Đảng bộ công an tỉnh hưng yên lãnh đạo công tác xây dựng lực lượng công an nhân dân từ năm 1997 đến năm 2015

Do đó, nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên về công tác xây dựng lực lượng Công an nhân dân từ năm 1997 đến năm 2015, không chỉ mang tính giá trị thực tiễn cao, có gi

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

XÁC NHẬN NCS ĐÃ CHỈNH SỬA THEO QUYẾT NGHỊ

CỦA HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ LUẬN ÁN TIẾN SĨ CẤP ĐHQG T/M tập thể hướng dẫn

PGS TS Nguyễn Thị Mai Hoa

Chủ tịch Hội đồng đánh giá

Luận án tiến sĩ

PGS.TS Ngô Đăng Tri

Hà Nội – 2019

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi với sự hướng

dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Thị Mai Hoa và TS Lê Thị Minh Hạnh Các kết

quả nghiên cứu được trình bày trong luận án là trung thực, khách quan và chưa

từng bảo vệ ở bất kỳ học vị nào

Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án đã được

cảm ơn, các số liệu, tư liệu, thông tin trích dẫn trong luận án này đều trung thực,

LỜI CẢM ƠN

Tác giả bày tỏ lời cảm ơn đối với người hướng dẫn khoa học, các cơ quan, ban ngành và một số cá nhân đã giúp đỡ, tạo điều kiện, động viên trong quá trình tiến hành nghiên cứu và viết luận án

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 6

1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu 6

1.1.1 Các công trình nghiên cứu chung về xây dựng lực lượng Công an 6

1.1.2 Các công trình nghiên cứu về lực lượng Công an nhân dân Hưng Yên và sự lãnh đạo của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên về xây dựng lực lượng Công an nhân dân 19

1.2 Kết quả nghiên cứu và những vấn đề luận án tập trung giải quyết 23

1.2.1 Kết quả nghiên cứu 23

1.2.2 Những vấn đề luận án tập trung giải quyết 25

Tiểu kết chương 1 26

Chương 2 CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ CÔNG AN TỈNH HƯNG YÊN VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG CÔNG AN NHÂN DÂN (1997 – 2005) 28

2.1 Những yếu tố tác động và chủ trương của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên 28

2.1.1 Những yếu tố tác động 28

2.1.2 Chủ trương của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên 41

2.2 Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên chỉ đạo thực hiện công tác xây dựng lực lượng Công an nhân dân 45

2.2.1 Về giáo dục chính trị - tư tưởng 45

2.2.2 Về tổ chức, cán bộ 49

2.2.3 Về huấn luyện, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, chiến sĩ và hậu cần - kỹ thuật 53

2.2.4 Về xây dựng Đảng và các đoàn thể 55

2.2.5 Về bảo vệ chính trị nội bộ và đấu tranh phòng, chống tham nhũng 61

Tiểu kết chương 2 66

Chương 3 SỰ LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ CÔNG AN TỈNH HƯNG YÊN VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG CÔNG AN NHÂN DÂN (2005 - 2015) 69

3.1 Những căn cứ xác định và chủ trương Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên 69

3.1.1 Những căn cứ xác định chủ trương 69

3.1.2 Chủ trương của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên 69

3.2 Quá trình chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên 86

3.2.1 Đẩy mạnh xây dựng về giáo dục chính trị - tư tưởng 86

3.2.2 Đổi mới công tác xây dựng bộ máy và huấn luyện, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, chiến sĩ 93

3.2.3 Thắt chặt công tác bảo vệ chính trị nội bộ và phòng, chống tham nhũng, lãng phí 102

3.2.4 Tăng cường xây dựng Đảng và các đoàn thể 108

3.2.5 Đẩy mạnh cải cách hành chính và công tác hậu cần - kỹ thuật 121

Tiểu kết chương 3 126

Chương 4 NHẬN XÉT VÀ KINH NGHIỆM 128

4.1 Nhận xét 128

4.1.1 Về ưu điểm 128

4.1.2 Về hạn chế và nguyên nhân 146

4.2 Kinh nghiệm 159

4.2.1 Nâng cao chất lượng tổ chức đảng, đảng viên và tăng cường bảo vệ chính trị nội bộ 159

4.2.2 Coi trọng việc kiện toàn công tác tổ chức, cán bộ; đồng thời, cải tiến công tác lãnh đạo, chỉ huy 162

4.2.3 Triệt để trong giáo dục, rèn luyện cán bộ, chiến sĩ gắn với nâng cao uy tín nghề nghiệp 165

4.2.4 Phát huy vai trò của nhân dân trong xây dựng lực lượng 169

4.2.5 Có chế độ đãi ngộ thỏa đáng; đồng thời, xử lý nghiêm khắc đối cán bộ, chiến

sĩ vi phạm kỷ luật và pháp luật 172

Tiểu kết chương 4 174

KẾT LUẬN 176

DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC 179

CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 179

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 180

PHỤ LỤC 203

7 CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

8 TTATXH : Trật tự an toàn xã hội

9 XHCN : Xã hội chủ nghĩa

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Xây dựng lực lượng CAND là một nội dung quan trọng, cơ bản và quyết định nhất trong mọi công tác của lực lượng CAND Việt Nam Để đảm bảo lực lượng CAND trong sạch, vững mạnh theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, tất yếu Đảng cần lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp, toàn diện về mọi mặt của công tác công an, trong đó chú trọng đặc biệt đến công tác xây dựng lực lượng CAND Do đó, công tác lãnh đạo xây dựng lực lượng CAND là một trong những hoạt động quan trọng và thường xuyên của Đảng Cộng sản Việt Nam

Bước sang thế kỷ XXI, xu thế hội nhập quốc tế diễn ra mạnh mẽ mang đến cho Việt Nam cũng như các quốc gia trên toàn cầu những thời cơ, thuận lợi và những thách thức lớn cần phải đối mặt giải quyết Đó là: tình trạng tội phạm phi truyền thống, tội phạm quốc tế ngày càng gia tăng, đạo đức, lối sống của con người

có nhiều vấn đề đáng báo động đe dọa đến tình hình ANTT Trong bối cảnh đó, do một số CBCS trong lực lượng Công an thiếu tu dưỡng, rèn luyện đã vi phạm điều lệ Ngành, vi phạm pháp luật gây suy giảm lòng tin của nhân dân đối với lực lượng; thêm vào đó, sự kích động của những phần tử phản động, chống đối nhằm bôi xấu hình ảnh CAND Việt Nam bằng những luận điệu xuyên tạc và đòi phi chính trị hóa lực lượng vũ trang Chính những thách thức trên đòi hỏi cần có nhiều nghiên cứu hơn về sự lãnh đạo của Đảng về công tác xây dựng lực lượng CAND nhằm một mặt hoàn thiện hệ thống lý luận về khoa học xây dựng lực lượng; mặt khác tổng kết

và rút ra những kinh nghiệm cần thiết để xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, giữ vững hình ảnh đẹp, xây dựng chữ

“tín”, chữ “nhân” về người CAND

Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên được thành lập năm 1997 (sau khi tỉnh Hưng Yên được tái lập), đảm nhận vai trò lãnh đạo xây dựng lực lượng CAND tỉnh Hưng Yên Trong quá trình xây dựng và trưởng thành, Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên luôn đặc biệt coi trọng công tác xây dựng lực lượng CAND Đó là nhiệm vụ

then chốt, có ý nghĩa quyết định đối với việc thực hiện thắng lợi sự nghiệp đảm bảo ANTT trong giai đoạn cách mạng mới

