Áp dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” trong dạy môn Khoa học lớp 5 môn khoa học trong chương trình giảng dạy ở bậc tiểu học thường được coi là môn học phụ. Giáo viên và các bậc phụ huynh đều hướng trọng tâm đến môn Toán và Tiếng Việt. Chính vì vậy mà trong các giờ khoa học thường giáo viên không đầu tư quá nhiều thời gian nghiên cứu về bài dạy, giáo viên chỉ sử dụng các phương pháp dạy học truyền thống (học sinh quan sát tranh ảnh hoặc sử dụng phương pháp thí nghiệm qua các hình vẽ được thể hiện trong sách giáo khoa và đưa ra các ý kiến thảo luận, giáo viên kết luận) phương pháp này thường được tiến hành rập khuôn qua các giờ học dẫn đến không gây được hứng thú cho học sinh, học sinh không tập trung chú ý cao trong giờ học dẫn đến học sinh khó nghi nhớ được kiến thức và không huy động được những hiểu biết của trẻ. Từ đó, trong quá trình giảng dạy, bản thân luôn trăn trở và suy nghĩ cần phải có sự đổi mới về cách dạy và cách học môn Khoa học để giúp học sinh có những hiểu biết một cách khoa học, lôgic và có cơ sở lý luận về những kiến thức của môn khoa học. Qua trải nghiệm áp dụng phương pháp bàn tay nặn bột vào dạy môn Khoa học tại trường Tiểu Học Lê Quý Đôn, bản thân thấy học sinh học tập rất hào hứng và nắm vững được kiến thức của môn học, bài học. Vì thế tôi chọn đề tài “Áp dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” trong dạy môn Khoa học lớp 5”.
Trang 1I ĐẶT VẤN ĐỀ
Lý do chọn đề tài:
Trong chương trình bậc tiểu học, các môn học đều có một vị trí rất quan trọng nhằm cung cấp cho trẻ hệ thống kiến thức về tự nhiên và xã hội, những kỹ năng cơ bản để trẻ tiếp tục học tập lên các cấp học và áp dụng vào trong thực tế cuộc sống Trong các môn học, các kiến thức có liên quan nhiều đến thực tế cuộc sống và lao động sản xuất đó là môn khoa học Môn Khoa học ở bậc tiểu học cung cấp cho trẻ:
* Một số kiến thức cơ bản, ban đầu và thiết thực về:
- Sự trao đổi chất, nhu cầu dinh dưỡng và sự lớn lên của cơ thể người Cách phòng tránh một số bệnh thông thường và bệnh truyền nhiễm
- Sự trao đổi chất, sự sinh sản của thực vật, động vật
- Đặc điểm và ứng dụng của một số chất, một số vật liệu và dạng năng lượng thường gặp trong đời sống và sản xuất
* Bước đầu hình thành và phát triển những kĩ năng :
- Ứng xử thích hợp trong các tình huống có liên quan đến vấn đề sức khoẻ của bản thân, gia đình và cộng đồng
- Quan sát và làm một số thí nghiệm thực hành khoa học đơn giản gần gũi với đời sống, sản xuất
- Nêu thắc mắc, đặt câu hỏi trong quá trình học tập, biết tìm thông tin để giải đáp Biết diễn đạt những hiểu biết bằng lời nói, bài viết, hình vẽ, sơ đồ
- Phân tích, so sánh, rút ra những dấu hiệu chung và riêng của một số sự vật, hiện tượng đơn giản trong tự nhiên
* Hình thành và phát triển những thái độ và thói quen:
Tự giác thực hiện các quy tắc vệ sinh, an toàn cho bản thân, gia đình và cộng đồng
