Giáo trình gia công ghế 3 nan

Mục tiêu của mô đun: Học xong mô đun học viên sẽ có đợc những hiểu biết và kỹ năng cơ bản để tiến hành sản xuất các đồ mộc và trớc mắt là ghế tựa 3 nan cong Mục tiêu thực hiện của mô đ

Bộ lao động thơng binh và xã hội

Mã tài liệu

Mã quốc tế ISBN

LỜI TỰA

(Vài nột giới thiệu xuất xứ của chương trỡnh và tài liệu)

Tài liệu này là một trong cỏc kết quả của Dự ỏn GDKT-DN …

2

Tuyên bố bản quyền

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình cho

nên các nguồn thông tin có thể đợc phép

dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các

mục đích đào tạo và tham khảo

Mọi mục đích khác có ý đồ lệch lạch

hoặc sử dụngvới mục đích kinh doanh

thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

Tổng cục dạy nghề sẽ tìm mọi cách để

bảo vệ bản quyền của mình

Tổng cục dạy nghề cám ơn và hoan

nghênh các thông tin giúp cho việc tu sửa

và hoàn thiện tốt hơn tài liệu này

Địa chỉ liên hệ:

Dự án giáo dục kỹ thuật và nghề nghiệp

Tiểu ban phát triển chơng trình Học liệu

(Tóm tắt nội dung của Dự án)

(Vài nét giới thiệu quá trình hình thành tài liệu và các thành phần tham gia)

(Lời cảm ơn các cơ quan liên quan, các đơn vị và cá nhân đã tham gia … )

(Giới thiệu tài liệu và thực trạng)

TàI liệu này được thiết kế theo từng mô đun thuộc hệ thống mô đun của một chương trình, để đào tạo hoàn chỉnh

nghề ……… ………ở cấp trình độ ……

và được dùng làm Giáo trình cho học viên trong các khoá đào tạo, cũng

có thể được sử dụng cho đào tạo ngắn hạn hoặc cho các công nhân kỹ thuật, các nhà quản lý và người sử dụng nhân lực tham khảo.

Đây là tài liệu thử nghiệm sẽ được hoàn chỉnh để trở thành giáo trình chính thức trong hệ thống dạy nghề.

Hà nội, ngày … tháng… năm….

Giám đốc Dự án quốc gia

Môc lôc

trang

3

1 Lêi tùa3

Giới thiệu về mô đun

Vị trí, ý nghĩa, vai trò của mô đun.

Trong đời sống sinh hoạt và làm việc của nhân dân, các loại ghế ngồi lànhững vật dụng không thể thiếu Ghế tựa 3 nan cong là một trong các loạighế ngồi đợc dùng phổ biến nhất, từ công sở, trờng học cho đến gia đình

đều sử dụng nó bởi vì nó có cấu tạo đơn giản, dễ chế tạo, rẻ tiền và sửdụng tiện lợi

Mô đun Ghế tựa 3 nan cong là mô đun dạy gia công thành phẩm cơ bản

đầu tiên trong các mô đun dạy gia công các sản phẩm mộc dân dụng sau khihọc viên đã học xong các mô đun cơ bản của nghề, đây là mô đun rènluyện các kỹ năng tổng hợp trong nghề, với sự thể hiện ban đầu về kỹ thuật

và kỹ năng sản xuất.từ chọn gỗ, pha phôi cho đến hoàn thiện sản phẩm

Mục tiêu của mô đun:

Học xong mô đun học viên sẽ có đợc những hiểu biết và kỹ năng cơ bản để tiến hành sản xuất các đồ mộc và trớc mắt là ghế tựa 3 nan cong

Mục tiêu thực hiện của mô đun:

- Trình bày đợc đặc điểm, cấu tạo của ghế tựa 3 nan cong

- Tạo đợc phôi cho các chi tiết của ghế tựa 3 nan cong theo đúng bản vẽhoặc vật mẫu

