Lần đầu tiên sau 20 năm phát triển ngành công nghiệp ô tô, thị trường trong nước năm 2016 tiêu thụ vượt 300.000 xe/năm - con số được cho là đủ để các nhà sản xuất ô tô trong nước nghĩ đế
Trang 1HỌC VIỆN HÀNG KHÔNG VIỆT NAM
KHOA VẬN TẢI HÀNG KHÔNG
BÀI BÁO CÁO HOẠT ĐỘNG NHÓM CUNG – CẦU CỦA THỊ TRƯỜNG Ô TÔ VIỆT NAM
GIAI ĐOẠN 2016-2017
Giảng viên hướng dẫn: Nhóm phụ trách:
Th.S.Nguyễn Thị Vĩnh Hằng Nhóm 5 ( sáng thứ 5 ca 1)
TP Hồ Chí Minh - 2017
Trang 2BÀI BÁO CÁO HOẠT ĐỘNG NHÓM CUNG – CẦU CỦA THỊ TRƯỜNG Ô TÔ VIỆT NAM
GIAI ĐOẠN 2016-2017
Giảng viên hướng dẫn: Nhóm phụ trách:
Th.S.Nguyễn Thị Vĩnh Hằng Nhóm 5 ( sáng thứ 5 ca 1)
1 Nguyễn Thị Phương
2 Cao Thị Ly Ly
3 Nguyễn Hoàng Thùy Vân
4 Mai Thị Trinh
5 Hoàng Thị Hương
6 Hoàng Thị Lan Nhi
7 Trần Thị Quỳnh Na
TP Hồ Chí Minh - 2017
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU:
Trong những năm gần đây, Việt Nam là một trong những nền kinh tế phát triển năng động nhất khu vực Đặc biệt là Việt Nam đang ngày càng trở thành thị trường tiêu thụ ôtô hấp dẫn
Thị trường ô tô chưa bao giờ có biến động mạnh trong thời gian gần đây khi giá nhiều loại xe được giảm nhanh, mạnh Chủng loại xe phong phú và đặc biệt chất lượng xe ngày càng tăng lên, không chỉ còn giới hạn ở những chiếc xe lắp ráp theo tiêu chuẩn riêng dành cho Việt Nam mà còn nhiều loại xe tiêu chuẩn toàn cầu.Sau đây là phần tìm hiểu về Cung-cầu của thị trường ô tô Việt Nam giai đoạn 2016-2017
I/TÌNH HÌNH CHUNG:
Trong cả năm 2016, doanh số toàn thị trường đạt 304.427 xe các loại, tăng 24% so với năm 2015, thiết lập kỷ lục mới trong suốt hơn 20 năm qua, kể từ thời điểm những liên doanh ô tô đầu tiên được thành lập và đi vào hoạt động tại Việt Nam Trong đó, phân khúc xe du lịch đạt 182.347 chiếc, tăng 27%; phân khúc xe thương mại đạt 106.347 chiếc, tăng 25%; và phân khúc xe chuyên dụng đạt 15.733 chiếc, tăng 33%.Theo dự báo của VAMA(Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam), trong năm 2017, sản lượng tiêu thụ ô tô sẽ tăng khoảng 10% so với năm 2016
Lần đầu tiên sau 20 năm phát triển ngành công nghiệp ô tô, thị trường trong nước năm
2016 tiêu thụ vượt 300.000 xe/năm - con số được cho là đủ để các nhà sản xuất ô tô trong nước nghĩ đến việc tăng tỷ lệ nội địa hóa Đây cũng là năm thứ hai liên tiếp thị trường ô tô Việt Nam tăng trưởng nhanh (năm 2015 tăng 55% so với năm 2014, đạt gần 250.000 xe)
Mới đây, số liệu của JATO, trang thống kê và phân tích dữ liệu từ 52 thị trường trên thế giới có trụ sở tại Anh, cho thấy thị trường ô tô Việt Nam trong năm qua tăng trưởng cao thứ hai thế giới (27,1% so 2015), sau Singapore (48,2%)
Trong năm qua, tổng sản lượng bán hàng của các loại ô tô sản xuất và lắp ráp trong nước (CKD) đạt 228.964 chiếc, tăng 32% so với năm 2015 Bên cạnh đó, tổng lượng
xe nhập khẩu (CBU) đạt 75.463 chiếc, tăng nhẹ 5%
