Trẻ có nề nếp, thói quen tốt trong ăn uống như tự xúc cơm ăn, ăn ngon miệng, ăn hết suất… góp phần hạ thấp tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng. Trẻ có ý thức kỷ luật trong giờ ăn như: không nói chuyện, nô đùa trong giờ ăn, trẻ không kén ăn những món trẻ thích mà ăn sam đủ các loại thức ăn do cô chia theo khẩu phần, không đổ cơm canh sang bát của bạn, hạn chế làm rơi vãi thức ăn, biết nhặt thức ăn rơi vãi vào đĩa. Sau khi ăn xong trẻ biết lấy khăn lau miệng sạch sẽ, biết tự uống nước, súc miệng sạch sẽ, góp phần hạ thấp tỷ lệ trẻ bị sâu răng. Qua đó cũng giáo dục được trẻ ý thức vệ sinh cá nhân và tiết kiệm nước ngay từ khi còn nhỏ.
Trang 1MỤC LỤC
Trang 2THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN
1 Tên sáng kiến: Một số biện pháp giúp trẻ từ 24 – 36 tháng có thói quen tốt trong ăn uống
2 Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục Mầm Non
4 Chủ đầu tư tạo ra sáng kiến:
5 Đơn vị áp dụng sáng kiến lần đầu:
- - Điện thoại:
6 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến:
- Có đầy đủ cơ sở vật chất và trang thiết bị về đồ dùng, đồ chơi, nguyên vật liệu…
- Học sinh khỏe mạnh tích cực tham gia vào hoạt động
- Giáo viên trực tiếp giảng dạy phải có trình độ chuyên môn đạt chuẩn trở lên
7 Thời gian áp dụng sáng kiến kinh nghiệm lần đầu: Từ tháng 09/2019 đếntháng 02/2020
Trang 3TÓM TẮT SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến.
Là một giáo viên mầm non được phân công phụ trách trẻ ở độ tuổi 24 - 36tháng tôi nhận thấy rằng trong một lớp học có bao nhiêu trẻ thì có bấy nhiêu
sự khác biệt cá nhân Những sự khác biệt này bao gồm cả về thể chất, nănglực, trí lực, xu hướng, hứng thú Và tất cả các trẻ đều có quyền đòi hỏi đượcquan tâm, được đáp ứng nhu cầu của bản thân
Khi trẻ đến lớp, mỗi trẻ là một cơ thể duy nhất, do đó trẻ sẽ hành độngtrong một môi trường theo cách của mình Vì thế việc dạy cho trẻ có nhữngthói quen, nề nếp trong ăn uống cũng là một việc làm vô cùng quan trọng trongviệc nuôi dạy, giáo dục trẻ ở trường Thông qua việc làm này đã góp phần giúptrẻ có một thói quen tốt trong ăn uống, trong sinh hoạt Đồng thời giúp trẻ pháttriển, củng cố những tố chất vận động, sự khéo léo, tính kiên trì, kỷ luật… vàgóp phần quan trọng trong việc hình thành nhân cách mới cho trẻ Nếu trẻ cómột thói quen ăn uống xấu, không những ảnh hưởng đến ham muốn ăn uống
mà còn ảnh hưởng đến sự hấp thụ dinh dưỡng, cho nên khi trẻ đến lớp, giáoviên nhất thiết phải chú ý, bồi dưỡng thói quen ăn uống tốt cho trẻ từ sớm
Chính vì vậy, tôi chọn đề tài "Một số biện pháp giúp trẻ từ 24 -36 tháng có thói quen tốt trong ăn uống”.
2 Điều kiện, thời gian, đối tượng áp dụng sáng kiến.
a. Để áp dụng sáng kiến này đạt hiệu quả cao cần đảm bảo một số
điều kiện sau:
- Trường có đầy đủ cơ sở vật chất phục vụ cho các hoạt động chăm sóc,nuôi dưỡng giáo dục trẻ
- Huy động được học sinh các độ tuổi đến trường và tổ chức cho trẻ ănbán trú
- Giáo viên đạt trình độ chuẩn, trên chuẩn, nắm vững nội dung chươngtrình GDMN, hiểu được tâm sinh lý và nhu cầu dinh dưỡng của trẻ ởtừng độ tuổi Vận dụng linh hoạt các phương pháp, hình thức tổ chứchoạt động giúp hình thành cho trẻ nề nếp, thói quen tốt trong ăn uống
Trang 4- Phụ huynh học sinh quan tâm tới trẻ, ủng hộ phong trào của nhà trường.
b. Thời gian áp dụng sáng kiến: Từ tháng 09/2019 đến tháng 02/2020
c Đối tượng áp dụng sáng kiến: Trẻ nhà trẻ 24 – 36 tháng tuổi
3 Nội dung sáng kiến.
a. Tính mới, tính sáng tạo của sáng kiến.
