còn có những điều kiện khách quan khác tác động đến như thiếu sự chăm sóccủa gia đình, hoàn cảnh gia đình có khó khăn về kinh tế, các yếu tố tiêu cực ởngoài xã hội và các yếu tố tâm lý k
Trang 1I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài:
Giáo dục đạo đức nhằm hướng tới mục đích là đào tạo những con người
không chỉ có “tài” mà còn có “đức”, để các em học sinh trưởng thành và trở
thành những người có ích cho xã hội trong tương lai Vậy phải làm thế nào đểgiáo dục đạo đức đạt hiệu quả Giáo dục đạo đức không đứng độc lập mà phảiđược lồng ghép vào từng bài giảng, từng bộ môn học thấm sâu vào học sinh mỗi
ngày Để hình thành và phát triển nhân cách cho học sinh bao gồm cả "tài" và
"đức", cần tổ chức các hoạt động giáo dục toàn diện trong nhà trường, trong đó
giáo dục đạo đức, nhân cách đóng vai trò quan trọng hàng đầu, là nền tảng củagiáo dục nói chung
Tại lớp học chính trị của giáo viên cấp II, cấp III toàn miền Bắc, ngày13/9/1958, Bác Hồ đã có bài nói quan trọng về nhiệm vụ của những người thầygiáo với sự nghiệp Giáo dục & Đào tạo: Chúng ta phải đào tạo ra những côngdân tốt và cán bộ tốt cho nước nhà Nhân dân, Đảng, Chính phủ giao các nhiệm
vụ đào tạo thế hệ tương lai cho các cô, các chú Đó là một trách nhiệm nặng nề
nhưng rất vẻ vang”.
Bác đã căn dặn:
“Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây,
vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người ”.
Thật vậy, giáo dục phổ thông là nền tảng văn hóa của một đất nước, là sứcmạnh trí tuệ của cả tương lai dân tộc, nhằm sớm đạt cơ sở ban đầu cho sự pháttriển toàn diện của thế hệ trẻ Trong xu thế hội nhập với thế giới giai đoạn hiệnnay, giáo dục chiếm vị trí rất quan trọng, không những cung cấp cho học sinhnhững hiểu biết về tri thức khoa học tiến bộ của loài người mà còn hình thànhnhân cách cho học sinh Đặc biệt, ở lứa tuổi học sinh trường THCS thì việc dạycác môn văn hoá phải luôn song song với việc giáo dục đạo đức
Giáo dục đạo đức cho học sinh ở nhà trường có vị trí, vai trò hết sức quantrọng trong việc xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa nhằm đáp ứng sựphát triển chung và toàn diện của nhân loại, đào tạo các em trong tương lai trởthành người có đầy đủ cả đức lẫn tài để xây dựng và bảo vệ đất nước, bảo vệ Tổquốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Như vậy, ở trường, ở lớp học các em có nghĩa
vụ phải học tập, rèn luyện nghiêm túc để tiếp thu tri thức và hình thành nhâncách làm người Đối với các em khả năng chú ý, ý chí, ngôn ngữ và kỹ nănghành động còn nhiều hạn chế nên rất cần có sự quan tâm đặc biệt, sự hướng dẫn
cụ thể, chu đáo, đều đặn hàng ngày của giáo viên và cha mẹ học sinh nhằm giúpcác em kịp thời điều chỉnh cách học, xử lý tình huống cụ thể hàng ngày để hìnhthành và hoàn thiện nhân cách của mình
Hưởng ứng lời kêu gọi của chủ tịch Hồ Chí Minh: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”, đội ngũ nhà giáo
là những chiến sĩ tiên phong, xung kích đi đầu trong phong trào này bởi vì chínhnghề dạy học đã đào tạo con người phát triển một cách toàn diện Để đáp ứngkhông ngừng trước yêu cầu của sự phát triển xã hội, mỗi con người cần phảikhông ngừng rèn luyện tư tưởng đạo đức và ra sức học tập để trở thành conngười lao động có đủ tri thức và đạo đức XHCN, đây cũng chính là mục tiêu màmỗi người giáo viên chúng ta cần phải ra sức phấn đấu
Trang 2Bác cũng đã khẳng định rõ: “ Có tài mà không có đức là người vô dụng,
có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó” Đúng như vậy, việc giáo dục
đạo đức, lối sống cho các em ngay khi đang ngồi trên ghế nhà trường là vấn đề
vô cùng quan trọng Bộ Giáo dục & Đào tạo cũng thường xuyên chỉ đạo cáctrường học cần tập trung giáo dục đạo đức vì đây là nhiệm vụ rất cấp bách hàngđầu không thể thiếu được ở các trường học phổ thông