- Bào đợc các chi tiết đúng kích thớc, đảm bảo độ nhẵn, độ phẳngtheo yêu cầu

- Gia công lá mộng và lỗ mộng trên các chi tiết của ghế tựa 3 nan cong

- Đặc điểm, cấu tạo của ghế tựa 3 nan cong

- Tạo phôi các chi tiết của ghế tựa 3 nan cong

- Gia công các chi tiết của ghế tựa 3 nan cong

- Lắp ráp và hoàn thiện ghế tựa 3 nan cong

Mô đun gồm có 3 bài:

Bài 1: Tạo phôi các chi tiết của ghế tựa 3 nan cong

Bài 2: Gia công các chi tiết của ghế tựa 3 nan cong

Bài 3: Lắp ráp và hoàn thiện ghế tựa 3 nan cong

5

2.4 Sơ đồ mối liên hệ giữa các mô đun / môn học trong chơng trình (không kể các môn học chung)

6

32542201-08

Trang sức sản phẩm

32542201- 04

Gia công mộng

32542201- 05

Gia công mặt cong và ghép ván

32542201- 07

Lắp ráp sản phẩm

32542201- 18

Thực tập sản xuất

32542201- 19

Tạo khả năng tìm kiếm việc làm

32542201- 11

Bàn làm việc

32542201- 12

Bàn làm việc 1 quầy

32542201- 13Gia công bàn, tủ

từ nguyên liệu gỗ nhân tạo nhân tạo

32542201- 14

Gi ờng cá

nhân

32542201- 15

Gi ờng tiện

32542201- 16

Tủ tài liệu

32542201- 06

Tiện

Các hoạt động chính trong mô đunHọc trên lớp:

+ Giới thiệu khái niệm về ghế tựa 3 nan cong:

- Vị trí và vai trò của ghế tựa trong đời sống, sinh hoạt của nhân dân Việt nam

- Phân loại ghế tựa

- Đặc điểm, cấu tạo của ghế tựa 3 nan cong

+ Giới thiệu qui trình tạo phôi các chi tiết, qui trình gia công các chi tiết,qui trình lắp ráp, hoàn thiện ghế tựa 3 nan cong

Mô tả đợc qui trình tạo phôi các chi tiết của ghế tựa 3 nan cong

Mô tả đợc qui trình gia công các chi tiết của ghế tựa 3 nan cong

Mô tả đợc qui trình lắp ráp ghế tựa 3 nan cong

Mô tả đợc qui trình hoàn thiện ghế tựa 3 nan cong

Sử dụng thành thạo, an toàn và đúng chức năng các loại dụng cụ, thiết

bị gia công ghế tựa 3 nan cong

Về thái độ:

Nghiêm túc thực hiện các nội qui về an toàn khi sử dụng các loại dụng cụ,thiết bị gia công

7

Nghiêm túc trong việc thực hiệntheo đúng các quy trình đã đề ra

Chủ động tìm hiểu, học hỏi và phát hiện các sai phạm kỹ thuật để rútkinh nghiệm

Tự rèn luyện cho mình đức tính tỷ mỉ, cẩn thận trong sản xuất

8

đĩa xẻ dọc, máy ca đĩa cắt ngang, máy ca vòng lợn vì vậy học viên phảituân thủ nghiêm nghặt các qui định an toàn khi sử dụng và rèn luyện đứctính cẩn thận, tỷ mỉ

Mục tiêu thực hiện:

1 Phân biệt đợc các loại ghế và nêu đợc đặc điểm, cấu tạo của ghếtựa 3 nan cong

2 Đọc đợc bản vẽ để chuyển hoá một cách đầy đủ và chính xác các yêucầu kỹ thuật và mỹ thuật

3 Chọn đợc gỗ tạo phôi các chi tiết đạt yêu cầu kỹ thuật và tiết kiệm

4 Chuẩn bị đúng, đủ và đạt yêu cầu kỹ thuật các loại dụng cụ, thiết bịtạo phôi ghế tựa 3 nan cong

5 Lấy dấu phôi và ra phôi các chi tiết đảm bảo tiết kiệm, chất lợng và

4 Chọn gỗ làm phôi các chi tiết

5 Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị

6 Lấy dấu và vạch mực phôi các chi tiết

7 Xẻ phôi

8 Kiểm tra phôi

9

Nghe gi¶ng gi¶i vµ th¶o luËn trªn líp.