Trước đây việc rèn có thói quen cho trẻ trong ăn uống đã được thực hiệnnhưng đạt kết quả chưa cao Với mong muốn giúp trẻ có thói quen tốt trong
ăn uống, tôi đã áp dụng một số biện pháp sau:
- Xây dựng quy tắc khi ăn dưới dạng hình vẽ, rõ ràng dễ hiểu và dán ở bàn
ăn, ví dụ như rửa tay trước khi ăn, nhớ ăn rau, không nói khi đang nhai…
- Tạo cho trẻ thói quen vệ sinh cá nhân trước khi ăn giúp trẻ thấy thoải mái,phấn khởi, trẻ tự tin hơn khi tham gia vào hoạt động ăn cùng các bạn
- Động viên trẻ tự xúc ăn, nhắc nhở khen ngợi trẻ trong giờ ăn, không bỏcơm thừa, không ép trẻ ăn
- Duy trì tâm trạng vui vẻ, thoải mái trước và trong khi ăn cho trẻ
Các biện pháp trên đều đảm bảo tính mới, tính sáng tạo Sau khi áp dụngthực hiện những biện pháp này, tôi thấy trẻ có nề nếp, thói quen tốt hơn trong
ăn uống như: tự xúc cơm ăn, ăn ngoan, ăn hết suất, trẻ tự lau miệng và uốngnước sau khi ăn xong Qua đó cũng góp phần hình thành những nhân cách đầutiên của trẻ và ở những giai đoạn tiếp theo
b. Khả năng áp dụng sáng kiến.
Với một số biện pháp nêu trên, sáng kiến của tôi có thể áp dụng thựchiện ở lớp 26- 36 tháng tuổi A do tôi chủ nhiệm, ở trường mầm non nơi tôiđang công tác và các trường mầm non trong huyện nhưng tùy vào điều kiệnthực tế của từng trường, lớp để vận dụng cho phù hợp sẽ đem lại hiệu quả cao
c. Lợi ích của sáng kiến.
Giúp giáo viên, phụ huynh hiểu sâu hơn về công tác bán trú và nội dungchăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục trẻ trong trường mầm non
Giúp trẻ có nếp sống hòa đồng trong sinh hoạt tập thể, rèn cho trẻ tính tựlập, biết giữ gìn vệ sinh cá nhân sạch sẽ, biết lao động tự phục vụ bản thân
Trang 5cũng như giáo dục kỹ năng sống cho trẻ, góp phần quan trọng cho việc hìnhthành nhân cách đầu tiên của trẻ.
4 Khẳng định giá trị, kết quả đạt được của sáng kiến.
Sau khi áp dụng sáng kiến "Một số biện pháp giúp trẻ từ 24 -36 tháng
có thói quen tốt trong ăn uống” tôi đã thu được một số hiệu quả sau:
- Trẻ có nề nếp, thói quen tốt trong ăn uống như tự xúc cơm ăn, ăn ngonmiệng, ăn hết suất… góp phần hạ thấp tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng
- Trẻ có ý thức kỷ luật trong giờ ăn như: không nói chuyện, nô đùa tronggiờ ăn, trẻ không kén ăn những món trẻ thích mà ăn sam đủ các loại thức
ăn do cô chia theo khẩu phần, không đổ cơm canh sang bát của bạn, hạnchế làm rơi vãi thức ăn, biết nhặt thức ăn rơi vãi vào đĩa
- Sau khi ăn xong trẻ biết lấy khăn lau miệng sạch sẽ, biết tự uống nước,súc miệng sạch sẽ, góp phần hạ thấp tỷ lệ trẻ bị sâu răng Qua đó cũnggiáo dục được trẻ ý thức vệ sinh cá nhân và tiết kiệm nước ngay từ khicòn nhỏ
- Thông qua thói quen trong ăn uống còn giáo dục cho trẻ ý thức vệ sinh cánhân sạch sẽ hàng ngày như: rửa sạch tay trước và sau khi ăn, sau khi đi
vệ sinh, khi tay bẩn Trẻ biết lao động tự phục vụ như lấy gối đi ngủ, cấtgối vào ngăn tủ của mình sau khi ngủ dậy, biết tự đi vệ sinh đúng nơi quiđịnh trước khi ngủ và sau khi ngủ dậy… góp phần hình thành nhân cáchđầu tiên của trẻ
5 Đề xuất, kiến nghị.
- Giáo viên cần tích cực học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp
vụ, nắm vững nội dung chương trình GDMN, hiểu được đặc điểm tâm sinh lýcủa trẻ, tâm huyết với nghề
- Nhà trường bổ sung đầy đủ CSVC, trang thiết bị đồ dùng phục vụ chocác hoạt động chăm sóc, nuôi dưỡng, giá dục trẻ
- Kiến nghị với Phòng Giáo dục và Đào tạo: tổ chức các lớp bồi dưỡng,kiến thức về chăm sóc nuôi dưỡng, phòng tránh dịch bệnh, đảm bảo an toàncho trẻ
Trang 6MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1 Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến.