Với tầm quan trọng trong mục tiêu của Giáo dục & Đào tạo, từ tình hìnhthực tế đạo đức của học sinh trường THCS Nguyễn Văn Trỗi huyện Eah’Leo -Đắk Lắk trong những năm học qua, bản thân tôi đã nhận thức được rằng:Trường học là môi trường giáo dục và rèn luyện cho thế hệ trẻ cả về đức lẫn tài
Vì vậy, với vai trò của một giáo viên tổng phụ trách Đội, tôi nhận thấy cần tổchức các phong trào hoạt động Đội thật hấp dẫn, hào hứng, sôi nổi nhằm thu hútcác em tham gia tích cực vào sinh hoạt Đội, tạo hứng thú cho các em trong họctập và sinh hoạt Mặt khác, hoạt động Đội cũng giữ vai trò trọng yếu đóng gópmột phần lớn trong việc giáo dục đạo đức, lối sống lành mạnh, phê phán và đấutranh những hành vi đạo đức sai trái để các em có thể tự điều chỉnh hành vi củamình theo chiều hướng tích cực
Để đạt được mục tiêu trên, chúng ta phải giáo dục cho học sinh trong mộtmôi trường đồng bộ, có nghĩa là phải có sự phối kết hợp chặt chẽ giữa các lựclượng giáo dục trong nhà trường, trong đó BGH nhà trường giữ vai trò chủ đạo.Trong số các lực lượng giáo dục cần đặc biệt chú ý đến đó là tổ chức Đội thiếuniên tiền phong Hồ Chí Minh vì nó có vị trí rất quan trọng, là nòng cốt trongviệc giáo dục đạo đức cho học sinh
Trong nhiều năm nay, các phong trào của Đội thực sự đã thu hút đông đảothế hệ thiếu nhi tham gia và trở thành truyền thống của tổ chức Đội như : Côngtác Trần Quốc Toản , phong trào kế hoạch nhỏ, múa hát sân trường, phong tràohoạt động ngoại khoá… Hoạt động Đội còn là nhịp cầu nối giữa nhà trường, giađình và xã hội, góp phần thực hiện nhiệm vụ chung của giáo dục theo địnhhướng của ngành giáo dục Đứng trước thực tế đó, đòi hỏi mỗi người giáo viênphải không ngừng phấn đấu để các hoạt động ở nhà trường trở thành môi trườngsinh hoạt, giáo dục lành mạnh, có tác dụng sâu rộng và quyết định đến chấtlượng, hiệu quả của hoạt động giáo dục
Xuất phát từ những lí do như đã nêu trên, tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp phối kết hợp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh
ở trường THCS Nguyễn Văn Trỗi’’ để nghiên cứu Rất mong được các đồng
chí, đồng nghiệp tham khảo, đóng góp ý kiến xây dựng, giúp đỡ tôi hoàn thiệntốt hơn nữa trong những đề tài tiếp theo
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:
* Mục tiêu:
- Đánh giá được thực trạng của công tác giáo dục đạo đức cho học sinh,thông qua đó tìm ra các giải pháp giáo dục đạo đức nâng cao hiệu quả giúp chohọc sinh từng bước hoàn thiện nhân cách để trở thành những học sinh có đạođức tốt trong xã hội
- Giúp học sinh nhận thức được các chuẩn mực đạo đức xã hội, hình thànhphẩm chất, đạo đức, nhân cách, thái độ đúng đắn trong giao tiếp, ý thức tự giác
Trang 3thực hiện các chuẩn mực về đạo đức của xã hội, thói quen chấp hành các quyđịnh của pháp luật.
* Nhiệm vụ:
- Khảo sát, điều tra thực trạng, nghiên cứu một số cơ sở lí luận thực tiễngiáo dục đạo đức học sinh ở trường THCS Nguyễn Văn Trỗi, huyện EaH’Leo -Đắk Lắk
- Đề xuất những biện pháp quản lý giáo dục đạo đức, góp phần nâng caochất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh của nhà trường
3 Đối tượng nghiên cứu:
Nghiên cứu công tác giáo dục đạo đức học sinh ở trường THCS NguyễnVăn Trỗi – Huyện Eah’ Leo – Tỉnh Đắk Lắk
4 Giới hạn của đề tài:
- Nghiên cứu thực trạng việc giáo dục đạo đức học sinh ở trường THCS
Nguyễn Văn Trỗi – Huyện EaH’Leo
- Nghiên cứu vai trò của cán bộ quản lý giáo dục, giáo viên chủ nhiệm,giáo viên các bộ môn
- Nghiên cứu vai trò của phụ huynh học sinh và các mối quan hệ tổng thểtrong việc phối kết hợp tổ chức giáo dục đạo đức học sinh ở trường THCSNguyễn Văn Trỗi
- Nghiên cứu về những nội dung, giải pháp nhằm nâng cao chất lượnggiáo dục đạo đức học sinh ở trường THCS Nguyễn Văn Trỗi
5 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp tiếp cận, tìm hiểu lý luận khoa học.
- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế.
