Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro của Công ty Cổ phần Xi măng Cẩm Phả

Sau một thời gian thực tập tại công ty cổ phần xi măng Cẩm Phả, em đã học hỏiđược nhiều kiến thức cùng kinh nghiệm thực tế và hoàn thành được khóa luận tốtnghiệp.Trong thời gian thực hiệ

Trong xu hướng hội nhập kinh tế quốc tế, kinh tế Việt Nam có sự mở cửa sâurộng hơn với kinh tế thế giới làm cho môi trường kinh doanh có biến động liên tục tácđộng xấu đến các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trên thị trường nội địa Xi măngCẩm Phả là một trong những doanh nghiệp dẫn đầu thị trường xi măng hiện nay Vớiquy mô và sự phát triển như hiện nay, Công ty không thể tránh khỏi những rủi ro cóthể có trong quá trình sản xuất, phân phối sản phẩm, trong môi trường kinh doanh đầythách thức, quyết liệt Đề tài “Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro của Công ty Cổ phần

Xi măng Cẩm Phả” đã thực hiện một số nghiên cứu và đưa ra một số kết quả về thựctrạng quản trị rủi ro của công ty cổ phần xi măng Cẩm Phả Đề tài làm rõ những nộidung sau:

- Một số lý thuyết về rủi ro và quản trị rủi ro trong doanh nghiệp

- Thực trạng quản trị rủi ro của Công ty Cổ phần Xi măng Cẩm Phả

- Sau khi đi nghiên cứu thực trạng công tác quản trị rủi ro của công ty cổ phần

Xi măng Cẩm Phả em đã nhận ra thực tế đã làm được và chưa làm được trong côngtác nhận dạng, phân tích, kiểm soát và tài trợ rủi ro của công ty Trên cơ sở đó đề xuấtmột số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro của công ty cổ phần Ximăng Cẩm Phả

Sau một thời gian thực tập tại công ty cổ phần xi măng Cẩm Phả, em đã học hỏiđược nhiều kiến thức cùng kinh nghiệm thực tế và hoàn thành được khóa luận tốtnghiệp.

Trong thời gian thực hiện đề tài khóa luận “ Hoàn thiện công tác quản trị rủi rocủa Công ty Cổ phần Xi măng Cẩm Phả”, ngoài sự cố gắng nỗ lực của bản thân trongviệc tìm kiếm và nghiên cứu thì không thể nào không kể đến sự giúp đỡ tận tình, chuđáo từ phía nhà trường và nơi em thực tập Em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến:

- PGS.TS Trần Hùng- người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tận tình em trongthời gian thực hiện khóa luận tốt nghiệp này

- Ban giám hiệu nhà trường, các thầy cô khoa Quản trị doanh nghiệp cùng toànthể thầy cô giáo trong trường đã tận tình giảng dạy và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho

em trong suốt thời gian học tập tại trường

- Ban giám đốc cùng toàn thể các anh, chị phòng Tổ chức- Chính trị của Công

ty Cổ phần Xi măng Cẩm Phả đã cung cấp những thông tin, số liệu cần thiết và tạomọi điều kiện giúp em hoàn thành đề tài khóa luận tốt nghiệp

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng 12 năm 2018

Sinh viên thực hiện

Lý Thị Giang

TÓM LƯỢC i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT v

DANH MỤC HÌNH, BẢNG vi

LỜI MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài .1

2 Tổng quan các nghiên cứu có liên quan .1

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu .2

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu .2

5 Phương pháp nghiên cứu .3

6 Kết cấu khóa luận .3

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÁC DOANH NGHIỆP 5

1.1 Rủi ro trong hoạt động của doanh nghiệp .5

1.1.1 Khái niệm và các đặc trưng của rủi ro 5

1.1.2 Phân loại rủi ro của doanh nghiệp 10

1.2 Quản trị rủi ro trong doanh nghiệp .12

1.2.1 Khái niệm quản trị rủi ro 12

1.2.2 Mục tiêu của Quản trị rủi ro 13

1.2.3 Các nội dung của quản trị rủi ro 14

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro .14

1.3.1 Các yếu tố bên ngoài 15

1.3.2 Các yếu tố bên trong 18

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XI MĂNG CẨM PHẢ 20

2.1 Khái quát về công ty cổ phần xi măng Cẩm Phả (XMCP) .20

2.1.1 Lịch sử hình thành 20

2.1.2 Chức năng và nhiệm vụ 24

2.1.3 Những kết quả kinh doanh chủ yếu 26

2.2.2 Phân tích và đánh giá thực trạng quản trị rủi ro của Công ty cổ phần Xi măng

Cẩm Phả 30

2.3 Phân tích ảnh hưởng của các yếu tố đến quản trị rủi ro của Công ty cổ phần Xi măng Cẩm Phả 32

2.3.1 Ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài 32

2.3.2 Các yếu tố bên trong doanh nghiệp 33

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN XI MĂNG CẨM PHẢ 35

3.1 Phương hướng hoạt động của công ty cổ phần Xi măng Cẩm phả .35

3.1.1 Mục tiêu phát triển của công ty trong thời gian tới 35

3.1.2 Chiến lược phát triển chung của công ty 35

3.2 Quan điểm hoàn thiện công tác quản trị rủi ro của Công ty cổ phần Xi măng Cẩm Phả .36

3.3 Các giải pháp để hoàn thiện công tác quản trị rủi ro của Công ty cổ phần Xi măng Cẩm phả .36

3.3.1 Các giải pháp liên quan đến nhận dạng rủi ro 36

3.3.2 Những giải pháp liên quan đến phân tích rủi ro 38

3.3.3 Những giải pháp liên quan đến kiểm soát rủi ro 39

3.3.4 Những giải pháp liên quan đến tài trợ rủi ro 39

KẾT LUẬN 41

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

Xi măng Cẩm Phả XMCP

Hình 1.1 Nội dung quản trị rủi ro 14

Hình 2.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức công ty cổ phần Xi măng Cẩm Phả 26

Bảng 2.1 : So sánh kết quả kinh doanh của Xi măng Cẩm Phả năm 2015-2017 .27

Bảng 2.2 Cơ cấu lao động theo giới tính và độ tuổi của công ty cổ phần XMCP .29

Bảng 2.3 Tổng mức và cơ cấu vốn kinh doanh của công ty cổ phần XMCP .31

Bảng 3.1 Kết quả hoạt động kinh doanh của Xi măng Cẩm Phả từ 2015-2017 .37

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong một môi trường kinh doanh có nhiều biến động như hiện nay, việc nhậndiện những thách thức, lường trước những rủi ro cũng như kiểm soát, điều hành hoạtđộng sản xuất kinh doanh là điều cấp thiết đối với nhà quản trị của mỗi doanh nghiệp.Nếu công tác quản trị rủi ro được tổ chức tốt và vận hành hiệu quả thì sẽ giúp doanhnghiệp giảm thiểu những thiệt hại do những rủi ro, biến cố xảy đến trong quá trình sảnxuất kinh doanh, nâng cao hiệu quả hoạt động và lợi nhuận cho doanh nghiệp Xu thếhội nhập kinh tế toàn cầu làm cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp không còn

bó hẹp trong phạm vi mỗi nước mà đã vượt qua biên giới quốc gia để hòa mình vàodòng chảy kinh tế khu vực và thế giới, bối cảnh kinh tế quốc tế một mặt mang đến chodoanh nghiệp nhiều cơ hội nhưng bên cạnh đó cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro tronghoạt động sản xuất kinh doanh