Đương thời Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm tới thế hệ trẻ đã từng nói:
“Trẻ em như búp trên cành Biết ăn, biết ngủ biết học hành là ngoan”
Đây cũng là quan niệm của dân tộc ta về giáo dục, chăm sóc, nuôi dưỡngcho trẻ thơ Chăm sóc và giáo dục trẻ em là trách nhiệm, là tình thương và hạnhphúc của mỗi người, mỗi gia đình, mỗi cộng đồng
Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em phát triển toàn diện về thểchất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của nhân cách,chuẩn bị cho trẻ vào học lớp một Để trẻ phát triển cân đối, khỏe mạnh ngay từnhững năm tháng đầu đời cần phải có một chế độ dinh dưỡng hợp lý
Là một giáo viên mầm non được phân công phụ trách trẻ ở độ tuổi 24 - 36tháng, ở tuổi này trẻ còn rất bé nhưng đặc điểm sinh lý trẻ phát triển rất mạnh
Vì vậy việc giáo dục đưa các cháu vào nề nếp để tham gia mọi hoạt động trongngày của trẻ là một nhiệm vụ quan trọng Thời gian hoạt động ăn, ngủ của trẻ ởtrường mầm non chiếm tỷ lệ khá lớn so với thời gian trong ngày Làm thế nào đểnhanh chóng đưa trẻ vào nề nếp thói quen, nội qui trường lớp là điều tôi luôntrăn trở
Trong một lớp học có bao nhiêu trẻ thì có bấy nhiêu sự khác biệt cá nhân.Những sự khác biệt này bao gồm cả về thể chất, năng lực, trí lực, xu hướng,hứng thú Và tất cả các trẻ đều có quyền đòi hỏi được quan tâm đáp ứng nhucầu của bản thân Chính vì vậy, cô giáo cần tạo cho trẻ có một tâm thế tốt khiđến lớp, một không khí ấp áp tràn đầy tình cảm yêu thương, tôn trọng trẻ Điềunày giúp trẻ nghe lời cô và phát triển khả năng bẩm sinh sẵn có của mình
Thời gian hoạt động ăn, ngủ của trẻ ở trường mầm non chiếm tỷ lệ khálớn so với thời gian trong ngày Vì vậy hoạt động lao động Sư phạm của côgiáo đòi hỏi phải rất linh hoạt, sáng tạo, nhạy bén, kịp thời để phát hiện và đápứng những nhu cầu phát triển của trẻ Hoạt động của cô giáo có định hướng, cómục đích để tác động giáo dục vào sự phát triển của trẻ Tác động sư phạm của
Trang 7cô giáo phải luôn luôn thay đổi, phù hợp với nhu cầu phát triển của trẻ để trẻ cócảm tình, có hứng thú Vì thế, nghệ thuật của cô thể hiện ở chỗ biết hoà nhậpvào thế giới trẻ, biết quên mình là người lớn để trở thành người bạn thực sự củatrẻ Biết tôn trọng và đồng cảm với trẻ, tạo nên không khí cởi mở, lôi cuốn, thuhút trẻ như thế trẻ dễ nghe theo sự hướng dẫn của cô, biết vâng lời cô giáo mộtcách tự nguyện, thoải mái và vui vẻ Từ đó, giúp trẻ có được những hiểu biếtnhất định, tạo cho trẻ có đầy đủ điều kiện về thể lực và kiến thức Đồng thời,hình thành và phát triển nhân cách tốt nhất cho trẻ, tạo tiền đề cho trẻ vữngvàng, tự tin hơn.
Trẻ chỉ có thể phát triển, khoẻ mạnh, thông minh có nề nếp, khi đượcsống trong môi trường thật sự yêu thương chăm sóc và chú ý khuyến khíchgiúp đỡ của người lớn Đúng vậy, trong những năm qua trường mầm non BìnhLãng đã có những biện pháp chỉ đạo có hiệu quả tuyên truyền và giáo dục đếncác nhóm lớp Song song với việc thực hiện chuyên đề "Xây dựng trường mầmnon lấy trẻ làm trung tâm" và chuyên đề “Giáo dục trẻ theo hướng trải nghiệm”
đã thu được kết quả cao Bên cạnh đó, việc nuôi dưỡng, chăm sóc trẻ cũngđược quan tâm Đặc biệt, việc dạy cho trẻ có những thói quen nề nếp trong ănuống là một việc làm vô cùng quan trọng trong việc nuôi dạy giáo dục trẻ ởtrường
Thông qua việc làm này đã góp phần giúp trẻ có một thói quen tốt trong
ăn uống, trong sinh hoạt, đồng thời giúp trẻ phát triển, củng cố những tố chấtvận động, sự khéo léo, tính kiên trì, kỷ luật… Do đó góp phần quan trọngtrong việc hình thành nhân cách mới cho trẻ.Nếu trẻ có một thói quen ăn uốngxấu không những ảnh hưởng đếnham muốn ăn uống mà còn ảnh hưởng đến sựhấp thụ dinh dưỡng cho nên khi trẻ đến lớp, giáo viên nhất thiết phải chú ý, bồidưỡng thói quen ăn uống tốt cho trẻ từ nhỏ
Hiện nay, công tác chăm sóc, nuôi dưỡng trong một số trường lớp mầmnon đang xảy ra không ít những bức xúc trong xã hội, trẻ đến trường khôngđược chăm sóc đúng khoa học, một số trường hợp còn mang tính chất bạo hànhtrẻ trong khi chăm sóc, nuôi dưỡng
Trang 8Xuất phát từ những lí do trên, bản thân tôi là một giáo viên trong trườngmầm non, phụ trách công tác chăm sóc, nuôi dưỡng tôi xin lựa chọn đề tài
“Một số biện pháp giúp trẻ từ 24 -36 tháng có thói quen tốt trong ănuống”.