- Phương pháp thực nghiệm, tổng kết, rút kinh nghiệm
II PHẦN NỘI DUNG 1.Cơ sở lí luận:
*Cơ sở pháp lí:
Một trong những tư tưởng đổi mới của ngành giáo dục hiện nay là tăngcường giáo dục đạo đức cho học sinh, đặc biệt là học sinh cá biệt và giảm nguy
cơ bỏ học của học sinh được thể hiện trong nghị quyết của Đảng, Luật giáo dục
và các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo Luật giáo dục đã xác định rõ : Mụctiêu của giáo dục phổ thông là nhằm giúp cho học sinh phát triển một cách toàndiện theo hướng tích cực về các kiến thức, kỹ năng cơ bản nhằm hình thànhnhân cách con người Việt Nam Xã Hội Chủ Nghĩa
Trong đời sống xã hội hiện nay, bên cạnh những tấm gương người tốt, việctốt thì cũng có không ít những thói hư tật xấu đang còn tồn tại cùng với các emhọc sinh ở trong trường học mà mỗi người thầy giáo, cô giáo, cha mẹ và xã hộiquan tâm chưa đúng mức dẫn đến một vài em học sinh cá biệt đã bị lôi kéo theonhững việc làm sai trái
Tục ngữ xưa có câu: “Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng”, lứa tuổi của
học sinh ở trường THCS là lứa tuổi mà các em rất nhạy cảm với môi trườngxung quanh, tiếp xúc với bạn bè cùng lứa tuổi, cùng lớp, cùng trường, đây làlứa tuổi đang giao thời về tâm sinh lý, vốn tiếp thu những kỹ năng sống của các
em đang còn rất đơn giản và hay dễ bị giao động Mặt khác, bên cạnh các em
Trang 4còn có những điều kiện khách quan khác tác động đến như thiếu sự chăm sóccủa gia đình, hoàn cảnh gia đình có khó khăn về kinh tế, các yếu tố tiêu cực ởngoài xã hội và các yếu tố tâm lý khác … đã làm ảnh hưởng rất lớn đến hành viđạo đức của học sinh, đó là các em hay bắt chước, dễ bị lôi cuốn vào những thói
hư, tật xấu của người khác như: nói tục, chửi bậy, lấy trộm dụng cụ học tập củabạn bè, phá phách, gây gổ, đánh nhau với bạn cùng lớp, cùng trường …Chính vìvậy, việc giáo dục đạo đức cho học sinh là một nhiệm vụ cấp bách trong nhàtrường nhằm xây dựng một môi trường giáo dục lành mạnh góp phần nâng caochất lượng giáo dục của trường học, giúp các em học sinh phát triển một cáchtoàn diện về : Đức - Trí - Thể - Mỹ
*Cơ sở thực tiễn:
Trong những năm gần đây, trên các phương tiện thông tin báo chí, truyềnhình đã lên tiếng khá nhiều về hiện tượng học sinh cá biệt , học sinh bỏ học tụtập băng nhóm, gây gổ đánh nhau, có nhiều vụ dẫn đến thương tích nặng thậmchí còn dẫn đến tử vong Vấn đề này đã trở thành một mối lo ngại của dư luận,nhất là đối với gia đình và môi trường giáo dục trong nhà trường
Giáo dục là một khoa học và là một nghệ thuật, trong đó việc giáo dục,quản lý học sinh cá biệt và ngăn chặn nguy cơ thoái hóa về đạo đức của học sinh
là một vấn đề khá nan giải, phức tạp và hết sức nhạy cảm Công việc này đã vàđang trở thành một thách thức lớn không chỉ riêng đối với ngành giáo dục chúng
ta mà cần được sự quan tâm của toàn xã hội
Đất nước chúng ta đã và đang hội nhập kinh tế, ngoài những mặt tích cựccũng phát sinh nhiều vấn đề mà chúng ta cần quan tâm như: Bản sắc văn hóadân tộc bị đe dọa, hội nhập kinh tế quốc tế đưa vào nước ta những sản phẩm đồitrụy, phản nhân văn, lối sống tự do tư sản làm xói mòn những giá trị đạo đứcthuần phong mỹ tục của dân tộc Hiện nay một số bộ phận thanh thiếu niên códấu hiệu sa sút nghiêm trọng về đạo đức, nhu cầu cá nhân phát triển lệch lạc,kém ý thức trong quan hệ cộng đồng, thiếu niềm tin trong cuộc sống, ý chí kémphát triển, không có tính tự chủ dễ bị lôi cuốn vào những hành vi, việc làm xấu Trong nhiều năm trước đây, ở các trường THCS nói chúng, trường THCSNguyễn Văn Trỗi nói riêng, số học sinh vi phạm đạo đức có chiều hướng giatăng, tình trạng học sinh kết thành băng nhóm bạo hành trong trường học đángđược báo động Một số cán bộ quản lý, giáo viên chưa thật sự là tấm gương sángcho học sinh vì chỉ lo chú trọng đến việc dạy tri thức khoa học, xem nhẹ bộ môngiáo dục công dân, thờ ơ không chú trọng đến việc giáo dục tình cảm đạo đứccho học sinh
2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu:
a Đặc điểm tình hình chung:
Trường THCS Nguyễn Văn Trỗi huyện EaH’ Leo, tỉnh Đắk Lắk là một
trường mới được thành lập từ năm học 2005 – 2006, địa bàn trường nằm ở gầntrung tâm thị trấn EaDrăng huyện EaH’Leo và trên trục đường quốc lộ 14, cótổng số trên dưới 400 học sinh hằng năm Đa số các em học sinh đều là con emcủa người dân, tập trung sống bằng nghề nông, kinh tế thu nhập của các giađình đa số ở mức trung bình Việc chăm sóc con em còn nhiều hạn chế, đầu tưcho việc học tập của học sinh cũng chưa cao Chính vì vấn đề này cũng đã ảnhhưởng đến chất lượng công tác giáo dục toàn diện của nhà trường trong những
Trang 5năm học qua, tuy nhiên phần lớn học sinh trong nhà trường đều ngoan, hiền biết
lễ phép với người lớn, thầy cô giáo, có ý thức tổ chức kỷ luật tốt, thích thú vớicác hoạt động tập thể Song bên cạnh đó vẫn còn có một số em do thiếu sựquan tâm giúp đỡ của gia đình và sự tác động của môi trường sống bên ngoài xãhội Hiện nay có một số thanh niên hư hỏng ngoài xã hội nằm trên địa bàntrường học đã bỏ học, thường xuyên tụ tập, rủ rê, lôi kéo nên đã nảy sinh một sốnhững thói hư tật xấu đối với học sinh của nhà trường như: nói tục, chửi thề,hoang nghịch, la cà lêu lổng ngoài quán xá, gây gổ đánh nhau, trộm cắp đồ dùnghọc tập của bạn cùng lớp, cùng trường, phá phách tài sản của nhà trường …
b Những thuận lợi, khó khăn :
+ Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của phòng Giáo dục & Đào tạo, sự chỉ đạo sát sao củaHội đồng đội huyện EaH’leo, Hội đồng đội thị trấn EaDrăng, sự quan tâm củaban giám hiệu, sự hỗ trợ và phối kết hợp nhịp nhàng của các đoàn thể trong nhàtrường
- Đa số học sinh ngoan hiền, chuyên cần, có tinh thần ham học hỏi, có ýthức trách nhiệm trong học tập cũng như rèn luyện về phẩm chất đạo đức củangười học sinh
- Phụ huynh học sinh rất nhiệt tình Ban đại diện cha mẹ học sinh luônđồng tâm, hợp lực trong việc phối kết hợp giáo dục đạo đức cho học sinh
- Giáo viên chủ nhiệm và các đoàn thể nhà trường kết hợp chặt chẽ vớitổng phụ trách Đội tổ chức được nhiều hoạt động bổ ích trong công tác giáo dụcđạo đức cho học sinh
- Hiện nay nhà trường chưa có học sinh cá biệt vi phạm đạo đức ở mức độnghiêm trọng phải nhờ đến các cơ quan chức năng xử lý
+ Khó khăn :
- Trường đóng trên trục đường quốc lộ 14, nằm trên địa bàn khá phức tạp về
an ninh, trật tự nên gặp không ít khó khăn trong việc thực hiện các phong tràohoạt động ngoại khoá, các hoạt động đội thiếu niên tiền phong
- Ban chỉ huy liên đội tuy hằng năm đều bồi dưỡng và luôn chú trọng đếnlực lượng kế thừa nhưng nhiều lúc chưa đáp ứng được nhu cầu, nhiệm vụ donhững em có bề dày kinh nghiệm đã vào độ tuổi đội viên lớn phát triển lên đoànthanh niên nên phải phân công phụ trách một số mảng hoạt động khác của Đoàn
- Học sinh phần đa là con em lao động nghèo, điều kiện học tập còn thiếuthốn nhiều, ngoài giờ lên lớp, trường học thì các em còn phải phụ giúp gia đìnhmột số công việc của nhà nông, vì thế thời gian dành cho hoạt động ngoài giờlên lớp cũng như mọi hoạt động phong trào của Đội của một số em chưa đượcthường xuyên
- Một số học sinh rất ngoan, lễ phép với thầy cô, có học lực giỏi nhưng lại
vi phạm đạo đức vì bị những thanh niên hư hỏng bên ngoài và một số học sinh
cá biệt khác lôi kéo vào các hành vi vi phạm nội quy của nhà trường Vẫn cònhọc sinh có đạo đức chưa tốt nhưng lại chưa tích cực rèn luyện để tiến bộ
- Một số giáo viên chủ nhiệm chưa thật sự có tâm huyết, tác dụng giáo dụcchưa cao, một bộ phận nhỏ giáo viên chủ nhiệm chưa phát huy hết vai trò tráchnhiệm của mình, chưa thiết lập được mối quan hệ chặt chẽ, thường xuyên vớicha mẹ học sinh
Trang 6c Các nguyên nhân, các yếu tố tác động:
+ Thực trạng giáo dục đạo đức học sinh ở trường THCS Nguyễn Văn Trỗi: Thực trạng về nhận thức giáo dục đạo đức học sinh của cán bộ quản lý,
giáo viên, phụ huynh và học sinh ở trường THCS Nguyễn Văn Trỗi:
- Đối với cán bộ quản lí và giáo viên:
Hầu hết cán bộ quản lý và giáo viên nhà trường đều nhận thức được tầmquan trọng của công tác giáo dục đạo đức cho học sinh nhằm phát triển và hoànthiện nhân cách cho học sinh Tuy nhiên, vẫn có một số giáo viên hiểu một cáchchưa đầy đủ về ý nghĩa của công tác này, có quan niệm cho rằng việc giáo dụcđạo đức học sinh chỉ là thứ yếu nên không chú trọng
- Đối với phụ huynh:
Qua khảo sát cho thấy đa số phụ huynh đồng ý nội dung về giáo dục đạođức để học sinh trở thành những con ngoan, trò giỏi nhằm giáo dục học sinhphát triển toàn diện Như vậy, phụ huynh đã nhận thức được tầm quan trọngcủa công tác giáo dục đạo đức cho học sinh Đây là yếu tố thuận lợi cho nhàtrường trong công tác giáo dục đạo đức học sinh Bên cạnh đó vẫn còn một sốphụ huynh chưa đồng tình ủng hộ và phối kết hợp với nhà trường để giáo dụccác em Từ đó, dẫn đến kết quả giáo dục đạo đức của một số học sinh chưa đượcđồng bộ
- Nhận thức của học sinh về đạo đức:
Đa số học sinh cho rằng phẩm chất và nội dung giáo dục đạo đức manglại: Yêu nước, yêu Chủ Nghĩa Xã Hội và yêu chuộng hòa bình, khiêm tốn, thậtthà, dũng cảm, lao động cần cù, sáng tạo, nâng cao tinh thần đoàn kết và ý thứccộng đồng Đây là yếu tố quan trọng để học sinh chủ động, tích cực tham giavào quá trình giáo dục và rèn luyện đạo đức của nhà trường
Bên cạnh đó vẫn còn một số quan niệm của học sinh cho là không cần cácnội dung giáo dục đạo đức ở trên nên đã có những biểu hiện đua đòi theo nhữngthói hư tật xấu Qua đó cho thấy rằng cần phải tuyên truyền hơn nữa để nâng caonhận thức của học sinh về giáo dục, rèn luyện đạo đức
+Thực trạng đạo đức của học sinh ở trường THCS Nguyễn Văn Trỗi:
* Kết quả xếp loại hạnh kiểm hàng năm: Từ năm học 2013- 2014 đến hết học kì 1 năm học 2017-2018:
Năm học Số HS H.kiểm tốt H.kiểm khá H.kiểm TB H.kiểm yếu
Trang 7như: Nghỉ học, trốn tiết, lười học bài cũ, gian lận trong kiểm tra, thi cử vẫn còn
vi phạm Các bài giảng của giáo viên chưa được hấp dẫn để nhiều học sinh nóichuyện riêng trong giờ học Nhiều học sinh còn vi phạm các điều cấm như: Hútthuốc, uống rượu, bia, trộm cắp, đánh bài, đánh nhau, vi phạm luật lệ giaothông, Đặc biệt là còn có thái độ vô lễ với giáo viên cũng như người lớn
- Nguyên nhân vi phạm nội quy của học sinh:
Nguyên nhân dẫn đến việc học sinh vi phạm đạo đức là do: Các em thiếu
sự quan tâm của gia đình, bản thân học sinh không tự rèn luyện tốt, những tácđộng tiêu cực từ phía bạn bè, sự ảnh hưởng của khoa học công nghệ thông tin:điện thoại, internet, games… Đây thực sự là vấn đề rất đáng quan tâm của chúng
ta để đề ra các biện pháp thích hợp giáo dục đạo đức cho học sinh
- Những yếu tố ảnh hưởng:
Qua khảo sát cho thấy, các yếu tố tác động tích cực để đạt hiệu quả caotrong việc giáo dục, rèn luyện đạo đức học sinh đó là: Những tấm gương sángcủa bạn bè, gương người tốt việc tốt – Khen thưởng, kỷ luật kịp thời, nội dunggiáo dục phù hợp, sự quan tâm thường xuyên của các thầy cô giáo, sự quan tâm,tạo điều kiện của gia đình học sinh … Chúng ta cần xem xét cụ thể các yếu tốtác động ở trên để đưa ra các nội dung, hình thức, biện pháp giáo dục đạo đứccho phù hợp
Về các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý công tác giáo dục đạo đứcqua khảo sát thấy: Thiếu sự phối hợp với các tổ chức đoàn thể xã hội ở địaphương, thiếu sự phối kết hợp giữa nhà trường và gia đình, tác động tiêu cực củamôi trường xã hội cùng là điều chúng ta cần chú trọng quan tâm hàng đầu Tuynhiên những yếu tố như: Giáo viên chủ nhiệm không có tiêu chí chuẩn mực vềđánh giá đạo đức học sinh , chưa có biện pháp khen thưởng, trách phạt kịp thời
- Thực trạng công theo dõi hoạt động giáo dục đạo đức cho học sinh của trường THCS Nguyễn Văn Trỗi:
Qua khảo sát lấy ý kiến của cán bộ quản lý và giáo viên nhà trường thìviệc xác định mục tiêu giáo dục đạo đức cho học sinh chưa được cụ thể, rõràng, một số giáo viên chỉ coi trọng việc dạy kiến thức là quan trọng hơn cả Vìthế trong các tiết học giáo viên thường nhắc nhở qua loa những học sinh viphạm đạo đức mà không có biện pháp giáo dục cho phù hợp đối với từng hành