Là công ty hoạt động trong lĩnh vực sản xuất xi măng, mang trong mình nhữngrủi ro tiềm ẩn, Công ty Cổ phần Xi măng Cẩm Phả những năm qua đã có những cốgắng định ra sách lược để hạn chế rủi ro và thiệt hại gây ra Song vẫn còn nhiều hạnchế, vì thế công tác quản trị rủi ro trong hoạt động SXKD vẫn chưa thực sự triệt để.Xuất phát từ tình hình mà em đã nghiên cứu và nhận thấy tại công ty cổ phần Xi măngCẩm Phả, em đã tiến hành đề tài nghiên cứu khóa luận “Hoàn thiện công tác quản trịrủi ro của công ty cổ phần Xi măng Cẩm Phả”

2 Tổng quan các nghiên cứu có liên quan

Qua quá trình thực hiện nghiên cứu và tìm hiểu, em thấy một số công trìnhnghiên cứu và đề tài có liên quan như sau:

Nguyễn Thị Thanh Loan (2016), Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty

cổ phần thạch bàn Đan Phượng, luận văn tốt nghiệp, trường đại học Thương Mại

Tác giả đã nêu ra một số lý thuyết về rủi ro, quản trị rủi ro, các môi trường tácđộng tới quản trị rủi ro, thực trạng công tác quản trị rủi ro tại doanh nghiệp nghiên cứu

và đề xuất kiến nghị về công tác quản trị rủi ro tại công ty cổ phần thạch bàn ĐanPhượng

Vũ Thị Thanh Huyền (2016), Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro của công ty cổ phần nhựa Thống Nhất, luận văn tốt nghiệp, trường đại học Thương Mại.

Tác giả trình bày được những lý luận về rủi ro, kiểm soát và tài trợ rủi ro cả môitrường bên trong và bên ngoài doanh nghiệp

Vũ Thị Hòa (2016), Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro của công ty cổ phần xây lắp sản xuất và thương mại LTC, luận văn tốt nghiệp, trường đại học Thương Mại.

Tác giả trình bày một số lý thuyết về quản trị rủi ro, phòng ngừa và giảm thiểutổn thất trong quá trình xây lắp, sản xuất kinh doanh

Nguyễn Thị Hằng (2014), Hoàn thiện công tác quản trị rủi ro tại công ty TNHH

cơ khí xây dựng VDC, luận văn tốt nghiệp, trường đại học Thương Mại.

Tác giả trình bày một số lý thuyết về quản trị rủi ro, và làm rõ thực trạng quản trịrủi ro của doanh nghiệp, đề xuất một số giải pháp cho doanh nghiệp

Phạm Thị Hương (2012), Quản trị rủi ro trong quá trình chuẩn bị mặt hàng nông sản xuất khẩu của công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và hợp thức Vilexim, luận văn tốt

nghiệp, trường đại học Thương Mại

Tác giả trình bày một số lý thuyết về quản trị rủi ro, phòng ngừa rủi ro trong quátrình chuẩn bị hàng xuất khẩu, từ đó đưa ra được những giải pháp nhằm cải thiện quátrình đó trong kỳ kinh doanh tiếp theo

Qua tìm hiểu thì chưa có đề tài nghiên cứu nào liên quan đến quản trị rủi ro củacông ty cổ phần Xi măng Cẩm Phả Vì thế em chọn đề tài: “Hoàn thiện công tác quảntrị rủi ro của công ty cổ phần Xi măng Cẩm Phả” làm đề tài nghiên cứu

3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận là đưa ra được một số giải pháp có tính khảthi nhằm góp phần hoàn thiện công tác quản trị rủi ro của công ty cổ phần XMCP Đểhoàn thành mục tiêu này

Khóa luận thực hiện những nhiệm vụ sau:

- Hệ thống một số lý luận cơ bản về công tác quản trị rủi ro trong doanh nghiệp

- Phân tích đánh giá thực trạng công tác quản trị rủi ro của công ty cổ phầnXMCP

- Đề xuất một số giải pháp để góp phần hoàn thiện công tác quản trị rủi ro củacông ty cổ phần XMCP

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu là những vấn đề lý luận và thực tiễn về công tác quản trịrủi ro trong các doanh nghiệp

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp thu thập dữ liệu

5.1.1 Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp

Dữ liệu thứ cấp thu thập được từ việc nghiên cứu tài liệu sẵn có ở giáo trình, sách

và các tài liệu do công ty cung cấp.Cụ thể:

- Chương 1 của khóa luận được thực hiện bằng phương pháp thu thập dữ liệuthứ cấp từ nguồn tài liệu sẵn có như Giáo trình Quản trị rủi ro của Trường đại họcThương Mại, Giáo trình quản trị rủi ro của trường Đại học Kinh tế quốc dân, Internet,các công trình nghiên cứu, khóa luận tốt nghiệp trước có liên quan đến đề tài nghiêncứu trên thư viện trường Đại học Thương Mại Dựa vào nguồn thông tin dữ liệu này,

em đã lựa chọn các thông tin, kiến thức phù hợp làm cơ sở lý luận cho phân tích thựctrạng ở chương 2

- Chương 2,3 có sử dụng nguồn tài liệu do công ty cung cấp, nghiên cứu các bàibáo trên mạng

5.1.2 Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp

Bài nghiên cứu này em sử dụng phương pháp thu thập dữ liệu qua việc phỏngvấn trực tiếp một số cán bộ công nhân viên tại phòng ban em tham gia thực tập và một

số cán bộ công nhân viên tại một số bộ phận khác

5.2 Phương pháp phân tích dữ liệu

Đối với các dữ liệu sơ cấp được tập hợp, tóm lược lại và lựa chọn thông tin phùhợp với đề tài nghiên cứu

Đối với dữ liệu thứ cấp thu thập được, tiến hành phân tích bằng phương pháp sosánh, đối chiếu

6 Kết cấu khóa luận

Ngoài phần Mở đầu, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, khóa luận được kếtcấu thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản trị rủi ro của các doanh nghiệp

Chương 2: Thực trạng quản trị rủi ro của Công ty cổ phần Xi măng Cẩm Phả Chương 3: Một số giải hoàn thiện công tác quản trị rủi ro của Công ty cổ phần

