm có thể phục hồi đời sống

- Các hoạt động liên quan Chính sách này áp dụng đối với tất cả các hợp phần của dự

án liên quan đến vấn đề tái định cư bắt buộc không xét đến nguồn vốn tài trợ Chính sách nàycũng áp dụng đối với các hoạt động khác liên quan đến vấn đề tái định cư bắt buộc, mà theođánh giá của Ngân hàng thế giới, là (a) những hoạt động có liên quan trực tiếp và nghiêmtrọng tới dự án do Ngân hàng tài trợ, (b) sự cần thiết để đạt các mục tiêu trong hồ sơ dự án;

và (c) được thực hiện hoặc được lên kế hoạch thực hiện đồng thời với dự án Trong trườnghợp đó, cần sử dụng phương pháp thẩm định

- Xác định giá trị và bồi thường thiệt hại: là phương pháp dùng để xác định giá trị thiệt

hại trong các dự án do Ngân hàng tài trợ là dựa trên giá thay thế Trong Dự án này, các thiệthại bao gồm cả thiệt hại về đất, các công trình xây dựng, các tài sản khác và cây cối, hoa màu

bị thiệt hại Trong quá trình thực hiện, đơn vị thẩm định giá đất độc lập sẽ phối hợp với đơn

vị chịu trách nhiệm đối với công tác bồi thường và tái định cư để điều tra và đề xuất mức giáthay thế cho các loại đất và công trình xây dựng bị ảnh hưởng (cả đất nông nghiệp và đất ở),giá thị trường cho cây trồng bị thiệt hại, mức giá này sẽ là cơ sở để trình cơ quan có thẩmquyền cấp tỉnh ra quyết định phê duyệt đơn giá đất áp dụng cho dự án

3.4 Những khác biệt chính giữa chính sách của Chính phủ Việt Nam và NHTG

Mặc dù Chính phủ Việt Nam đã nỗ lực hết sức để có được sự thống nhất giữa các quyđịnh và chính sách thu hồi đất và tái định cư nhưng vẫn còn một vài khác biệt giữa luật phápcủa Chính phủ Việt Nam và chính sách đền bù, hỗ trợ và tái định cư của Ngân hàng thế giới,được trình bày trong Bảng 2 dưới đây:

Bảng 3: Bảng so sánh giữa chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của Ngân hàng thế giới và luật pháp của Chính phủ Việt Nam như sau:

hàng Thế giới

Chính sách của Chính phủ Việt Nam

Các biện pháp của Dự án Tài sản Đất đai

Mục tiêu Những người bị ảnh

hưởng về nơi ở hoặc vềkinh tế do dự án (gọi tắt

là những người bị ảnhhưởng) cần được hỗtrợ để phục hồi hoặc cảithiện mức sống so vớimức trước khi thực hiện

dự án

Các địa điểm tái định

cư và cơ sở hạ tầngphải có điều kiện pháttriển bằng hoặc tốt hơnnơi ở cũ

Sinh kế, dòngthu nhập và tàisản phải đượcphục hồi ít nhấtbằng với điềukiện trước dự ánhoặc được cảithiện tốt hơn

Hỗ trợ phục hồi ởcác mức độ khác nhautùy theo mức độ

“không hợp pháp” củanhững người sử dụngđất

Hỗ trợ và phụchồi sinh kế chotất cả các đốitượng bị ảnhhưởng bất kểtình trạng pháp

lý hoặc quyền sửdụng đất của họnhư thế nào

hỗ trợ khác cho tất cảcác công trình bất kểtình trạng pháp lý củacôngtrình

Được trả theo giáxây dựng công trìnhmới, tùy theo mức độ

“không hợp pháp”

được xác định, với tỉ

lệ từ 80% đến 0% củatổng chi phí

Hỗ trợ đạt mứcchi phí thay thếbằng hoặc tốthơn

so với tài sản vàcông trình bị mấtbất kể tình trạngpháp lý của côngtrình

Mức đền bù cho các tàisản bị mất được tínhtoán ở mức giá sát vớimức chuyển nhượngcác tài sản đó trên thịtrường Chính quyềncác tỉnh có quyền xácđịnh mức giá hàng nămcho các loại tài sảnkhác nhau

Đơn vị thực hiệncông tác bồithường xác địnhmức giá thịtrường làm cơ sởxác định giá đền

bù theo mức chiphí thay thế vàmức giá đó đượcxây dựng trên cơ

sở tham vấn vớicác bên có liênquan

Đền bù cho thu

nhập bị mất Tất cả các khoản thunhập bị mất sẽ được đền

bù

Chỉ hỗ trợ cho cáckhoản thu nhập bị mấtđối với các cơ sở kinhdoanh có đăng ký

Tất cả các khoảnthu nhập bị mất

sẽ được đềnbù/hỗ trợ đầy đủ

và phục hồi bằnghoặc hơn so vớimức trước khi bịảnh hưởng

tế và xã hội, đặc biệt làđối với các nhóm đốitượng nghèo và dễ bị tổnthương

Không được đề cập Thực hiện đánh

giá xã hội và cácbiện pháp nhằmgiảm thiểu hoặcgiảm nhẹ các tácđộng bất lợi vềkinh tế và xã hội,đặc biệt là đốivới các nhóm đốitượng nghèo và

dễ bị tổn thương

Hỗ trợ và phục

hồi sinh kế Thực hiện hỗ trợ vàphục hồi sinh kế để đạt

được các mục tiêu củachính sách

Thực hiện các biệnpháp hỗ trợ và phục hồisinh kế; không có biệnpháp tiếp theo nhằmđảm bảo phục hồi sinh

kế hoàn toàn sau khihoàn thành tái định cư

Thực hiện hỗ trợ

và phục hồi sinh

kế để đạt đượccác mục tiêu củachính sách Dự

án không coi là

đã hoàn thànhcho tới khi đạt

đươc các mụctiêu của chínhsách.