Trang 2Ham hiểu biết khoa học, có ý thức vận dụng những kiến thức đã học vào đời sống
Yêu con người, thiên nhiên, đất nước, yêu cái đẹp Có ý thức và hành động bảo vệ môi trường xung quanh
Tuy nhiên trong thời gian vừa qua, môn khoa học trong chương trình giảng dạy ở bậc tiểu học thường được coi là môn học phụ Giáo viên và các bậc phụ huynh đều hướng trọng tâm đến môn Toán và Tiếng Việt Chính vì vậy mà trong các giờ khoa học thường giáo viên không đầu tư quá nhiều thời gian nghiên cứu về bài dạy, giáo viên chỉ sử dụng các phương pháp dạy học truyền thống (học sinh quan sát tranh ảnh hoặc sử dụng phương pháp thí nghiệm qua các hình vẽ được thể hiện trong sách giáo khoa và đưa ra các ý kiến thảo luận, giáo viên kết luận) phương pháp này thường được tiến hành rập khuôn qua các giờ học dẫn đến không gây được hứng thú cho học sinh, học sinh không tập trung chú ý cao trong giờ học dẫn đến học sinh khó nghi nhớ được kiến thức và không huy động được những hiểu biết của trẻ Từ đó, trong quá trình giảng dạy, bản thân luôn trăn trở và suy nghĩ cần phải có sự đổi mới về cách dạy và cách học môn Khoa học để giúp học sinh có những hiểu biết một cách khoa học, lôgic và có cơ sở lý luận về những kiến thức của môn khoa học
Qua trải nghiệm áp dụng phương pháp bàn tay nặn bột vào dạy môn Khoa học tại trường Tiểu Học Lê Quý Đôn, bản thân thấy học sinh học tập rất hào hứng và
nắm vững được kiến thức của môn học, bài học Vì thế tôi chọn đề tài “Áp dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” trong dạy môn Khoa học lớp 5”
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Cơ sở lý luận:
Phương pháp dạy học là những cách thức làm việc giữa thầy giáo và học sinh, nhờ đó mà học sinh nắm vững được kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo, hình thành được thế giới quan và năng lực Trong một tiết dạy, mỗi giáo viên đều có những phương pháp riêng của mình giúp học sinh lĩnh hội kiến thức, hình thành những kỹ
Trang 3vừa ghi nhớ được kiến thức vừa hình thành được kỹ năng giải quyết các vấn đề liên quan đến bài học và hình thành được thái độ tích cực yêu thích môn học
Vì vậy cần phải cần xây dựng kế hoạch bài học theo hướng tích cực (dạy học tích cực) chính là phát huy được tính tích cực nhận thức của học sinh Nói cách khác là
“Dạy học lấy hoạt động của người học làm trung tâm” Một trong những phương pháp có nhiều ưu điểm, phát huy được tính tích cực nhận thức của học sinh, dạy học lấy hoạt động của người học làm trung tâm đó là phương pháp “Bàn tay nặn bột” Phương pháp dạy học Bàn tay nặn bột (BTNB), tiếng Pháp là La main à la pâte - viết tắt là LAMAP; tiếng Anh là Hands-on, là phương pháp dạy học khoa học dựa trên cơ sở của sự tìm tòi - nghiên cứu, áp dụng cho việc dạy học các môn khoa học tự nhiên Phương pháp này được khởi xướng bởi Giáo sư Georges Charpak (Giải Nobel Vật lý năm 1992) Theo phương pháp BTNB, dưới sự giúp
