PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG NỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT

nào!. duy trì tr&t t9 cho các cá nhân cùng t n t7i trong xaFhi cng Gn nguyên thuyH?... t h u=> phân hoá giàu nghèo=>hình thành các giai c p có l-i ích khác nhau và mâu thuPn không th!. i

BÀI I

• c i!m "#a nha n c

Ph n II- Nh ng v n ê c n vê $%p lu&t

• Ngu n g c $%p lu&t

• n ch t "#a '$%p lu&t

• Thu(c )*nh "#a '$%p lu&t

Nhà n c

Là m(t trong nh ng t+ ch,c

- c hình thành ! gi i quy.t xung (t, cân b/ng l-i ích gi a các cá nhân,nhóm l-i ích trong

xã h(i.

Nhà n c ã - c hình thành

nh th nào?

1 NGU N G0C C1A NHÀ C

1.1- M(t s quan i!m phi Mác-xit

v2 ngu n g c c#a nhà n c

1.2- Ngu n g c c#a nhà n c theo

quan i!m c#a ch# ngh3a Mác- Lê nin

1.1.1 Thuy.t Th n h4c

• Ra 5i t6 r t s m;

• Th 5ng - c ghi nh&n trong giáo lý c#a các tôn giáo;

• N(i dung: Nhà n c là do th n linh, th -ng

t7o ra; NN t n t7i v3nh c8u, b t bi.n

Quy2n l9c nhà n c là v3nh c8u và s9 ph:c tùng quy2n l9c là t t y.u;

1.1.2 Thuy.t Gia tr ;ng

• Nhà n c là k.t qu phát tri!n c#a gia ình, là hình th,c t+ ch,c t9 nhiên c#a cu(c s ng con ng 5i.

• Nhà n c có trong m4i xã h(i và quy2n l9c Nhà n c v2 b n ch t c<ng gi ng nh quy2n c#a ng 5i gia tr ;ng.

1.1.3 Thuy.t H-p ng

• Ra 5i kho ng th k= 16,17 ; các n c Tây âu.

• Trên c s; thuy.t v2 Quy2n t9 nhiên.

• 7 i bi!u tiêu bi!u là: John Loke (1632-1704) SL.Montesquieu (1689 - 1775); Jean Jacques Roussau (1712-1778)

1.1.3 Thuy.t H-p ng

• N(i dung c b n c#a Thuy.t H-p ng:

+ NN là s n ph>m c#a m(t kh c - c ký k.t gi a nh ng ng 5i s ng trong tr7ng thái t9 nhiên không có NN

+ NN ph i ph:c v: và b o v? l-i ích c#a Nhân dân

• Nh ng giá tr@ mà mBi h4c

thuy.t em l7i cho xã h(i là gì?

• MBi h4c thuy.t có u i!m và

h7n ch gì?

1.2 NGU N G0C C1A NHÀ

CH1 NGHDA MÁC

HAI V N N V NGU N G0C NN:

- M T LÀ : NN là l9c l -ng n y sinh t6 xã h(i và chE xu t hi?n khi xã h(i ã phát tri!n

n m(t trình ( nh t @nh.

- HAI LÀ : NN là m(t ph7m trù l@ch s8, xu t hi?n m(t cách khách quan, NN không t n

Nh v&y: Xã h(i ã có giai o7n

không có Nhà n c

Con ng 5i ã t+ ch,c và qu n lý

nh th nào ! duy trì tr&t t9

cho các cá nhân cùng t n t7i

trong xaFh(i c(ng Gn nguyên

thuyH?

1.2.2 SQ TAN RÃ C1A TJ CHKC THL T C

B LMC VÀ SQ RS TI C1A NHÀ C

Hai nguyên nhân:

Nguyên nhân Kinh t. : D o l9c l -ng s n xu t phát tri!n =>nUng su t lao (ng tUng=>s n ph>m lao

( ng d th6a=>xu t hi?n ch ( t h u=> phân

hoá giàu nghèo=>hình thành các giai c p có l-i ích khác nhau và mâu thuPn không th! i2u hoà.