và hình thức giáo dục đạo đức của nhà trường như: Giáo dục thông qua hoạtđộng ngoại khóa, giáo dục thông qua hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục thểthao, vui chơi giải trí
Trang 8- Sự phối kết hợp các lực lượng trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường THCS Nguyễn Văn Trỗi:
Lực lượng giáo dục đạo đức trong nhà trường đó là giáo viên chủnhiệm, cán bộ quản lý, giáo viên bộ môn , Đoàn thanh niên, Đội TNTP, bạn
bè ,tập thể lớp …có vai trò rất quan trọng và quyết định trong giáo dục đạo đứchọc sinh
- Nguyên nhân thực trạng:
+ Nguyên nhân khách quan:
Một số học sinh có đạo đức yếu kém nhưng vì kinh tế gia đình quá khókhăn, cha mẹ học sinh lo đi làm ăn nên chưa quan tâm đến việc học hành cũngnhư giáo dục đạo đức của con em mình Một số học sinh nhà ở khá xa trường,đường vắng và khó đi lại nên giáo viên chủ nhiệm không thể đến được tận giađình học sinh để phối hợp với phụ huynh giáo dục đạo đức cho các em
Công tác chủ nhiệm là việc phối kết hợp về nhiều phương diện, đòi hỏigiáo viên cần phải đầu tư nhiều công sức cho công tác này mới có kết quả khảquan, nhưng thực tế giáo viên chủ nhiệm còn phải lo cho công tác chuyên môn,đời sống riêng tư của gia đình mình
Nhân dân sống trên địa bàn của trường có kinh tế gia đình khó khăn, đa sốngười dân có mức sống trung bình, phải kiếm sống bằng nghề lao động chân tay,
do đó học sinh ngoài việc học tập còn phải phụ giúp cha mẹ làm nương rẫy đểduy trì cuộc sống gia đình
Đa số học sinh cá biệt đã cố gắng rèn luyện đạo đức tốt, bước đầu biết
nghe lời cha mẹ, thầy cô, nghiêm túc chấp hành các quy định của lớp, nội quycủa trường, biết sống tốt và sống đẹp
Một số học sinh có biểu hiện chán nản, không thích học, thường xuyên gâymất trật tự trong lớp, nói tục, chửi thề, vô lễ với thầy cô giáo, hay nói dối thầy cô
và bạn bè, giao lưu, tiếp xúc với đối tượng xấu bên ngoài, uống rượu, hút thuốc
lá, gây rối trật tự trong trường, lớp, tổ chức đánh nhau có hung khí…
+ Nguyên nhân chủ quan:
- Do sự bất ổn của gia đình, bố mẹ đi làm ăn xa các em phải ở với ông bànội, ngoại hay người thân nên thiếu sự quan tâm và quản lý chặt chẽ các em
- Một số gia đình giàu có, nuông chiều cho con tiền nhiều, thiếu sự kiểmsoát và giáo dục
- Tình hình đời sống nhân dân còn khó khăn, tệ nạn bên ngoài nhà trườngnhiều, cha mẹ học sinh chưa ý thức hết vai trò giáo dục của mình
- Đa số người dân địa phương nghèo phải lao động phổ thông, buôn bán nhỏ
để kiếm sống cho cả gia đình
- Ý thức đạo đức của học sinh chưa cao, kỹ năng vận dụng chuẩn mực đạođức còn thấp, chưa phân định được ranh giới giữa cái xấu với cái tốt
- Khả năng tự chủ chưa cao, khi vi phạm đạo đức sửa chữa chậm, khôngchịu sửa chữa hoặc không được người lớn uốn nắn, sửa chữa kịp thời
- Một nguyên nhân cơ bản nữa là gia đình thiếu quan tâm, kiểm tra, đônđốc, nhắc nhở, động viên các em trong học tập, vui chơi Có gia đình phó tháchẳn việc giáo dục con cái cho thầy cô giáo, cho nhà trường, nhiều gia đình thiếubiện pháp giáo dục, thiếu kết hợp với nhà trường, với các lực lượng giáo dụckhác, không ít gia đình chỉ biết làm ăn, đầu tư kinh tế, xem nhẹ việc giáo dục
Trang 9con cái, nếu có nắm thông tin về con cái thì cũng phản hồi một cách chungchung, một chiều rất phiến diện
3 Nội dung và hình thức của giải pháp:
a Mục tiêu của giải pháp:
Là một giáo viên tổng phụ trách Đội, bản thân tôi luôn nhận thức sâusắc tầm quan trọng của việc thực hiện giáo dục đạo đức cho học sinh, tôi thường
có nhiều trăn trở: làm thế nào để chất lượng giáo dục đạo đức học sinh ngàycàng được nâng cao, mang tính thực tiễn, không chỉ là cách hô khẩu hiệu, khôngchung chung mà phải bắt đầu từ việc tìm hiểu nguyên nhân, thực trạng về việcgiáo dục đạo đức học sinh, đưa ra một số giải pháp nhằm giáo dục học sinh pháttriển toàn diện về Đức-Trí- Thể- Mỹ
Vào đầu mỗi năm học, Liên đội thường xây dựng chương trình hành động
của việc thực hiện cuộc vận động “Thiếu nhi Việt Nam thi đua thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy” theo từng tuần, tháng, năm, dựa trên các chủ đề, chủ điểm.