đỡ của giáo viên, chính học sinh tìm ra câu trả lời cho các vấn đề được đặt ra trong cuộc sống thông qua tiến hành thí nghiệm, quan sát, nghiên cứu tài liệu hay điều tra để từ đó hình thành kiến thức cho mình Phương pháp Bàn tay nặn bột gồn 5 bước sau:
Bước 1: Tình huống xuất phát và câu hỏi nêu vấn đề
Bước 2: Bộc lộ biểu tượng ban đầu
Bước 3: Đề xuất câu hỏi và phương án thí nghiệm
Bước 4: Tiến hành thí nghiệm tìm tòi - nghiên cứu
Bước 5: Kết luận, hợp thức hóa kiến thức
Trong những năm gần đây phương pháp Bàn tay nặn bột bước đầu được đưa vào thử nghiệm trong dạy học ở một số trường Tiểu học tại Việt Nam Việc nghiên cứu áp dụng phương pháp này vào dạy học sao cho phù hợp với điều kiện cụ thể của nhà trường là vấn đề hết sức cần thiết góp phần đổi mới phương pháp dạy học
Có như vậy mới hình thành cho học sinh phương pháp học tập đúng đắn, giúp học sinh thực sự trở thành “chủ thể” tìm kiếm tri thức
2 Thực trạng của vấn đề
2.1 Thuận lợi:
Trang 4Được sự quan tâm của Phòng Giáo dục và Đào tạo, Ban giám hiệu trường Tiểu học Lê Quý Đôn trong việc tổ chức tập huấn, hội thảo để nâng cao chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên
Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy và học tương đối đầy đủ để đáp ứng cho việc áp dụng phương pháp dạy học tích cực
Ở vùng thuận lợi nên rất thuận tiện trong việc cập nhật thông tin về nghiệp
vụ, chuyên môn, chuẩn bị những kiến thức, phương tiện, đồ dùng dạy học liên quan đến bài dạy
Học sinh thực hiện tốt việc chuẩn bị đồ dùng học tập ở lớp, ở nhà, mạnh dạn khi giao tiếp; khả năng tự học, hợp tác trong học nhóm và chia sẻ kết quả trong học tập
Qua quá trình áp dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” vào trong các lớp học, có thể nhận thấy sự ham thích của học sinh Các em hứng thú với những hoạt động tìm hiểu kiến thức mới Điều này chứng tỏ học sinh luôn ham thích được học tập, hăng say tìm tòi và sang tạo
2.2 Khó khăn:
*Về giáo viên:
- Giáo viên còn lúng túng trong việc sử dụng phương pháp và hình thức tổ chức dạy học
- Mất nhiều thời gian và tốn kém cho việc chuẩn bị một tiết dạy như: chuẩn bị dụng cụ thí nghiệm,vật thật, phiếu học tập, …
- Giáo viên không chủ động về thời gian tiết dạy, ngại điều chỉnh các hoạt động dạy học trong bài học
- Giáo viên còn hạn chế, thiếu một số kỹ năng dạy học đặc biệt là kỹ năng đưa ra tình huống xuất phát và câu hỏi nêu vấn đề
*Về phía học sinh:
- Phương pháp Bàn tay nặn mới áp dụng nên học sinh còn bị động trong các bước và các hoạt động, chưa quen với việc chuẩn bị hệ thống kiến thức để đưa ra những hiểu biết ban đầu
Trang 5- Học sinh khó khăn trong việc đề xuất, thực hiện phương án tìm tòi nghiên cứu thế nào để hoạt động có hiệu quả
- Một số học sinh còn hạn chế khi hiểu nghĩa các từ ngữ khoa học khi làm thí nghiệm
- Một số học sinh ngôn ngữ viết và ngôn ngữ nói còn hạn chế về cách diễn đạt, ghi chép chậm, chưa biết cách ghi chép khoa học