Tính riêng nhóm xe du lịch, thương hiệu bán được nhiều xe nhất trong năm 2016 là Toyota, với 57.036 xe (tăng 13% so với 2015) Xếp sau lần lượt là Kia (33.014 xe, tăng 55%), Mazda (32.108 xe, tăng 58%) Ford (29.011 xe, tăng 40%), Honda (11.501
xe, tăng 38%), Chevrolet (9.726 xe, tăng 32%) Hai thương hiệu xe sang là Mercedes-Benz (bán được 5.927 xe, tăng 36%) và Lexus (1.665 xe, tăng 73%)
Tổng doanh số bán hàng của toàn thị trường tính đến hết tháng 4/2017 tăng 1% so với cùng kì năm ngoái Trong đó, xe ô tô du lịch tăng 10%; xe thương mại giảm 8% và xe chuyên dụng giảm 18% so với cùng kì năm ngoái Tuy nhiên, doanh số bán hàng của
xe lắp ráp trong nước giảm 5% trong khi xe nhập khẩu tăng 24% so với cùng kì năm ngoái
Trang 4Trong đó, hiện doanh số xe du lịch giảm 36%; xe thương mại tăng 15% và xe chuyên dụng giảm 6% so với tháng trước Sản lượng của xe lắp ráp trong nước đạt 16.453 xe, giảm 10% so với tháng trước và số lượng xe nhập khẩu nguyên chiếc là 5.489 xe, giảm 35% so với tháng trước Có thể thấy rằng, sản lượng tiêu thụ xe trong tháng 04/2017 có sự sụt giảm mạnh ở tất cả các dòng xe Đáng chú ý là lượng xe nhập khẩu cũng giảm đáng kể, điều rất ít khi xảy ra trong những tháng đầu năm 2017 và trong năm 2016
Biểu đồ: Sản lượng tiêu thụ ô tô toàn thị trường năm 2016 và
4 tháng đầu năm 2017
So sánh tổng doanh thu Quý I/2016 và Quý I/2017 :
Trang 5II/ CUNG CỦA THỊ TRƯỜNG Ô TÔ VIỆT NAM
1 Ô tô nhập khẩu :
Việt Nam nhập nhiều xe tải, xe chuyên dùng từ Trung Quốc, xe con từ Hàn Quốc, Ấn
Độ và nhập từ Thái Lan chủ yếu là xe bán tải và xe cỡ nhỏ
Theo thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, lượng xe nhập khẩu từ Indonesia và Thái Lan vào Việt Nam tăng trưởng đột biến Chỉ trong 2 tháng đầu năm 2017, lượng
ô tô nhập khẩu từ Thái Lan là 5.714 chiếc, từ Indonesia là 3.108 chiếc Số lượng xe ô
tô được nhập khẩu từ Thái Lan tăng mạnh vượt qua cả Trung Quốc, Hàn Quốc và Ấn
Độ Một số mẫu xe ăn khách được nhập như Toyota Fortuner, Honda Civic, Ford Ranger, Toyota Hilux, Mazda, Audi,
Thị trường ô tô ngoại nhập của Việt Nam là các dòng xe được nhập khẩu từ Thái Lan
và Indonesia là chủ yếu Năm 2016, khi thuế nhập khẩu ô tô theo ATIGA ở mức 40%, nước ta đã nhập khẩu gần 115.000 chiếc, kim ngạch đạt hơn 2,3 tỷ USD Trong đó nhập khẩu 51.623 xe ô tô dưới 9 chỗ, 867 xe trên 9 chỗ và 47.515 xe tải
Trong cả năm 2016, ước tính thị trường ôtô Việt Nam đã chi 2,322 tỉ USD, đưa về khoảng 115.000 xe ôtô nguyên chiếc, tăng khoảng 25% so với năm ngoái (khoảng 91.500 xe)
Trang 6Trong 3 tháng đầu năm 2017, tổng lượng nhập ô tô nguyên chiếc cả nước là 28.000
xe, tăng hơn 43% về lượng, kim ngạch đạt 460 triệu USD Đặc biệt, trong đó ô tô con (dưới 9 chỗ ngồi trở xuống) nhập nguyên chiếc về Việt Nam chiếm gần 70% về tổng lượng, đạt 19.000 chiếc, tăng gấp 169% về lượng và 82% giá trị so với cùng kỳ năm