Trước những khó khăn, thử thách về số lượng, chất lượng CBCS, đảng viên trong bộ máy Công an tỉnh Hưng Yên, cùng những thiếu thốn về cơ sở vật chất, hậu cần, trang thiết bị công tác và chiến đấu khi mới thành lập (năm 1997), Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên từng bước lãnh đạo lực lượng vượt qua khó khăn, xây dựng, kiện toàn bộ máy Công an tỉnh Hưng Yên đáp ứng những yêu cầu ngày càng cao của tình hình địa phương và trong nước, hoàn thành cơ bản mọi nhiệm vụ và Đảng và nhân dân tỉnh Hưng Yên giao phó Trải qua gần 20 năm kế thừa và phát triển (1997 – 2015), dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên, lực lượng Công an tỉnh Hưng Yên luôn là lực lượng bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền

và nhân dân trong tỉnh; là lực lượng nòng cốt trong sự nghiệp đảm bảo ANTT, góp phần vào những thành tựu to lớn của tỉnh Hưng Yên Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, công tác xây dựng lực lượng Công an nhân dân của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên còn tồn tại hạn chế nhất định Những hạn chế, tồn tại đó suy cho đến cùng đều do con người (CBCS lực lượng Công an) tạo nên Do đó, nghiên cứu sự lãnh đạo của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên về công tác xây dựng lực lượng Công an nhân dân từ năm 1997 đến năm 2015, không chỉ mang tính giá trị thực tiễn cao, có giá trị tham khảo cho xây dựng lực lượng Công an ở tỉnh Hưng Yên nói riêng hoặc của các địa phương có điều kiện tương đồng nói chung, mà còn góp phần bổ sung vào quá trình tổng kết công tác xây dựng lực lượng CAND của Đảng Cộng sản Việt Nam và Ngành Công an Bên cạnh đó, kết quả của luận án còn

có thể dùng để tham khảo cho việc nghiên cứu, giảng dạy về lịch sử địa phương hoặc những vấn đề khác có liên quan

Xuất phát từ những lý do nêu trên, tôi đã lựa chọn vấn đề “Đảng bộ Công an

tỉnh Hưng Yên lãnh đạo công tác xây dựng lực lượng Công an nhân dân từ năm

1997 đến năm 2015” làm chủ đề cho luận án tiến sĩ Lịch sử, chuyên ngành Lịch sử

Đảng Cộng sản Việt Nam

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Làm rõ quá trình Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên lãnh đạo xây dựng lực lượng CAND từ năm 1997 đến năm 2015; đánh giá những kết quả đạt được và những tồn tại, từ đó, đúc rút một số kinh nghiệm có ý nghĩa đối với công tác xây dựng lực lượng CAND của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên trong những năm tiếp theo

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ những yếu tố tác động đến sự lãnh đạo của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên trong xây dựng lực lượng CAND từ năm 1997 đến năm 2015

- Hệ thống hóa và phân tích chủ trương của Đảng, Đảng ủy Công an Trung ương, Đảng bộ tỉnh Hưng Yên và Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên về xây dựng lực lượng CAND từ năm 1997 đến năm 2015

- Phân tích quá trình Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên chỉ đạo xây dựng lực lượng Công an nhân dân (1997-2015)

- Đánh giá các ưu điểm, hạn chế trong quá trình Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên lãnh đạo xây dựng lực lượng Công an nhân dân (1997-2015) và bước đầu đúc kết một số kinh nghiệm có giá trị tham khảo cho những năm tiếp theo

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận án là hoạt động lãnh đạo của Đảng bộ Công

an tỉnh Hưng Yên trong xây dựng lực lượng Công an nhân dân từ năm 1997 đến năm 2015

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Về nội dung khoa học: Luận án tập trung làm rõ những chủ trương và quá

trình chỉ đạo Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên trong xây dựng lực lượng Công an của trên những lĩnh vực như: Giáo dục chính trị - tư tưởng; xây dựng bộ máy, huấn luyện, đào tạo, bồi dưỡng CBCS; bảo vệ chính trị nội bộ, phòng, chống tham

nhũng, tiêu cực, lãng phí; xây dựng Đảng và các đoàn thể; cải cách hành chính và công tác hậu cần – kỹ thuật

Về không gian: Địa bàn nghiên cứu của luận án là tỉnh Hưng Yên

Về thời gian: Từ năm 1997 đến năm 2015 (năm 1997, tỉnh Hưng Yên được

tái lập sau gần 30 năm hợp nhất với tỉnh Hải Dương (1968 – 1997) và Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên tiến hành Đại hội Đảng bộ lần thứ IX vào năm 1997 và năm 2015 Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên tiến hành Đại hội Đảng bộ lần thứ XIII)

Thời gian nghiên cứu kéo dài 18 năm (1997 – 2015) được chia thành 02 giai đoạn: 1997 – 2005; 2005 – 2015 với mốc phân chia hai giai đoạn là năm 2005 – đây là năm Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên tiến hành Đại hội Đảng bộ lần thứ XI

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Luận án được thực hiện dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng lực lượng CAND

Phương pháp nghiên cứu của luận án chủ yếu dựa trên phương pháp luận của chủ nghĩa Mác - Lênin bao gồm phương pháp duy vật biện chứng, phương pháp duy vật lịch sử và phương pháp luận sử học

Ngoài ra, luận án còn sử dụng các phương pháp lịch sử, phương pháp lôgíc, phân tích, so sánh, tổng hợp được vận dụng để phù hợp với từng nội dung nghiên cứu cụ thể của luận án

- Các bài báo, bài viết của nhà lãnh đạo, cơ quan Đảng, Nhà nước và Bộ Công an về ngành Công an và công tác xây dựng lực lượng CAND

6 Những đóng góp mới của luận án

- Các quan điểm, chủ trương, quá trình chỉ đạo thực hiện của Đảng bộ Công

an tỉnh Hưng Yên về công tác xây dựng lực lượng Công an tỉnh Hưng Yên từ năm

1997 đến năm 2015 được trình bày một cách hệ thống về quá trình tổ chức chỉ đạo

và kết quả thực hiện xây dựng lực lượng Công an tỉnh Hưng Yên của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên ở thời đoạn nghiên cứu nói trên được phục dựng góp phần làm giàu thêm, phong phú thêm những tri thức về lịch sử Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên nói riêng, lực lượng Công an tỉnh Hưng Yên nói chung

- Đánh giá những thành tựu, hạn chế và chỉ ra những nguyên nhân hạn chế trong quá trình lãnh đạo của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên đối với xây dựng lực lượng Công an tỉnh từ năm 1997 đến năm 2015

- Đúc kết một số kinh nghiệm có giá trị; cung cấp luận cứ tham khảo trong quá trình hoạch định chủ trương và chỉ đạo thực hiện xây dựng lực lượng CAND đối với Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên trong giai đoạn tiếp theo

7 Bố cục của luận án

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục công trình khoa học của tác giả liên quan đến luận án, Danh mục tài liệu tham khảo và Phụ lục, phần nội dung của luận án được kết cấu thành 4 chương, 8 tiết

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu

1.1.1 Các công trình nghiên cứu chung về xây dựng lực lượng Công an nhân dân

Nghiên cứu về xây dựng lực lượng Công an, các nhà nghiên cứu trong nước

thịnh hành hai xu hướng: một là, nghiên cứu những hoạt động của công tác xây

dựng lực lượng CAND trên các khía cạnh cụ thể (công tác giáo dục chính trị - tư tưởng, xây dựng đội ngũ trí thức, công tác tổ chức, xây dựng Đảng, …) và đưa ra

giải pháp, bài học kinh nghiệm về công tác xây dựng lực lượng; hai là, mô tả, phục

dựng bức tranh toàn cảnh quá trình xây dựng, phát triển và trưởng thành của lực

lượng CAND trong tiến trình của lịch sử Việt Nam

Trước hết, các công trình nghiên cứu các hoạt động cụ thể của công tác xây

dựng lực lượng CAND phải kể đến tác phẩm “Bác Hồ với Công an nhân dân, Công an nhân dân với Bác Hồ” [20] Đây là một tư liệu quan trọng tập hợp gồm

nhiều bài viết của các lãnh đạo Đảng, Nhà nước và ngành Công an như Phạm Hùng, Hà Huy Giáp, Phạm Tâm Long… Các bài viết đều kế thừa tư tưởng Hồ Chí Minh về rèn luyện, tác phong đạo đức của CBCS lực lượng CAND, góp phần bổ sung lý luận về xây dựng lực lượng CAND Đây thực sự là một tư liệu quý giá giúp cho những người nghiên cứu không chỉ thấy được những quan điểm Mác – xit về xây dựng lực lượng chuyên chính của một nhà nước mà còn được kế thừa văn phong, lập luận chặt chẽ của Hồ Chí Minh và các nhà lãnh đạo khác

Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác an ninh, trật tự [19] là công trình kỷ

niệm lần thứ 100 ngày sinh của chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 – 1990) do Cục Khoa học và kỹ thuật (trước đây là Viện khoa học Công an) sưu tầm, hệ thống hóa và xuất bản thành sách Công trình trích tuyển những bài nói, bài viết của Hồ Chí Minh về những vấn đề liên quan tới công tác bảo vệ an ninh, trật tự và xây dựng lực

lượng CAND qua các thời kỳ từ năm 1945 đến năm 1969 So với cuốn “Chủ tịch

Hồ Chí Minh với ngành Công an Việt Nam” và cuốn “Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác bảo vệ an ninh, trật tự” do Viện Khoa học Công an xuất bản trước đây, công trình trên không chỉ dựa vào những tài liệu chính thức đã được in trong tác phẩm “Hồ Chí Minh toàn tập” của nhà xuất bản Sự thật mà còn sưu tầm, khảo cứu

và bổ sung một số tài liệu mới Những bài nói, bài viết của Chủ tịch Hồ Chí Minh

trong “Chủ tịch Hồ Chí Minh với công tác an ninh, trật tự” đã khẳng định vai trò,

nhiệm vụ của ngành Công an nói chung và công tác xây dựng lực lượng CAND nói riêng Đặc biệt, trong nội dung xây dựng lực lượng CAND, công trình đưa ra những câu trích của Hồ Chí Minh nói về đạo đức, vai trò của đạo đức của người chiến sĩ CAND; nhấn mạnh việc rèn luyện, tu dưỡng đạo đức cách mạng Đây là một trong những tư liệu quan trọng giúp các đơn vị, Công an các địa phương nghiên cứu, học tập và thực hiện những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong công tác, chiến đấu và xây dựng lực lượng trong giai đoạn hiện nay

Công an nhân dân thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước [24] là công trình tập hợp các bài tham luận

tại hội thảo nhân kỷ niệm 50 năm Công an nhân dân học tập và thực hiện sáu điều Bác Hồ dạy (11/3/1948 - 11/3/1998) và kỷ niệm lần thứ 108 ngày sinh của Hồ Chí Minh Mặc dù công trình có một số bài tham luận có tính chất tuyên truyền nhưng thông qua những sự kiện lịch sử cụ thể, những tấm gương chiến sĩ CAND tiêu biểu

có tính thực tiễn cao, bài viết đã đưa ra những bài học kinh nghiệm sâu sắc về xây dựng lực lượng CAND trong thời đại mới

Những kinh nghiệm lớn của Đảng về lãnh đạo đấu tranh vũ trang và xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng [135] là trong những tư liệu không thể thiếu

đối với những người nghiên cứu về vấn đề xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng Nội dung cuốn sách được Đại tướng Võ Nguyên Giáp chia làm 3 vấn đền lớn: (1) Đảng ta lãnh đạo công cuộc chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang và cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 thành công; (2) Đảng ta lãnh đạo thắng lợi cuộc kháng chiến

lâu dài chống đế quốc Pháp và can thiệp Mỹ; (3) Đảng ta lãnh đạo thành công xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng của nhân dân Mặc dù nội dung xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng được tác giả nghiên cứu nghiêng về quân đội những những bài học về xây dựng lực lượng vũ trang của Đảng trong thời kỳ (1930 – 1954) được tác giả rút ra từ những sự kiện lịch sử cụ thể vẫn còn có giá trị tham khảo và có ý nghĩa thực tiễn cho đến thời kỳ hiện nay

Công an nhân dân học tập và làm theo lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh

[91] là tuyển tập những câu chuyện, bài viết, những bức thư nói về tình cảm của Chủ tịch Hồ Chí Minh với CAND, được biên soạn gồm 3 phần: Phần thứ nhất là

Hồ Chí Minh với Công an nhân dân; Phần thứ hai là nghiên cứu, học tập và vận dụng những lời dạy của Hồ Chí Minh với Công an nhân dân; Phần thứ ba là Hồ Chí Minh với cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân Thông qua các nội dung trên, cuốn sách đã đưa ra các chuẩn mực, tư cách, phẩm chất đạo đức cần có người người chiến sĩ CAND cần phải có và phải giữ gìn, rèn luyện và phấn đấu trong mọi hoàn cảnh; đồng thời làm rõ giá trị giá trị và sự vận dụng “Sáu điều Bác Hồ dạy CAND” trong mọi công tác của lực lượng Công an nói chung và công tác xây dựng lực lượng CAND nói riêng

Xây dựng đội ngũ trí thức Công an nhân dân trong tình hình mới [36] được xuất bản dựa trên cơ sở kết quả hội thảo “Xây dựng đội ngũ trí thức Công an nhân dân trong tình hình mới” và quán triệt, thực hiện Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 (khóa X) về “Xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, lãnh đạo Bộ Công an giao cho Tổng cục Xây dựng lực

lượng Công an nhân dân biên soạn cuốn sách trên Cuốn sách bao gồm các bài viết của các lãnh đạo Bộ Công an, lãnh đạo các Vụ, Cục, Học viện, trường Đại học trong ngành Công an, các nhà khoa học có uy tín trong và ngoài lực lượng Công an

nhân dân, trong đó đáng chú ý là các bài viết “Xây dựng đội ngũ trí thức Công an nhân dân trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” của

Trần Đại Quang Bài viết đã khẳng định sự cần thiết của việc xây dựng đội ngũ trí

thức nói chung và đội ngũ trí thức Công an nhân dân trong sự nghiệp cách mạng của toàn dân; đồng thời ông cũng đưa ra những hạn chế và lý giải nguyên nhân trên

cơ sở đó xây dựng những giải pháp nhằm xây dựng đội ngũ trí thức Công an nhân

dân đạt chất lượng cao Hay bài viết “Xây dựng đội ngũ trí thức làm công tác chống gián điệp trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế” của PGS TS Tô Lâm,

Bộ trưởng Bộ Công an Nhìn chung, bằng cách giải quyết vấn đề đi từ tổng quát đến cụ thể, cuốn sách đã đề cập một cách có hệ thống, toàn diện những vấn đề lý luận và thực tiễn về đội ngũ trí thức Công an nhân dân và xây dựng đội ngũ trí thức Công an nhân dân Mặc dù cuốn sách được tập hợp các bài viết của nhiều tác giả khác nhau nhưng đã đảm bảo tính thống nhất về quan điểm sự cần thiết của việc xây dựng đội ngũ trí thức và đẩy mạnh phong trào học tập trong lực lượng CAND Do vậy, đây là tài liệu cần thiết phục vụ nghiên cứu, làm cơ sở cho việc xây dựng, hoàn thiện các chương trình, kế hoạch nhằm tiếp tục phát triển đội ngũ trí thức Công an nhân dân, hướng tới xây dựng một lực lượng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại

Di sản Hồ Chí Minh trong thời đại ngày nay [89] là cuốn kỷ yếu tập hợp các

bài viết trong Hội thảo Khoa học Quốc tế kỷ niệm 120 năm ngày sinh Hồ Chí Minh

(19/5/1890 – 19/5/2010), trong đó có bài viết “Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng lực lượng toàn dân bảo vệ an ninh trật tự” của Lê Hồng Anh có đề cập đến vấn đề xây dựng lực lượng CAND Bài viết đã khẳng định một số nội dung cơ bản:

An ninh cho nhân dân là mục tiêu cao cả của sự nghiệp đảm bảo ANTT; Nhân dân

là lực lượng vĩ đại nhất, không ai thắng được lực lượng đó; Công an phải dựa vào sức mạnh rộng lớn của nhân dân để đảm bảo ANTT, Công an phải kính trọng, phụng sự nhân dân; Công an phải không ngừng giáo dục tinh thần làm chủ và tinh thần cảnh giác cho nhân dân, tổ chức và hướng dẫn nhân dân tự đảm bảo ANTT Đồng thời bài viết khẳng định để tiếp tục vận dụng có hiệu quả những di huấn của

Hồ Chí Minh về xây dựng lực lượng toàn dân đảm bảo ANTT, toàn thể lực lượng Công an nhân dân phải làm tốt sáu nội dung công tác