Tham vấn và

công khai hóa Sự tham gia của các bênliên quan của dự án

trong việc lập và thựchiện dự án đóng vai tròtối quan trọng đối với sựthành công của dự án

Sự tham gia ở đây baogồm tham gia vào việcxác nhận các tiêu chí vềđiều kiện hưởng đền bù

và hỗ trợ cũng như tiếpcận các cơ chế khiếu nạimột cách thực chất

Những người bị ảnhhưởng cần được cungcấp thông tin về nhữngphương án lựa chọn vàquyền mà họ đượchưởng và cần được thamvấn về những lựa chọnđược đưa ra

Chủ yếu hạn chế ở mứcchia sẻ thông tin vàcông khai các tài liệu

Cần tiến hànhcác hoạt độngtham vấn vàcông khai thôngtin với sự thamgia của cộngđồng nhằm đạtđược các mụctiêu của dự án.Cần tài liệu hóađầy đủ về quytrình tham gia,tham vấn này

và trách nhiệm cao trongviệc giải quyết nhữngmối quan tâm của cácbên bị ảnh hưởng

Cùng một cơ quan đưa

ra quyết định về đền

bù, tái định cư và đồngthời giải quyết khiếunại ban đầu Như vậykhông đảm bảo tínhđộc lập của cơ chếkhiếu nại và giải quyếtkhiếu nại

Cần thiết lập vàcung cấp đầy đủthông tin, tài liệu

về các cơ chếkhiếu nại và giảiquyết khiếu nạiđộc lập

bộ hay giám sát độc lập(bên ngoài)

Cần thực hiện cảgiám sát và báocáo nội bộ vàbên ngoài

IV CHÍNH SÁCH BỒI THƯỜNG

4.1 Các nguyên tắc và mục tiêu của Chính sách Tái định cư bắt buộc của Dự án

Các nguyên tắc chính về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư bao gồm:

- Việc thu hồi đất và ảnh hưởng tới tài sản cũng như việc di dời các hộ BAH cần đượcgiảm đến mức tối thiểu Trong trường hợp việc giảm thiểu thu hồi đất không khả thi, cáckhoản bồi thường và hỗ trợ phục hồi sẽ được cung cấp cho người dân một cách thỏa đáng

- Mức đền bù sẽ được xác định trên cơ sở kết quả định giá độc lập về đất/tài sản một cáchkịp thời và có sự tham vấn Tất cả các khoản phí và thuế chuyển nhượng đất và/hoặc nhà sẽđược miễn hoặc sẽ được bao gồm trong gói đền bù cho đất và công trình/nhà cửa hoặc hoạtđộng kinh doanh Chính quyền địa phương sẽ đảm bảo rằng những người bị di chuyển mà tựlựa chọn nơi tái định cư có được những giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và nhà ở hoặc cácgiấy chứng nhận chính thức cần thiết tương xứng với gói đền bù tương tự cho những người

lựa chọn chuyển tới khu tái định cư của dự án mà không phải bỏ thêm khoản chi phí bổ sungnào Gói đến bù này bao gồm các mức đền bù đối với đất nông nghiệp, đất ở, công trình vàcác tài sản khác.

- Đất sẽ được đền bù theo cơ chế “đất đổi đất” hoặc đền bù bằng tiền mặt tùy theo lựachọn của người bị ảnh hưởng bất cứ khi nào có thể Những người mất 20% hoặc hơn đất sảnxuất phải được quyền lựa chọn đất đổi đất Nếu không có đất thì bên vay phải đảm bảo vàđược Ngân hàng Thế giới chấp thuận rằng đúng là như vậy Những người mất từ 20% đất cóthể cần được hỗ trợ thêm nhằm phục hồi sinh kế Những nguyên tắc này cũng được áp dụngđối với những người nghèo và những người thuộc nhóm dễ bị tổn thương mà bị mất 10%hoặc hơn diện tích đất sản xuất Cần tài liệu hóa để chứng minh việc không có đất phù hợp để

sử dụng cho mục đích tái định cư đáp ứng yêu cầu của Ngân hàng Thế giới

- Những người bị ảnh hưởng chọn phương án “đất đổi đất” sẽ được cấp những lô đất vớikhả năng sản xuất tương đương với những lô đất bị mất hoặc được cấp lô đất tiêu chuẩn ở khuđịnh cư mới gần nơi ở cũ, và có điều chỉnh bằng tiền mặt để bù cho chênh lệch giá giữa lô đất

bị mất và lô đất được cấp Khu vực tái định cư sẽ được quy hoạch một cách phù hợp và đượcthực hiện trên cơ sở tham vấn với những người bị di chuyển Tất cả các cơ sở hạ tầng cơ bảnnhư hệ thống cấp thoát nước, cấp nước sạch, đường dây điện và điện thoại sẽ được cung cấp

- Những người bị ảnh hưởng chọn phương án “đền bù đất bằng tiền mặt” sẽ được đền bùbằng tiền mặt theo mức giá thay thế đầy đủ Những người bị ảnh hưởng này sẽ được hỗ trợtrong việc phục hồi sinh kế và trong việc tự sắp xếp tái định cư

- Mức đền bù cho các công trình nhà ở, công trình thương mại, hoặc các loại công trìnhkhác sẽ được trả theo mức chi phí thay thế mà không tính khấu hao công trình và không trừcác phần vật liệu có thể thu hồi được Các công trình sẽ được đánh giá riêng rẽ Nếu mức đền

bù được xác định theo loại công trình thì phải sử dụng giá của công trình có giá trị cao nhấttrong nhóm công trình đó (chứ không phải sử dụng mức giá trị thấp nhất)

- Những người bị ảnh hưởng sẽ được hỗ trợ đầy đủ (bao gồm cả tiền trợ cấp di chuyển)

để vận chuyển đồ dùng và tài sản cá nhân ngoài khoản đền bù theo chi phí thay thế cho nhàcửa, đất, và những tài sản khác

