skkn một số kinh nghiệm bồi dưỡng ban chỉ huy liên – chi đội trường tiểu học

MỘT SỐ KINH NGHIỆM BỒI DƯỠNG BAN CHỈ HUY LIÊN - CHI ĐỘI PHẦN MỞ ĐẦU I/ Bối cảnh của đề tài: Trong những năm gần đây, phong trào Đoàn – Đội trên cả nước nhất là trong trường học đang trê

MỘT SỐ KINH NGHIỆM BỒI DƯỠNG BAN CHỈ HUY LIÊN - CHI ĐỘI PHẦN MỞ ĐẦU

I/ Bối cảnh của đề tài:

Trong những năm gần đây, phong trào Đoàn – Đội trên cả nước nhất là trong trường học đang trên đà phát triển mạnh mẽ, nhất là phong trào đền ơn đáp nghĩa, vòng tay bè bạn, giúp bạn vượt khó, thắp sáng ước mơ…để thực hiện tốt các phong trào trên đòi hỏi có một Ban chỉ huy liên- chi đội xuất sắc làm nồng cốt trong mọi hoạt động của nhà trường, đó là lực lượng không thể thiếu ở mỗi liên đội

Chính vì thế việc bồi dưỡng Ban chỉ huy liên – chi đội là điều tất yếu để liên đội hoàn thành tốt nhiệm vụ trong từng năm học

II/ Lí do chọn đề tài:

Đảng ta và Bác Hồ coi công tác thiếu niên nhi đồng là sự nghiệp đào tạo một lớp người mới cho đất nước Việc giáo dục các em là một khoa học , môn nghệ

thuật, không nên tùy tiện chủ quan, Bác Hồ nói “ Ngày nay chúng là nhi đồng, ít năm sau chúng sẽ là công dân, cán bộ.” Đảng ta đặc biệt quan tâm đến lứa tuổi

thiếu niên, nhi đồng luôn mong muốn trong tâm hồn các em trong sáng hốn nhiên

có được những ảnh hưởng tốt đẹp để tạo nên một lớp người mới phát triển toàn

diện Đảng ta từng nhấn mạnh “ Tiền đồ rạng rỡ của Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa nằm trong tay thanh niên, thiếu niên nhi đồng.”

Sau nhiều năm gắn bó với công tác Đội và phong trào thiếu nhi, từ thực tiễn trong quá trình công tác, tôi đã rút ra được một số kinh nghiệm cho bản thân cũng như trong hoạt động của Liên đội, muốn Liên dội đạt vững mạnh xuất sắc thì ngoài

sự tích cực năng nổ của Tổng phụ trách, sự hỗ trợ nhiệt tình của Ban giám hiệu, giáo viên phụ trách chi đội thì không thể thiếu dội ngũ của Ban chỉ huy liên – chi đội Vì Ban chỉ huy liên - chi đội là lực lượng nồng cốt, là nơi đáng tin cậy của tất

cả các em thiếu nhi trong nhà trường.Các em là những đội viên gương mẫu trong mọi hoạt động của liên đội, là đầu tàu trong các phong trào thi đua của nhà trường

Chính vì lẽ đó việc:” Bồi dưỡng Ban chỉ huy liên – chi đội” là nhiệm vụ trọng tâm của, cần thiết của người Tổng phụ trách sau khi các em đã tiến hành Đại hội liên đội trong đầu năm học mới Một liên đội được đánh giá là xuất sắc hay yếu kém phụ thuộc nhiều vào việc chỉ huy điều hành của Ban chỉ huy liên đội và đặc biệt là Ban chỉ huy chi đội Vì lẽ đó việc bồi dưỡng Ban chỉ huy liên-chi đội là yếu tố

quan trọng và vô cùng cấp thiết Đó cũng chính là lí do để tôi chọn đề tài : “ Một

số kinh nghiệm bồi dưỡng Ban chỉ huy liên – chi đội ”