I Kh¸i niÖm chung.

C¨n cø vµo sè lîng ngêi ngåi trªn mét ghÕ cã c¸c lo¹i ghÕ:ghÕ cho mét

ng-êi ngåi (ghÕ ®Èu, ghÕ tùa ), ghÕ cho nhiÒu ngng-êi ngåi (ghÒ b¨ng, trµng kû,

- GhÕ tùa cã c¸c lo¹i: ghÕ tùa 3 nan cong (H1.2a), ghÕ tùa 3 nan th¼ng, ghÕ tùa mÆt tùa lä léc b×nh (H 1.2b), ghÕ tùa ch©n tiÖn (H1.2c), ghÕ tùa kiÓu (H 1.2d)

10

Sa l«ng nan Sa l«ng hép GhÕ cã ch¹m kh¾c

hoa v¨n phï ®iªu.H×nh 1.1: C¸c lo¹i ghÕ sa l«ng

H×nh 1.2: C¸c lo¹i ghÕ tùa

Mô đun gia công ghế tựa 3 nan cong chỉ giới thiệu cách gia công loại ghế

có cấu tạo đơn giản Từ loại ghế này các bạn có thể mở rộng để gia công cácloại ghế cơ bản khác

II Đặc điểm, hình dạng của

ghế tựa 3 nan cong và phạm vi

sử dụng

1 Đặc điểm.

Ghế tựa 3 nan cong là một

trong các loại ghế ngồi thờng đợc

làm bằng gỗ từ nhóm 3 đến

nhóm 5, có cấu tạo tơng đối

đơn giản, dễ chế tạo, rẻ tiền và

sử dụng tiện lợi

ba nancong

38 0

38 0

45 0

45 0

36 0Nan cong

Chân tr ớc

Hình 1.4: Cấu tạo ghế tựa ba nan

cong

III giíi thiÖu b¶n vÏ.

290 2525

30

28

0 25

45

1530

30

100 3025

888

10 0

2 5

27

2 0

2

5

2 5

25

2 0 8

8

30 50

80 2

5

2 5 2 5

310 2525

325

55

380

310

2020

20

6

48

3050

20

2

06

48

2518

20

B¶ng kª kÝch thíc ph«i c¸c chi tiÕt:

45 x45 x 440

20 x 45 x 340

18 x 25 x 340

25 x 55 x 900

20 x 45 x 340

18 x 80 x 340

18 x 25 x 340

20 x 45 x 350

18 x 25 x 350

18 x 25 x 350

12 x 380 x 380

50 x 50 x

450

22 x 50 x 350

20 x 30 x 350

30 x 60 x 920

22 x 50 x 350

20 x 85 x 350

20 x 30 x 350

22 x 50 x 350

20 x 30 x 350

20 x 30 x 350

15 x 400 x 400

Qui tr×nh t¹o ph«i c¸c chi tiÕt ghÕ tùa 3 nan cong

14

Lùa chän gç

V¹ch mùc ph«i

ChuÈn bÞ dông cô, thiÕt bÞ T¹o ph«i

XÕp ph«i

KiÓm tra ph«i

Xö lý ph«i

Néi dung th¶o luËn trªn líp:

- §é cho·i cña ch©n sau ?

- §é cong cña c¸c nan tùa ?

- ChiÒu cao mÆt ghÕ vµ lng tùa?