Xi măng Cẩm phả

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÁC

DOANH NGHIỆP

1.1. Rủi ro trong hoạt động của doanh nghiệp

1.1.1. Khái niệm và các đặc trưng của rủi ro

1.1.1.1. Khái niệm rủi ro

Từ rất lâu, trong tiềm thức con người, sự may rủi được hiểu là khách quan, nằmngoài sự kiểm soát của con người, luôn gắn liền với cuộc sống hàng ngày và chi phốicuộc sống của con người Có nhiều tình huống ngoài dự kiến xảy ra đến với con người

và đối với mỗi người, tình huống đó tác động tích cực hay tiêu cực là khác nhau Nếu

là tích cực, người ta gọi là may mắn hay cơ hội, còn nếu là tiêu cực, người ta gọi nó làkhông may mắn hay rủi ro

Rủi ro là một thuật ngữ được mọi người sử dụng một cách phổ biến hàng ngày.Khi nói đến rủi ro người ta thường nói đến tổn thất/mất mát mà nó gây ra như là mộthậu quả tất yếu Cho nên, dù xem xét rủi ro dưới góc độ nào thì nó đều là điều màkhông ai mong đợi

Có nhiều quan điểm khác nhau để tiếp cận đến khái niệm về rủi ro Một số quanđiểm phổ biến như:

Theo cách hiểu truyền thống của người Á Đông, rủi ro được xem là điều khôngmay mắn, là những tổn thất mất mát, là điều không lành, không tốt, bất ngờ xảy đếnvới cuộc sống con người Sự may rủi thường được con người cho là khách quan nằmngoài dự kiến khó nắm bắt, vì vậy, họ bị động trước sự tác động của yếu tố này

Ở phương Tây, quan điểm rủi ro cũng được nhiều tác giả thể hiện trong cácnghiên cứu khoa học của mình Có thể kể đến một số tác giả như sau:

Trong cuốn “The economic theory of risk and insurance” của Alan H.Willent

năm 1951, ông cho rằng: “ Rủi ro là sự chắc chắn về tổn thất” Theo ông, rủi ro là mộttình huống mà ở đó các điều xảy ra không được biết một cách chắc chắn

Trong quản tri dự án có các định nghĩa về rủi ro sau đây của Viện nghiên cứuQuản trị dự án Hoa Kỳ (US Project Management Institute- PMI) và Hiệp hội Quản trị

dự án Vương quốc Anh (UK Association for Project Management -APM):

Rủi ro- một sự kiện hay điều kiện không chắc chắn mà nếu xảy ra sẽ có ảnhhưởng tích cực hoặc tiêu cực đến mục tiêu dự án

Rủi ro- một sự kiện hay một tập hợp các tình huống không chắc chắn của dự án.

Từ những quan điểm trên đây, có thể hiểu rủi ro như sau: “Rủi ro là một biến cốkhông chắc chắn mà nếu xảy ra thì sẽ gây tổn thất cho con người hoặc một tổ chức nàođó”

Rủi ro là sự kiện không may mắn của con người nhưng rủi ro không tự thân phảnánh mức độ nghiêm trọng của nó Để có thể đo lường và phản ánh mức độ nghiêmtrọng của rủi ro cần thiết phải làm rõ hậu quả của rủi ro qua tổn thất

1.1.1.2 Rủi ro trong kinh doanh

Rủi ro trong kinh doanh là một biến cố không chắc chắn trong kinh doanh mànếu xảy ra thì sẽ gây tổn thất cho cá nhân hoặc tổ chức tham gia hoạt động kinh doanh.Như vậy, rủi ro trong kinh doanh cũng là một sự bất định của một sự kiện, hoặccủa một tình huống kinh doanh mà nếu xảy ra sẽ tác động đến việc đạt mục đích kinhdoanh của cá nhân/tổ chức, có thể cản trở việc thực hiện các mục đích kinh doanh củadoanh nghiệp, hoặc sẽ gây ra một kết cục không mong đợi, thậm chí đi ngược lại mụcđích kinh doanh của tổ chức hay cá nhân tham gia hoạt động kinh doanh Chính vìvậy, khi nói đến rủi ro trong kinh doanh thường người ta nói đến những sự kiện bất lợi,bất ngờ, gây khó khăn trở ngại cho người kinh doanh trong quá trình đi đến mục tiêu,gây tổn thất đến các thành quả đang có, khiến người kinh doanh phải chi phí nhiều hơncho phí về nhân lực, vật lực, thời gian trong quá trình phát triển của mình

Trong thực tế xã hội, không có một loại hình kinh doanh nào là không có rủiro.Các biến cố rủi ro tồn tại khách quan và có tính phổ biến, bởi lẽ:

Thứ nhất: do con người không đủ khả năng kiểm soát và/hoặc đo lường một cáchchính xác một số yếu tố là nguyên nhân của các biến cố

Thứ nhất, nguyên nhân từ môi trường tự nhiên, như bão, lũ lụt, hạn hán, độngđất, núi lửa, sóng thần, nước biển dâng, trái đất “nóng” lên, Các rủi ro này thường cóhai đặc điểm chung: khả năng dự báo, dự đoán thấp, xảy ra bất ngờ, thứ hai là gây thiệthại trên quy mô lớn; không chỉ cho một vùng miền, một ngành hàng, một cộng đồng

mà cho cả một nền kinh tế, một số quốc gia hoặc cả thế giới Trong bốn tai họa "thủy,hỏa, đạo, tặc", ông bà ta đã xếp thủy là tai họa số một Nói dự đoán, dự báo là khónhưng các hiện tượng thiên nhiên này cũng hoạt động theo quy luật, do đó, các doanhnghiệp cũng có thể chủ động phòng tránh hoặc lựa chọn giải pháp thích hợp

Thứ hai, các rủi ro từ môi trường xã hội, từ cấu trúc xã hội, dân số, dân cư Đó là

sự thay đổi các chuẩn mực giá trị, hành vi con người, các thang giá trị trong xã hội, cácđặc xã hội Một xã hội bao cấp về kinh tế, bao biện trong quản lý một xã hội “ít trọngthương”, loay hoay trong việc định thang giá trị “nhất sĩ nhì nông, hết gạo chạy rông,nhất nông nhì sĩ”, hay xếp hạng đơn giản theo kiểu "sĩ, nông, công, thương”, một xãhội với cộng đồng dân cư đông nhưng không mạnh, chất lượng dân số thấp, sức muakém, tỉ lệ dân số trẻ thấp, đều có thể là nguồn gốc rủi ro cho các hoạt động thươngmại, đầu tư của doanh nghiệp Ngược lại, một xã hội biết khuyến khích nuôi dưỡngcác giá trị sáng tạo, các cảm hứng đầu tư, chắc chắn sẽ là lá chắn bảo vệ tốt cho cácdoanh nghiệp