Công an nhân dân 65 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành [37] là một

công trình khá dầy dặn, khảo cứu một cách hệ thống diễn trình lịch sử Công an nhân dân qua các giai đoạn xây dựng, phát triển Cuốn sách được Cục công tác Chính trị - Tổng cục Xây dựng lực lượng - Bộ Công an biên soạn nhằm chào mừng

lễ kỷ niệm 65 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân (19/8/1945 – 19/8/2010)

và 5 năm Ngày hội “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” (19/8/2005 – 19/8/2010) Trên cơ sở cuốn sách “60 năm Công an nhân dân Việt Nam”, nhóm tác giả đã bổ sung thêm những tư liệu mới trong giai đoạn 2005 – 2010

Tổng kết lịch sử Xây dựng lực lượng Công an nhân dân (1945-2000) [40] là

cuốn sách được viết dưới dạng tổng kết lịch sử, chia làm 2 phần: phần thứ nhất khái quát lịch sử xây dựng lực lượng Công an nhân dân từ năm 1945 đến năm 2000 Phần này được chia thành các chương tương ứng với các giai đoạn phát triển của cách mạng Việt Nam Nội dung chủ yếu trong xây dựng lực lượng các giai đoạn này là công tác giáo dục chính trị - tư tưởng và công tác cán bộ Người viết đã khẳng định xây dựng lực lượng về giáo dục chính trị - tư tưởng có vai trò quan trọng nhất bởi lẽ lịch sử của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước của dân tộc đã chứng minh công tác giáo dục chính trị - tư tưởng đã giúp cho CBCS Công an nhận thức rõ hơn tính chất gay go, quyết liệt của cuộc chiến tranh, nâng cao thêm ý chí cách mạng, xây dựng quyết tâm đánh Mỹ và thắng Mỹ [40, tr 81] Phần thứ hai tổng kết kinh nghiệm công tác xây dựng lực lượng CAND (1945-2000) Qua quá trình tổng kết xây dựng lực lượng CAND trong cả nước từ những giai đoạn lịch sử

cụ thể, cuốn sách đã đưa ra 6 bài học kinh nghiệm về công tác xây dựng lực lượng CAND Đây là công trình công trình tổng kết lịch sử xây dựng lực lượng Công an nhân dân nên những nội dung của công trình đều mang tính khái quát cao

Đồng chí Trần Quốc Hoàn về công tác Công an [42] là một công trình khá

công phu trong việc tập hợp một cách có hệ thống những bài viết, bài nói của cố Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn trong suốt 28 năm lãnh đạo ngành Công an nhân dân Việt Nam Cuốn sách được xuất bản nhân dịp kỷ niệm 95 năm ngày sinh của cố Bộ

trưởng Trần Quốc Hoàn (23/01/1916 – 23/01/2011) đã trở thành tài liệu quan trọng cho cán bộ, chiến sĩ CAND tiếp tục nghiên cứu và vận dụng trong sự nghiệp đảm bảo ANTT trong tình hình mới Cuốn sách được biên soạn gồm 16 vấn đề cơ bản

về công tác nghiệp vụ trên tất cả các lĩnh vực được cố Bộ trưởng trình bày tại các Đại hội Đảng toàn quốc, các Hội nghị chuyên đề… mang tính lý luận và giá trị thực tiễn cả trong giai đoạn hiện nay

Thế hệ chiến sĩ Công an không cấp hàm [140] do ông Nguyễn Mạnh Hùng

kể, nhà báo Đinh Việt Dũng ghi Thể hiện lịch sử một cách sinh động bằng thể ký –

tư liệu đã đem đến cho người đọc bức tranh chân thực về cuộc sống, công tác và chiến đấu, đặc biệt về công tác xây dựng lực lượng CAND về các nội dung xây dựng Đảng, giáo dục chính trị - tư tưởng, giáo dục – đào tạo của thế hệ CBCS ngành Công an từ ngày thành lập đến khi kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 - 1954)

Văn hóa ứng xử trong Công an nhân dân [151] do PGS, TS Hoàng Thị

Bích Ngọc chủ biên là một trong những cuốn sách chuyên khảo nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động nghề nghiệp của CBCS Công an nói chung và lực lượng Công

an thường xuyên tiếp xúc với dân nói riêng Bằng những phương pháp tổng hợp, phân tích, khái quát hóa và phương pháp lịch sử cụ thể, nhóm tác giả đã mang đến cho người đọc cách nhìn đẩy đủ và hệ thống hơn về những vấn đề liên quan đến văn hóa giao tiếp nói chung và văn hóa giao tiếp trong CAND nói riêng; đồng thời

đề ra các giải pháp nhằm nâng cao văn hóa giao tiếp của người CBCS, góp phần xây dựng hình ảnh đẹp của người chiến sĩ CAND trong lòng nhân dân

Bài viết của Trần Đại Quang: “Chủ tịch Hồ Chí Minh với Công an nhân dân” [209], đã khẳng định tư tưởng Hồ Chí Minh về Công an nhân dân là một

chỉnh thể thống nhất, sâu sắc và toàn diện về yêu cầu, nhiệm vụ, đối tượng đấu tranh, phương châm hành động, biện pháp công tác, mục tiêu phấn đấu, cống hiến,

tu dưỡng, rèn luyện, chuẩn mực đạo đức, lối sống của CBCS Công an vẫn còn nguyên giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc Học tập và thực hiện sáu điều Bác Hồ

dạy Công an nhân dân đã trở thành phong trào thi đua rộng lớn, liên tục trong Công

an nhân dân suốt 70 năm qua, luôn là nội dung trọng tâm công tác xây dựng Đảng, công tác giáo dục chính trị - tư tưởng của lực lượng Công an nhân dân trong các giai đoạn cách mạng trước đây cũng như trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tích cực và chủ động hội nhập quốc tế Thực tiễn đã chỉ ra rằng, ở đâu, khi nào, CBCS Công an quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc những lời dạy của Hồ Chí Minh, thì ở đó, khi đó, an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm, cuộc sống bình yên và hạnh phúc của nhân dân được giữ vững, Công an được nhân dân tin yêu, cấp ủy, chính quyền tin cậy, các cấp, các ngành đồng tình, ủng hộ, giúp đỡ

Công tác giáo dục chính trị - tư tưởng trong lực lượng Công an nhân dân hiện nay [45] là Công trình ra đời nhân dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống

Công an nhân dân Việt Nam, là sự tập hợp các bài viết được tổ chức trong Hội thảo khoa học “Công tác giáo dục chính trị - tư tưởng trong lực lượng Công an nhân dân hiện nay” Các bài viết trong Hội thảo đã tập trung làm rõ quan điểm, chủ trương của Đảng, ngành Công an về công tác giáo dục chính trị - tư tưởng, làm rõ thực trạng công tác giáo dục chính trị - tư tưởng trong Công an nhân dân, trên cơ sở đó

đề ra một số giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả công tác giáo dục chính trị - tư tưởng trong lực lượng CAND Tác giả của các bài viết trong hội thảo nói trên hoặc

là những nhà nghiên cứu đã từng làm trong ngành Công an, hoặc là những chuyên gia nghiên cứu về công tác giáo dục chính trị - tư tưởng có uy tín; do đó, có những

ưu thế trong khai thác tư liệu, trong nhận định, đánh giá công tác giáo dục chính trị -

tư tưởng của ngành Công an với cái nhìn của người tham gia và chứng kiến Bên cạnh đó, tác giả các bài viết trong công trình trên cũng đi tiên phong trong việc đổi mới những phương pháp quan trọng trong giáo dục chính trị - tư tưởng trong lực lượng Công an nhân dân Việt Nam trong giai đoạn mới Mở đầu công trình là bài

viết “Đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục chính trị - tư tưởng, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự trong tình hình mới” của

Trần Đại Quang Trên quan điểm lịch sử toàn diện, bài viết không những chỉ ra được tầm quan trọng của công tác giáo dục chính trị - tư tưởng nói chung, với công tác xây dựng lực lượng Công an nói riêng mà còn đưa ra những kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng công tác giáo dục chính trị - tư tưởng trong Công an nhân dân Nhìn chung, đây là một tư liệu quan trọng giúp độc giả có được cái nhìn bao quát hơn về công tác giáo dục chính trị- tư tưởng trong CAND