* Về cơ sở vât chất, trang thiết bị của trường:
- Trang thiết bị nói chung trong các lớp học chưa đầy đủ phục vụ cho việc tổ chức các hoạt động dạy học, nhất là còn thiếu các phương tiện hỗ trợ hoạt động báo cáo, thảo luận của học sinh như máy tính, projector, máy chiếu sách, flip chart, máy chiếu bản trong Dụng cụ thí nghiệm còn chưa đồng bộ và thiếu chính xác Nguồn tài liệu bổ trợ cho hoạt động tìm tòi - khám phá của học sinh còn hạn chế
- Mặt khác, số học sinh trên một lớp quá đông nên việc tổ chức học tập theo nhóm rất khó khăn Điều này cũng gây khó khăn trong việc tổ chức các hoạt động tham quan…
3 Các giải pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề
Phương pháp Bàn tay nặn bột là một phương pháp dạy học theo thuyết kiến tạo, khuyến khích học sinh tự xây dựng kiến thức cho mình dựa trên những thực nghiệm cá nhân và áp dụng trực tiếp vào môi trường học tập của các em Mỗi cá nhân học sinh là trung tâm của tiến trình dạy học, còn giáo viên đóng vai trò tổ chức điều khiển và là người đại diện cho tri thức khoa học chính thống, đóng vai trò trọng tài để thể chế hóa tri thức mới của bài học Đây là một phương pháp dạy học hình thành ở người học một tính cách năng động, tự tin; đức tính ham học, ham tìm hiểu và khám phá về thế giới tự nhiên, xã hội và con người Qua bài viết này, tôi xin được chia sẻ một số kinh nghiệm, mong rằng lãnh đạo và đồng nghiệp
bổ sung để sáng kiến đi vào thực tế giảng dạy đạt hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Khoa học nói riêng và chất lượng dạy học bậc Tiểu học nói chung
Để áp dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” đạt được hiệu quả cao trong
môn Khoa học lớp 5 tôi đã thực hiện tốt các công việc sau:
Trang 61 Nghiên cứu về phương pháp “Bàn tay nặn bột”.
2 Thực hiện điều chỉnh và xây dựng ý tưởng cho bài dạy
3 Hướng dẫn học sinh các bước học theo phương pháp “Bàn tay nặn bột”
4 Tiến hành giờ học vận dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột”
3.1 Nghiên cứu về phương pháp “Bàn tay nặn bột” :
Phương pháp Bàn tay nặn bột là một phương pháp dạy học theo thuyết kiến tạo, khuyến khích học sinh tự xây dựng kiến thức cho mình dựa trên những thực nghiệm cá nhân và áp dụng trực tiếp vào môi trường học tập của các em đặc biệt đối với môn khoa học Để các em có những giờ học đầy hứng thú cùng với sự tìm tòi tôi đã tìm hiều rất kỹ về khái niện, quy trình thực hiện qua tài liệu tham khảo và hiệu quả dạy học của những tiết học có áp dụng phương pháp này trong và ngoài nhà trường để tìm hiểu những mặt ưu, điểm và tồn tại để rút kinh nghiệm cho bản thân Ngoài ra tôi còn ghi chép cuối mỗi tiết dạy những vấn đề học sinh còn gặp lứng túng khi làm thí nghiệm, quan sát hoặc không hiểu nghĩa các từ ngữ khoa học
để rút kinh nghiệm và giải thích cho học sinh trong những bài học sau
3 2 Thực hiện điều chỉnh và xây dựng ý tưởng cho bài dạy.