Thứ ba, các rủi ro đến từ nơi có môi trường thấp kém về văn hóa, tha hóa về đạođức Một xã hội nơi có dân trí thấp, các chuẩn mực văn hóa thiếu, đạo đức khôngđược đề cao, làm sao có thể thực thi pháp luật tốt được? Một khi pháp luật không đượcthực thi hiệu quả thì ngàn vạn rủi ro có thể xảy ra Ở đó, sẽ có sự lộng quyền của chínhtrị, sự lộng hành của các loại tội phạm như trộm cắp, cướp bóc, bạo loạn, lừa đảo kinh

tế ngầm, bội ước hợp đồng, hàng giả, hàng nhái, kích động tôn giáo, sắc tộc, hận thù Các giá trị "chân, thiện, mỹ”, như là chuẩn mực của văn hóa, đạo đức một khi đã bịchà đạp thì làm sao kinh doanh chân chính, đầu tư bền vững có chỗ đứng lâu dàiđược ? Hệ quả sẽ là các loại kinh doanh chụp giật, lừa đảo, dối trá sẽ thống trị

Thứ tư, các rủi ro từ môi trường chính trị, nơi thiếu các thiết chế để bảo vệ quyền

tự do, dân chủ, quyền sở hữu tài sản của người dân nói chung, doanh nghiệp nói riêng.Môi trường chính trị bao gồm sự ổn định về chính trị, an ninh, an toàn cho doanhnghiệp, người dân Một quốc gia thường xuyên thay đổi chính sách, thường xuyên cóđảo chính, chiến tranh, bạo loạn, xung đột sắc tộc, tôn giáo, bãi công đình công,thường xuyên có sự can thiệp thiếu chuẩn mực vào trường, chính sách bị các nhóm lợiích mờ ám chi phối, phân biệt đối xử, tham ô, hối lộ trầm trọng đều gây nguy cơ rủi

ro cho các doanh nghiệp khiến họ thiếu niềm tin kinh doanh, mất động lực đầu tư hoặc

tệ hại hơn, kinh doanh theo kiểu băng đảng maphia, băng hoại nhà nước, gây hại cho

cả nền kinh tế, xã hội

Thứ năm, các rủi ro từ môi trường kinh tế Một nền kinh tế khoẻ là một nền kinh

tế có sức đề kháng cao, có khả năng giải quyết khủng hoảng một cách tốt nhất theohướng minh bạch, chi phí thấp, tính bền vững cao Một môi trường kinh tế, nơi thường

xuyên có khủng hoảng, lạm phát triền miên, giá cả thất thường, cung cầu bất ổn, tỷ giáthay đổi chóng mặt, hàng hóa dịch vụ khan hiếm (thật và giả), độc quyền không kiểmsoát được, cạnh tranh công bằng chỉ nằm trên giấy cùng với việc thiếu năng lực kỹtrị hoặc sự công tâm của công quyền đều được coi là những rủi ro lớn cho các doanhnghiệp Ngoài ra, xét từ một góc độ khác, các thách thức đến từ một nền kinh tế có sứccạnh tranh cao, sự thay đổi mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật của công nghệ thông tincũng sẽ là những rủi ro cho những doanh nghiệp thiếu khả năng thích ứng với đổi mới.Thứ sáu, các rủi ro có nguyên nhân từ môi trường pháp lý thiếu minh bạch trong

cả ba lĩnh vực lập pháp, hành pháp và tư pháp Đây cũng là hiểm họa của kinh doanhlành mạnh Một hệ thống văn bản pháp luật được ban hành với sự tham gia có hiệu quảcủa cộng đồng doanh nghiệp, theo các tiêu chí bền vững, thống nhất, thân thiện, côngbằng, dễ áp dụng; một hệ thống hành pháp hoạt động theo phương châm hỗ trợ, thúcđẩy và phục vụ kinh doanh; một hệ thống tư pháp đáng tin cậy, tôn trọng công lý, bảođảm pháp luật thực thi hiệu quả cùng với một xã hội thượng tôn đạo đức, pháp luật sẽ

là một môi trường lý tưởng để khuyến khích đầu tư và phát triển doanh nghiệp Ngượclại, nơi pháp luật bất nhất, mâu thuẫn, chồng chéo, thay đổi đột ngột, mờ ám, thực thipháp luật thiếu minh bạch, công khai, hiệu quả, việc áp dụng pháp luật thiếu côngbằng, khách quan, các quyền sở hữu tài sản, quyền bảo vệ hợp đồng hoặc luôn bị xâmhại hoặc chi phí quá cao đều là nguồn gốc rủi ro, gây thiệt hại nặng nề cho doanhnghiệp

Thứ bảy, các rủi ro đến từ các đối tác của doanh nghiệp Họ có thể là các nhà đầu

tư, góp vốn liên doanh, liên kết, là bạn hàng của doanh nghiệp Họ đến từ đâu? Họ cóđáng tin cậy về đạo đức, kỹ năng, kinh nghiệm, tài chính, pháp luật, quản trị doanhnghiệp không? Thiết lập quan hệ với họ, dù chỉ một lần, như lời ông bà khuyên "phải

dò cho đến ngọn nguồn, lạch sông" Hiểu và tin nhau đã rồi mới nói đến việc thươngthuyết, ký kết, thực hiện hợp đồng trong đó, mỗi công đoạn đều rình rập những rủi ro

mà doanh nghiệp cần phải tính đến như: mâu thuẫn trong các điều khoản, chọn luật,thanh toán và thuế, chuyển quyền sở hữu và rủi ro, các biện pháp khắc phục và xử lý

vi phạm, giới hạn trách nhiệm, chấm dứt hợp đồng trước thời hạn và giải quyết tranhchấp hợp đồng

Thứ tám, các rủi ro đến ngay từ chính trong nội bộ doanh nghiệp như thái độ củadoanh nghiệp đối với rủi ro, sai lầm trong chiến lược kinh doanh, quản lý doanh

nghiệp, sự yếu kém của cán bộ quản lý và nhân viên, thiếu đạo đức và văn hóa kinhdoanh, thiếu động cơ làm việc, thiếu đoàn kết nội bộ Tôn Tử nói: biết mình biếtngười, trăm trận trăm thắng" Ba rủi ro có thể đến: thứ nhất là chỉ biết mình mà khôngbiết người, thứ hai là chỉ biết người mà không biết mình và cuối cùng, không biết cảmình lẫn người Để "biết mình", điều quan trọng nhất là thường xuyên tự kiểm tra vàkiểm tra đối chứng hệ thống quản trị doanh nghiệp của mình có hiệu quả không, cóminh bạch không Quản trị doanh nghiệp là toàn bộ các điều lệ, quy tắc, quy chế,thông lệ quản lý và điều hành doanh nghiệp Quản trị doanh nghiệp tốt sẽ giúp cácchiến lược, quyết định của doanh nghiệp được ban hành sáng suốt nhất, thực thi hiệuquả nhất, loại trừ được rủi ro tốt nhất Quản trị doanh nghiệp tốt bảo đảm phát huy hếtnguồn lực (nhân lực/ vật lực) trong doanh nghiệp đồng thời sớm phát hiện được