Kết hợp với các giáo viên chủ nhiệm tổ chức các tiết sinh hoạt Đội, các tiết chào
cờ, sinh hoạt ngoại khoá, sinh hoạt ngoài giờ lên lớp, các nội dung sinh hoạtđịnh kỳ của ban chỉ huy liên đội, ban chỉ huy chi đội để quán triệt thực hiện nộidung cuộc vận động
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp:
Ở lứa tuổi THCS, học sinh vốn có tính hiếu động, thích khám phá, dễ
bị kích động, lôi kéo, thích được tự khẳng định mình Một số em do bị ảnhhưởng bởi các phim ảnh bạo lực, thích được làm “Người hùng”, do vậy gia đìnhthường xuyên cần tăng cường giáo dục, định hướng những hành vi chuẩn mựctrong quan hệ cư xử, trong nhận thức cho các em nhưng không quá máy móc, ápđặt, thô bạo Nhiều năm làm công tác giảng dạy đã cho chúng tôi thấy rằng: Đốitượng cá biệt nguyên nhân chủ yếu có tính quyết định là do gia đình Nếu giađình nào tạo ra một bầu không khí phi đạo đức, thiếu lành mạnh như cha mẹ lihôn, vợ chồng hay mâu thuẫn nhau, gia đình có người nghiện ngập ma túy, rượuchè, cờ bạc, …thường đối xử thô bạo đối với các em thì tỉ lệ học sinh vi phạmnội quy, vi phạm đạo đức là rất cao Một số gia đình phụ huynh chỉ biết nuôngchiều, thỏa mãn những tính hiếu kỳ, những ước muốn kỳ quặc của con em, điềunày dễ dàng làm nảy sinh ở các em ngại lao động, ngại tự phục vụ, gặp nhữngkhó khăn, trở ngại đơn giản là lại than vãn, thoái thác Như vậy chúng ta phải làngười định hướng cho các em có tính tự lập, biết chịu đựng ngay từ nhỏ, biếtkhắc phục những khó khăn thiếu thốn trong cuộc sống đời thường để các emthấy được lao động vất vả, khó nhọc khi làm ra đồng tiền và sử dụng đồng tiềnsao cho đúng mục đích
Nhà trường và gia đình là lực lượng giáo dục rất quan trọng góp phần hìnhthành nhân cách của học sinh, việc phối kết hợp chặt chẽ giữa hai lực lượng giáodục gia đình và xã hội tạo ra được sự đồng bộ, đồng thuận trong việc giáo dụcđạo đức cho các em học sinh
Trong giáo dục đạo đức cho học sinh, người giáo viên chúng ta phải nắmthông tin một cách đầy đủ, chính xác, kịp thời về học sinh của mình đặc biệt lànhững học sinh cá biệt để đề ra những biện pháp giáo dục cho thích hợp vớitừng đối tượng Hiện nay các hoạt động phong trào trong nhà trường còn mangtính hình thức, các phong trào chưa lôi cuốn, hấp dẫn, chưa huy động đông đảolực lượng học sinh tham gia Chính vì vậy nhà trường cần thường xuyên tổ chức
Trang 10các hoạt động giáo dục khác bên cạnh hoạt động dạy và học như: đố vui để học,hái hoa kiến thức, các hoạt động văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, cắm trại,ngoại khóa chuyên đề, tham quan dã ngoại… để chính các hoạt động này có tácdụng hỗ trợ rất lớn đến hoạt động dạy và học, góp phần thu hút học sinh la cà ởcác hàng quán, các nơi giải trí bi-a, điện tử, chát… về với hoạt động của nhàtrường, bởi vì thực tế những nơi ấy đang tiềm ẩn khá nhiều những tiêu cực ảnhhưởng đến việc học tập, đạo đức của các em
Một trong các yếu tố góp phần hết sức quan trọng trong việc giáo dục đạođức cho học sinh là: Cảnh quan sư phạm, làm sao để nhà trường thật sự là ngôinhà thứ hai của các em Giáo dục đạo đức cho học sinh trong nhà trường giữ vaitrò chủ đạo vì nó định hướng cho toàn bộ quá trình giáo dục hình thành nhâncách của học sinh, khai thác có chọn lọc những tác động tích cực và ngăn chặnnhững tác động tiêu cực từ bên ngoài xã hội
Tổ chức, sắp xếp, tu sửa, trang điểm bộ mặt cơ sở vật chất, khung cảnh củanhà trường, lớp học cũng làm toát lên ý nghĩa giáo dục đối với học sinh
Cần xây dựng mối quan hệ tốt giữa các thành viên trong trường: giữa thầyvới thầy, thầy với trò, giữa học sinh với nhau Trong các mối quan hệ phải thực
sự đúng mực, hài hòa, giáo viên thương yêu tôn trọng học sinh, học sinh khônghỗn xược, không khúm núm sợ sệt, yêu mến và tin tưởng thầy cô, học sinh biếtđoàn kết, thân ái giúp đỡ nhau cùng tiến bộ, không thù hằn, kết bè cánh đánhnhau, không nói tục chửi bậy, không tham gia vào các hoạt động tệ nạn xã hội.Chúng ta cần phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh có kết quả học tậpchưa cao để tìm ra biện pháp giúp đỡ động viên các em phấn đấu tốt hơn, độngviên tinh thần cho những em có nhà ở xa trường, tạo điều kiện tốt trong học tậpcũng như trong việc tham gia phong trào ở trường, ở lớp Xây dựng đôi bạncùng tiến, trao đổi với giáo viên bộ môn giúp đỡ các em còn yếu các bộ mônhọc cố gắng học tập để tiến bộ hơn Cử những em học khá, giỏi giúp đỡ nhữngbạn học còn yếu và trung bình tiến bộ hơn trong học tập bằng cách tổ chức họcnhóm, học tổ, các câu lạc bộ học tập, câu lạc bộ sở thích…