III/ Phạm vi và đối tượng nghiên cứu :

Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu niên Việt Nam

do Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh phụ trách

Đội là tổ chức nồng cốt trong các phong trào thiếu nhi, là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, là lực lượng dự bị của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh thực hiện theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản có sự hướng dẫn của phụ trách Đội, Đội lấy năm điều Bác Hồ dạy thiếu niên nhi đồng làm mục tiêu phấn đấu cho đội viên, giúp đỡ đội viên phát triển mọi khả năng trong học tập, phấn đấu trở thành con ngoan trò giỏi, cháu ngoan Bác

Hồ Có thể nói hoạt động Đội là một trong những con đường giáo dục không thể thiếu trong quá trình giáo dục nhân cách cho trẻ, giúp các em phát triển toàn diện

Vì vậy bồi dưỡng Ban chỉ huy Đội là vô cùng quan trọng và cần thiết

Từ trong thực tiễn công tác, qua những giờ sinh hoạt liên đội, Tổng phụ trách phải xác định được những em đội viên gương mẫu, có năng khiếu để góp phần đưa phong trào hoạt động Đội của nhà trường đi lên Ở đây người giáo viên Tổng phụ trách phải theo dõi các em từ ở khối lớp Bốn trong nhà trường nhằm bồi dưỡng các em theo đúng sở trường của mình Từ đó giao nhiệm vụ cụ thể cho các

em để hoạt động, bên cạnh đó tổng phụ trách phải thường xuyên theo dõi và hướng dẫn các em đi vào quỹ đạo chung của phong trào hoạt động Đội trong huyện,

phân công đúng đối tượng, sở trường, năng khiếu của từng em Có như vậy mới phát huy tính tích cực của các em trong các hoạt động

IV/ Mục đích nghiên cứu:

Qua quá trình thực hiện và nghiên cứu, việc bồi dưỡng Ban chỉ huy liên – chi đội, tổng phụ trách Đội phải tìm ra được những mặt mạnh của từng cá nhân như: hoạt động học tập, phong trào văn nghệ, thể dục thể thao, quản trò,…để phân công đúng người đúng việc để hoạt động đạt hiệu quả cao và cùng nhau xây dựng Nghị quyết của liên đội phải hoạt động và thực hiện đạt hiệu quả trong năm học

V/ Điểm mới trong kết quả nghiên cứu :

Chủ tịch Hồ Chí Minh viết : “ Cán bộ là cái gốc của mọi công việc, thành công hay thất bại là do cán bộ đó tốt hay chưa tốt ”

Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là tổ chức của các em do chính các

em điều hành, như vậy điểm mới trong kết quả nghiên cứu đề tài này là tổ chức của các em thì phải để cho các em điều hành mọi hoạt động của Đội mang tính sáng tạo nhưng chịu sự hướng dẫn của các anh chị phụ trách

Ban chỉ huy đại diện cho số đông đội viên, chỉ huy và trực tiếp điều hành các hoạt động, thực hiện tốt mục tiêu giáo dục đội viên trở thành con ngoan trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ

“ Vì Tổ quốc xã hội chủ nghĩa,

Vì lý tưởng của Bác Hồ vĩ đại: Sẳn sàng!”

PHẦN NỘI DUNG I/ Cơ sở lí luận :

Đội là tổ chức nồng cốt trong các phong trào thiếu nhi trong và ngoài nhà trường, Đội lấy năm điều Bác Hồ dạy làm mục tiêu phấn đấu, thực hiện quyến và bổn phận theo luật bảo vệ và chăm sóc trẻ em Mục đích của Đội luôn bám sát mục tiêu đào tạo con người mới xã hội chủ nghĩa, con người phát triển toàn diện Mục

đích của hoạt động Đội cũng thống nhất với mục tiêu giáo dục của nhà trường tiểu học Chính vì thế, tổ chức Đội cùng với nhà trường và các lực lượng giáo dục khác kết hợp một cách chặt chẽ để giáo dục các em ở cả trường học, trên địa bàn dân cư, trong giờ học và ngoài giờ học