15

Đây là bài thực hành tạo sản phẩm đầu tiên, vì vậy cần tuân thủ

nghiêm ngặt quy trình và chú trọng nhiều tới chất lợng sản phẩm

Thờng xuyên mang bảo hộ lao động cá nhân

Kiểm tra kỹ và thực hiện bảo dỡng thờng xuyên các máy móc trớc khi sửdụng

Thu xếp chỗ làm việc gọn gàng, ngăn nắp để tránh tai nạn

Nguồn lực liên quan :

Có đầy đủ bản vẽ thiết kế hoặc vật mẫu, bảng sử dụng máy cùng với

l-ợng nguyên vật liệu đầy đủ

Chuẩn bị cho công việc:

Xem lại bản vẽ chi tiết, quy trình tạo phôi và tài liệu hớng dẫn sử dụng

máy

Chuẩn bị chỗ làm việc:

Tự chuẩn bị dụng cụ, thiết bị và thu xếp chỗ làm

16

Quy trình tạo phôi.

đến chất lợng củachi tiết, gỗ đã đợc

xử lý chống mối,mọt, mục, độ ẩm dới13%

Thớc dây,thớc gấp

+ Máy hoạt độngtốt, có đủ các thiết

bị an toàn

+ Các lỡi cắt đợc rửa

mở đúng yêu cầu kỹthuật

+ Các dụng

cụ tháo ráplỡi ca, dụng

chỉnh.+Máy mài,

đá mài,dũa ca, cái

+ Các khuyết tậtkhông nằm trongphạm vi lấy dấu các

Bút chì, cữvạch, thớc lá,thớc cuộn

19

25

450

20 00 250

55

25 45

+ Vạch mực

phôi chân trớc

+ Khi vạch mực phải giảm đến mức thấp nhất lợng gỗ thừa vàphải chừa đờng rọc ca (tuỳ theo chiều rộng mạch ca) và phảitránh những chỗ khuyết tật

Nên sử dụng mẫu vạch, mẫu vạch đợc làm từ ván ép hoặc tấmván mỏng (khoảng 3 - 5 mm)

chi tiết

+ Nếu dùng mẫuvạch thì kích thớccủa cữ vạch phảichính xác (đạt 99%

so với kích thớc qui

định) và phải kể

đến lợng d giacông

+ Lợng d gia côngKhoảng 1 mm nếubào thủ công, 2-3mm nếu bào bằngmáy (khoảng cáchgiữa đờng chấmchấm với đờng liềnnét)

20

- Nêu dùng máy ca đĩa xẻ dọc thì điều chỉnh cữ ca để tạokích thớc mặt cắt ngang và dùng thanh cữ hoặc chỉnh cữ củamáy ca để cắt tạo chiều dài.

- Vạch mực khung bao của mặt ghế (400 x 400) mm và cắtphôi mặt ghế chỉ thực hiện sau khi đã bào nhẵn xong mặtchính của tấm ván (thờng là những tấm ván dài có chiều rộng400mm và chiều dày 15mm)

21

- Việc vạch mực mặt ghế đợc thực hiện theo trình tự sau: vạchmực tại vị trí 2 chân sau chiếm chỗ (thực hiện sau khi đã rápxong khung ghế - cắt ván tại chỗ 2 chân sau chiếm chỗ - ớmthử và chỉnh sửa - Vạch mực mặt ghế theo khung ghế

Chú ý: Không thể vạch mực mặt ghế hàng loạt mà chỉ vạchmực mặt ghế nào theo khung của ghế đó

4 Xẻ phôi + Xẻ chân sau và nan cong nên dùng ca dọc lợn hoặc máy ca

vòng lợn

+ Xẻ chân trớc, vai, giằng, đố nên dùng ca dọc hoặc máy ca

đĩa xẻ dọc

+ Chỉ nên cắt ván thành từng phôi của mặt ghế sau khi đã

bào xong mặt cả tấm ván lớn

(Kỹ thuật sử dụng và vận hành các loại dụng cụ, thiết bị phaphôi đã đợc học ở mô đun pha phôi)