Công tác tổ chức xây dựng Đảng trong Công an nhân dân thời kỳ đổi mới [46] có cách tiếp cận mới về vấn đề không cũ, đã cung cấp một số vấn đề

lý luận về tổ chức, tổ chức xây dựng Đảng – một trong những yếu tố quan trọng trong công tác xây dựng lực lượng CAND Ngoài ra, cuốn sách còn đưa

ra một số tình huống và cách xử lý tình huống công tác xây dựng Đảng trong CAND Có thể nói, đây là một cuốn sách cần thiết cho mỗi CBCS CAND nói chung và người nghiên cứu nói riêng

Xây dựng lực lượng Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới [144] là công

trình được nghiên cứu theo phương pháp phân tích, tổng hợp và logic, đã làm sáng

tỏ hơn các nội dung xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại theo yêu cầu, nhiệm vụ của tình hình mới Cuốn sách được nhóm tác giả bắt đầu nghiên cứu từ việc tìm hiểu tình hình thế giới đương đại và những vấn đề đặt ra cho nhiệm vụ xây dựng lực lượng CAND; chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến thực trạng xây dựng lực lượng CAND thời kỳ đổi mới và nội dung xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại trong thời kỳ mới; thông qua đó, nhóm tác giả đề xuất một số giải pháp xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại trong tình hình mới

Với các góc độ nghiên cứu khác nhau, các công trình trên tập trung vào các nhóm vấn đề lớn sau: 1 – Chủ trương, quan điểm của Đảng, Nhà nước Việt Nam về xây dựng lực lượng CAND; 2 – Nội dung trọng tâm của công tác xây dựng lực

lượng; 3 – Giải pháp, kinh nghiệm góp phần nâng cao hiệu quả công tác xây dựng lực lượng CAND

Các công trình thiên về mô tả quá trình xây dựng lực lượng CAND trong tiến trình lịch sử Việt Nam là:

Lịch sử xây dựng lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, tập II (1954-1975)

[39] là một trong số các công trình tổng kết lại quá trình xây dựng lực lượng CAND theo tiến trình lịch sử Công trình đã phục dựng lại chặng đường vẻ vang của công tác xây dựng lực lượng CAND trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước Đây là thời kỳ lực lượng CAND không ngừng tăng cường xây dựng về giáo dục chính trị - tư tưởng, tổ chức, cán bộ, nghiệp vụ, trang bị vũ khí và phương tiện kỹ thuật Nhờ đó, lực lượng CAND trưởng thành, lớn mạnh hơn, góp phần cùng cả nước đánh thắng giặc Mỹ xâm lược Tuy nhiên do ở mức sơ thảo nên cuốn sách dừng lại khái quát các mặt xây dựng lực lượng Công an nhân dân nói chung

An ninh miền Nam thời kỳ chống Mỹ 1954-1975 [22] là cuốn sách phục

dựng lại quá trình xây dựng, phát triển và hoạt động của lực lượng An ninh miền Nam trong giai đoạn lịch sử cuộc kháng chiến chống chống Mỹ, cứu nước của dân tộc Trong cuốn sách, các nhà nghiên cứu đã khẳng định, sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng với lực lượng An ninh nói riêng cũng như ngành Công an nói chung là quan trọng và cần thiết Chính nhờ có sự lãnh đạo của Đảng, lực lượng

An ninh miền Nam đã dần được kiện toàn về tổ chức và hoàn thiện về mọi mặt Do vậy, việc các cấp Đảng bộ đều quan tâm xây dựng lực lượng An ninh về mặt tổ

chức [22, tr 366] trong thời kỳ 1954 – 1975 đã giúp lực lượng An ninh miền Nam

nói riêng và An ninh nhân dân Việt Nam ngày càng lớn mạnh, trưởng thành, góp phần vào những chiến công to lớn của dân tộc Mặc dù chỉ tập trung nghiên cứu hoạt động của lực lượng An ninh miền Nam nhưng bằng cách trình bày có hệ thống cùng với những nhận định, đánh giá của người nghiên cứu, công trình đã cho người đọc hiểu hơn về một phần tiến trình lịch sử cũng như một mảng trong công tác xây dựng lực lượng CAND Việt Nam

Lịch sử lực lượng An ninh nhân dân (1954-1965) [33] là công trình tập trung

nghiên cứu hoạt động của lực lượng CAND sau khi Hiệp định Giơnevơ được ký kết Bằng phương pháp lịch sử, công trình đã trình bày tiến trình lịch sử của lực lượng An ninh nhân dân trong một thời đoạn lịch sử của cuộc kháng chiến chống

Mỹ, cứu nước của dân tộc (1954 - 1965); đồng thời khắc họa chiến công và những đóng góp của lực lượng An ninh trong chiến đấu, đánh bại chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ Trong khi trình bày quá trình xây dựng của lực lượng An ninh nhân dân, công trình đã nhấn mạnh đến tầm quan trọng của công tác xây dựng lực lượng có vai trò quyết định đến việc hoàn thành nhiệm vụ chính trị được giao

Lịch sử Công an nhân dân Việt Nam (1954-1975) [28] đã dựa trên cơ sở

phân tích phông nền lịch sử của giai đoạn 1954 - 1975 và các quan điểm về đường lối chống Mỹ, cứu nước, tác giả đã chỉ ra nhiệm vụ cho lực lượng CAND trong cuộc kháng chiến Nhìn chung, cuốn sách đã tái hiện tương đối đầy đủ về các nhiệm

vụ và chiến công của CAND đấu tranh chống phản cách mạng và các loại tội phạm khác, đảm bảo ANTT, phục vụ mục tiêu thống nhất Tổ quốc

Đây là những công trình nghiên cứu một cách tương đối đầy đủ và hệ thống

về tiến trình lịch sử xây dựng, phát triển và trưởng thành của lực lượng CAND Việt Nam các công trình nêu trên bố cục nhất quán và bám sát phân kỳ lịch sử Việt Nam theo một cách khá thông thường, với nhiều giai đoạn khác nhau như là những bậc thang trong sự phát triển đi lên của xã hội đã cho thấy lịch sử CAND là một bộ phận của tiến trình lịch sử Việt Nam

Ngoài một số các công trình nghiên cứu chung về xây dựng lực lượng Công

an, có một số công trình về lịch sử CAND được viết dưới dạng biên niên như: Công

an nhân dân Việt Nam – Lịch sử biên niên 1945 – 1954 [21]; Công an nhân dân Việt Nam – Lịch sử biên niên 1954 – 1975 [25]; Công an nhân dân Việt Nam – Lịch

sử biên niên 1975 – 1986 [26]; Công an nhân dân Việt Nam – Lịch sử biên niên

1986 – 1997 [27] Mặc dù không phải những công trình nghiên cứu về xây dựng

lực lượng CAND nhưng thông qua các sự kiện được mô tả, liệt kê quá trình hình

thành, xây dựng và trưởng thành của CAND Việt Nam từ năm 1945 đến năm 1997, người đọc có thể nghiên cứu những chủ trương của Đảng, Nhà nước, ngành Công

an thông qua các văn bản chỉ đạo được đưa ra trong các công trình trên

Bên cạnh các công trình nghiên cứu trong nước, một số công trình nghiên cứu trên thế giới về những lĩnh vực liên quan đến lực lượng An ninh, Cảnh sát cúng rất đáng được quan tâm và có giá trị nghiên cứu cao Dù chưa thực sự thu hút nhiều nhà nghiên cứu song tìm hiểu về lực lượng An ninh, Cảnh sát của bất kỳ một nhà nước nào vẫn luôn là mảng đề tài hấp dẫn mang đến nhiều cách nhìn nhận khác nhau về một cơ quan mà người ta hay gọi là công cụ chuyên chính của một nhà nước

Một trong những công trình nghiên cứu nước ngoài về lực lượng Công an

Việt Nam là chuyên luận “Fraternal Surport: The East German “stasi” and the Democratic Republic of Vietnam during the Vietnam war” [197] (Hỗ trợ anh em:

Cơ quan An ninh quốc gia CHDC Đức và lực lượng An ninh Việt Nam DCCH trong chiến tranh Việt Nam) của tác giả Martin Grossheim (nguồn: http://www.cwihp.org/), trong dự án lịch sử Chiến tranh lạnh quốc tế được xuất bản bởi Trung tâm quốc tế Woodrow Wilson ở Washington, D.C (Trung tâm này được thành lập vào năm 1991 nhờ vào khoản tiền tài trợ từ nhà sáng lập John D và Catherine T MacArthur) Chuyên luận đã cung cấp những thông tin mang tính giá trị cao, giúp người đọc có cách nhìn đa chiều khi tiếp cận một vấn đề vốn bị đóng kín nhiều năm - đó là hoạt động, vai trò của lực lượng An ninh của Việt Nam nói riêng đối với sự thiết lập, kiện toàn bộ máy Nhà nước trong chiến tranh Việt Nam

Ngoài chuyên luận nói trên, còn có những công trình nghiên cứu về mô hình

của lực lượng Cảnh sát của các nước trên thế giới, về sự cần thiết cải cách lực lượng này để phù hợp với việc đảm nhận các nhiệm vụ ngày càng phức tạp Tiêu biểu như

cuốn Police organisation in India [202] (Tổ chức Cảnh sát ở Ấn độ) của tác giả

Chenthilkumar Paramasivam do tổ chức Commonwealth human rights initiative Ấn

Độ ấn hành, (nguồn: www humanrightsinitiative.org) Cuốn sách dài 60 trang,

trước hết đã mô tả về cấu trúc và tổ chức của lực lượng Cảnh sát ở Ấn Độ; đưa ra

13 quy tắc ứng xử và cách thức phát triển lực lượng Cảnh sát như tuyển dụng, đào tạo và hiện đại hóa lực lượng Cảnh sát Thông qua việc tìm hiểu những cách thức của Cảnh sát Ấn Độ trong xây dựng quy tắc ứng xử, tuyển dụng, đào tạo và hiện đại hóa lực lượng, công trình mang lại những giá trị tham khảo nhất định cho việc nghiên cứu xây dựng lực lượng CAND Việt Nam từng bước hiện đại, nhanh chóng

hội nhập với lực lượng Cảnh sát hoặc An ninh trên thế giới

Báo cáo nghiên cứu Police reform in Latin America [200] (Cải cách Cảnh

sát ở Châu Mĩ La tinh) của hai tác giả Stephen Johnson và Lohanna Mendelson cho rẳng cải cách trong lực lượng Cảnh sát là một việc cực kỳ phức tạp và không dễ dàng có một công thức chung Điều đáng nói công trình này là hai tác giả đã khá dày công nghiên cứu, phân tích quá trình cải cách một cách toàn diện của Cảnh sát

ở khu vực Châu Mĩ La tinh Gợi mở ấy của công trình này giúp các nhà nghiên cứu

có cái nhìn đa chiều hơn, rút ra những bài học có giá trị tham khảo nhất định cho quá trình cải cách của Bộ Công an Việt Nam sau này

Cuốn sách Federal Intervention in American Police Departments [199]

(07/4/2017) (Can thiệp của Liên Bang tại Cục Cảnh sát Mỹ) của tác giả Stephen Rushin – Phó giáo sư Đại học luật Alabama Cuốn sách đã mô tả và đánh giá những cách sử dụng các tranh chấp, cải cách cơ cấu của Bộ Tư Pháp Mỹ để chống lại hành

vi sai trái của Cảnh sát

Sách chuyên khảo Identifying Challenges to Improve Investigation and Prosecution of State and Local Human Trafficking Cases [194] (Xác định những

thử thách để cải thiện hiệu quả hoạt động điều tra và khởi tố trong các vụ án buôn bán người) của hai tác giả Amy Farrell, Ph.D và Jack McDevitt, Ph.D ở Viện Tư pháp quốc gia Hoa Kỳ Cuốn sách mô tả những vụ án buôn bán, bắt cóc người ở Hoa Kỳ, đồng thời đưa ra những cách thức tiến hành điều tra, truy tố, đưa ra các giải pháp và khuyến nghị để nâng cao nghiệp vụ của lực lượng Cảnh sát Hoa Kỳ

Police and crime prevention in Africa: A brief appraisal of structures, policies and pracctices [203] (Cảnh sát và công tác phòng ngừa tội phạm ở Châu

Phi – một đánh giá về cấu trúc, chính sách và thực tiễn) của Elrena van der Spuy & Ricky Röntsch đã nêu lên vai trò của Cảnh sát trong việc phòng chống tội phạm và cải cách trong lực lượng Cảnh sát sau thời kỳ xung đột ở Nam Phi Với phương pháp mô tả chân thực cùng với những luận điểm sâu sắc, công trình đã cho người nghiên cứu hiểu rõ hơn vai trò và sự cần thiết có những cải cách trong lực lượng Cảnh sát qua việc đánh giá cấu trúc, đồng thời đưa ra những chính sách và thực tiễn nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng Cảnh sát trong việc thiết lập và giữ gìn trật tự ơt Châu Phi

Norman M Naimark, Giáo sư Lịch sử và Giám đốc Trung tâm tiếng Nga và Nghiên cứu Đông Âu tại Đại học Stanford có nhiều chuyên luận với những luận điểm sắc sảo đã mang đến cho độc giả những mảng kiến thức mới trong thời kỳ

chiến tranh lạnh Một trong những chuyên luận đó của ông phải kể đến“„To Know Everything and To Report Everything Worth Knowing”: Building the East German Police State, 1945-1949” [201] (Để biết tất cả mọi thứ và để báo cáo tất cả mọi thứ

đáng để biết”: Xây dựng Nhà nước Cảnh sát Đông Đức, 1945-1949) Chuyên luận

là một trong số các công trình được công bố bởi Cold War International của Trung tâm Quốc tế Woodrow Wilson ở Washington, DC Chuyên luận đã mang đến những giá trị nghiên cứu mới về lực lượng Cảnh sát, cũng như cơ quan An ninh quốc gia Đông Đức trong mối quan hệ với cơ quan An ninh Xô viết thời kỳ 1945 –

1949 Thông qua việc tìm hiểu chuyên luận trên, người nghiên cứu có thể tiếp cận những góc khuất trong xây dựng cách thức tổ chức Nhà nước Đông Đức nói chung

và xây dựng cấu trúc, tổ chức lại Cảnh sát Đức sau năm 1945

Báo cáo nghiên cứu The new Structure of policing – Description, Conceptualization, and Research Agenda [198] (Cấu trúc mới cho Cảnh sát – mô

tả, khái niệm và chương trình nghị sự) của tác giả David H Bayley và Clifford D

đã mô tả việc tái cơ cấu lực lượng Cảnh sát trong điều kiện thế giới hiện tại đi đôi

với việc nâng cao chất lượng phục vụ, đồng thời chỉ ra những thách thức và trách nhiệm của Cảnh sát trong bối cảnh tội phạm và các loại hình tội phạm ngày càng gia tăng Điều mới mẻ của công trình nghiên cứu này là đưa ra sự so sánh về loại hình Cảnh sát nhà nước (state police) và Cảnh sát tư nhân (private police), từ đó chỉ

ra những nhân tố thúc đẩy sự phát triển của lực lượng này cũng như lý do cần thiết

để tái cơ cấu trong loại hình Cảnh sát nhà nước

Nhìn chung, những công trình của các nhà khoa học, các học giả trên thế giới nghiên cứu công tác xây dựng lực lượng Cảnh sát thông qua hoạt động cụ thể, nên những đánh giá, giải pháp và bài học kinh nghiệm được rút ra về xây dựng lực lượng có tính xác thực và tính thực tiễn cao

Như vậy, các công trình nghiên cứu về lực lượng Công an nhân dân ở nhiều mức độ, khía cạnh khác nhau và đã có những đóng góp quan trọng làm cơ sở khoa học và thực tiễn của công tác xây dựng lực lượng CAND

1.1.2 Các công trình nghiên cứu về lực lượng Công an nhân dân Hưng Yên và sự lãnh đạo của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên về xây dựng lực lượng

Công an tỉnh Hưng Yên – 70 năm chiến đấu và trưởng thành (1945 - 2015)