c Mối quan hệ giữa giải pháp, biện pháp:
* Đối với Ban giám hiệu nhà trường:
- Phải xây dựng kế hoạch giáo dục đạo đức cho học sinh ngay từ đầu nămhọc trên cơ sở dựa vào tình hình thực trạng đạo đức của học sinh, tình hình thực
tế của địa phương để định ra nội dung, biện pháp giáo dục cho phù hợp
- Cần nắm được tình hình tư tưởng đạo đức của học sinh cá biệt một cách
cụ thể mang tính chất thường xuyên, lâu dài, phổ biến và những tình hình có tínhchất thời sự có thể ảnh hưởng tích cực hay tiêu cực đối với học sinh
- Thực hiện tốt xã hội hóa giáo dục, đầu tư ngân sách để cải tạo cảnh quan
sư phạm: trồng cây xanh, hoa kiểng, trang trí các khẩu hiệu, nội quy của từngphòng học và trong khu vực trường, xây dựng cổng tường rào an toàn cho họcsinh
- Thường xuyên tổ chức lao động vệ sinh trường lớp, trồng cây xanh…thông qua buổi lao động cần giáo dục đầy đủ mục đích, ý nghĩa công việc chohọc sinh, phải có phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị lớp, quy định rõthời gian và kết quả phải đạt được, phải có tính kỷ luật, trật tự, không khí tươivui, biểu dương kịp thời những cá nhân học sinh tốt, tập thể lớp tốt
Trang 11- Tổ chức họp tham khảo ý kiến hội đồng giáo viên để đưa ra những quyđịnh cụ thể về nội quy nhà trường, nhiệm vụ của học sinh, dựa trên cơ sở điều lệtrường THCS của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.
- Kết hợp tham mưu với chính quyền địa phương giải tỏa các hàng quántrước cổng trường, các điểm vui chơi giải trí và truy cập internet xung quanhtrường theo đúng quy định của ngành chức năng
- Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm xây dựng các chi đội thành những tập thểvững mạnh, có lực lượng cốt cán làm nòng cốt, làm hạt nhân cơ bản của lớp hỗtrợ cho giáo viên chủ nhiệm
* Đối với giáo viên tổng phụ trách Đội:
Tổng phụ trách Đội vừa là cán bộ Đoàn, đội vừa là nhà giáo dục đểhướng dẫn, chỉ đạo mọi hoạt động của liên đội và thực hiện chức trách củangười giáo viên thông qua việc dạy học, phù hợp với đối tượng đào tạo Do đótổng phụ trách Đội vừa là người cha, người mẹ đỡ đầu về mặt tinh thần của các
em và cũng là người cán bộ chính trị- xã hội trong công tác giáo dục thiếu niênhọc sinh, do đó phải biết hòa mình làm người anh, người chị và cũng là ngườibạn chí tình của các em, chính từ sự gần gũi với các em và bằng cả tấm lòng yêumến trẻ Tổng phụ trách Đội có một nhiệm vụ quan trọng là dạy các em cáchsống giúp cho các em trở thành những người sống có mục đích, có lý tưởng, cótrách nhiệm, biết hợp tác và sống có ích cho xã hội Cái các em cần nhất là họclàm người, cần niềm tin, do đó là người tổng phụ trách đội, chúng ta phải làngười mẫu mực cho các em noi theo, luôn quan tâm, ân cần, lắng nghe để tìmhiểu ước vọng và nhu cầu chính đáng của các em
Việc giáo dục đạo đức cho học sinh không chỉ bằng những lời lẽ giáo huấnđơn thuần, những lời răn dạy khô khan, lạnh nhạt mà phải bằng những câuchuyện thân mật, chân thành và bằng những việc làm thiết thực thông qua giáodục đạo đức trong nhà trường, gia đình và ngoài xã hội nhằm sớm hình thànhnhân cách cho học sinh
* Đối với giáo viên các bộ môn:
- Phải gương mẫu về mọi mặt, đoàn kết, nhất trí thành một khối thốngnhất đối với giáo dục đạo đức cho từng học sinh
- Không ngừng tự hoàn thiện nhân cách của mình, thương yêu, tôn trọng,tin tưởng học sinh, có ý thức trách nhiệm về mọi hành vi ngôn ngữ, từng cử chỉcủa mình đối với học sinh, đồng nghiệp, bản thân giáo viên phải là tấm gươngsáng cho học sinh noi theo
* Đối với giáo viên dạy bộ môn giáo dục công dân:
Môn Giáo dục công dân có vai trò, vị trí rất quan trọng trong giáo dụcnhân cách cho học sinh cá biệt, đặc biệt trong việc xây dựng tư cách và tráchnhiệm công dân cho học sinh THCS, vì thông qua các bài học người giáo viên sẽtrang bị, hình thành cho học sinh những phẩm chất, những chuẩn mực, hành viđạo đức cần thiết trong cuộc sống một cách có hệ thống, đúng phương pháp,đúng quy trình
Trong thực tế hiện nay của nhà trường, bộ môn Giáp dục công dân chưađược coi trọng, chưa có vị trí vai trò xứng đáng Việc đưa ra những biện pháp đểnâng cao vai trò, vị trí và chất lượng giảng dạy môn Giáo dục công dân ở trường