- Đối với từng trường hợp phải tái định cư thì việc đền bù và hỗ trợ phục hồi sinh kế cầnphải được thực hiện ít nhất 30 ngày trước khi giải phóng mặt bằng Đối với những trường hợpphải đền bù đất và tái định cư thì phải trước ít nhất là 60 ngày Cần phải xem xét áp dụngngoại lệ đối với những đối tượng dễ bị tổn thương, bởi họ có thể cần nhiều thời gian hơntrước khi bị ảnh hưởng về mặt kinh tế hay là nơi ở

- Nếu như đến cuối dự án mà sinh kế vẫn chưa phục hồi được như mức trước dự án thìcác biện pháp bổ sung phải được xem xét nhằm đạt được các mục tiêu của chính sách Hoạtđộng tái định cư của dự án không thể được coi là đã hoàn thành nếu các mục tiêu của kếhoạch tái định cư chưa đạt được

- Các dịch vụ tài chính (như là vay vốn và tín dụng) sẽ được cung cấp cho các đối tượng

bị ảnh hưởng nếu cần thiết để giúp đạt được mục tiêu phục hồi sinh kế Khoản tiền phải trảdần và lịch trả tiền cần phải nằm trong khả năng trả nợ của những người bị ảnh hưởng, kể cảcác nhóm đối tượng dễ bị tổn thương

- Các nỗ lực bổ sung như là hỗ trợ phục hồi kinh tế, đào tạo tập huấn và các hình thức hỗtrợ khác cần được cung cấp cho những người bị ảnh hưởng mà bị mất nguồn thu nhập để cóthể tăng triển vọng trong tương lai của họ trong việc phục hồi và cải thiện sinh kế Các nhómđối tượng dễ bị tổn thương có thể cần hỗ trợ bổ sung về mặt này.

- Mức dịch vụ và nguồn lực của cộng đồng mà những người bị ảnh hưởng được hưởng tạithời điểm trước khi bị ảnh hưởng sẽ được duy trì hoặc cải thiện ở các địa bàn tái định cư

4.2 Chính sách quyền lợi

- Tất cả những người BAH được xác định trong khu vực bị ảnh hưởng của Dự án trướcngày khóa sổ kiểm kê sẽ có quyền được hưởng bồi thường cho những tài sản bị ảnh hưởng, vàcác biện pháp khôi phục đủ để giúp họ cải thiện hoặc ít nhất duy trì mức sống, khả năng thunhập, và sản xuất như trước khi có dự án Ngày khóa sổ kiểm kê sẽ là ngày cuối cùng củacông tác kiểm kê chi tiết (DMS) tại từng tiểu dự án/ hợp phần đầu tư Những người lấn chiếmkhu vực đầu tư hoặc tạo lập tài sản mới (cải tạo, xây mới nhà/vật kiến trúc, trồng cây mới) saungày khóa sổ kiểm kê sẽ không có quyền nhận bồi thường hay bất kỳ hỗ trợ nào khác

- Dựa trên các loại tác động, nhóm người BAH, và quyền lợi của họ, Dự án xác lập cácquyền lợi cụ thể cho từng nhóm người BAH một cách thỏa đáng trong Ma trận quyền lợi nêudưới đây Sau thiết kế kỹ thuật chi tiết, kiểm kê chi tiết và các đánh giá xã hội sẽ là cơ sở xácđịnh những tác động thực tế, và các cuộc điều tra chi phí thay thế sẽ được thực hiện để xácđịnh các chi phí và đơn giá bồi thường và để cập nhật ma trận quyền lợi

Bảng 4: Ma trận quyền lợi

Loại thiệt hại Người hưởng

quyền

Quyền lợi về bồi thường

(GCNQSDĐ),chủ sử dụng đấthợp lệ theo cácquy định của phápluật để được nhậnGCNQSDĐ

Mất đất ít hơn 20% (ít hơn 10% đốivới hộ nghèo và dễ bị tổnthương) tổng diện tích đất sử dụng:

Bồi thường bằng tiền mặt theo giáthay thế, tương đương với giá trịhiện hành trên thị trường của đất,cùng loại, cùng hạng và cùng nănglực sản xuất, cộng với chi phí giaodịch (thuế, phí quản lý)

Ban bồi thường cấphuyện sẽ thông báocho người BAH trướckhi thu hồi đất

Mất từ 20% (từ 10% đối với hộnghèo và dễ bị tổn thương) trở lêntổng diện tích đất sản xuất:

Ưu tiên bồi thường bằng đất thaythế gần với khu đất bị thu hồi vớinăng lực sản xuất tương đương,được người BAH chấp thuận vớiđầy đủ quyền sử dụng hay giấy

Nếu diện tích đấtcòn lại không còn khảnăng kinh tế2, theoyêu cầu của ngườiBAH, Dự án sẽ thuhồi toàn bộ diện tíchđất còn lại và bồithường theo giá thay

chứng nhận quyền sử dụng vàkhông phải trả phí, HOẶC bồithường bằng tiền mặt theo giá thaythế trong trường hợp không có đấtthay thế; VÀ được nhận gói hỗ trợ

và khôi phục như xác định dưới đâycho những người BAH nặng

thế

Chủ sử dụng đấtkhông có

GCNQSDĐ

Bồi thường cho đất theo chi phí thaythế nếu đất bị thu hồi không cótranh chấp, không lấn chiếm vàkhông vi phạm quy hoạch đã côngbố

Nếu hộ BAH không đáp ứng cácđiều kiện để nhận bồi thường đất,thì tùy từng trường hợp Cơ quan cóthẩm quyền cấp tỉnh xem xét hỗ trợ

Ban bồi thường cấphuyện cần làm việcvới UBND xã và cộngđồng BAH để xácđịnh tính hợp phápcủa đất bị ảnh hưởng

Người sử dụng đấttạm thời hoặc thuêđất công

Bồi thường bằng tiền cho cây trồng,tài sản trên đất theo giá thị trường,và

Bồi thường bằng tiền cho chi phíđầu tư còn lại vào đất HOẶC giá trịcòn lại của Hợp đồng thuê đất