"bệnh" của chính mình Nhận dạng phân loại rủi ro của doanh nghiệp như trên đâycũng chỉ là tương đối Thực tế có sự ảnh hưởng dây chuyền giữa các nguyên nhân gâyrủi ro Và như lời người xưa nói “Có chí làm quan, có gan làm giàu” Gan ở đây khôngphải là liều lĩnh, liều mạng mà là gan biết "sống chung" với rủi ro, biết chấp nhận, biếtphòng tránh và hạn chế tác hại của nó có hiệu quả Trước khi tiến hành một hoạt độngkinh doanh, phải phân tích rủi ro ít nhất từ 8 nguyên nhân trên đây, vậy thì ai dám đảmbảo kinh doanh là việc dễ dàng

1.1.1.3 Các đặc trưng của rủi ro

Khi nói đến rủi ro ta thường nói đến 2 đặc trưng cơ bản của chúng, đó là: Tầnsuất rủi ro và Biên độ rủi ro

Tần suất rủi ro là đặc trưng nói lên tính phổ biến hay mức độ thường xuyên củamột biến cố rủi ro Tần suất rủi ro biểu hiện số lần xuất hiện rủi ro trong một khoảngthời gian hay trong tổng số lần quan sát sự kiện

Trong ngôn ngữ quản trị rủi ro hiện đại, tần suất rủi ro được đo bằng đại lượngxác suất của rủi ro

Biên độ rủi ro (hay độ lớn của rủi ro) là đặc trưng thể hiện mức độ tổn thất mà rủi ro

có thể gây ra nếu nó xảy ra Biên độ rủi ro thể hiện tính chất nguy hiểm, mức độ thiệt hạtác động tới chủ thể, Biên độ rủi ro thể hiện hậu quả hay tổn thất do rủi ro gây ra

Khi phân tích và kiểm soát rủi ro, cần phân tích một các kết hợp hai đặc trưng

“tần suất” và “biên độ” của rủi ro Bởi mức độ nguy hiểm của rủi ro là tích hợp của haiđặc trưng này

1.1.2 Phân loại rủi ro của doanh nghiệp

Tùy thuộc và các tiêu thức khác nhau, rủi ro được phân loại khác nhau

1.1.2.1 Phân loại rủi ro theo nguyên nhân gây ra rủi ro

Rủi ro được phân thành rủi ro sự cố và rủi ro cơ hội

Rủi ro sự cố là rủi ro gắn liền với sự cố ngoài dự kiến, đây là những rủi ro kháchquan khó tránh khỏi Hậu quả của rủi ro sự cố thường rất nghiêm trọng, khó lường, cóảnh hưởng tới cộng đồng và toàn xã hội

Rủi ro cơ hội là rủi ro gắn liền với quá trình ra quyết định của chủ thể Nếu xéttheo quá trình ra quyết định thì rủi ro cơ hội bao gồm:

Rủi ro liên quan đến giai đoạn trước khi ra quyết định: Liên quan đến việc thuthập và xử lý thông tin, lựa chọn cách thức ra quyết định

Rủi ro trong quá trình ra quyết định: Rủi ro phát sinh do ta chọn quyết định này

mà không chọn quyết định khác

Rủi ro liên quan đến giai đoạn sau khi ra quyết định: Rủi ro về sự tương hợp giữanhững kết quả thu được với dự kiến ban đầu

1.1.2.2 Phân loại rủi ro theo kết quả/ hậu quả thu được

Theo tiêu thức này, rủi ro phân loại thành rủi ro thuần túy và rủi ro suy đoán.Rủi ro thuần túy tồn tại khi có một nguy cơ tổn thất nhưng không có cơ hội kiếmlời được, hay nói cách khác là rủi ro trong đó không có khả năng đem lại lợi ích chochủ thể

Rủi ro suy đoán: là rủi ro gắn liền với khả năng thành bại trong hoạt động đầu tư,kinh doanh và đầu cơ

Với một phạm vi rộng lớn, sự phân biệt giữa rủi ro thuần túy và rủi ro suy đoán

là rất có ý nghĩa Rủi ro thuần túy và rủi ro suy đoán đưa ra hàng loạt những kết quảtìm kiếm ẩn khác nhau Một cơ hội hưởng lợi có thể dẫn đến sự chấp nhận rủi ro dướinhững điều kiện rủi ro suy đoán, trong khi đó không có cơ hội hưởng lợi có thể làmmất đi động cơ chấp nhận rủi ro Việc phòng chống rủi ro thuần túy một cách tốt nhất

là làm sao để nó không xảy ra, nhưng điều này là không thể vì rủi ro là khách quan,nhiều khi rủi ro xảy ra mà cá nhân hay tổ chức không thể lường trước được

1.1.2.3 Rủi ro do tác động của các yếu tố của môi trường kinh doanh

- Rủi ro chính trị: là những rủi ro có thể xảy ra dưới tác động của các yếu tốchính trị Theo Đoàn Thị Hồng Vân và các tác giả (2013) thì có ba loại rủi ro chính trịthường gặp là:

+ Rủi ro liên quan đến quyền sở hữu

+ Rủi ro do sự can thiệp của nhà nước vào hoạt động của doanh nghiệp

+ Rủi ro về chuyển giao

- Rủi ro kinh tế: là rủi ro do các yếu tố của các hoạt động kinh tế mang lại: lãisuất, đầu tư, tiền tệ…

- Rủi ro pháp lý: là những rủi ro mà sự xuất hiện của chúng có nguyên nhân từnhững yếu tố pháp luật

- Rủi ro văn hóa: là những biến cố rủi ro bắt nguồn từ những biến động của yếu

tố văn hóa, các tác động của các giá trị văn hóa, các lối sống, trào lưu, của dân cư vàcác phong tục, tập quán…

- Rủi ro xã hội: là những rủi ro gắn với yếu tố xã hội như vấn đề việc làm, quy

mô và cơ cấu dân số, những chuẩn mực xã hội

- Rủi ro công nghệ: là những rủi ro xảy ra dưới tác động của sự phát triển vềkhoa học công nghệ

- Rủi ro thiên nhiên: là những biến cố xảy ra trong môi trường tự nhiên như cáchiện tượng thời tiết, khí hậu,… hay những biến đổi thất thường của thiên nhiên

1.1.2.4 Rủi ro theo chiều dọc và rủi ro theo chiều ngang

- Rủi ro theo chiều dọc là rủi ro theo các chức năng chuyên môn truyền thống củadoanh nghiệp ví dụ từ nghiên cứu thị trường đến thiết kế sản phẩm, nhập nguyên vậtliệu, sản xuất và đưa sản phẩm ra thị trường

- Rủi ro theo chiều ngang là rủi ro xảy ra ở các bộ phận chuyên môn như: nhân

sự, tài chính, marketing, R&D,…

1.1.2.5 Phân loại rủi ro theo khả năng giảm tổn thất

Theo tiêu thức này, rủi ro được phân thành: rủi ro phân tán và rủi ro không thểphân tán

- Rủi ro có thể phân tán là rủi ro có thể giảm bớt tổn thất thông qua những thỏathuận đóng góp và chia sẻ rủi ro của bên tham gia

- Rủi ro không thể phân tán là rủi ro mà những thỏa thuận đóng góp về tiền bạchay tài sản không làm giảm bớt tổn thất cho những người tham gia vào quỹ đóng gópchung.

