02 PGS TS nguyen van hung nhung tien bo trong chan doan VKH do lao

Những tiến bộ trong chẩn đoán vi khuẩn học bệnh do mycobacteria PGS Nguyễn Văn Hưng Phòng xét nghiệm lao chuẩn Quốc gia Bệnh viện Phổi Trung ương Bộ môn Vi sinh Y học và KSNK Đại học

Những tiến bộ trong chẩn đoán

vi khuẩn học bệnh do mycobacteria

PGS Nguyễn Văn Hưng

Phòng xét nghiệm lao chuẩn Quốc gia Bệnh viện Phổi Trung ương

Bộ môn Vi sinh Y học và KSNK Đại học Quốc gia

HNKH Lao và Bệnh Phổi lần I năm 2019/ BV Phạm Ngọc Thạch Quảng Nam

Yêu cầu với chẩn đoán vi khuẩn học

• Chẩn đoán xác định bệnh do MTB

• Chẩn đoán xác định bệnh do NTM

• Đánh giá kết quả điều trị bệnh do MTB

• Đánh giá kết quả điều trị bệnh do NTM

• Công cụ giám sát dịch tễ học

• Nghiên cứu khoa học

MTB và NTM

Mycobacterium tuberculosis

( M tuberculosis ) ICSB:Ủy ban quốc tế về phân loại vi khuẩn

Myces: nấm Bacterion: trực khuẩn

Tuberculosis: bệnh lao

Danh pháp

• R.Koch: 24 - 3 - 1882

– Trực khuẩn lao (tubercle bacillus)

– Trự khuẩn Koch (bacille de Koch)

M tuberculosis complex

Bovine Caprine Deer Lions Badgers Elephant Man

Rodents Man (rare)

Man (rare)

canettii

Man (rare)

caprae pinnipedii

Sealion Caprine

M.microti has been used as a vaccine

In UK, Czech Rep in 1950-1960

M caprae = 5% M bovis cases in Germany

Mycobacteria không lao

• Anonymous mycobacteria –mycobacteria vô danh

• Unclassified mycobacteria- mycobacteria không phân loại

• Enviromental mycobacteria- mycobacteria môi trường

• Opportunistic mycobacteria-mycobacteria gây bệnh cơ hội

• Atypical mycobacteria-mycobacteria không điển hình

• Mycobacteria other than tuberculosis-mycobactria ngòai lao (MOTT)

Ngày càng nhiều loài Mycobacterium

The three HBC lists of 30 countries each that will be used by WHO 2016–2020

Use of high burden country lists for TB by WHO in the post-2015 era

XDR: a death sentence?

15-Dec-19 13

1882 vs 2008

15-Dec-19 14

Kĩ thuật chẩn đoán không phù hợp

(1) Không chẩn đoán được:

Bệnh nhân có thể tử vong do lao, Tiếp tục lây truyền cho cộng đồng

Ai là người chịu tác động

do thiếu công cụ chẩn đoán bệnh lao hiệu quả ?

1.Bệnh nhân lao phổi AFB âm

2.Bênh nhân lao ngoài phổi

3.Bệnh nhân lao HIV

4.Bệnh nhân lao kháng thuốc

5.Bệnh nhân lao trẻ em

Vi khuẩn lao kháng thuốc

(Drug Resistant M tuberculosis)

• Vi khuẩn lao đa kháng (Multidrug Resistance) MDR - MTB

• Vi khuẩn lao tiền siêu kháng (Pree Extensively

Resistance) Pree XDR-MTB

• Vi khuẩn lao siêu kháng (Extensively Drug Resistance) XDR-MTB

• Vi khuẩn lao đơn kháng (Mono- Drug- Resistance)

• Vi khuẩn lao kháng nhiều thuốc (Poly-Drug-

Resistance)

- Trả lời đồng thời hai câu hỏi: có

VK lao và có kháng Rif hay không

Hot Spot Region rpoB (RIF-R)

65.2%

15.2%

10.1%

Với chức năng là Bệnh viện đầu ngành của cả nước về điều trị lao, Bệnh

viện luôn là đơn vị đi đầu trong việc phát triển và ứng dụng tiến bộ khoa

học kỹ thuật Những phương pháp chẩn đoán, điều trị lao tiên tiến hiện

nay như kỹ thuật sinh học Gene Xpert TB đã được Bệnh viện triển khai

sớm nhất tại Việt Nam

27/06/2012 - 08:54:53 AM

YHTH Theo t5g.org

15-Dec-19 24

Lợi ích của Xpert Ultra

Xpert Ultra Lợi ích

Melt curve analysis •Improved ability to detect

mutations in mixtures

•Robust detection of all mutations associated to Rifampin

resistance (i.e rpoB 533 C to

G mutations)

•Avoid false + for Rifampin resistance in samples with low bacterial load

Possible automation on LiPA

LiPAs require:

Level II biosafety areas Skilled laboratory staff Amplicon Contamination control

28

GenoType MTBDRsl (Hain Lifescience)

3/8/2015 29

Xu hướng nuôi cấy trên môi trường lỏng

Genes involved in drug-resistance for major anti-tubercular drugs

Phân lập NTM tại Việt nam

33

Kết quả định danh bằng Hain test (LPA) 02 chủng NTM phân lập

từ vết mổ nhiễm trùng của bệnh nhân Hà Giang :

Mẫu NLT và NHY M absessus

Kết quả giải trình tự của 2 chủng NTM phân lập từ vết mổ nhiễm trùng của 02 bệnh nhân tại BVĐK

Hà Giang:

Mẫu NTL và NHY: M abscessus

36

15-Dec-19 37

Point-of-care strip test using LAM antigen detection (LF-LAM )

 Sàng lọc các thể lao (phổi, ngoài phổi)

 Tại tuyến cơ sở với

 Độ nhạy độ đặc hiệu cao

41