2 Cơ sở lý luận của việc rèn nề nếp thói quen cho trẻ trong ăn uống.
Quan điểm của của Đảng, của Nhà nước ta luôn coi giáo dục là quốc sáchhàng đầu, giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên của các bậc học Nuôi dưỡng vàdạy dỗ trẻ tốt ở giai đoạn này tạo tiền đề quan trọng để trẻ bước tiếp con đườnghọc tập sau này
Trong bài viết của Tiến sĩ Robert G Mayer đã nhấn mạnh “Tại sao phảiđầu tư vào chương trình chăm sóc và phát triển trẻ thơ từ những năm nhỏ tuổi,coi đây là một phần của chiến lược cơ bản, bởi vì cũng như trước khi xây dựngtòa nhà, ta cần xây dựng một cái nền bằng đá vững chắc trên cơ sở đó làm nềntảng xây nên toàn bộ công trình kiến trúc” Do đó từ lúc lọt lòng mẹ đến lúc 6tuổi, trẻ em cần được sự đầu tư hỗ trợ phát triển thể chất, tinh thần và hiểu biết
xã hội Việc giáo dục trẻ em trong những năm học ở nhà trường có thành cônghay không một phần lớn là tùy thuộc vào những tảng đá làm nền tạo đượctrong những năm phát triển trẻ thơ sau này”
Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng giai đoạn 2011-2020 và tầm nhìnđến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ ký vào ngày 22/02/2012 BảnChiến lược đã đề ra mục tiêu tổng quát là "Đến năm 2020, bữa ăn của ngườidân được cải thiện về số lượng, cân đối hơn về chất lượng, bảo đảm an toàn
vệ sinh; suy dinh dưỡng trẻ em, đặc biệt thể thấp còi được giảm mạnh, gópphần nâng cao tầm vóc và thể lực của người Việt Nam, kiểm soát có hiệu quảtình trạng thừa cân, béo phì góp phần hạn chế các bệnh mạn tính không lâyliên quan đến dinh dưỡng”
Giáo dục mầm non hiện nay đã và đang tiếp tục tìm ra những phươngpháp mới để chăm sóc và giáo dục trẻ thật tốt Từ thực tế cho thấy, trẻ emngày nay gặp rất nhiều khó khăn trong ăn uống Nhiều bậc phụ huynh mải
mê với việc phát triển kinh tế gia đình mà không có thời gian quan tâmchăm sóc bữa ăn cho con họ Hơn thế nữa, trong xu thế kinh tế thị trường,
Trang 9nhiều loại thức ăn nhanh không đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ lại rất được cácbậc phụ huynh ưa chuộng Họ cho con cái ăn uống không có giờ giấc cốđịnh, trẻ ăn vặt nhiều như bim bim, bánh kẹo…nên khi vào bữa ăn trẻ ăn ít,không có hứng thú với việc ăn, thậm chí là bỏ bữa Có những bậc phụ huynhkhông có kiến thức về dinh dưỡng, cứ nghĩ là trẻ ăn được càng nhiều thìcàng tốt Do đó, trong năm 2018 tỉ lệ trẻ suy dinh dưỡng thấp còi của tỉnhHải Dương vẫn còn ở mức cáo, chiếm tới 20,5%; tỷ lệ thừa cân béo phì có
xu hướng gia tăng, chiếm 4,6%, đặc biệt ở khu vực thành thị đã tăng gấp 2
-3 lần trong hơn 10 năm qua
Chính vì vậy mà không chỉ các giáo viên, các bậc phụ huynh cũng cầnnhận thức được tầm quan trọng của việc tổ chức ăn uống hợp lý, khoa học,đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ Ở trường mầm non, trẻ được ăn uống, ngủnghỉ, học hành theo đúng giờ giấc Giáo viên tổ chức các hoạt động cho trẻhợp lý, khoa học phù hợp với lứa tuổi đảm bảo cho trẻ phát triển toàn diệntrong các lĩnh vực ngôn ngữ, thẩm mỹ, nhận thức, tình cảm xã hội đặc biệt
là mặt thể chất của trẻ cũng được tăng lên đáng kể
Trẻ chỉ có thể phát triển, khỏe mạnh, thông minh có nề nếp, khi đượcsống trong môi trường thật sự yêu thương chăm sóc và chú ý khuyến khíchgiúp đỡ của người lớn Đúng vậy, trong những năm qua, công tác dinhdưỡng đã nhận được sự quan tâm, chỉ đạo, đầu tư của các cấp ủy đảng, chínhquyền, địa phương trong tỉnh, sự tham gia tích cực của các ban, ngành, đoànthể và toàn xã hội Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược quốc gia vềdinh dưỡng giai đoạn 2011-2020 đã đạt được những thành tựu đáng khích lệ