Đặc thù của phương pháp “Bàn tay nặn bột” là dưới sự giúp đỡ của giáo viên,
chính học sinh tìm ra câu trả lời cho các vấn đề được đặt ra trong cuộc sống thông qua tiến hành thí nghiệm, quan sát, nghiên cứu tài liệu hay điều tra để từ đó hình
thành kiến thức cho học sinh cho nên giáo viên phải lên kế hoạch những bài học có
sử dụng phương pháp này để chủ động nghiên cứu kĩ nội dung bài, xác định nội dung kiến thức trọng tâm của bài Từ những yêu cầu kiến thức như vậy, giáo viên xây dựng các hoạt động cụ thể trong tiết dạy Qua đó, lựa chọn phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp Có bài học, áp dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” xuyên suốt cả bài, nhưng có bài chỉ áp dụng phương pháp này vào một hoạt động để giải quyết một vấn đề kiến thức trong bài Để phân bố thời gian hợp
lý cần phải tính toán kỹ thời gian cho từng hoạt động và chủ động xin ý kiến trong những tiết sinh hoạt chuyên môn để điều chỉnh sao cho phù hợp mục tiêu bài học
3.3 Hướng dẫn học sinh cách học theo phương pháp “Bàn tay nặn bột”:
Trang 7Vì đây là một phương pháp dạy học mới đòi hỏi sự tích cực học tập, nghiên cứu – tìm tòi của học sinh, nên tôi hướng dẫn các em phải biết cách học Khi làm thí nghiệm hay quan sát hoặc nghiên cứu tài liệu để tìm ra câu trả lời, giáo viên cần hướng dẫn học sinh biết chú ý đến các thông tin chính để rút ra kết luận tương ứng với câu hỏi Đối với các thí nghiệm cần quan sát một số hiện tượng để rút ra kết luận như: khi học sinh đốt những mẫu vải để phân biết sợi tự nhiên hay sợi nhân tạo trong bài: Tơ, sợi - giáo viên nên lưu ý cho học sinh chú ý vào các hiện tượng
để lấy thông tin, nhắc nhở học sinh bám vào mục đích thí nghiệm để làm gì, trả lời câu hỏi nào
Đối với các thí nghiệm cần đo đạc, lấy số liệu, giáo viên yêu cầu học sinh ghi chép lại các số liệu để từ đó rút ra nhận xét Tôt nhất, giáo viên nên chuẩn bị mẫu ghi chú kết quả thí nghiệm và phát cho học sinh lúc bắt đầu làm thí nghiệm
3.4 Tiến hành giờ học vận dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” giáo viên phải:
- Ưu tiên thực hiện thí nghiệm trực tiếp trên vật thật Ví dụ khi dạy bài 27: Sự sinh sản của thực vật có hoa, đối với bài này chủ yếu là các em quan sát vật thật và đọc tài liệu cho nên tôi đã hướng dẫn học sinh sưu tầm hoa có cả nhụy và nhị trên cùng một bông như hoa râm bụt ; hoa có nhị và nhụy riêng như hoa mướp, hoa đu đủ…
- Giao cho học sinh chuẩn bị các vật liệu đối với thí nghiệm đơn giản và giáo viên cần chuẩn bị trước các thí nghiệm dự kiến để có kết quả như mong muốn
- Vận dụng tối đa những nguyên liệu sẵn có, dễ kiếm để thực hiện thí nghiệm, ví
dụ khi dạy bài: Đá vôi, xi măng không cần phải có a xít pha loãng để các em làm thí nghiệm mà tôi dùng nước cốt chanh để thí nghiệm hoặc nhúng một đoạn cao su vào nước sôi để biết cao su có cách nhiệt không thay vì đốt đoạn cao su trong bài: Cao su,chất dẻo
-Sử dụng công nghệ thông tin cho bài dạy áp dụng phương pháp Bàn tay nặn bột đúng lúc, đúng chỗ, hợp lí như bài: Cây con mọc lên từ hạt, đối với bài này nếu như chúng ta dùng một đoạn vi deo chiếu hình ảnh cây con mọc lên từ hạt để giới
Trang 8thiệu bài thì vô tình đã cung cấp kiến thức mà không còn sự khám phá của học sinh