Mất vĩnh

viễn đất ở

Người sử dụng đất

có GCNQSDĐ,hoặc hợp lệ để

GCNQSDĐ

Với diện tích đất còn lại đủ để xâylại nhà/công trình phù hợp với quyhoạch của địa phương:

(i) Bồi thường bằng tiền mặt theogiá thay thế cho đất bị thu hồi và (ii)

Hỗ trợ ổn định đời sống và tiền thuênhà

Với diện tích đất còn lại không đủ

để xây lại nhà/công trình:

(i) bồi thường bằng đất/nhà tại cáckhu tái định cư hoặc đất trong xã cócùng loại, theo hạn mức đất ở tại địaphương, không tính thuế, phí đăng

ký và chuyển mục đích sử dụng đất,với đầy đủ quyền sử dụng đất hoặcgiấy chứng nhận sử dụng đất/nhà

Trường hợp diện tích đất được bồithường nhỏ hơn diện tích đất bị thuhồi thì phần chênh lệch sẽ được trảbằng tiền theo giá thay thế; nếu diện

Ban bồi thường cấphuyện thông báo chongười BAH ít nhất 6tháng trước khi thuhồi đất

Các khoản bồithường và hỗ trợ phảiđược trả cho ngườiBAH không phải didời trước khi thu hồiđất 30 ngày và 60ngày nếu phải di dời.Khu TĐC được xâydựng với sự thamvấn của người BAH

và phải đầy đủ cơ sở

hạ tầng

tích bồi thường lớn hơn diện tích bịthu hồi thì người BAH không phảitrả phần chênh lệch, và gói hỗ trợcho hộ phải di dời HOẶC

(ii) bồi thường bằng tiền mặt theochi phí thay thế tương đương vớigiá thị trường hiện tại của đất cùngloại, cộng với các khoản hỗ trợ sanlấp mặt bằng và phí đăng ký quyền

sử dụng đất, và gói hỗ trợ cho hộphải di dời

Người sử dụng đấtkhông có quyềnhợp pháp hoặckhông thể hợp pháphóa quyền sử dụngđất

Bồi thường cho đất bị ảnh hưởngbằng đất đổi đất hoặc tiền mặt theogiá thay thế nếu không có tranhchấp, không lấn chiếm hay không

vi phạm quy hoạch đã công bố; nếu

có vi phạm thì không được bồithường đất nhưng được bồi thườngcho các tài sản trên đất

Nếu người BAH không có nơi ởkhác, Cơ quan có thẩm quyền cấptỉnh xem xét phân bổ đất ở hoặc nhà

ở và các gói hỗ trợ và khôi phục chongười BAH

Ban bồi thường cấphuyện kết hợp vớiUBND các xã và cộngđồng BAH để xácđịnh tính hợp lệ củađất BAH để bồithường

Mất quyền

thuê đất/nhà

Người thuê đất/nhàhoặc ở nhờ (ở đợ)

Bồi thường cho tất cả các tài sản cótrên đất theo giá thay thế

Hỗ trợ di chuyển

Hỗ trợ thuê nhà nếu cần

Ban bồi thường cấphuyện kết hợp vớiUBND xã và chủ sởhữu BAH để xác địnhtính hợp lệ của tài sản

để bồi thường

Hỗ trợ tìm nơi thuêmới

Người thuê đất/nhàcủa Nhà nước hay

tổ chức

Cung cấp nhà cho thuê mới, HOẶC

Hỗ trợ bằng tiền tương đương 60%

giá trị đất hoặc nhà thuêMất đất tạm

thời

Người có quyền sửdụng đất hợp pháp

Đối với đất nông nghiệp: (i) bồithường bằng tiền mặt theo giá thịtrường cho cây cối, hoa màu trên đất

bị ảnh hưởng và thu nhập thuần bịmất trong thời gian dự án sử dụngđất; và (ii) khôi phục phần đất sửdụng tạm thời theo nguyên trạng

Tư vấn giám sát thicông và Tư vấn giámsát độc lập TĐC(IMA) có trách nhiệmgiám sát việc hoàn trảmặt bằng

ban đầu sau khi hoàn thành thicông trong vòng 1 tháng Đối vớiđất ở: (i) bồi thường bằng tiền mặttheo giá thay thế cho các tài sản cốđịnh bị ảnh hưởng (ví dụ, côngtrình, vật kiến trúc); và (ii) khôiphục phần đất sử dụng tạm thờitheo nguyên trạng ban đầu trướckhi trả lại cho chủ sử dụng đất Nếu

dự án không thể khôi phục phần đất

sử dụng tạm thời, Ban bồi thườngcấp huyện sẽ trả chi phí cho ngườiBAH tự khôi phục đất

Trong trường hợp nhà thầu sử dụngđất tạm thời để làm lán trại hay nơitập kết nguyên vật liệu, nhà thầucần bồi thường và khôi phục sau khi

sử dụng đất

Người sử dụng đấtbất hợp pháp

Đối với đất nông nghiệp: bồi thườngtheo giá thị trường cho cây trồnghiện tại có trên đất

Đối với đất ở: bồi thường cho cáctài sản có trên đất BAH và cung cấpkhoản hỗ trợ di dời

Bồi thường bằng tiền mặt theo giáthay thế để xây mới nhà ở/ cửahàng, công trình có tiêu chuẩn kỹthuật tương đương mà không giảmtrừ hay tính khấu hao công trình haynguyên vật liệu có thể sử dụng lại;

và cung cấp gói hỗ trợ và khôi phụccho người BAH, gồm cả hỗ trợ thuênhà trong thời gian chờ xây nhàmới Mức hỗ trợ thuê nhà do Cơquan có thẩm quyền cấp tỉnh quyđịnh phù hợp với thực tế ở mỗi địaphương