Để có một Liên đội thực sự hoạt động đi vào chiều sâu đạt hiệu quả trong một năm học trước hết phải có ban chỉ huy liên – chi đội năng nổ, vững vàng trong công tác Đây là cơ sở định hướng được những việc làm cụ thể của các phong trào trong nhà trường đề ra Hoạt động Đội và phong trào thiếu nhi được thành công hay không là do một phần quan trọng ở Ban chỉ huy liên- chi đội, đây là lực lượng

đã được người giáo viên Tổng phụ trách giao trọng trách quan trọng, định hướng cho mọi hoạt động Đội trong nhà trường Đội hoạt động có tính chất đặc trưng đáp ứng nhu cầu của lứa tuổi và đảm bảo các nguyên tắc giáo dục trẻ em Trong điều năm chương hai điều lệ Đội ghi rõ: Đội tổ chức theo nguyên tắc tự nguyện, tự quản

có sự hướng dẫn của anh chị phụ trách” Cũng chính lẽ đó mà Đội có một lực lượng cán bộ rất quan trọng, đó là Ban chỉ huy liên-chi đội

Ban chỉ huy là đại diện số đông đội viên trực tiếp chỉ huy điều hành các hoạt động của Đội, Ban chỉ huy là cánh tay đắc lực của Tổng phụ trách và là đơn vị trực tiếp biến Nghị quyết của liên đội trong mọi hoạt động của nhà trường Ban chỉ huy

có giỏi, có năng lực thì công việc của Tổng phụ trách sẽ đỡ vất vã hơn, các em củng sẽ phát huy được tính sáng tạo, tính năng động, tự chủ của mình

II/Thực trạng của vấn đề :

Liên đội Trường Tiểu học Thanh An là một liên đội có nhiều hoạt động sôi nổi, liên tục nhiều năm liền đạt liên đội Xuất sắc cấp huyện Tham gia các phong trào ở tỉnh, huyện đều có thứ hạng cao nh : Hội thi Vẽ tranh, măng non kể chuyện, các phong trào thể dục thể thao, trò chơi dân gian

Trong liên đội, đội viên có học lực xếp loại giỏi trên 50%, hạnh kiểm tốt là thực hiện đầy đủ là 100% Bên cạnh đó liên đội còn gặp không ít khó khăn ảnh hưởng

đến hoạt động của liên đội Còn một số em có tính hiếu động,bị tác động của tệ nạn

xã hội đang diễn ra từng ngày,cuốn hút các em vào một số trò chơi vô bổ như trò chơi điện tử, banh bàn mặc dù Ban giám hiệu và giáo viên phụ trách chi đội hỗ trợ dạy dỗ giáo dục thường xuyên nhưng cũng không thể bao quát hết các em, nhất

là thời gian các em không có ở trường

Từ thực trạng trên với vai trò của người giáo viên tổng phụ trách Đội tôi đã suy nghĩ và tìm ra nhiều giải pháp để nâng cao chất lượng hoạt động Đội, giúp các

em học tập tốt và tạo nhiều sân chơi bổ ích cho các em thông qua hoạt động Đội và phong trào thiếu nhi Vì vậy việc bồi dưỡng Ban chỉ huy liên- chi đội là một trong những giải pháp thiết thực nhất để thu hút các em tham gia các phong trào, nếu làm tốt công tác này sẽ nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục toàn diện cho các em

III/ Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề :

1.Thuận lợi :

Ban giám hiệu, Công đoàn tạo mọi điều kiện thuận lợi cho hoạt động Đội Giáo viên chủ nhiệm lớp hỗ trợ nhiệt tình trong công tác lựa chọn Ban chỉ huy Liên chi đội