2016
Theo số liệu thống kê sơ bộ của Tổng cục Hải quan, nhập khẩu ô tô nguyên chiếc các loại vào Việt Nam trong tháng 4/2017 chỉ có 6.962 chiếc, giảm 37,8% so với tháng 3
Số xe nhập về có giá trị 169,5 triệu USD (giảm 6%) Đây là tháng lượng ô tô nhập khẩu rơi xuống mức thấp nhất trong vòng hơn một năm trở lại đây
Tổng cộng 4 tháng đầu năm, nhập khẩu ô tô nguyên chiếc vào Việt Nam đạt 33.404 chiếc(70% là ô tô con), tương đương kim ngạch 663,12 triệu USD, tăng 15,6% về lượng nhưng giảm 10,2% về giá trị Trong đó, hơn một nửa (54%) là xe từ các nước ASEAN.Dẫn đầu là ôtô nhập khẩu từ Thái Lan với 1.976 xe Thị trường nhập khẩu lớn thứ hai là Indonesia với 1.572 xe, nhập khẩu từ Trung Quốc đứng ở vị trí thứ 3 với 1.065 xe
2 Ô tô lắp ráp trong nước:
Hiện nay có 12 hãng có hoạt động sản xuất, lắp ráp trong nước (Toyota, Hyundai, Kia, Mazda, Honda, Chevrolet, Ford, Mitsubishi, Nissan, Suzuki, Isuzu, Mercedes-Benz) đáp ứng khoảng 70% nhu cầu xe trong nước, với tổng sản lượng của thị trường xe du lịch khoảng 210 ngàn xe/năm trong năm 2016
Trang 7Mới đây, Công ty Cổ phần Ô tô Trường Hải (Thaco) đã khởi công xây dựng nhà máy mới sản xuất, lắp ráp ô tô mang thương hiệu Thaco Mazda tại Quảng Nam Nhà máy
có công suất 100.000 xe/năm với tổng vốn đầu tư là 12.000 tỉ đồng, dự kiến đưa vào hoạt động tháng 4-2018 với định hướng xuất khẩu ô tô sang Lào, Myanmar
Nhà máy của Công ty ô tô Toyota Việt Nam (TMV) đang sản xuất và lắp ráp 5 mẫu
xe bao gồm: Camry, Corolla Altis, Vios, Innova & Fortuner Với chất lượng toàn cầu
và cải tiến không ngừng, 5 mẫu xe này luôn dành được sự lựa chọn, tin yêu của người tiêu dùng và luôn chiếm giữ vị trí cao trong danh sách TOP 10 xe bán chạy nhất thị trường ô tô Việt Nam
Tập đoàn Thành Công cũng đã chính thức ký thỏa thuận hợp tác cùng Tập đoàn Hyundai Hàn Quốc trong việc liên doanh, mở rộng sản xuất xe du lịch Hyundai tại Việt Nam
Mercedes-Benz có nhà máy lắp ráp tại Gò Vấp, TP.HCM ,hai phân xưởng quan trọng nhất của nhà máy đó chính là phân xưởng sơn nhúng tĩnh điện và phân xưởng lắp ráp
xe
Trong năm 2016, tổng doanh số bán hàng của các hãng xe ô tô tại Việt Nam đều có mức tăng trưởng khá tốt Trong đó có nhiều hãng xe có mức tăng vượt trội hơn 50% như Kia, Mazda, Lexus
Tổng công suất lắp ráp thiết kế khoảng 500.000 xe/năm, trong khi Thái Lan với 1,91 triệu xe/ năm, Indonesia 1,1 triệu xe/năm, Malaysia 615.000 xe/ năm
Tháng 12/2016, sản lượng của xe lắp ráp trong nước có mức tăng rất cao, ở mức 23.565 xe, tăng 7,3% so với tháng trước
Tháng 2/2017, Sản lượng của xe lắp ráp trong nước đạt 14.560 xe, giảm 6% so với tháng trước
Tháng 4/2017, Sản lượng của xe lắp ráp trong nước đạt 16.453 xe, giảm 10% so với tháng trước