Nguyên nhân Xã h(i : Do s9 phát tri!n c#a kinh

t.=>quan h? xã h(i tr; nên ph,c t7p h n=>xã h(i

òi hVi ph i có m(t t+ ch,c m i có kh nUng t&p

h-p, h ng dPn nh ng h4at (ng vì l-i ích chung c#a toàn th! c(ng ng.

HAI NGUYÊN NHÂN TRÊN W C THÊ HIXN QUA 3 LYN PHÂN CÔNG

L n 1: ChUn nuôi tách khVi tr ng

Xu t hi?n nhu c u v2 s,c lao

( ng=>hình thành giai c p nô l?.

L n 2: Th# công tách khVi nông nghi?p

• NUng su t lao (ng tUng cao.

Công c: lao (ng - c c i ti.n=> s n ph>m nông nghi?p a d7ng và phong phú h n.

Vai trò c#a th# công - c nâng cao=> ngh2 th# công tách khVi nông nghi?p.

Nhu c u v2 s,c lao (ng ngày càng tUng=> chi.n tranh tr; thành m(t ph ng th,c !

áp ,ng nhu c u=>S l -ng Nô l? tUng=> Mâu thuPn XH ngày càng gay gOt

L n 3: Th ng nghi?p ra 5i

N2n sx hàng hoá ra 5i=> nhu c u trao +i hàng hoá.

Giai c p th ng nhân ra 5i.

S9 xu t hi?n c#a ng ti2n.

N7n cho vay n ng lãi và ch ( c m c

ru(ng t.

S9 tích t: và t&p trung c#a c i vào m(t s ít

ng 5i giàu có=> S9 b n cùng hoá c#a ám ông dân nghèo.

KZT QU SAU C 3 LYN PHÂN

CÔNG LAO NG

XH thoát khVi ói nghèo nh ng xu t hi?n mâu

thuPn gi a các t ng l p, giai c p trong XH.

Dân c b@ xáo tr(n=>Quan h? huy.t th ng b@ phá v[.

S9 thay +i ngh2 nghi?p, chuy!n nh -ng t ai, tài s n.

THL T C BL PHÁ V\

2 B N CH T NHÀ C

2.1 Gi i thích thu&t ng Nhà n c

2.2 Khái ni?m b n ch t nhà n c

2.3 Các c tr ng c#a nhà n c

2.1 Gi i thích thu&t ng Nhà n c

• Nhà n c theo ngh3a r(ng: là m(t c(ng ng chính tr@, -c t7o

thành b;i các y.u t :

Lãnh th+

dân c

chính quy2n

CHÍNH QUY N

Là Nhà n c theo ngh3a h]p – là t+ ch,c c#a m(t giai c p ho c m(t liên minh giai

c p trong m i quan h? v i b( ph&n còn l7i c#a xã h(i M i quan h? ChE huy – Ph:c tùng

là n(i dung nghiên c,u v2 b n ch t nhà

AI TJ CHKC RA? AI N^M GI ? PH_C V_ CHO GIAI C P NÀO?

2.2 Khái ni?m b n ch t nhà n c

2.2.1 Khái ni?m b n ch t nhà n c

2.2.2 N(i dung khái ni?m b n ch t

nhà n c

2.2.2 N(i dung khái ni?m b n ch t

nhà n c

Tính giai c p c#a nhà n c

Tính xã h(i c#a nhà n c

M i quan h? gi a tính giai c p và tính xã h(i c#a nhà n c

Tính giai c p c#a nhà n c

Quan i!m c#a ch# nghiã Mác-Lênin cho

r/ng:

c#a nh ng mâu thuPn giai c p

Tính giai c p c#a nhà n c trong l3nh v9c

kinh t.

(QUY N LQC KINH TZ)

• Thông qua nhà n c giai c p th ng tr@: xác l&p và b o v? ch ( s; h u i v i các t li?u s n xu t ch# y.u trong xã

Tính giai c p c#a nhà n c trong l3nh v9c

Tính giai c p c#a nhà n c trong l3nh

Giai c p th ng tr@ thi.t l&p và nOm quy2n

ki!m soát b( máy nhà n c và nh ng công c: b7o l9c v&t ch t nh : Quân (i, c nh sát, tòa án.