- Sắp xếp bàn ghế phù hợp và khoảng cách giữa các nhóm có đủ chỗ cho giáo viên di chuyển quan sát và hướng dẫn các nhóm vì khi các em thí nghiệm sẽ có những học sinh vì quá tò mò làm hỏng hay mất an toàn khi sử dụng nến để đốt như trong bài : Biến đổi hóa học hay bài: Tơ, sợi để chứng minh sợi tự nhiên hay sợi nhân tạo hoặc những nhóm học sinh còn lúng giáo viên di chuyển dễ dàng để giúp các em Ngoài ra giáo viên phải tạo được không khí lớp học vui vẻ, thoải mái, thích thú cho học sinh trong học tập
- Có chỗ dành riêng để vật liệu lớp học , các dụng cụ thí nghiệm hay vật thật phải
để đúng nơi quy định để học sinh dễ lấy bên cạnh đó đối với những thí nghiệm có
sử dụng các vật như: nến, kéo, nước nóng phải có hoặc hộp để đựng trong lúc làm thí nghiệm…cần phải hướng dẫn các em trong quá trình làm thí nghiệm hết sức cẩn thận để tránh tai nạn không may xẩy ra trong giờ học
-Trong quả trình giảng dạy khi áp dụng phương pháp “Bàn tay nặn bột” không sử dụng sách giáo khoa, không nêu tên bài học trước khi học (với những bài thể hiện nội dung bài học ở đề bài), không nhất thiết hoạt động nào cũng áp dụng phương pháp này
- Kiểm tra vở thí nghiệm của học sinh vì vở ghi chép cá nhân để ghi lại những ý
tưởng của mình, những điều đã được sửa chữa lại, cho phép giữ lại vết tích của những thử nghiệm liên tiếp, đánh dấu được tiến trình nghiên cứu nếu như học sinh nào quên vở thí nghiệm thì giáo viên sẽ kịp thời giúp đỡ các em bằng những mẫu phiếu mà giáo viên chuẩn bị sẵn để các em không bị lỡ nhịp trong quá trình nghiên cứu
- Kiểm tra đồ dùng học tập học sinh đã chuẩn bị đủ chưa nếu như một nhóm nào
đó thiếu thì giáo viên điều chỉnh nhóm kịp thời
- Điều chỉnh nhóm sao cho các nhóm có những học sinh ghi chép nhanh, rõ ràng,
có kỹ năng quan sát và làm các thí nghiệm để chỉ dẫn cho những học sinh yếu làm theo
Trang 9- Giải thích cho các em những tù ngữ khoa học khó hiểu khi các em ghi kết luận ví
dụ như: cách điện, dẫn điện, thụ phấn, thụ tinh, đàn hồi…
* Qua những giải pháp cụ thể trên tôi rút ra một số kinh nghiệm để dạy học có hiệu quả môn khoa học theo phương pháp “Bàn tay nặn bột” giáo viên cần:
- Có hiểu biết nhất định về các vấn đề tự nhiên, khoa học Nắm vững kiến thức
môn TNXH, Khoa học ở các khối lớp
- Có hiểu biết về các kỹ năng như: Kỹ năng tổ chức lớp học; kỹ năng hoạt động nhóm của học sinh; kỹ năng lắng nghe ý kiến, đề xuất của học sinh ; kỹ năng phân tích, tổng hợp ý kiến và đặc biệt là kỹ năng đưa ra tình huống xuất phát và câu hỏi nêu vấn đề Như chúng ta đã biết câu hỏi nêu vấn đề là câu hỏi nhằm định hướng học sinh theo chủ đề của bài học nhưng cũng đủ”mở” để kích thích sự tò mò của học sinh Câu hỏi nêu vấn đề thường là câu hỏi nhằm mục đích làm bộc lộ quan niệm ban đầu của học sinh cho nên giáo viên phải đầu tư suy nghĩ và cẩn trọng trong việc đặt câu hỏi nêu vấn đề vì chất lượng của câu hỏi sẽ ảnh hưởng rất lớn đến ý đồ dạy học ở các bước tiếp theo của tiến trình phương pháp và sự thành công của bài học vì vậy thiết kế và sử dụng tình huống xuất phát, câu hỏi nêu vấn đề phải có hiệu quả
Ví dụ: Khi dạy bài Hỗn hợp và dung dịch, để kích thích sự tò mò, ham khám phá, giáo viên nên đặt vấn đề: Hỗn hợp và dung dịch có gì khác nhau? Làm thế nào để tách các chất ra khỏi dung dịch và hỗn hợp?