Người BAH cần có đủthời gian để xây lạinhà/ công trình củahọ

Bồi thường bằng tiền mặt theo giáthay thế cho phần bị ảnh hưởng vàchi phí sửa chữa phần còn lại,không khấu trừ nguyên vật liệu cóthể sử dụng lại

Ban bồi thường cấphuyện có trách nhiệmchi trả chi phí sửachữa cho người BAH

Bồi thường bằng tiền mặt theo giáthay thế cho cửa hàng phải phá dỡ

và toàn bộ chi phí tháo dỡ, vậnchuyển và lắp đặt máy móc (nếucó)

Hỗ trợ bằng thu nhập thuần trungbình một tháng cho ít nhất 6 tháng

Thu nhập thuần trungbình hàng tháng đượcxác định thông qua

cơ quan thuế

Nếu người BAH phải

di dời thì ưu tiên cấpnơi kinh doanh thaythế mà khách hàng cóthể đến

Chủ cửa hàngkhông có đăng kýkinh doanh

Hỗ trợ bằng thu nhập trungbình/tháng của hộ ít nhất 3 tháng

Thu nhập bình quânmột tháng được xácđịnh thông qua phỏngvấn với người BAH

để có một ước tính vềmức lợi nhuận thuầnhàng tháng

Cây trồng và

hoa màu

Chủ sở hữu câytrồng và hoa màucho dù có phải

là chủ sử dụngđất hay không

Nếu cây trồng hàng năm đang trongthời gian chuẩn bị thu hoạch, thìbồi thường bằng tiền mặt theo giáthị trường, tương đương với năngsuất cao nhất của một vụ trong 3năm liền kề trước đó

Đối với cây trồng lâu nămbồi thường bằng tiền mặt theo giátrị thị trường dựa trên loại, tuổi, vànăng suất của loại cây trồng đó

Đối với cây lấy gỗ, bồi thườngbằng tiền mặt theo giá trị thị trườngdựa trên loại, tuổi, và đường kínhcủa thân cây

Ban bồi thường cấphuyện cần thông báocho người BAH ítnhất 3 tháng trước khithu hồi đất

Bồi thường theo giá thay thế để xâydựng mới các công trình BAH vớitiêu chuẩn kỹ thuật tương đương

Di chuyển

mồ mả bị ảnh

hưởng

Chủ có mộ BAH Bồi thường cho việc di chuyển mồ

mả sẽ được trả trực tiếp cho ngườiBAH, bao gồm chi phí đào, dichuyển, chôn lại, mua đất và nguyên

Bằng các biện phápthiết kế hay lựa chọn

vị trí thay thế để tránh

di chuyển mồ mả

vật liệu để xây cất (nếu là mộ xây)

và tất cả các chi phí hợp lý kháctheo phong tục địa phương

Trong trường hợpkhông thể tránh, cơquan thực hiện dự áncần tham vấn ngườiBAH về tục lệ dichuyển mồ mả

cư nông thôn hoặc

đô thị

Ngoài bồi thường theo giá thay thếcho đất bị thu hồi còn được hỗ trợbằng tiền, tương đương từ 20% đến50% giá đất ở trung bình trong khuvực nhưng không vượt quá 5 lầnhạn mức đất ở của địa phương

Cơ quan có thẩm quyền cấp tỉnhquyết định mức hỗ trợ để áp dụngtrên địa bàn tỉnh

Chi trả hỗ trợ một lầncho hộ BAH ởthời điểm trả bồithường

Ngoài bồi thường cho đất bị thuhồi theo giá thay thế, hộ BAH cònđược hỗ trợ tiền mặt, bằng từ 20%

đến 70% giá đất ở liền kề (10% đốivới các hộ nghèo và nhóm dễ bị tổnthương)

Cơ quan có thẩm quyền cấp tỉnhquyết định mức hỗ trợ cho phù hợp

Chi trả hỗ trợ một lầncho hộ BAH ở thờiđiểm trả bồi thường

Hỗ trợ bồi

thường chênh

ở/nhà ở

Người phải di dời Người phải di dời nhận đất ở, nhà ở

tái định cư mà số tiền được bồithường, hỗ trợ nhỏ hơn giá trị mộtsuất tái định cư tối thiểu thì được hỗtrợ khoản chênh lệch đó; trường hợpkhông nhận đất ở, nhà ở tại khu táiđịnh cư thì được nhận tiền tươngđương với khoản chênh lệch đó

Ngoài bồi thường cho đất nôngnghiệp bị thu hồi theo giá thay thế,

hộ BAH còn được hỗ trợ theomột trong hai phương án sau:

Chi trả hỗ trợ một lầncho hộ BAH ở thờiđiểm trả bồi thường

(i) hỗ trợ chuyển nghề/tạo việclàm bằng tiền mặt, tương đương từ1,5 đến 5 lần giá trị bồi thường chotoàn bộ diện tích đất bị thu hồinhưng không vượt quá hạn mứcgiao đất nông nghiệp của địaphương; HOẶC

(ii) cấp một suất đất ở hoặc một căn

hộ hoặc một lô đất thương mại,nếu địa phương còn quỹ đất

Cơ quan có thẩm quyền cấp tỉnhquyết định mức hỗ trợ để áp dụngtrên địa bàn tỉnh

Nếu những người trong độ tuổi laođộng của hộ BAH có nhu cầu đàotạo nghề thì sẽ đuợc một khóa đàotạo nghề miễn phí

Người BAH phải di dời sẽ được hỗtrợ bằng tiền mặt hoặc hiện vật,tương đương với 30 kggạo/người/tháng theo giá thị trườnghiện hành trong thời gian 6 tháng chotừng thành viên hộ gia đình