về cải thiện tình trạng dinh dưỡng Trong những năm qua ngành giáo dụctỉnh Hải Dương đã kết hợp với ngành y tế đã triển khai nhiều hoạt động thiếtthực như tổ chức các hội nghị, hội thảo, tập huấn về hoạt động phòng, chốngsuy dinh dưỡng trẻ em; Bồi dưỡng kiến thức cho cán bộ chuyên trách dinhdưỡng; Đẩy mạnh tuyên truyền về “Ngày vi chất dinh dưỡng”, “Tuần lễ dinhdưỡng” Thực hành dinh dưỡng, hướng dẫn chế độ ăn cho trẻ nhỏ và phụ nữmang thai tại các xã, phường, thị trấn; Khám, tư vấn cho các bà mẹ có con
Trang 10nhỏ bị còi xương, suy dinh dưỡng và phụ nữ có thai; Chỉ đạo triển khai hoạtđộng cân đo trẻ dưới 2 tuổi 3 tháng/lần và trẻ em dưới 5 tuổi 1 năm/lần; đã
có những biện pháp chỉ đạo có hiệu quả tuyên truyền và giáo dục tại cáctrường Mầm non Bên cạnh đó việc dạy cho trẻ có những thói quen nề nếptrong ăn uống, trong sinh hoạt, đồng thời giúp trẻ phát triển , củng cố những
tố chất vận động, sự khéo léo, tính kiên trì, kỷ luật…dó đó góp phần quantrọng trong việc hình thành nhân cách mới cho trẻ
Giai đoạn trẻ 24 -36 tháng tuổi là giai đoạn khởi điểm của việc hìnhthành và phát triển nhân cách trẻ, các mặt phát triển của trẻ hoà quyện vàonhau, ảnh hưởng lẫn nhau, không tách bạch rõ nét Trẻ hoàn toàn còn nonnớt, nhạy cảm với tác động bên ngoài, đồng thời cũng là lúc trẻ phát triển rấtnhanh về mọi mặt trẻ rất dễ bị tổn thương về tâm lý Bởi thế muốn rènluyện nề nếp trong sinh hoạt hàng ngày cho trẻ, ngay từ những ngày đầu trẻmới vào lớp cô giáo phải làm sao để trẻ cảm nhận được nguồn hạnh phúc,thấy mình được chấp nhận, được an toàn, được yêu mến và là thành viêntrong cộng đồng mà trẻ đang hoà nhập Quan hệ của cô với trẻ giàu cảm xúcthân thiết, yêu thương như quan hệ mẹ con Vậy hoạt động lao động sưphạm của cô giáo mầm non đòi hỏi phải rất linh hoạt, nhạy bén, kịp thời,phải có sự sáng tạo để phát hiện và đáp ứng những nhu cầu phát triển củatrẻ
Nếu trẻ có một thói quen ăn uống xấu không những ảnh đến hammuốn ăn uống mà còn ảnh hưởng đến sự hấp thụ dinh dưỡng cho nên khi trẻđến lớp, giáo viên nhất thiết phải chú ý, bồi dưỡng thói quen ăn uống tốt chotrẻ từ nhỏ
3 Thực trạng của vấn đề.
3.1 Tình hình thực tế của đơn vị.
Trường mầm non nơi tôi công tác có khuôn viên rộng rãi (có 3 tòa nhà 2tầng và sân vườn rộng rãi), có tổng 12 lớp học, với 30 cán bộ, giáo viên và nhânviên Nhưng về kinh tế còn nhiều khó khăn, trình độ nhận thức của người dân cònhạn chế, do vậy trẻ sinh và lớn lên cũng chịu những ảnh hưởng đó
Trang 11Trong năm học 2019 - 2020, tôi được phân công là giáo viên chủ nhiệmlớp 24 - 36 tháng tuổi A
- Tổng số trẻ: 27 trẻ (Trong đó 7 trẻ là trẻ của năm 2018 - 2019)
3.2 Những thuận lợi và khó khăn
Ngay từ đầu năm học 2019 - 2020, tôi được Ban giám hiệu nhà trườngphân công dạy lớp nhà trẻ A (lứa tuổi 24- 36 tháng) Trong quá trình chăm sóc
và dạy trẻ chúng tôi đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau:
a. Thuận lợi:
- Nhà trường đầu tư đầy đủ đồ dùng cơ sở vật chất phục vụ cho việcchăm sóc nuôi dưỡng trẻ Ban giám hiệu thường xuyên chỉ đạo sátxao việc tổ chức chăm sóc, thực hiện quy chế chuyênmôn
- Trường lớp có quy mô gọn gàng, sạch sẽ, phòng học đảm bảo diện tích, cósân chơi rộng rãi, thoán mát
- Được bồi dưỡng kiến thức qua tập huấn, kiến tập, qua các buổisinh hoạt chuyên môn nên bản thân tôi đã tích lũy được nhiều kinhnghiệm về công tác chăm sóc - giáo dục trẻ
- Giáo viên đã được đào tạo chuẩn, có lòng yêu nghề mến trẻ Thường xuyênđược trau dồi kiến thức và biết lắng nghe ý kiến của các đồng nghiệp trongtrường
- Số trẻ nam và nữ tương đối cân bằng
- Trẻ khỏe mạnh tăng cân đều, không có trẻ ở kênh suy dinh dưỡng và thấp
Trang 12còi hay béo phì.