[84] là cuốn sách tổng kết khá đầy đủ những chặng đường, chiến công trong quá trình hình thành và phát triển của lực lượng CAND Với phương pháp nghiên cứu lịch sử toàn diện kết hợp với việc mô tả, phục dựng, cuốn sách không chỉ tái hiện

mà còn đưa ra những đánh giá, nhận xét và những bài học kinh nghiệm trong quá trình xây dựng và trưởng thành của lực lượng CAND tỉnh Hưng Yên Thông qua cái nhìn tổng thể cả chặng đường xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của CAND tỉnh Hưng Yên từ năm 1945 đến năm 2015, độc giả sẽ có những minh chứng cụ thể nhằm đánh giá sự trưởng thành, phát triển của lực lượng Công an tỉnh Hưng Yên qua từng thời kỳ

Lịch sử Công an nhân dân Hưng Yên tập I (1945 – 1975) [61] là công trình

mô tả, phục dựng khá toàn diện toàn bộ lịch sử ra đời và phát triển của Công an nhân dân Hưng Yên, từ việc hình thành những tổ chức tiền thân đầu tiên của Công

an nhân dân Hưng Yên trong phong trào đấu tranh cách mạng giành chính quyền cho đến những hoạt động nổi bật trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống

Mỹ Đóng góp nổi bật của công trình là đã làm rõ sự phát triển của Công an nhân dân qua các thời kỳ cách mạng

Lịch sử Công an nhân dân Hưng Yên tập II (1976 – 1996) [72] là một trong

những công trình được thực hiện tương đối kỳ công Năm 1968, tỉnh Hưng Yên hợp nhất với tỉnh Hải Dương thành tỉnh Hải Hưng, đây cũng là giai đoạn CAND tỉnh Hưng Yên được hợp nhất với tên gọi Công an tỉnh Hải Hưng Do đó, để phục dựng lại được tiến trình lịch sử của Công an tỉnh Hưng Yên trong giai đoạn hợp nhất với tỉnh Hải Dương, công trình đã dùng phương pháp bóc tách, khảo cứu và tổng kết để tái hiện quá trình phát triển, đánh giá những thuận lợi, khó khăn và những chiến công của Công an Hưng Yên sau ngày đất nước giải phóng đến trước ngày tái lập

Tổng kết lịch sử Công an nhân dân Hưng Yên trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 - 1975) [80] được Sở Thông tin Truyền thông tỉnh Hưng

Yên cấp phép xuất bản năm 2014, cuốn sách không còn liệt kê đơn thuần những sự kiện lịch sử mô tả sự trưởng thành và phát triển của Công an tỉnh Hưng Yên mà đã tinh lọc, đánh giá, tổng kết những đóng góp của lực lượng CAND tỉnh Hưng Yên trong sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc Qua đó, ở những khía cạnh nhất định, người nghiên cứu có thể đánh giá được vai trò của quần chúng nhân dân trong các chiến công của lực lượng Công an nói chung và trong xây dựng lực lượng Công an tỉnh Hưng Yên nói riêng

Thực hiện Chỉ thị số 05/2006/BCA(X25) ngày 10/7/2006 của Bộ trưởng Bộ Công an; Kế hoạch số 596/KH-PV11 ngày 05/11/2006 của Giám đốc Công an tỉnh

về công tác nghiên cứu biên soạn lịch sử Công an nhân dân giai đoạn 2006 – 2010,

Phòng Công an điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ tỉnh Hưng Yên đã tiến hành thu thập tư liệu, biên soạn và cho ra đời cuốn sách Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ, 55 năm chiến đấu và

trưởng thành (1956 – 2011) [150] Cuốn sách đã tái hiện lại khá hệ thống những

nhiệm vụ chính trị trọng tâm về công tác chiến đấu, xây dựng lực lượng của Phòng Công an điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ qua các giai đoạn lịch sử Mặc dù cuốn sách chỉ mang tính chất như một cuốn sổ nhật ký ghi lại các

sự kiện quan trọng liên quan đến quá trình xây dựng và trưởng thành của lực lượng Cảnh sát điều tra về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ nhưng lại phản ánh tương đối

rõ nét hiệu quả sự chỉ đạo sát sao của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên trong những chiến công của lực lượng

Công an Hưng Yên 65 năm chiến đấu, xây dựng và trưởng thành (1945 – 2010) [64] là chuyên san được ra đời để chào mừng 65 năm ngày thành lập Công

an nhân dân (19/8 /1945 – 19/8/2010) Chuyên san đã tập trung nhiều bài viết, ý kiến của các lãnh đạo Công an tỉnh Hưng Yên và các trưởng phòng, huyện Trưởng Công an huyện, thành phố trong công tác, chiến đấu cũng như quá trình phát triển, trưởng thành của Công an tỉnh Hưng Yên Dù là những bài viết tuyên truyền về những hình ảnh đẹp, tấm gương sáng của lực lượng Công an tỉnh Hưng Yên nhưng những bài viết đó lại trở thành minh chứng cụ thể, sinh động cho quá trình lãnh đạo xây dựng lực lượng CAND của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên Do đó, tập san có tính tham khảo cao cho việc đánh giá kết quả lãnh đạo của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên trong công tác xây dựng lực lượng

Ngoài những công trình nghiên cứu về lực lượng Công an tỉnh Hưng Yên và

sự lãnh đạo của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên về xây dựng lực lượng CAND có một số những công trình được viết dưới dạng biên niên về lịch sử Công an Hưng Yên Do đặc thù quá trình tổng kết lịch sử lực lượng Công an cũng như lịch sử Đảng bộ Công an ở mỗi địa phương, trong đó có Hưng Yên chưa thu hút được nhiều nhà nghiên cứu nên những công trình lịch sử biên niên dưới đây, dù không phải là những công trình mang tính chất nghiên cứu nhưng qua việc tìm hiểu những cuốn sách lịch sử biên niên về Công an tỉnh Hưng Yên và Công an các huyện, thành phố của tỉnh Hưng Yên, người nghiên cứu phần nào có cái nhìn khái quát về

sự chỉ đạo thực hiện và kết quả quá trình lãnh đạo xây dựng lực lượng CAND của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên

Công an nhân dân Hưng Yên, Lịch sử biên niên (1945 - 1975) [52], Công an nhân dân Hưng Yên, Lịch sử biên niên (1976 - 1996) [58] được xuất bản vào năm

2000 và 2004 Thông qua việc liệt kê những sự kiện lịch sử, hai cuốn sách này đã tái hiện lại những chặng đường vẻ vang của Công an Hưng Yên từ những ngày đầu mới được thành lập năm 1945 đến năm 1996

Đến năm 2017, Công an tỉnh Hưng Yên được Sở Thông tin Truyền thông

tỉnh Hưng Yên cấp phép xuất bản cuốn Công an nhân dân Hưng Yên, Lịch sử biên niên (1997 - 2016) [86] Công trình này đã đưa được thêm những đánh giá, tổng kết

về quá trình xây dựng và phát triển cùng với những chiến công của Công an tỉnh Hưng Yên sau ngày tái lập tỉnh, khiến công trình có giá trị lịch sử cao hơn so với 02

công trình Công an nhân dân Hưng Yên, Lịch sử biên niên (1945 - 1975), Công an nhân dân Hưng Yên, Lịch sử biên niên (1976 - 1996) đã công bố trước đó Mặc dù

vậy, 03 cuốn sách này là những tư liệu tra cứu có giá trị cho những ai quan tâm đến lịch sử Công an tỉnh Hưng Yên

Công an huyện Mỹ Hào – Lịch sử biên niên (1945 – 2011) [75] là cuốn sách

được viết dưới dạng biên niên về lịch sử của Công an một huyện thuộc tỉnh Hưng Yên Dù viết dưới dạng biên niên nhưng cuốn sách trình bày khá hệ thông về các văn bản chỉ đạo của Đảng bộ và BTV Đảng ủy Công an tỉnh Hưng Yên trong mọi hoạt động cụ thể như công tác chính trị – tư tưởng, xây dựng Đảng, đoàn thể… cho đến các sự vụ nhằm đảm bảo ANTT, bảo vệ cuộc sống của nhân dân trong suốt thời

kỳ từ năm 1945 đến năm 2011 Do vậy, thông qua những sự kiện lịch sử của Công

an huyện Mỹ Hào đã phản ánh sự chỉ đạo của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên dưới góc độ đối tượng cụ thể về công tác xây dựng lực lượng CAND