Đội viên được chọn trong Ban chỉ huy ham học hỏi, nhiệt tình trong mọi hoạt động

Bồi dưỡng Ban chỉ huy là nâng cao và phát huy những mặt mạnh sẵn có của các em, đồng thời khơi dậy tiềm năng còn tiềm ẩn trong các em, giúp các em vươn tới những phẩm chất năng lực cần có của người chỉ huy

2 Khó khăn :

Ban chỉ huy tham gia nhiều hoạt động và rất nhiều nhiệm vụ trong trường , trong lớp

Ban chỉ huy phải quản lí nhiều đối tượng khác nhau, đôi lúc gia đình các em không ủng hộ làm các em chùng bước

Từ thực tế trên việc bồi dưỡng ban chỉ huy liên – chi đội là một vấn đề rất quan trọng đối với mỗi liên đội Vì vậy phải phát hiện, lựa chọn như thế nào ? Bồi dưỡng ra sao là một câu hỏi đòi hõi giáo viên tổng phụ trách phải suy nghĩ và trực tiếp tháo gỡ những khó khăn đó để có một Ban chỉ huy có đủ đức đủ tài, năng nổ nhiệt tình trong mọi hoạt động của Đội và trong nhà trường

3 Phát hiện và lựa chọn Ban chỉ huy :

Để lựa chọn Ban chỉ huy một cách chính xác cần dựa vào những yêu cầu và khả năng cụ thể sau cho phù hợp với tình hình thực tế của mỗi liên đội, cụ thể như sau :

+ Ban chỉ huy là các em có đạo đức tốt

+ Nhiệt tình, nhanh nhẹn, sáng tạo trong mọi công việc

+ Học lực xếp loại giỏi

+ Có khả năng tổ chức là lãnh đạo mọi người

+ Có uy tín với bạn bè và tập thể

+ Hiểu biết và yêu mến Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh

Khi lựa chọn ban chỉ huy, người giáo viên Tổng phụ trách giữ vai trò hướng dẫn, còn quyết định thuộc về các em Để lựa chọn của các em phù hợp với sự lựa chọn của Tổng phụ trách, ngay từ đầu năm Tổng phụ trách cần phải :

+ Thu thập thông tin cá nhân của các em từ giáo viên chủ nhiệm các lớp + Nắm rõ hoàn cảnh gia đình của từng em

+ Chọn lựa các em trong những lần trao đổi, trò chuyện với nhau

+ Tổng phụ trách tổ chức một số hoạt động tập thể, tạo tình huống có vấn đề

để thử thách tìm hiểu các em

4 Bồi dưỡng Ban chỉ huy :

Đây là việc làm thường xuyên của người giáo viên Tổng phụ trách, hiểu được tâm sinh lí của các em để giáo dục, rèn luyện cho các em

1 Nội dung bồi dưỡng :

Bồi dưỡng kỷ năng tổ chức và điều hành nghi lễ thủ tục của Đội.

Rèn luyện cách tập hợp, hình thức tiến hành một buổi lễ kết nạp Đội, Đại hội chi đội, Đại hội liên đội… phải hướng các em một cách tỉ mĩ từ phần nghi lễ, viết văn bản, điều khiển chương trình, bởi các em ở lứa tuổi 10-11 tuổi còn quá nhỏ cho những công việc của người lớn nên đòi hỏi người giáo viên tổng phụ trách phải tham mưu với Ban giám hiệu và nhờ giáo viên chủ nhiệm phụ trách chi đội hỗ trợ cho các em trong buổi đại hội chi đội Qua đại hội trù bị thì giáo viên tổng phụ trách cần nhắc nhỡ, động viên các em, quan trọng là rút ra được kinh nghiệm gì sau đại hội trù bị để khi đại hội chính thức các em thực hiện được tốt hơn, đạt hiệu quả cao hơn

- Bồi dưỡng về phương pháp công tác của Ban chỉ huy :