- Phụ huynh rất nhiệt tình, quan tâm đến trẻ toàn diện, đặc biệt là bữa ăn củatrẻ, thói quen vệ sinh, giấc ngủ của trẻ
b. Khó khăn:
- Khu lớp học ở tầng 2, diện tích phòng học sinh hoạt chung, không
có phòng ăn riêng nên việc bố trí tổ chức giờ ăn cho trẻ còn hạnchế
- Tổng sĩ số lớp nhà trẻ rất đông, vượt chỉ tiêu 02 trẻ nên rất khókhăn trong công tác giáo dục, nuôi dưỡng trẻ
- Là lớp có lứa tuổi nhỏ nhất trường, trẻ đi học lần đầu chưa có ýthức, vẫn giữ thói quen thích gì được nấy như ở nhà, không có nềnếp trong mọi hoạt động
- Trong giờ ăn trẻ chưa có nề nếp, còn có nhiều thói quen xấu như:Bốc thức ăn, gõ bát, uống nước canh… hay còn ngậm cơm, kénchọn thức ăn
- Một số trẻ vẫn phải ăn cháo, những trẻ nhỏ chưa biết tự xúc ăn
- Một số phụ huynh có quan niệm sai lầm cho rằng: Trẻ quá nhỏ đểđưa vào nề nếp và cần phải cho trẻ ăn những thứ trẻ thích miễn saotrẻ ăn được nhiều Đặc biệt giữa phụ huynh chưa có sự phối hợpcùng giáo viên để dạy trẻ có một thói quen trong ăn uống
- Vẫn còn một số trẻ không ăn hết suất của mình
Từ đầu tháng 10 năm 2019, sau một tháng tôi nhận trẻ vào lớp và cho trẻlàm quen với một số nề nếp trong bữa ăn, tôi đã thực nghiệm khảo sát theo dõi
số trẻ lớp tôi với tổng số trẻ ăn bán trú là 23 trẻ và được đánh giá theo tiêu chísau:
Trang 133 Số trẻ không ăn rau 15 65,2
4 Số trẻ không thích ăn những món ăn có mùi
6 Số trẻ thích ăn các loại thực phẩm tanh như
- Rèn trẻ có thói quen ăn uống đúng giờ giấc và đủ khẩu phần ăn
- Tạo cho trẻ thói quen vệ sinh cá nhân trước và sau khi ăn
- Động viên trẻ tự xúc ăn, nhắc nhở khen ngợi trẻ trong quá trình trẻ ăn
- Tạo không khí trước và trong bữa ăn, vui vẻ, nhẹ nhàng, thoải mái để trẻ
ăn ngon miệng
- Giáo dục trẻ có thói quen tốt trong ăn uống qua các câu chuyện, bài thơ,bài hát
- Phối kết hợp với phụ huynh
4 Các biện pháp thực hiện.
1 Biện pháp 1: Rèn trẻ có thói quen ăn uống đúng giờ, đúng vị trí và
đủ khẩu phần ăn, không bỏ cơm.
a. Ăn đúng giờ, đúng bữa, đúng vị trí.
Ăn ngon không chỉ là một cảm xúc, đó còn là một thói quen nữa Vì thếcác bữa ăn chính và phụ trong ngày phải đúng giờ Ăn uống vào giờ cố định sẽtạo ra một phản xạ có điều kiện trong nếp ăn uống cho trẻ, giúp trẻ hình thànhsuy nghĩ có trách nhiệm hơn với bữa ăn của mình Khi trẻ đã hình thành thóiquen biết lúc nào là tới giờ ăn, trẻ sẽ chủ động chuẩn bị cho bữa ăn của mìnhnhư thu dọn đồ chơi, rửa tay trước khi ăn và lấy ghế ngồi vào bàn ăn…
Trang 14Ví dụ như khi trẻ đã quen với giờ ăn, như một phản xạ tự nhiên tiết nướcbọt tăng, đường dạ dày bắt đầu nhu động, các loại men tiêu hoá do đường tiêuhoá tiết ra tăng lên, khiến bé tăng cảm giác đói Có được chuẩn bị về tâm lý,sinh lý này thì bé có thể ăn được một cách chủ động ăn chăm chú, ngon miệng.
Ảnh 1: Một giờ ăn trưa của trẻ
b. Bữa ăn không nên kéo dài quá 30 phút.