Thi.t l&p tr&t t9 theo ý chí c#a giai c p

th ng tr@; àn áp giai c p i kháng.

Tính giai c p c#a nhà n c trong l3nh v9c

t t ;ng (QUY N LQC T T aNG)

Áp t h? t t ;ng c#a giai c p th ng tr@ i v i toàn

xã h(i t7o ra s9 ph:c tùng có tính ch t t9 nguy?n c#a các giai c p trong xã h(i.

Bi!u hi?n c: th!:

- Nhà n c nOm các ph ng ti?n thông tin 7i chúng

- Tr n áp các h? t t ;ng i l&p

- Ki!m soát vi?c xu t b n

- ào t7o (i ng< làm công tác tuyên truy2n

T6 nguyên nhân hình thành

nhà n c M(t trong nh ng nguyên nhân hình thành Nhà n c là nhu c u gi i quy.t nh ng

công vi?c chung, b o v? l-i ích chung c#a toàn xã h(i Vì v&y, ngoài v@?c th9c hi?n

T6 ý chí và l-i ích Trong xã h(i không chE t n t7i ý chí riêng,l-i ích riêng, l-i ích b( ph&n mà còn

t n t7i ý chí chung, l-i ích chung c#a toàn

xã h(i.

Ngoài s9 mâu thuPn, s9 phân chia gi a các giai c p, các nhóm l-i ích, gi a chúng vPn

có s9 th ng nh t.

Vì v&y, Nhà n c không chE là m(t t+ ch,c

b o v? l-i ích c#a giai c p th ng tr@ mà còn

ph i m b o l-i ích c#a các giai c p, nhóm

M i quan h? gi a tính giai c p và

tính xã h(i c#a nhà n c Tính giai c p và tính xã h(i c#a nhà n c

th! hi?n s9 mâu thuPn và th ng nh t gi a 2

m t c#a khái ni?m b n ch t nhà n c.

M,c ( &m nh7t c#a 2 y.u t này trong

mBi nhà n c và trong t6ng giai o7n phát tri!n có s9 khác nhau và tE l? ngh@ch v i

nhau.

Không th! tuy?t i hóa m(t y.u t nào

trong khái ni?m b n ch t nhà n c

Ph n 2

V PHÁP LU T

1.1- NGUYÊN NHÂN LÀM XU T

HIXN PHÁP LU T

• Nh ng nguyên nhân làm xu t hi?n Nhà

n c c<ng là nh ng nguyên nhân làm xu t hi?n pháp lu&t:

+ Nguyên nhân kinh t

+ Nguyên nhân xã h(i.

1.2-CÁCH THKC HÌNH THÀNH

PHÁP LU T

• PL -c k th6a các qui ph7m xã h(i ã t n t7i trong XHCSNT: Nhà n c l9a ch4n các Qui ph7m XH có n(i dung phù h-p v i i2u ki?n XH m i và nâng chúng lên thành PL.

• Nhà n c ban hành các qui ph7m PL !

i2u chEnh các quan h? XH m i hình thành

và d9 li?u cho nh ng qhxh trong t nglai

2- B N CH T C1A PHÁP LU T

2.1.1 Tính giai c p c#a pháp lu&t:

N(i dung c#a pháp lu&t tr c h.t ph n ánh

ý chí c#a giai c p th ng tr@ Nh5 nOm trong tay quy2n l9c Nhà n c, giai c p th ng tr@

ã h-p pháp hóa ý chí c#a giai c p mình

thành ý chí c#a Nhà n c Ý chí ó - c

th! hi?n trong các vUn b n pháp lu&t do c

quan Nhà n c có th>m quy2n ban hành và

- c Nhà n c m b o th9c hi?n.

Pháp lu&t do Nhà n c ban hành nh/m m:c ích i2u chEnh các quan h? xã h(i c b n,

h ng các quan h? xh v&n (ng theo m(t

tr&t t9 phù h-p v i ý chí c#a giai c p th ng tr@.