- Chủ động điều chỉnh nội dung bài học theo phương pháp “Bàn tay nặn bột” nhưng phải đảm bảo mục bài học và phù hợp với đối tượng học sinh Giáo viên cần phải dự báo trước thời gian cho hoạt động, chủ động những câu hỏi gợi mở để giúp học sinh khi các em gặp khó khăn trong học tập
- Với phương pháp này, không thể dạy học mà không có các đồ dùng và phương tiện hỗ trợ, vì vậy người giáo viên cần chuẩn bị kỹ đồ dùng dạy học và phương tiện dạy học bên cạnh đó hướng dẫn nhóm trưởng phân công cho các thành viên trong nhóm chuẩn bị các đồ dùng học tập mà học sinh có để phục vụ tiết học, việc làm này tạo cho học sinh có ý thức sưu tầm, bảo quản tốt đồ dùng dạy học
Trang 10Mục tiêu của phương pháp Bàn tay nặn bột là tạo nên tính tò mò, ham muốn khám phá và say mê khoa học của học sinh Ngoài ra còn chú ý nhiều đến việc rèn luyện kĩ năng diễn đạt thông qua ngôn ngữ nói và viết cho học sinh, nhưng qua thực tế áp dụng có rất nhiều vấn đề mà khi dạy người giáo viên gặp phải đó là: Học sinh khó khăn trong việc đề xuất, thực hiện phương án tìm tòi nghiên cứu thế nào
để hoạt động có hiệu quả Một số học sinh ngôn ngữ viết và ngôn ngữ nói còn hạn chế về cách diễn đạt, ghi chép chậm…dẫn đến thời gian kéo dài và giáo viên không chủ động tiết học vì vậy:
- Để thực hiện một hoạt động sử dụng phương pháp Bàn tay nặn bột, học sinh khó khăn khó đưa đề xuất đầy đủ và chuẩn xác đối với các kiến thức phức tạp, thí nghiệm cần thực hiện để kiểm chứng trong việc thực hiện phương án tìm tòi nghiên cứu thế nào để hoạt động có hiệu quả.Giáo viên có thể chuẩn bị một loạt các vật dụng liên quan đến việc làm thí nghiệm, sau đó yêu cầu các nhóm lên lấy
đồ dùng cần thiết để làm thí nghiệm chứng minh Với cách này, giáo viên có thể định hướng được học sinh làm thí nghiệm không quá xa với thí nghiệm cần làm, đồng thời cũng dễ dàng chuẩn bị vật liệu thí nghiệm cho tiết học
- Để giúp học sinh bớt khó khăn và tạo tâm lý thoải mái, mạnh dạn khi học sinh
đề xuất phương án tìm câu trả lời, giáo viên không nên nhận xét phương án đó đúng hay sai mà nên hỏi ý kiến các học sinh khác nhận xét, phân tích
Ví dụ: Khi tìm hiểu cao su có cách nhiệt không? Học sinh A nói rằng: nên cầm một đoạn cao su trên tay rồi đốt, học sinh B nói rằng chỉ cần lấy một đoạn cao su nhúng vào ly nước vừa đun sôi…
Trong trường hợp trên nếu học sinh khác không trả lời được thì giáo viên gợi ý những mâu thuẫn mà phương án đó không đưa ra được câu trả lời nhằm gợi ý để học sinh tự rút ra nhận xét và loại bỏ phương án Giáo viên cũng có thể ghi chú trên bảng một lượt các ý kiến khác nhau rồi yêu cầu cả lớp cho ý kiến nhận xét và giáo viên cũng nên chuẩn bị sẵn sàng cho tình huống học sinh không nêu được phương án tìm câu trả lời hoặc các phương án đưa ra quá ít, nghèo về ý tưởng ( đối với những trường hợp có nhiều phương án tìm câu trả lời) Với trường hợp này giáo viên nên chuẩn bị sẵn một số phương án để đưa ra hỏi ý kiến học sinh