Nhận xét: Gần đây lượng ô tô nhập về Việt Nam đang nhận được sự quan tâm của dư luận, dưới sự tác động của giảm thuế suất, thuế nhập khẩu từ 40% xuống 30% và sẽ giảm còn 0% năm 2018 áp dụng cho xe xuất xứ từ các nước
ASEAN đã khiến lượng lớn xe được nhập khẩu dồn dập vào Việt Nam.Cụ thể
là trong năm 2016 và những tháng đầu năm 2017,trong khi sản lượng ô tô nhập khẩu cung cấp cho thị trường đang ngày càng tăng lên,thì sản lượng ô tô sản xuất và lắp ráp trong nước đang có chiều hướng giảm liên tục.Điều này chứng
tỏ sức cạnh tranh của thị trường ô tô trong nước vẫn còn khá yếu dù đã nhận được nhiều chính sách bảo hộ của nhà nước
Trang 8III/ CẦU CỦA THỊ TRƯỜNG Ô TÔ VIỆT NAM
Biểu đồ doanh số toàn thị trường ô tô Việt Nam 2016
1 Cầu ô tô nhập khẩu:
Cùng với mức tiêu thụ vượt bậc của toàn thị trường ô tô năm 2016, tổng sản lượng bán hàng của các loại ô tô nhập khẩu đạt 75.463 chiếc, tăng nhẹ 5% so với năm 2015
Trang 9Tháng 4/2017,doanh số bán hàng của xe nhập khẩu tăng 24% so với cùng kì năm ngoái mặc dù ô tô nhập khẩu nguyên chiếc các loại vào Việt Nam chỉ có 6.962 chiếc,giảm 37,8% so với tháng 3 và có thể nói đây là tháng lượng ô tô nhập khẩu rơi xuống mức thấp nhất trong vòng hơn một năm trở lại đây
Trong những tháng đầu năm 2017, tổng sản lượng ô tô bán ra trên cả nước bị giảm mạnh, chỉ đạt 21.924 chiếc, giảm 15% so với cùng kì năm 2016 Trong đó, gồm 10.705 xe du lịch (giảm 36%); 9.562 xe thương mại (tăng 15%) và 1.675 xe chuyên dụng (giảm 6%) Riêng xe thương mại có doanh số tăng 15%
3 Cầu ô tô lắp ráp trong nước:
Năm 2016, tổng sản lượng bán hàng của các loại ô tô sản xuất và lắp ráp trong nước đạt 228.964 chiếc, tăng 32% so với năm 2015
Theo báo cáo từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA).Tổng doanh số bán hàng của toàn thị trường tháng 04/2017, đạt 21.492 chiếc, giảm 15% so với cùng
kỳ năm ngoái và giảm 18% so với tháng 03/2017.Sản lượng tiêu thụ xe du lịch đạt 10.705 chiếc, giảm 36%; Xe thương mại đạt 9.562 chiếc, giảm 15%; Xe chuyên dụng đạt 1.675 chiếc, giảm 6% so với tháng trước
Về doanh số bán hàng của các doanh nghiệp thành viên VAMA trong tháng 4/2017, Công ty cổ phần ôtô Trường Hải (Thaco) tiếp tục dẫn đầu thị trường khi bán được 8.634 xe các loại, chiếm 40,5% thị phần.Công ty Toyota Việt Nam tiếp tục đứng ở vị trí thứ hai khi bán được 4.096 xe, chiếm hơn 19,2% thị phần Vị trí thứ ba là Ford Việt Nam bán được 2.544 xe, chiếm 11,9% thị phần xe cả nước
Tuy nhiên, nếu tính tổng sản lượng tiêu thụ 4 tháng đầu năm 2017 của toàn thị trường, thì các dòng sẽ vẫn duy trì được mức tăng nhẹ so với cùng kỳ năm 2016 Cụ thể là, trong 4 tháng đầu năm, tổng sản lượng tiêu thụ xe toàn thị trường tăng 1% so với cùng
kỳ năm ngoái Nhưng doanh số bán hàng của xe lắp ráp trong nước giảm 5% so với cùng kỳ năm ngoái
Nhận xét:
- Như vậy,năm 2016,chênh lệch giữa tỷ lệ tăng trưởng về sản lượng bán hàng của ô tô sản xuất và lắp ráp trong nước(tăng 32%) với ô tô nhập khẩu(tăng nhẹ 5%) cho thấy khá rõ những tác động của chính sách Trong năm vừa qua, các loại xe nhập khẩu gặp nhiều trắc trở hơn so với xe sản xuất và lắp ráp trong nước, cụ thể là việc phải chịu cách tính giá tính thuế tiêu thụ đặc biệt mới ngay từ ngày đầu tiên của năm và các mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt tăng đối với đa số các dòng xe từ ngày 1/7
- Dù đã đạt được mức tăng trưởng mạnh mẽ song trước những lo ngại về sự bất ổn có thể xảy ra trong thời gian tới, cơ quan đại diện các nhà sản xuất
Trang 10trong nước cũng chỉ dự báo tổng sức mua ôtô trong năm 2017 tăng khoảng 10% so với năm 2016
IV/ CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG TỚI CUNG – CẦU
1 Nhân tố ảnh hưởng tới cung:
Giá các yếu tố đầu vào cho sản xuất ô tô: Đối với một doanh nghiệp
thì giá các yếu tố đầu vào là cực kì quan trọng, giá các loại máy móc, thiết bị, lao động tăng hay giảm sẽ ảnh hưởng ngay đên giá bán và sẽ ảnh hưởng ngay đến tình trạng hoạt động của doanh nghiệp Nếu giá các yếu tố đầu vào tăng lên thì chi phí cho một sản phẩm cũng tăng dẫn đến giá của sản phẩm đó cũng tăng lên và làm cho lợi nhuận của daonh nghiệp bị giảm xuống Ngược lại nếu doanh nghiệp bị cắt giảm được các chi phí cho các yếu tố đầu vào thì sẽ hạ chi phí sản xuất dẫn đến giá thành sản phẩm giảm thu hút khách hàng tăng lợi nhuận, và vì vậy việc
tăng hay giảm lợi nhuận sẽ quyết định sự sống còn của doanh nghiệp đó
Công nghệ sản xuất: Công nghệ sản xuất của bất kì loại hàng hóa nào
cũng ảnh hưởng đến loại cung của hàng hóa đó trên thị trường Nếu một doanh nghiệp có hệ thống sản xuất tốt đạt hiệu quả kinh tế, tiết kiệm nguyên vật liệu cũng như đạt tiêu chuẩn về mặt kĩ thuật thì doanh nghiệp sẽ sản xuất được những sản phẩm có sức mạnh cạnh tranh cao và sức tiêu thụ lớn Và ngược lại nếu doanh nghiệp sản xuất ra các sản phẩm có giá quá cao hay không đảm bảo về mặt chất lượng sẽ khó tồn
tại
Năng lực sản xuất ô tô của các doanh nghiệp: Đối với lượng cung ô tô
trên thị trường thì nó ảnh hưởng rất nhiều đến năng lực sản xuất doanh nghiệp trong thời gian đó và cả trong tương lai Thật vậy nếu một doanh nghiệp đạt được năng lực sản xuất của mình thì lượng cung ra thị trường
sẽ rất đầy đủ và làm cho doanh nghiệp đạt được các mục tiêu của mình
là tồn tại và phát triển Và nếu một doanh nghiệp thấy được trong tương lai thị trường của doanh nghiệp có khả năng phát triển thì doanh nghiệp
sẽ nâng cao năng lực sản xuất và do đó sẽ tăng lượng cung trên thị
trường
2.Nhân tố ảnh hưởng tới cầu của thị trường:
Thu nhập khách hàng: thu nhập khách hàng đối với cầu ô tô là cực kì
quan trọng Bởi vì loại sản phẩm này là loại sản phẩm đắt tiền do vậy phải có một mức thu nhập như thế nào mới có thể mua được loại sản phẩm này Mà chỉ khi một sản phẩm của một doanh nghiệp được bán ra