+ i2u chEnh m i quan h? gi a các giai c p, xác @nh v@ trí c#a giai c p th ng tr@ và vai trò lãnh 7o c#a nó i v i các giai c p khác trong XH.

+ i2u chEnh các QHXH khác: Quan h?

th ng m7i, Dân s9, HNG …

nhân dân lao (ng và c#a c dân t(c, theo

ch# ngh3a Mác- Lê nin và t t ;ng H Chí Minh, là l9c l -ng lãnh 7o Nhà n c và xã h(i.

M4i t+ ch,c c#a ng ho7t (ng trong khuôn kh+ Hi.n pháp và pháp lu&t.

Ví d:

i2u 2: (Hi.n pháp 1992, ã s8a +i, b+ sung nUm 2001)

Nhà n c C(ng hòa XHCNVN là Nhà

n c pháp quy2nXHCN c#a nhân dân,

do nhân dân và vì nhân dân T t c

quy2n l9c Nhà n c thu(c v2 nhân dân

mà n2n t ng là liên minh giai c p công nhân v i giai c p nông dân và (i ng< trí th,c.

2.1.2 Tính xã h(i c#a Pháp lu&t

Ngoài vi?c th! hi?n ý chí và b o v? l-i ích c#a giai c p th ng tr@, Pháp lu&t

còn ph n ánh ý chí và b o v? l-i ích

c#a các giai c p, các t ng l p khác

trong XH.

Pháp lu&t là ph ng ti?n ! con ng 5i xác l&p các quan h? xã h(i.

Pháp lu&t là ph ng ti?n mô hình hoá cách th,c x8 s9 c#a con ng 5i khi tham gia vào quan h? pháp lu&t, trên c s; ó ánh giá

tính h-p pháp i v i hành vi và xác @nh

trách nhi?m pháp lý c#a ch# th!, b o m s9 công b/ng, minh b7ch.

Pháp lu&t có kh nUng h7n ch., lo7i bV các quan h? xã h(i tiêu c9c, thúc >y các quan h? XH ti.n b(, phù h-p

L NH NGHDA V PHÁP LU T

@ nh ngh3a: Pháp lu&t là h? th ng các quy tOc x8 s9 do Nhà n c ban hành và b o

m th9c hi?n, th! hi?n ý chí c#a giai c p

th ng tr@ trong XH, là nhân t i2u chEnh

các quan h? xã h(i.

3 THU C TÍNH C1A PHÁP LU T

3.1 Tính qui ph7m ph+ bi.n.

3.2 Tính xác @nh ch t chA v2 hình th,c.

3.3 Tính b o m b/ng nhà n c.

i u ki n, hoàn c nh pl ã d li u.

3.3 Tính b o m b/ng nhà n c.

Vi?c ban hành PL -c nhà n c b o m tính h-p lý v2 n(i dung c#a quy ph7m pháp lu&t.

Nhà n c có nh ng i2u ki?n c n thi.t b o

m cho vi?c t+ ch,c th9c hi?n PL m(t cách

có hi?u qu ;

- B o m v2 kinh t

- B o m v2 chính tr@.

- B o m b/ng bi?n pháp c [ng ch.…

4 V`N B N PHÁP LU T

4.1 Khái ni?m VBQPPL

4.2 c i!m c#a VBQPPL

4.3 Các lo7i VBQPPL

4.1 Khái ni?m VBQPPL

VUn b n quy ph7m pháp lu&t là vUn

b n do c quan nhà n c có th>m quy2n ban hành theo th# t:c trình t9 lu&t @nh, trong ó ch,a 9ng các QPPL, nh/m i2u chEnh các quan h?

th9c hi?n.

4.3 Các lo7i vUn b n QPPL ( Theo Lu&t ban hành VBQPPL nUm 2008)

CUn c, vào th>m quy2n c#a c quan ban

hành và giá tr@ pháp lý, VBQPPL -c chia làm 2 lo7i:

VUn b n lu&t;

VUn b n d i lu&t.

Thông t c#a Chánh án TANDTC.

Thông t c#a B( tr ;ng, Th# tr ;ng c quan

• Ngh@ quy.t liên t@ch gi a 1y ban TVQH