Ngoài việc rèn nề nếp cho trẻ ăn đúng giờ cần xác định thời gian cho trẻ ăn.Khi mới bắt đầu trẻ sẽ gặp nhiều khó khăn, đặc biệt là trẻ ăn chậm, biếng ăn.Nhưng qua một thời gian trẻ sẽ nhận thức được rằng cần phải tập trung khi ăn vàtrẻ sẽ ăn nhanh hơn, tạo cảm giác ngon miệng cho trẻ Nếu cứ để trẻ ăn tùy ý, đểthời gian ăn dài trẻ sẽ dần hình thành thói quen trễ nải, làm trẻ không tập trungvào ăn và mất cảm giác ngon miệng Bên cạnh đó cũng tránh để trẻ ăn vặt quását với các bữa chính, không ép trẻ ăn dưới mọi hình thức…
c. Xây dựng quy tắc trong giờ ăn.
Trang 15Trẻ ở độ tuổi này rất hào hứng với bữa ăn do rất tò mò với thế giới xungquanh, tuy nhiên đó cũng là lý do trẻ rất khó ngồi yên để tập trung vào việc ăn.Chính vì vậy, tôi đã trình bày những quy tắc khi ăn dưới dạng hình vẽ, rõ ràng,
dễ hiểu và dán ở bàn ăn, ví dụ tự xúc cơm ăn, rửa tay trước khi ăn, nhớ ăn rau,không nói chuyện khi đang nhai, lau miệng và uống nước khi ăn xong…
d. Dạy trẻ biết ăn ngon miệng, ăn hết phần ăn.
Trong giờ ăn giáo viên tạo sự vui vẻ, chăm sóc ân cần, nhẹ nhàng, độngviên trẻ tự lấy thức ăn về chỗ ngồi của mình sẽ đem lại niềm vui và hứng thúcho trẻ Cô không phạt mắng, cáu gắt khi trẻ ăn Cô động viên trẻ ăn ngonmiệng, ăn hết phần mà bản thân trẻ tự lấy, ăn từ tốn, nhai kĩ, không cười đùa,không nói chuyện trong giờ ăn Cô quan tâm đặc biệt đối với trẻ ăn yếu, ăn khó,biếng ăn và trẻ suy dinh dưỡng nhằm đảm bảo cho trẻ ăn no, ăn hết suất Khi trẻ
ăn cô cần bao quát để uốn nắn cách ngồi ăn và tập trẻ biết cầm thìa tự xúc ăndần dần
e. Dạy trẻ không bỏ thừa cơm.
Bỏ thừa cơm là thói quen rất xấu mà giáo viên và cha mẹ cần rèn luyệncho trẻ không được phép có thói quen này Để trẻ có thói quen không bỏ thừacơm tôi đã sử dụng các phương pháp như sau:
- Giáo dục trẻ về tầm quan trọng của thực phẩm, vì sao không nên để thừa
- Thu hút trẻ khi ăn
- Cho trẻ cùng chuẩn bị cho bữa thức ăn như chuẩn bị khăn lau tay, để đĩađựng cơm vãi tại các bàn…
- Luyện tập cho trẻ bỏ thói quen ăn vặt
f. Dạy trẻ biết ăn đa dạng, không kén ăn.
Giờ đây có rất nhiều bạn nhỏ ăn lệch hoặc kén ăn Ví dụ như trẻ khôngthích ăn rau, không ăn được hành, không thích ăn cá hoặc chỉ thích ăn da gà…Vìthế giáo viên nên tạo cho trẻ thói quen ăn uống đa dạng bằng cách giới thiệunhiều loại thực phẩm đến cho trẻ Nếu loại thực phẩm nào lần đầu trẻ khôngthích có thể giới thiệu, chế biến kèm với loại thực phẩm mà trẻ thích, nấu cách
Trang 16mấy ngày hoặc 1-2 tuần sau mới giới thiệu trở lại để tạo cho trẻ có cơ hội thực
sự khám phá món ăn đó và không bị lạ lẫm với thức ăn đó
Để tập cho trẻ thói quen ăn uống đa dạng không phải là việc ngày 1 ngày
2 mà rất cần thời gian và sự kiên nhẫn từ các bậc làm cha làm mẹ và của giáoviên giúp trẻ có thể điều chỉnh hoặc tiếp nhận các thói quen mới
Ngoài ra giáo viên có thể áp dụng biện pháp giáo dục thích hợp để hướngdẫn trẻ như mua đồ chơi, tranh ảnh các loại rau có màu sắc bắt mắt, giúp trẻ làmquen với các loại rau Ngoài ra có thể kể cho trẻ nghe những cậu chuyện liênquan đến rau, giúp trẻ ý thức được tầm quan trọng của rau và lợi ích của việc ănrau
Cho trẻ cơ hội quan sát và nâng cao kiến thức như đưa trẻ xuống tham quanvườn rau của bé tại trường để trẻ tự tiếp xúc, học cách phân biệt các loại rau
g. Dạy trẻ thói quen nhai kỹ.