Cách ghi chép biên bản, thực hiện các sổ sách của Đội, dự thảo nghị quyết, báo cáo thi đua, báo cáo tổng kết,thành tích, đăng kí thi đua dựa vào kế hoạch của giáo viên Tổng phụ trách

Phương pháp tổ chức họp Ban chỉ huy

Phương pháp xây dựng kế hoạch ( theo chủ đề, kế hoạch tháng, kế hoạch thi đua…)

Phương pháp tổ chức và điều khiển sinh hoạt Đội, các hoạt động tập thể

- Bồi dưỡng tác phong của Ban chỉ huy:

Bồi dưỡng theo nhiệm vụ chuyên môn được phân công Giúp các em thạo việc, hiểu người trong hoạt động chuyên môn và hoạt động chung, có bản lĩnh giao tiếp

và phối hợp với người khác

Bồi dưỡng khả năng tổ chức và quản lí một ccách toàn diện khoa học

Bồi dưỡng Ban chỉ huy trở thành những cán bộ Đội mẫu mực, có kỹ năng nghiệp

vụ và có uy tín trong tập thể

- Bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ Đội :

Nghi thức và phương pháp hướng dẫn nghi thức

Các phương pháp tổ chức trò chơi, dạy gát, tổ chức trại, hoạt động xã hội, tham quam về nguồn…

Các bài hát múa, trò chơi dân gian ( nút dây, mật thư, dấu đường…)

Khi bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ Đội cần chú ý các loại hình cho phù hợp như : Tập luyện cho Đội nồng cốt; thực hiện luyện tập chung; tổ chức kiệm tra nghiệp vụ bằng các hội thi như Hội thi nghi thức…

Tóm lại nội dung bồi dưỡng chỉ huy nhằm giúp các em thạo việc, biết tổchức hoạt động theo nhiệm vụ được phân công, có khả năng tổ chức quản lí hoạt động Đội một cách toàn diện, khoa học và có bản lĩnh trong giao tiếp để trở thành một cán bộ mẫu mực có năng lực và có uy tín trong tổ chức Đội

1 Hình thức bồi dưỡng Ban chỉ huy:

- Bồi dưỡng định kỳ :

Tổng phụ trách cấn có kế hoạch định kỳ để bồi dưỡng Ban chỉ huy vào đầu năm học, giữa năm học và cuối năm học;

+ Đầu năm học : Cần tổ chức bồi dưỡng phương phàp cách tổ chức điều khiển Đại hội Đội các cấp, phương pháp xây dựng kế hoạch, dự thảo nghị quyết, báo cáo, ghi chép sổ sách Đội…

+ Giữa năm học : Bồi dưỡng cho Ban chỉ huy kỹ năng nghiệp vụ công tác Đội như nghi thức, múa hát, trò chơi và phương pháp tổ chức điều khiển sinh hoạt tập thể + Cuối năm học : Hướng dẫn phương pháp tổng hợp đánh giá thi đua, kiểm tra công nhận liên-chi đội mạnh

- Bồi dưỡng thường xuyên:

Tổng phụ trách cần có kế hoạch bồi dưỡng theo nhiệm vụ liên quan tới chức năng chuyên môn của từng ủy viên, tửng mảng hoạt động được phân công Xếp lịch bồi dưỡng thường xuyên theo tuần, tháng, học kỳ

- Bồi dưỡng theo chuyên đề :

Có thể tổ chức bồi dưởng theo nhiệm vụ của từng cấp chỉ huy hoặc Ban chỉ huy ở các khối lớp ( khối 4, khối 5 ) nhằm trao đổi, rút kinh nghiệm, tổ chức hoạt động giữa các khối lớp, tổ chức cho Ban chỉ huy tham quan dự giờ sinh hoạt của các chi đội

- Bồi dưỡng thông qua việc tổ chức các hoạt động lớn :