1.1.2.6 Phân loại rủi ro theo các giai đoạn phát triển của doanh nghiệp

Trong mỗi giai đoạn phát triển của doanh nghiệp đều xuất hiện các rủi ro khácnhau mà doanh nghiệp cần phải nhận dạng:

- Rủi ro trong giai đoạn khởi sự: Nhiệm vụ chính của các doanh nghiệp trong giaiđoạn này là có được khách hàng và cung cấp các sản phẩm, dịch vụ theo các hợp đồng

đã ký

- Rủi ro trong giai đoạn phát triển: ở giai đoạn này, doanh nghiệp đã được thịtrường chấp nhận, khi đó doanh nghiệp phải tính đến mục tiêu lợi nhuận Rủi ro có thểxảy ra trong giai đoạn này là doanh nghiệp không có lợi nhuận, hoặc lợi nhuận thuđược thấp hơn so với lợi nhuận mong muốn

- Rủi ro trong giai đoạn trưởng thành: Trong giai đoạn trưởng thành, doanhnghiệp luôn mong muốn thu được doanh thu cao nhất, chi phí thấp nhất để thu đượclợi nhuận cao nhất Tuy nhiên, họ sẽ gặp phải rủi ro nếu tốc độ tăng trưởng của kết quảkhông tương ứng với tốc độ phát triển của chi phí

- Rủi ro trong giai đoạn suy vong: Khi mục tiêu và lợi nhuận suy giảm, một sốdoanh nghiệp rút lui khỏi thị trường Rủi ro có thể là mức tiêu thụ của hầu hết các sảnphẩm và nhãn hiệu đều suy giảm, hay có thể chững lại ở mức thấp, thậm chí bằngkhông

1.2 Quản trị rủi ro trong doanh nghiệp

1.2.1 Khái niệm quản trị rủi ro

Theo Đoàn Thị Hồng và ctg (2013) đã đưa ra định nghĩa như sau về quản trị rủiro:

“Quản trị rủi ro” là quá trình tiếp cận rủi ro một cách khoa học, toàn diện, liên tục

và có hệ thống nhằm nhận dạng, kiểm soát, phòng ngừa và giảm thiểu những tổn thất,mất mát, những ảnh hưởng bất lợi của rủi ro, đồng thời tìm cách biến rủi ro thànhnhững cơ hội thành công”

Trong cuốn “Enterprise Risk Management” của Olaf Passenheim (2010), quản trịrủi ro bao gồm các hoạt động: Nhận dạng rủi ro, Phân tích rủi ro, Phản ứng đối phó vớirủi ro và Kiểm soát rủi ro

Theo giáo trình Quản trị rủi ro trường Đại học Thương Mại: “Quản trị rủi ro làquá trình nhận dạng, phân tích (bao gồm cả đo lường và đánh giá) rủi ro, xây dựng vàtriển khai kế hoạch kiểm soát, tài trợ để khắc phục các hậu quả của rủi ro”.

Từ các quan điểm về quản trị rủi ro như trên, có thể thấy rằng, quản trị rủi ro baogồm các hoạt động chủ yếu, đó là:

Một là, nhận dạng, phân tích đo lường và phân loại những rủi ro đã và sẽ đến với

dự phòng; Vận động sự ủng hộ của các chủ thể có liên quan

1.2.2 Mục tiêu của Quản trị rủi ro

Rủi ro là điều không thể tránh khỏi hoàn toàn trong thực tế quản trị rủi ro khôngphải nhằm mục đích triệt tiêu hoàn toàn các rủi ro Mục đích của quản trị rủi ro là làmsao để các tổn thất do rủi ro gây ra chỉ ở mức thấp nhất có thể Để đạt được mục đích

đó thì quản tri rủi ro hướng tới các mục tiêu sau:

i) Nhận biết các biến cố rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động của tổ chức/ doanhnghiệp trong tương lai, phân tích nguồn gốc, tính chất và mức độ nghiêm trọng của cácrủi ro đã được nhận dạng

ii) Chỉ ra được trong số những rủi ro đã được nhận dạng rủi ro nào cần và/ có thể

né tránh được và cách thức né tránh, những rủi ro nào có thể chấp nhận được

iii) Đối với những rủi ro khác thì cách thức hay biện pháp nào cần áp dụng đểphòng ngừa hay giảm thiểu

iv) Dự tính được tổn thất phải chịu đựng nếu rủi ro xảy ra và đo lường được tổnthất trong trường hợp rủi ro đã xảy ra và cách thức, biện pháp khắc phục hậu quả

1.2.3 Các nội dung của quản trị rủi ro

Hình 1.1 Nội dung quản trị rủi ro

(PGS.TS Trần Hùng- Giáo trình quản trị rủi ro- NXB Hà Nội-2017)

Nhận dạng rủi ro: Là quá trình xác định một cách liên tục và có hệ thống các rủi

ro có thể xảy ra trong hoạt động của tổ chức/ doanh nghiệp

Phân tích rủi ro: là quá trình nghiên cứu những hiểm họa, xác định nguyên nhândẫn đến rủi ro, đo lường, đánh giá và phân tích những tổn thất mà rủi ro gây ra

Kiểm soát rủi ro: là việc sử dụng các kỹ thuật, công cụ khác nhau nhằm né tránh,phòng ngừa, giảm thiểu và chuyển giao các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình hoạtđộng của tổ chức

Tài trợ rủi ro: là tập hợp các hoạt động nhằm tạo ra và cung cấp những phươngtiện (hay nguồn lực) để khắc phục hậu quả hay bù đắp những tổn thất khi rủi ro xảy ra,gây quỹ dự phòng cho những chương trình để giảm bớt bất trắc và rủi ro hay để giatăng những kết quả tích cực

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro

Trên góc độ quản trị rủi ro, một số nhà nghiên cứu cho rằng, QTDN bao gồm bachức năng chính là quản trị chiến lược, quản trị tác nghiệp và quản trị rủi ro Vì vậy,bên cạnh các mục tiêu và giải pháp chiến lược, các nhà quản trị cấp cao phải dự báođược các rủi ro tiềm tàng Trên cơ sở phân tích tình hình bên ngoài và bên trong doanhnghiệp, các nhà quản trị chiến lược phân tích và dự báo các rủi ro có thể có đối vớidoanh nghiệp của mình