+ Thực hiện đúngcác thao tác kỹthuật, đúng quitrình vận hành máy

+ Đảm bảo an toàn

và vệ sinh môi ờng

tr-+ Các phôi đúnghình dạng, kích thớc(sai số không quá

2%)

Các loại cathủ công,

đĩa xẻ dọc,

ca đĩa cắtngang, cavòng lợn,cầu bào,vam kẹp

5 Kiểm tra phôi

của từng chi

tiết

Nên dùng mẫu vạch để kiểm tra các chi tiết cong, nan cong

Các chi tiết khác dùng thớc đo + Các phôi phảiđảm bảo hình

dạng,kích thớc Loại

bỏ các phôi có kíchthớc hụt quá trị sốcho phép

+ Không có cáckhuyết tật nh cómắt gỗ, bị nứt, mối,mọt, lẫn giác gỗ (vớinhững loại gỗ khôngcho phép lẫn giác)

Quan sátbằng mắt,các loại thớc

đo, thớcvuông, cữvạch

22

6 Sửa lại các phôi + Chi sửa lại những phôi có kích thớc vợt quá trị số cho phép.

+ Dùng máy ca hoặc máy bào để rà lại (nếu không có thì dùng

ca dọc hoặc bào cóc để sửa lại) cho đúng kích thớc

Các phôi phải đảmbảo hình dạng,kíchthớc

Không có các khuyếttật

Quan sátbằng mắt,các loại thớc

đo, thớcvuông, cữvạch

7 Xếp phôi + Xếp riêng từng loại phôi

+ Xếp ở vị trí không bị ma, nắng làm ảnh hởng

+ Gọn gàng, ngayngắn, tiện cho việc

sử dụng

+ Không ảnh hởng

đến việc đi lại vàcác hoạt động kháctrong xởng

Quan sátbằng mắt

23

Phiếu kiểm tra, đánh giá chất lợng phôi ghế tựa 3 nan cong.

Họ và tên ngời kiểm tra

Họ và tên ngời đợc kiểm tra

TT Tên phôi Loại

phôi

Sai số về k/thớc

ảnh hởng của khuyết tật

Kết luận

Cho phép K

0

cho phép

24

đoạn: gia công bề mặt và gia công mối ghép (đục lỗ mộng hoặc làm lámộng) Thời gian gia công các chi tiết chiếm khoảng 50% tổng thời gian giacông ghế và cũng sử dụng nhiệu loại dụng cụ , thiết bị cần độ an toàn cao

nh các loại bào, đục, các loại máy bào, máy đục mộng, máy đánh lá mộng( hoặc máy ca đĩa xẻ dọc) vì vậy học viên phải tuân thủ nghiêm nghặt cácqui trình sử dụng dụng cụ, thiết bị và rèn luyện đức tính cẩn thận, tỷ mỉ

Mục tiêu thực hiện:

Chuẩn bị đúng, đủ và đạt yêu cầu kỹ thuật các loại dụng cụ, thiết bịgia công các chi tiết ghế tựa 3 nan cong

Bào phẳng các chi tiết nh chân, vai, mặt của ghế đúng kích thớc ,

1 Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị

2 Bào các chi tiết

Nghe giảng giải và thảo luận trên lớp

(hoặc làm tài liệu học viên nghiên cứu trớc khi xuông xởng thực hành)

Giới thiệu trình tự gia công các chi tiết, các sai phạm thờng gặp

TT Tên phôi Trình tự gia công Các sai phạm thờng gặp

1 Chân trớc Bào thẩm 2 mặt chuẩn

bào cuốn 2 mặt còn lại

áp cữ vạch mực vát chân vát chân - bào lau 4 mặt -lấy dấu, vạch mực các lỗmộng(chỉ lấy dấu sau khi