Người BAH mất

từ 20% (từ 10%

đối với hộ nghèo

và dễ bị tổnthương) đất sảnxuất/tài sản tạo thunhập trở lên

Người BAH trực tiếp canh tác trênđất bị ảnh hưởng và mất:

từ 20% (từ 10% đối với hộ nghèo

và dễ bị tổn thương) đến 30%

đất sản xuất/tài sản tạo thu nhập sẽđược hỗ trợ bằng tiền mặt hoặchiện vật tương đương với 30 kggạo/tháng/mỗi thành viên của hộtính theo giá thị trường tại thờiđiểm bồi thường cho thời gian 3tháng nếu không phải di dời,cho 6 tháng nếu phải di dời, và cho

12 tháng nếu phải di dời tới nhữngkhu vực có điều kiện kinh tế - xãhội khó khăn

từ 30% trở lên đến 70% đất sảnxuất/ tài sản tạo thu nhập sẽ được

hỗ trợ bằng tiền mặt hoặc hiện vật,tương đương 30 kg gạo/tháng/mỗi

thành viên hộ theo giá thị trường tạithời điểm bồi thường cho 6 thángnếu không phải di dời, cho 12 thángnếu phải di dời, và cho 24 thángnếu phải di dời tới những khu vực

có điều kiện kinh tế - xã hội khókhăn

từ 70% trở lên đất sản xuất/tài sảntạo thu nhập sẽ được hỗ trợ bằngtiền mặt hoặc hiện vật, tươngđương 30 kg gạo/tháng/mỗi thànhviên hộ theo giá thị trường tại thờiđiểm bồi thường cho 12 tháng nếukhông phải di dời, cho 24 thángnếu phải di dời, và cho 36 thángnếu phải di dời tới những khu vực

có điều kiện kinh tế - xã hội khókhăn

Hỗ trợ di

chuyển

Các hộ phải di dờichỗ ở đi nơi khác

Hỗ trợ bằng tiền mặt cho việc dichuyển tất cả các nguyên vật liệuxây dựng cũ và tài sản cá nhân vớimột khoản không ít hơn 2.000.000đồng/ hộ di dời Khoản hỗ trợ nàykhông áp dụng cho các trườnghợp tái định cư tại chỗ Cơ quan cóthẩm quyền cấp tỉnh quy định mức

hỗ trợ cụ thể cho phù hợp

Hỗ trợ thuê

nhà

Các hộ phải di dờinhà ở tới nơi ở mới(kể cả TĐC tại chỗ)

Hỗ trợ thuê nhà trong khoảng thờigian chờ xây nhà mới, cho thời giantối thiểu là 6 tháng/hộ Cơ quan cóthẩm quyền cấp tỉnh quyết định mức

hỗ trợ thuê nhà nhưng không đượcthấp hơn 600.000 đồng/tháng/hộ tạikhu vực nông thôn và một triệuđồng/tháng/hộ tại khu vực thành thị

Khoản hỗ trợ sẽ đượccung cấp tại thời điểmbồi thường

dụ, người nghèo(theo các tiêu chícủa Bộ LĐ-TB-XH), hoặc các hộ

Ngoài các khoản hỗ trợ nêu trên,người BAH có quyền nhận:

Một khoản hỗ trợ tương đương 30kggạo/người/tháng theo giá thị trườngtại thời điểm bồi thường cho 3 thángđối với người không thuộc hộ nghèo

Một khoản hỗ trợ tương đương

Hộ nghèo là những hộđáp ứng các tiêu chínghèo hiện hành của

Bộ Lao động –Thương binh và Xãhội Khoản hỗ trợđược trả một lần tại

gia đình có phụ nữlàm chủ hộ, ngườigià cô đơn, hoặcngười tàn tật,người không có đất

và các nhóm DTTS

30kg/người/tháng theo giá thịtrường tại thời điểm bồi thườngtrong thời gian không ít hơn 3 nămcho người thuộc hộ nghèo Cơ quan

có thẩm quyền cấp tỉnh quyết định

số năm được hỗ trợ cho phù hợp

Được quyền tham gia các chươngtrình khuyến nông, tín dụng

Nhà thầu sẽ ưu tiên tuyển dụngnhững người BAH nặng và dễ bịtổn thương làm những công việcthích hợp trong dự án

thời điểm trả bồithường

Thưởng di

dời đúng tiến

độ

Hộ gia đình phải didời

Ngoài tất cả các quyền lợi nêu trên,thưởng bằng tiền mặt với giá trịkhông ít hơn 5.000.000/hộ chonhững hộ tái định cư tháo dỡ côngtrình BAH đúng hạn

Thanh toán trực tiếpcho hộ gia đình ngaykhi di dời

V TÁI ĐỊNH CƯ VÀ CHƯƠNG TRÌNH KHÔI PHỤC THU NHẬP

5.1 Các mục tiêu

Chương trình hồi phục thu nhập là các chương trình cần thực hiện để hỗ trợ để giúp họcải thiện hoặc ít nhất cũng khôi phục được mức sống,mức thu nhập và khả năng sản xuất nhưtrước khi có dự án

Mục tiêu tổng quát của dự án là đảm bảo tất cả người bị ảnh hưởng bởi các tiểu dự án

có thể duy trì, hoặc cải thiện mức sống và khả năng thu nhập từ các khoản đền bù và hỗ trợkhôi phục cuộc sống cho tất cả các loại động sản và bất động sản của họ bị mất

5.2 Nguyên tắc

Theo khung chính sách về đền bù tái định cư cho tiểu dự án và các Quyết định về hỗtrợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa và kết quả EOL Cácbiện pháp phục hồi thu nhập áp dụng cho 16 hộ do mất từ 20% (từ 10% cho các hộ dễ bị tổnthương) đất sản xuất trở lên Các chương trình khôi phục sinh kế phù hợp sẽ được thiết kế vàthực hiện với sự tham vấn của những người bị ảnh hưởng trong suốt quá trình triển khai tiểu

dự án

5.3 Chương trình phục hồi thu nhập đề xuất

Nguồn kinh phí

Nguồn kinh phí thực hiện bồi thường và TĐC bao gồm kinh phí chi trả bồi thường và

hỗ trợ, xây dựng các khu TĐC (nếu cần), khôi phục sinh kế và thu nhập, và quản lý thực hiệnTĐC là nguồn vốn đối ứng của Chính phủ Riêng kinh phí để thực hiện các chương trình khôiphục sinh kế có thể lấy từ nguồn vốn IDA để giảm bớt khó khăn về vốn đối ứng của Chínhphủ và của các tỉnh