Nhai kĩ có tác dụng nâng cao sức khoẻ, giúp trẻ dễ hấp thụ dinh dưỡng,tăng cường quá trình tiêu hoá, chống béo phì và chống sâu răng Trẻ sẽ phát triểntrí tuệ tốt hơn Với nhiều tác dụng như vậy thì giáo viên kết hợp với phụ huynhnên hình thành thói quen nhai kĩ cho trẻ bằng các phương pháp sau:
- Thường xuyên nhắc nhở
- Tăng cường luyện tập cơ hàm như tập nhai những loại thực phẩm cứngnhư lạc, hạnh nhân, hạt dẻ hoặc những loại bánh quy, bỏng Những loại thức ănnày phải nhai kĩ mới có thể nuốt nên ăn thường xuyên sẽ giúp trẻ hình thành thóiquen nhai kĩ cho trẻ
Tóm lại, để những thói quen này được hình tốt cho trẻ, tôi đã phối hợpvới giáo viên trong lớp nghiêm túc thực hiện chế độ sinh hoạt một ngày củatrẻ(không cắt xén, thay đổi tùy tiện), thực hiện đúng thời gian ăn theo quy định
và thực hiện đúng các quy định trong giờ ăn Bên cạnh đó tôi còn phối hợp vớiphụ huynh để những ngày nghỉ của trẻ ở nhà phụ huynh cũng làm theo thờigian biểu ở lớp Có như vậy quá trình rèn luyện của trẻ mới không bị ngắtquãng, ngắt giai đoạn Việc làm này đã làm tăng sự gần gũi giữa gia đình và lớptrong việc tạo nên thói quen tốt chotrẻ
Trang 172 Biện pháp 2: Tạo cho trẻ thói quen vệ sinh cá nhân trước và sau khi ăn.
Như chúng ta đã biết, những thói quen vệ sinh, hành vi văn minh ở trẻkhông phải tự nhiên mà có, lại càng khó đạt được ở lứa tuổi 24-36 tháng Chính vìvậy vai trò của giáo viên và người lớn dạy bảo, hướng dẫn cho trẻ trong giai đoạnnày là rất cần thiết và vô cùng cấp bách Vệ sinh trong ăn uống là trẻ biết cáchcầm thìa, bát đúng, xúc ăn gọn gàng không rơi vãi, không nói chuyện khi đang ăn,biết vét cơm sạch khi hết cơm…biết mời trước khi ăn và biết xin cơm, biết cảm
ơn khi được cô đưa cơm, biết giữ sạch bàn ghế, quần áo của mình trong khi ăn
Hình thành kĩ năng vệ sinh cá nhân cho trẻ là nội dung hết sức quan trọngchính vì thế vàonhững ngày đầu năm học tôi luôn chú ý hướng dẩn tỉ mĩ cácthao tác vệ sinh hàng ngày cho trẻ Qua đó giáo dục trẻ có ý thức giữ vệ sinh cánhân, vệ sinh thân thể sạch sẽ
Trẻ ở giai đoạn này hay bắt chước nhưng lại mau quên Nếu không nhắcnhở thường xuyên, không hướng dẫn cụ thể thì trẻ không thể hình thành thóiquen được Tạo cho trẻ có thói quen vệ sinh trước khi ăn không chỉ đảm bảo sứckhỏe cho trẻ, phòng tránh được các dịch bệnh thường gặp dễ xâm nhập vào cơthể non nớt của trẻ mà còn rèn cho trẻ ý thức tự giác, biết rửa tay trước khi ăn vàsau khi đi vệ sinh Đó là một thói quen không thể thiếu trong sinh hoạt hàngngày của trẻ
Trước bữa ăn, tôi cùng với các giáo viên trong lớp đã cho trẻ ngừng mọihoạt động vui chơi và chỉ định chỗ ngồi cho trẻ, không cho trẻ đùa nghịch, chạynhảy hoặc di chuyển từ chỗ này qua chỗ khác
Nên cho trẻ chọn một chỗ ngồi cố định Khi trẻ đã ổn định chỗ ngồi, tôitiến hành cho trẻ trong từng bàn xếp hàng để đi vệ sinh Và tôi nói với trẻ “Đãđến giờ rửa tay rồi, cô cháu mình cùng đi rửa tay nào! cô sẽ rửa tay sạch để chiacơm cho các con, còn các con rửa tay sạch để xúc cơm cho sạch sẽ và ăn ngonmiệng nhé” Khác với các lớp mẫu giáo, vì lứa tuổi 24 - 36 tháng trẻ còn nhỏ và
Trang 18chưa có kĩ năng tự phục vụ nên tôi vừa làm vừa giải thích cho trẻ hiểu “Đầu tiênphải làm ướt tay, sau đó bôi xà phòng vào tay, dùng bàn tay phải rửa mu bàn tay,các kẽ tay, ngón tay rồi đến cổ tay của bàn tay trái, tương tự rửa bàn tay phải.khi rửa xong rảy nhẹ
Ảnh 2: Trẻ rửa tay trước khi ăn
Khi lau mặt tôi vừa làm vừa trò chuyện cùng trẻ, hướng dẫn trẻ cách laumặt, trải khăn giữa lòng bàn tay dùng ngón tay cái và ngón tay giữa lau mắt,dịch khăn lau mũi mồm, gập khăn lau trán, má, cằm, cổ