-đã bào xong tất cả cácchân trớc) - đục mộng

- Xác định sai mặt chuẩn

- áp cữ vạch mực vát chânsai

- áp cữ vạch mực lỗ mộng sai

- Bào lau nhiều làm chi tiếtkhông thẳng và sai kích thớc

2 Vai trớc Bào thẩm 2 mặt chuẩn

bào cuốn 2 mặt còn lại bào lau mắt chuẩn lớn -lấy dấu, vạch mực 2 lá

-mộng (chỉ lấy dấu sau khi

đã bào xong tất cả các vaitrớc) - cắt tạo 2 lá mộng

Cắt tạo lá mộng không đúng kích thớc và vị trí

3 Giằng trớc Bào thẩm 2 mặt chuẩn

bào cuốn 2 mặt còn lại bào lau 4 mặt - lấy dấu,vạch mực 2 lá mộng(chỉlấy dấu sau khi đã bàoxong tất cả các giằng trớc)

cắt tạo 2 lá mộng

Bào lau nhiều làm chi tiết không thẳng và sai kích thớc

4 Chân sau Bào thẩm mặt chuẩn bên

bào cuốn mặt bên còn lại bào thẩm các mặt phía tr-

ớc bào cong mặt sau bào lau lại 4 mặt - lấy dấu,vạch mực các lỗ mộng (chỉlấy dấu sau khi đã bàoxong tất cả các chân sau)

đục mộng

- Tiếp xúc giữa mặt phẳng

và mặt cong không tôt(không tạo thành mặt congtrơn)

- Đục các lỗ mộng quá nônghoặc quá sâu (bị thủng)

5 Vai sau Bào thẩm 2 mặt chuẩn

bào cuốn 2 mặt còn lại bào lau mắt chuẩn lớn -lấy dấu, vạch mực 2 lá

-mộng (chỉ lấy dấu sau khi

đã bào xong tất cả các vaisau) - cắt tạo 2 lá mộng

- Bào lau nhiều làm chi tiết không thẳng và sai kích thớc

26

6 Nan cong to Bào thẩm mặt chuẩn trên

- dọc theo cữ mặt đốidiện - bào thẩm mặt đốidiện - bào mặt cong phíatrớc - dùng cữ vạch mực -bào mặt cong sau - bàolau lại 4 mặt - lấy dấu,vạch mực 2 lá mộng (chỉlấy dấu sau khi đã bàoxong tất cả các nan cong

to và các nan cong nhỏ) cắt 2 lá mộng

Bào mặt cong nhiều vàkhông đúng kỹ thuật làmmặt cong cong không đều

và không trơn nhẵn

- Vạch mực lá mộng sai vị trí

7 Nan cong

nhỏ Bào thẩm mặt chuẩn trên- rọc theo cữ mặt đối

diện - bào thẩm mặt đốidiện - bào mặt cong phíatrớc - dùng cữ vạch mực -bào mặt cong sau - bàolau lại 4 mặt - lấy dấu,vạch mực 2 lá mộng (chỉlấy dấu sau khi đã bàoxong tất cả các nan cong

to và các nan cong nhỏ) cắt 2 lá mộng

Bào mặt cong nhiều vàkhông đúng kỹ thuật làmmặt cong cong không đều

và không trơn nhẵn

- Vạch mực lá mộng sai vị trí

8 Vai bên Bào thẩm 2 mặt chuẩn

bào cuốn 2 mặt còn lại bào lau mắt chuẩn lớn -lấy dấu, vạch mực 2 lá

-mộng (chỉ lấy dấu sau khi

đã bào xong tất cả các vaibên) - cắt 2 lá mộng

- Cắt tạo 2 lá mộng không

đúng kích thớc và vị trí

- 2 vai bên của 1 ghế giốngnhau

9 Giằng bên Bào thẩm 2 mặt chuẩn

bào cuốn 2 mặt còn lại bào lau 4 mắt chuẩn - lấydấu, vạch mực 2 lá

-mộng(chỉ lấy dấu sau khi

đã bào xong tất cả cácgiằng bên) - cắt 2 lá mộng