Bằng các hoạt động chung của liên đội, cần thu hút và phân công Ban chỉ huy các chi đội tham gia như”Hội thi vẽ đẹp đội viên” Hội thi nghi thức, Hội trại, thi chỉ huy Đội giỏi…Qua hoạt động với công việc được phân công, được tham gia Ban chỉ huy rút ra bài học thực tiễn quý giá trong quá trình diễn ra các hội thi

1 Phương pháp bồi dưỡng Ban chỉ huy :

Công tác bồi dưỡng Ban chỉ huy chính là quá trình tổ chức học đi đôi với hành, do

đó phải kết hợp nhiều phương pháp bồi dưỡng khác nhau để đạt được mục tiêu, chất lượng Ban chỉ huy tại mỗi liên đội Có hai phương pháp chủ yếu sau :

 Phương pháp mở lớp:

Lớp tập trung ngắn hạn cho các em, tài liệu hướng dẫn cho các em học tập, Tổng phụ trách phải có phương pháp giảng dạy về công tác Đội, tức là vừa dạy kiến thức, vừa hướng dẫn cách tổ chức thực hành để rèn kỹ năng công tác Đội cho chỉ huy, như phương pháp trực quan, luyện tập, ghi nhớ…

 Phương pháp bồi dưỡng qua thực tế:

Phương pháp này rất quan trọng, phong phú về nội dung và biện pháp thực hiện + Bồi dưỡng qua các cuộc họp Ban chỉ huy :

Họp định kỳ: duy trì cuộc họp theo lịch quy định Nội dung họp phải bảo đảm và kiểm tra thực hiện nghị quyết, đánh giá tình hình thi đua, bàn bạc nhiệm vụ thời gian tới và phân công nhiệm vụ tới từng ủy viên, các ủy viên dự họp điều tham gia phát biểu ý kiến đóng góp

Tổ chức các cuộc họp Ban chỉ huy nhằm giúp chỉ huy Đội rèn luyện năng lực tự quản và Tổng phụ trách có thể hiểu rõ trình độ nhận thức của các em để có điều kiện bồi dưỡng cụ thể dạt hiệu quả hơn

+ Bồi dưỡng qua công tác thực tế:

Giao nhiệm vụ cụ thể để các em hoàn thành tốt nhiệm vụ được phân công song vẫn phải đảm bảo tính vừa sức, phù hợp với đối tượng

Tổng phụ trách làm mẫu để các em rút kinh nghiệm từ việc sắp xếp lên kế hoạch đến việc tổ chức thực hiện ở liên đội mình

Bồi dưỡng qua công tác thực tế đòi hỏi Tổng phụ trách phải giúp các em biết vận dụng kến thức đã học thực hành vào thực tiễn của liên đội Do vậy có sự phối hợp chặt chẽ giữa Tổng phụ trách với giáo viên phụ trách chi đội, cần có sự kết hợp giữa công tác bồi dưỡng của Tổng phụ trách với việc tự bồi dưỡng của Ban chỉ huy

IV/ Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:

Sau khi Ban chỉ huy liên-chi đội được bồi dưỡng về kỹ năng công tác Đội, qua những hoạt động cụ thể, qua sự đánh giá kết quả của từng đợt, được rút kinh nghiệm, các em đã từng bước nâng cao khả năng điều hành hoạt động Đội, nhanh nhẹn hơn, chủ động hơn, có nhiều sáng tạo hơn, đặc biệt là có trách nhiệm, hoàn thành tốt công việc được giao giúp cho hoạt động của liên đội ngày một phát triển Tôi đã điều tra qua hơn 150 đội viên của liên đội và thấy rằng 100% các em

đã có ý thức thực hiện tốt và tham gia đầy đủ các hoạt động của Đội qua sự hướng dẫn, điều hành của Ban chỉ huy

Về phong trào hoạt động có xu hướng phát triển, 10 năm liền đạt danh hiệu liên đội vững mạnh xuất sắc cấp huyện

Đại hội Liên đội được tổ chức vào đầu năm học