Chương trình

Đối với hộ BAH là những người bị ảnh hưởng từ 20% đất sản xuất (từ 10% cho các hộ

dễ bị tổn thương) trở lên thì sẽ được nhận các khoản hỗ trợ khôi phục sinh kế sau:

Hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất : bằng tiền mặt tương đương 30 Kggạo/người/tháng trong thời gian tối đa là 12 tháng theo từng trường hợp cụ thể

Hỗ trợ đào tạo dạy nghề để chuyển đổi nghề nghiệp cho tất cả người bị ảnh hưởngtrong độ tuổi lao động (Nam: 18-55 tuổi, Nữ: 18-50 tuổi) đang làm nông, ngư nghiệp hoặcnghề tương tự và chịu tác động đáng kể hoặc mất nguồn thu chính

Được tạo điều kiện tham gia vào công tác xây dựng (các công việc thủ công như đào,đắp đất) để nâng cao thu nhập

Ngoài những hỗ trợ nêu trên, trong giai đoạn thực hiện tái định cư, sẽ tổ chức tham vấnsâu đối với những hộ bị ảnh hưởng nặng để tìm hiểu nguyện vọng của các hộ về việc phục hồisinh kế, từ đó xây dựng các kế hoạch phục hồi sinh kế cho các hộ bị ảnh hưởng nặng và theodõi quá trình phục hồi sinh kế để đảm bảo mức thu nhập của hộ như trước khi có dự án

5.4 Sắp xếp tái định cư:

Không có hộ BAH phải di dời trong tiểu dự án Do đó không có các hoạt động hỗ trợ

về di dời, tái định cư

Đối với các hộ dễ bị tổn thương hoặc các hộ BAH nặng mà bị ảnh hưởng nhiều hơn 2loại (vừa là hộ nghèo, vừa là hộ có phụ nữ làm chủ hộ, vừa là hộ nghèo vừa là gia đình chínhsách, hoặc vừa là hộ nghèo, vừa là gia đình chính sách và là hộ có chủ hộ là phụ nữ ) thì sẽnhận được một khoản hỗ trợ cao nhất trong các khoản hỗ trợ cho nhóm

5.6 Chiến lược về giới

Một số chiến lược giới sẽ được phê duyệt để bảo đảm tái định cư ảnh hưởng đến giới

và các giải pháp phục hồi để thu hút sự tham gia của phụ nữ trong quy hoạch và thực hiện cácchương trình tái định cư cũng như các chương trình khác Tư vấn giám sát xây dựng, cácchuyên gia xã hội, CPMU / PPMU sẽ định hướng để phát triển và thực hiện chính sách giớitính, để đảm bảo các chính sách này được triển khai phù hợp

Chiến lược đối với người bị ảnh hưởng sẽ thực hiện các vấn đề nhạy cảm giới

(i) Tham vấn với phụ nữ để xác định các tiêu chí đối với đất thay thế hoặc cải tạo đất hiện

có, đặc biệt là lập kế hoạch đối với đất còn lại cũng như phục hồi thu nhập và được tạođiều kiện tiếp cận với giáo dục, y tế, chợ và các hoạt động kinh tế khác

(ii) Tham vấn với người bị ảnh hưởng về việc bố trí thích hợp nhằm đảm bảo là phụ nữ(bao gồm chủ hộ là phụ nữ hoặc là thành viên trong hộ ) có nhận thức đúng về sự lựachọn và trách nhiệm của mình; và ý kiến của phụ nữ cũng được xem xét trong quátrình ra quyết định

(iii) Việc chi trả bồi thường sẽ do cả vợ và chồng ký nhận hoặc chủ hộ là phụ nữ (iv)Hợp đồng xây dựng dự án bao gồm các cam kết vể về công bằng giới (i) Đảm bảokhông sử dụng trẻ em và lao động bất hợp pháp ii) Không phân biệt và chống lại laođộng nữ giới; và iii) không phân biệt nam nữ trong việc trả tiền công

Chủ hộ là phụ nữ bị ảnh hưởng cũng như các thành viên trong ban quản lý dự án đượckhuyến khích và được hỗ trợ tham gia đầy đủ vào việc thực hiện kế hoạch tái đinh cư Cáchoạt động này cùng với khung tái định cư tạo điều kiện khuyến khích sự tham gia bao gồm: (i) Ban tái định cư tỉnh và xã, ban giải quyết khiếu nại sẽ có sự tham gia của đại diện hộiphụ nữ, chủ hộ phụ nữ và đại diện của các hộ bị ảnh hưởng

(ii) Đại diện phụ nữ trong ban tái định cư của tỉnh và xã sẽ được hỗ trọ trao đổi kinhnghiệm từ các dự án khác

(iii) Phụ nữ bị ảnh hưởng và các ban khác sẽ đề xuất ý kiến về những tác động liênquan tới môi trường và xã hội

VI PhỔ BIẾN THÔNG TIN VÀ THAM VẤN CỘNG ĐỒNG

6.1 Chính sách về phổ biến thông tin của NHTG (OP17.50)

Phổ biến thông tin cho những người bị ảnh hưởng bởi Dự án và những cơ quan thamgia là một phần quan trọng trong công tác chuẩn bị và thực hiện Dự án Tham vấn với nhữngngười bị ảnh hưởng và đảm bảo cho họ tham gia tích cực sẽ giảm khả năng phát sinh mâuthuẫn và giảm thiểu rủi ro làm chậm dự án Điều này cũng cho phép Dự án thiết kế chươngtrình tái định cư và khôi phục như một chương trình phát triển tổng hợp, phù hợp với nhu cầu

và ưu tiên của người bị ảnh hưởng, và do đó, tăng tối đa hiệu ích kinh tế và xã hội của nguồnvốn đầu tư Các mục tiêu của chương trình thông tin và tham vấn cộng đồng bao gồm:

Đảm bảo rằng, cấp có thẩm quyền ở địa phương cũng như đại diện của những người bịảnh hưởng, sẽ được tham gia vào quá trình lập kế hoạch và ra quyết định Các Ban Quản lý

Dự án tỉnh sẽ hợp tác chặt chẽ với UBND huyện/xã tham gia Dự án trong quá trình thực hiện

dự án Sự tham gia của những người bị ảnh hưởng trong khi thực hiện sẽ được tiếp tục bằngcách đề nghị từng huyện/xã mời đại diện của những người bị ảnh hưởng làm thành viên trongHội đồng/Ban Bồi thường, Tái định cư của huyện và tham gia vào các hoạt động tái định cư(đánh giá tài sản, bồi thường, tái định cư, và giám sát)

Chia sẻ toàn bộ thông tin về các hạng mục và hoạt động dự kiến của tiểu Dự án vớingười bị ảnh hưởng

Thu thập thông tin về nhu cầu và ưu tiên của những người bị ảnh hưởng, cũng nhưnhận thông tin về phản ứng của họ về chính sách và hoạt động dự kiến

Đảm bảo rằng những người bị ảnh hưởng có thể được thông báo đầy đủ các quyết địnhtrực tiếp ảnh hưởng tới thu nhập và mức sống của họ, và họ có cơ hội tham gia vào các hoạtđộng và ra quyết định về các vấn đề trực tiếp ảnh hưởng tới họ

Đạt được sự phối hợp và tham gia của những người bị ảnh hưởng và cộng đồng trongcác hoạt động cần thiết cho lập kế hoạch và thực hiện tái định cư

Đảm bảo sự minh bạch ở tất cả các hoạt động liên quan tới thu hồi đất, bồi thường, táiđịnh cư và Khôi phục

6.2 Phổ biến thông tin

Mục đích của việc phổ biến thông tin là cung cấp thông tin về bồi thường, tác động vàcác khoản hỗ trợ cho những người BAH và các cộng đồng bị ảnh hưởng Trên thực tế, do mốiquan hệ xã hội của nông dân hạn chế và thói quen do dự khi tiếp xúc với chính quyền, những

lo lắng liên quan đến các chính sách hiếm khi được trao đổi giữa chính quyền địa phương vàngười BAH Người BAH cảm thấy thoải mái khi hỏi về chính sách bồi thường và nhận đượctài liệu liên quan đến dự án bất cứ lúc nào, họ không phải chờ đợi để nghe phổ biến thông tin

6.2.1 Phổ biến thông tin trong giai đoạn chuẩn bị kế hoạch hành động TĐC

Phổ biến thông tin và tham vấn cộng đồng được triển khai trong quá trình chuẩn bị vàthực hiện dự án để đảm bảo rằng các hộ bị ảnh hưởng và các bên liên quan được thông báokịp thời về việc thu hồi đất, bồi thường và tái định cư, đây cũng là cơ hội cho những ngườiBAH có thể tham gia và bày tỏ các nguyện vọng của họ đối với các chương trình thực hiện táiđịnh cư Tư vấn Tái định cư đã phối hợp với đại diện của UBND các huyện, xã/thị trấn củavùng tiểu dự án, lãnh đạo của các thôn tổ chức các cuộc họp và tham vấn cộng đồng, cung cấpcác thông tin và hướng dẫn các bước tiếp theo nhằm đảm bảo các hộ dân bị ảnh hưởng đượccung cấp thông tin kịp thời

Ngoài ra, những tổ chức và cá nhân khác có liên quan đến việc thu hồi đất, tài sản trênđất và tái định cư bao gồm: đại diện các tổ chức xã hội như hội Nông dân, hội Phụ nữ, Mặttrận Tổ quốc của các xã/thị trấn bị ảnh hưởng trong khu vực tiểu dự án cũng tham gia cáccuộc họp phổ biến thông tin và tham vấn về thu hồi đất, đền bù và tái định cư của tiểu dự án

Nội dung chính của cuả cuộc họp tham vấn:

Phổ biến các thông tin chung về các chính sách của Ngân hàng Thế giới, chính sáchcủa Việt Nam, Dự án IAIP và tiểu dự án

Thông báo thông tin dự án và chính sách của NHTG về tái định cư, môi trường, chínhsách về giới và dân tộc thiểu số qua loa làng, tờ rơi thông tin dự án;

Thu thập thông tin và ý kiến của người dân địa phương về việc thực hiện dự án

Trong cuộc họp tham vấn công cộng, cần giới thiệu và cung cấp tất cả các thông tinliên quan đến dự án và chính sách an toàn của Ngân hàng thế giới, hỏi ý kiến và phản hồi từngười dân địa phương về thiết kế, các vấn đề tái định cư, mong muốn và nguyện vọng củanhân dân;

Trả lời các câu hỏi của người dân địa phương về dự án và chính sách an toàn;

Yêu cầu UBND xã, Ban quản lý dự án trả lời các câu hỏi cụ thể của người dân địaphương về chi tiết dự án hoặc chính sách địa phương;

Ghi lại các ý kiến của người dân, đại diện của UBND xã và các bên liên quan vào biênbản cuộc họp

6.2.2 Phổ biến thông tin trong giai đoạn thực hiện kế hoạch hành động TĐC

Mục đích của việc công bố thông tin là để thông báo về các vấn đề ảnh hưởng, bồithường và hỗ trợ các hộ gia đình bị ảnh hưởng và cộng đồng Có một thực tế không thể phủnhận do sự hạn chế về mối quan hệ xã hội và trao đổi với chính quyền địa phương của nôngdân, nên các vấn đề liên quan đến chính sách không được thảo luận thường xuyên và trực tiếpvới người dân