1.3.1 Các yếu tố bên ngoài

1.3.1.1 Môi trường vĩ mô

- Các yếu tố chính trị-pháp luật bao gồm: luật pháp hiện hành của quốc gia cácchính sách và cơ chế của nhà nước đối với ngành nghề kinh doanh Các nhà quản trịdoanh nghiệp phải lưu ý tới các yếu tố trên nhằm tiên đoán những thay đổi hay biếnđộng về chính trị quốc gia, khu vực và chính trị thế giới để có những quyết định đúngđắn trong hoạt động kinh doanh Việc ổn định chính trị sẽ có ảnh hưởng rất lớn đếnhoạt động các doanh nghiệp, các rủi ro do môi trường chính trị tạo ra thường là rất lớndẫn đến phá sản cho doanh nghiệp Khi thay đổi bộ máy nhân sự trong chính phủ cóthể dẫn đến những thay đổi đáng kể về chính sách về kinh tế, như chính phủ có thểquốc hữu hóa doanh nghiệp theo chủ trương, tịch thu tài sản, ngăn cấm dịch chuyểnngoại tệ hoặc can thiệp hay điều chỉnh các chính sách tài chính tiền tệ quốc gia

- Các yếu tố kinh tế

Mặc dù môi trường kinh tế thường được quyết định do môi trường chính trị, sựphát triển rộng lớn của thị trường toàn cầu đã tạo ra một môi trường bao trùm tất cảcác nước Các hoạt động của một chính phủ có thể ảnh hướng tới thị trường vốn thếgiới, nhưng hầu như một quốc gia thì không thể kiểm soát thị trường này Tình trạnglạm phát, suy thoái, đình đốn hiện nay là các yếu tố của hệ thống kinh tế mà khôngquốc gia nào kiểm soát nổi

Môi trường kinh tế có ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp, các yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến doanh nghiệp là lãi suất ngân hàng, cán cânthanh toán, chính sách tài chính tiền tệ, tỷ lệ lạm phát nền kinh tế ,chính sách thuế, tỷgiá ngoại hối và tỷ lệ thất nghiệp, giá trị tổng sản phẩm quốc nội GDP… Các yếu tốtrên sẽ trở thành những cơ hội hay những rủi ro tiềm ẩn mà nhà quản trị cần phân tích

để tránh được những thiệt hại do rủi ro gây ra cho doanh nghiệp

- Các yếu tố công nghệ kỹ thuật quốc gia:

Trong môi trường cạnh tranh như hiện nay, doanh nghiệp nào có điều kiện kỹthuật công nghệ và sớm ứng dụng nó vào sản xuất kinh doanh thì chiếm được lợi thếrất lớn về chất lượng, tốc độ sản xuất từ đó tồn tại và phát triển

Hầu như các hàng hoá sản phẩm của thế giới hiện đại được tạo ra đều dựa trênnhững thành tựu hay phát minh khoa học kỹ thuật -công nghệ Có thể nói rằng, cấtcông nghệ càng cao thì giá trị sản phẩm càng cao theo tỷ lệ

Kỹ thuật – công nghệ như là một bộ phận của môi trường kinh doanh bên ngoàitác động tác động đến hoạt động doanh nghiệp qua hai mặt:

+ Thứ nhất, công nghệ từ bên ngoài tác động đến doanh nghiệp thông qua côngnghệ bên trong Nếu doanh nghiệp không theo kịp bằng cách áp dụng công nghệ mớicủa xã hội thì các sản phẩm mình làm ra sẽ nhanh chóng lạc hậu, không thể bán đượccho người tiêu dùng

+ Thứ hai, công nghệ làm xuất hiện các đối thủ cạnh tranh tiềm năng, những đối thủkinh doanh các sản phẩm có thể thay thế sản phẩm mà doanh nghiệp đang sản xuất kinhdoanh Công nghệ càng nhanh phát triển sẽ dẫn đến vòng đời sản phẩm càng ngắn lại.– Các yếu tố về điều kiện tự nhiên:

Môi trường các điều kiện tự nhiên là các yếu tố tự nhiên liên quan như: Tàinguyên thiên nhiên, đất đai, khí hậu thời tiết… các doanh nghiệp bị ảnh hưởng nếucác yếu tố tự nhiên thay đổi nên thường các doanh nghiệp tìm cách đối phó với cácbiến đổi này theo cách riêng của mình Môi trường các yếu tố tự nhiên ảnh hưởng đếndoanh nghiệp qua các mặt sau: Phát sinh ra thị trường cung ứng các yếu tố đầu vào chocác doanh nghiệp, tác động đến quy mô và cơ cấu thị trường các ngành hàng tiêu dùng.Tác động làm thay đổi nhu cầu việc làm và thu nhập đại bộ phận nhân dân, do đó ảnhhưởng đến thị phần và sức tiêu thụ hàng hóa mà doanh nghiệp sản xuất ra Vì vậy, đểthực hiện công tác quản trị, doanh nghiệp cần chú trọng đề ra các biện pháp giảm thiểukhi rủi ro xảy ra, bảo hiểm nhằm giảm đến tối đa những hậu quả có thể có

– Các yếu tố văn hoá xã hội của doanh nghiệp

Môi trường văn hoá xã hội của doanh nghiệp là các yếu tố văn hoá xã hội đangdiễn ra trong khu vực mà doanh nghiệp hoạt động, có ảnh hưởng tới kết quả hoạt độngdoanh nghiệp

Thực tế con người luôn sống trong môi trường văn hoá đặc thù khu vực, tính đặcthù của mỗi nhóm người vận động trong đó, vận động theo hai khuynh hướng là giữlại các tinh hoa văn hoá dân tộc vùng miền, một khuynh hướng khác là hòa nhập vớicác nền văn hoá khác, vươn ra quốc tế

Nếu không nắm rõ sự khác nhau của các yếu tố văn hóa tại mỗi khu vực thì rất cóthể gặp phải những rủi ro hàng hóa sản xuất ra không đáp ứng thị yếu của thị trường

Để quản trị rủi ro này, đòi hỏi doanh nghiệp phải nâng cao nhận thức về văn hóa chonhân viên kinh doanh của doanh nghiệp

Các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp hầu hết đều là các yếu tố mang tính kháchquan, việc né tránh các rủi ro từ môi trường nay là khó hiệu quả, vì vậy doanh nghiệp

sẽ cần đến những biện pháp khác nhằm giảm thiếu những tổn thất mà môi trường nàygây ra cho doanh nghiệp

b.Môi trường vi mô

– Yếu tố Khách hàng:

Khách hàng là tổ chức hay cá nhân mua sản phẩm của doanh nghiệp đang kinhdoanh Bất cứ một doanh nghiệp nào khách hàng luôn là yếu tố quan trọng nhất, vì vậykhách hàng quyết định tới sự sống còn của một doanh nghiệp Khách hàng lựa chọnquyết định sản phẩm hàng hoá của doanh nghiệp sẽ phải bán theo giá nào Khách hàngquyết định doanh nghiệp nên bán sản phẩm loại nào, chất lượng ra sao Phương thứcbán hàng và phương thức phục vụ khách hàng là do khách hàng lựa chọn, vì trong nềnkinh tế thị trường, người mua sẽ lựa chọn theo ý thích của mình và đồng thời giúpdoanh nghiệp điều chỉnh phương thức phục vụ Để tránh được những rủi ro khôngđáng có, doanh nghiệp cần có đội ngũ R&D có chất lượng tốt, liên tục nghiên cứu vàcập nhật xu hướng tiêu dùng, những sự kiện có thể ảnh hưởng đến hướng lựa chọn sảnphẩm của khách hàng

– Đối thủ cạnh tranh:

Doanh nghiệp luôn trong trạng thái phải ứng phó với cùng lúc rất nhiều đối thủcạnh tranh Đặt doanh nghiệp không được xem thường bất kỳ đối thủ nào và cũng cầnphải đáp ứng văn hóa cạnh tranh Những rủi ro có thể gặp phải do đối thủ cạnh tranhgây ra như: mất nhà cung ứng, mua nguyên vật liệu với giá cao, nói xấu, tung tin đồnkhông tốt về doanh nghiệp, Vì vậy, các nhà quản trị doanh nghiệp cần hết sức mềmdẻo trong việc đối đầu với những đối thủ trên thị trường, tránh những xung đột, mâuthuẫn không cần thiết để giảm thiểu những nguy cơ có thể xảy đến từ phía đối thủ củamình

– Các đơn vị  cung ứng:

Nếu doanh nghiệp mua nguyên vật liệu từ nhiều nhà cung cấp thì sẽ đảm bảođược số lượng nguyên vật liệu luôn đủ và ổn định, với chi phí thấp, tránh được nhữngrủi ro khi cần nguyên vật liệu để sản xuất ra hàng hóa, cũng tránh những trường hợpmột nhà cung cấp không đủ khả năng cung cấp đúng, đủ yêu cầu của doanh nghiệp.Ngược lại, nếu không tìm được nhà cung cấp đáp ứng được khả năng hay chỉ có một

nhà cung cấp duy nhất thì rủi ro gặp phải là rất lớn khi thị thị trường có những biếnđộng hay đối thủ cạnh tranh đang mạnh lên như: bị nhà cung cấp chèn ép giá cả, khôngmua được nguyên liệu hoặc mua không đảm bảo yêu cầu về chất lượng và số lượng.

1.3.2 Các yếu tố bên trong

- Nhận thức của nhà quản trị trong quản trị rủi ro: C.Mác đã từng ví nhà quản trịnhư một nhạc trưởng, một dàn nhạc có thể hoạt động trơn tru thì cần có một ngườiđứng trên điều khiển Điều này cho thấy vai trò to lớn và quan trọng của nhà quản trịđối với hoạt động chiến lược của doanh nghiệp Nếu nhà quản trị có thể có những nhậnthức đúng đắn, kịp thời những rủi ro tiềm tàng phát sinh từ những yếu tố dù chủ quanhay khách quan và sẵn sang điều chỉnh mô hình cũng như chiến lược kinh doanh củacông ty thích ứng với những thay đổi này, họ có thể giảm thiểu được tổn thất nếu có sự

cố xảy ra hay tốt hơn là có thể ngăn chặn chúng xảy ra

- Trình độ, kiến thức kỹ năng kinh nghiệm của những người thực hiện công tácquản trị rủi ro trong doanh nghiệp: bên cạnh sự ảnh hưởng từ nhà quản trị, năng lực vàtrình độ của nhân viên cũng là một yếu tố quan trọng để quản trị rủi ro trong doanhnghiệp thành công Nếu như doanh nghiệp có nhà quản trị có trình độ cao nhưng nhânviên lại không đủ khả năng để tiếp thu và thực hiện những quyết định chiến lược mànhà quản trị đưa ra sẽ làm ảnh hưởng không nhỏ đến thời gian cũng như quá trìnhnhận dạng rủi ro và những hoạt động kéo theo Ngược lại, nếu một doanh nghiệp cóđội ngũ nhân viên giỏi, đôi khi có thể có những sáng kiến không những có thể giảmthiểu rủi ro mà còn có thể chuyển hóa từ rủi ro thành cơ hội cho doanh nghiệp

- Thái độ của những người thực hiện công tác quản trị rủi ro trong DN cũng ảnhhưởng tới hoạt động này: Sự sơ xuất bất cẩn thiếu trách nhiệm sẽ dẫn đến những rủi rotrong kinh doanh của doanh nghiệp Vì vậy, để nâng cao hiệu quả công tác quản trị rủi

ro, cũng như hoạt động của doanh nghiệp, các cá nhân trong doanh nghiệp phải tự có ýthức rèn luyện, có tinh thần trách nhiệm và đoàn kết trong công việc

- Việc áp dụng công nghệ thông tin, ứng dụng công nghệ vào thu thập và xử lýthông tin trong công tác quản trị rủi ro của doanh nghiệp

Tất cả những nhân tố trên có ảnh hưởng rất lớn đến công tác quản trị rủi ro tronghoạt động kinh doanh của DN Nếu nguồn lực công nghệ phục vụ cho hoạt động kinhdoanh và hoạt động quảng cáo marketing tốt sẽ giúp DN nhận biết rõ các rủi ro có thểgặp phải, các cán bộ nhân viên kinh doanh nắm rõ những công việc mình phải làm từ

đó có thể tránh được những sai sót, đề ra biện pháp quản trị rủi ro tốt để tránh rủi roxảy ra Ngoài ra, thương hiệu, uy tín và danh tiếng của DN lớn sẽ khiến các kháchhàng lớn muốn làm ăn lâu dài, tạo mối quan hệ tốt với các DN khác, do đó giúp côngtác quản trị các rủi ro không mong muốn sẽ dễ dàng hơn.

Phân tích môi trường bên ngoài và môi trường bên trong của doanh nghiệp làhoạt động tất yếu phải thực hiện nếu như doanh nghiệp muốn giảm thiểu rủi ro

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO CỦA CÔNG TY CỔ PHẦN

XI MĂNG CẨM PHẢ

2.1 Khái quát về công ty cổ phần xi măng Cẩm Phả (XMCP)

2.1.1 Lịch sử hình thành

Thông tin chung về công ty:

Tên doanh nghiệp:

Logo:

Tên thường gọi :

Tên tiếng Anh:

Loại hình doanh nghiệp:

Đại diện pháp luật

Công ty cổ phần xi măng Cẩm Phả

Công ty cổ phần xi măng Cẩm PhảCam Pha Cement Joint Stock CompanyCAMPHA CEMENT., JSC

Km6, Quốc lộ 18A, Phường Cẩm Thạch, Thànhphố Cẩm Phả, Tỉnh Quảng Ninh

(+84-33) 3 721996 / 3 721995 (84-4) 8623372(+84-33) 3 714 605