Công an huyện Khoái Châu – Lịch sử biên niên (1945 – 2009) [63]; Công an huyện Văn Giang – Lịch sử biên niên (1945 – 2011) [66]; Công an huyện Kim Động – Lịch sử biên niên (1945 – 2012) [69]; Công an huyện Phù Cừ – Lịch sử

biên niên (1945 – 2012) [71]; Công an huyện Ân Thi – Lịch sử biên niên (1945 – 2013) [74]; Công an huyện Tiên Lữ – Lịch sử biên niên (1945 – 2013) [76]; Công

an huyện Văn Lâm – Lịch sử biên niên (1945 – 2012) [77]; Công an huyện Yên Mỹ – Lịch sử biên niên (1945 – 2013) [78]; Công an Thành phố Hưng Yên – Lịch sử biên niên (1945 – 2014) [79] Đây là những cuốn sách viết về Công an các huyện, thành phố của tỉnh Hưng Yên Cũng giống như cuốn sách Công an huyện Mỹ Hào – Lịch sử biên niên (1945 – 2011), các công trình nêu trên được viết dưới dạng biên

niên, liệt kê các sự kiện đơn thuần, song trên khía cạnh nhất định, lại có giá trị thực tiễn cao, bởi thông qua hoạt động của Công an các đơn vị địa phương có thể góp phần phản ánh và đánh giá công tác lãnh đạo, chỉ đạo về xây dựng lực lượng CAND của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu về lực lượng Công an nhân dân ở địa phương theo hướng diễn trình lịch sử, ưu tiên hàng đầu là tổng kết kết quả hoạt động của Ngành Bức tranh tổng thể về kết quả hoạt động của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam được các nhà nghiên cứu phác họa khá đầy đủ với các giai đoạn cách mạng của lịch sử dân tộc Điều đó giúp người đọc có thêm những tư liệu, tài liệu về quá trình xây dựng, phát triển và trưởng thành của lực lượng Công an tỉnh Hưng Yên từ những ngày đầu được thành lập

1.2 Kết quả nghiên cứu và những vấn đề luận án tập trung giải quyết

1.2.1 Kết quả nghiên cứu

1.2.1.1 Về cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu

Các công trình khảo cứu về vấn đề liên quan đến lực lượng Công an (hoặc lực lượng Cảnh sát đối với các công trình nghiên cứu của nước ngoài) cũng như xây dựng lực lượng CAND được các nhà nghiên cứu trong nước và ngoài nước đã tiếp cận dưới những góc độ nghiên cứu khác nhau – góc độ lịch sử, lịch sử chính trị, lịch

sử quốc tế, lịch sử Đảng các tác giả nghiên cứu trong và ngoài nước đã sử dụng rất đa dạng các phương pháp nghiên cứu, song chủ yếu là phương pháp lịch sử, phân tích tổng hợp, phân tích, điền dã, liên ngành, phương pháp chuyên gia, … để

trình bày, phân tích, diễn giải, nhận xét và đánh giá vấn đề nghiên cứu Những cách tiếp cận và những phương pháp nghiên cứu này đã giúp các nhà nghiên cứu xác định đúng đắn cách thức, con đường để làm rõ các vấn đề nghiên cứu đặt ra Việc

sử sụng các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành và liên ngành một cách nhuần nhuyễn, đã góp phần đắc lực, giúp các nhà nghiên cứu tái hiện, phục dựng, phân tích những hiện tượng, sự kiện cũng như các hoạt động trong quá trình xây dựng lực lượng Công an nói chung và xây dựng lực lượng Công an nhân dân Hưng Yên nói riêng, làm rõ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng bộ các địa phương, Đảng bộ Hưng Yên đối với lực lượng Công an nhân dân và xây dựng lực lượng Công an

1.2.1.2 Về tư liệu

Đóng góp nổi bật về mặt tư liệu của các công trình đi trước được thể hiện qua hệ thống những tư liệu phong phú, bao gồm những tư liệu gốc đã được giải mật

và chưa giải mật được lưu trữ ở các kho lưu trữ cả trong và ngoài nước

Với sự tham gia của nhiều tác giả nghiên cứu thuộc nhiều chuyên ngành và lĩnh vực, về cơ bản các công trình đi trước đã cung cấp được một cách hệ thống những tư liệu có giá trị liên quan đến quá trình phát triển và trưởng thành, quá trình xây dựng lực lượng của lực lượng Công an cả nước nói chung, lực lượng Công an nhân dân Hưng Yên nói riêng Đặc biệt, một số công trình đã khai thác những tư

liệu nước ngoài mà ở Việt Nam đang thiếu vắng (ví dụ như công trình Fraternal Surport: The East German “stasi” and the Democratic Republic of Vietnam during the Vietnam war)

1.2.1.3 Về các nội dung nghiên cứu được giải quyết

Những công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án được khảo cứu

đã xem xây dựng lực lượng Công an như một khoa học nằm trong khoa học tổ chức

và quản lý, là một nội dung quan trọng trong hoạt động lãnh đạo của bộ máy chỉ huy và đã được các công trình nghiên cứu trình bày trên các khía cạnh như: giáo dục chính trị - tư tưởng, tổ chức cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ, xây dựng Đảng,

đoàn thể Nhìn chung, các công trình của nghiên cứu liên quan về lực lượng Công

an nhân dân nói chung và Hưng Yên nói riêng đã góp phần làm rõ vai trò, vị trí của lực lượng Công an nhân dân trong những năm tiến hành chiến tranh cách mạng và trong sự nghiệp đẩy mạnh CNH – HĐH, hội nhập quốc tế; đồng thời khẳng định vai trò lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng với lực lượng Công an Bên cạnh đó, nhiều công trình đã tái hiện tương đối đầy đủ quá trình ra đời, phát triển và trưởng thành của lực lượng Công an Việt Nam gắn với xây dựng lực lượng một cách toàn diện Một số công trình đã chỉ ra thành tựu, hạn chế của công tác xây dựng lực lượng và những kinh nghiệm về xây dựng lực lượng Công an trong những giai đoạn khác nhau

1.2.2 Những vấn đề luận án tập trung giải quyết

Khoảng thời gian từ năm 1997 đến năm 2015 là giai đoạn tỉnh Hưng Yên đang chuyển mình và có nhiều bước đột phá về mọi mặt sau gần 20 năm tái lập tỉnh Sự lớn mạnh và hoạt động có hiệu quả của lực lượng Công an đã góp phần không nhỏ vào thành tựu của Đảng bộ và nhân dân tỉnh Hưng Yên trong sự nghiệp đẩy mạnh CNH – HĐH giai đoạn hiện nay Do đó, việc Đảng bộ Công an Hưng Yên luôn chú trọng công tác xây dựng lực lượng CAND đã đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo ANTT vì bình yên cuộc sống của nhân dân, tạo môi trường đầu

tư hấp dẫn nhằm thu hút các nhà đầu tư, bước đầu hoàn thành chiến lược “trải thảm đỏ” của tỉnh Hưng Yên Do dó, dưới góc độ lịch sử Đảng, kế thừa các thành tựu nghiên cứu đã có, luận án tập trung giải quyết những vấn đề sau đây:

Một là, quá trình Đảng bộ Công an Hưng Yên quán triệt, vận dụng chủ

trương của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đảng bộ Công an Trung ương và Đảng bộ tỉnh Hưng Yên đề ra chủ trương xây dựng lực lượng Công an của tỉnh - đó là quá trình bắt đầu từ khi tái lập tỉnh Hưng Yên cho đến năm 2015

Thứ hai, sự chỉ đạo của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên đối với công tác

xây dựng lực lượng trên các khía cạnh như giáo dục chính trị - tư tưởng; tổ chức, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, bảo vệ chính trị nội bộ, phòng, chống tham nhũng, tiêu

cực, lãng phí; xây dựng Đảng, đoàn thể; cải cách hành chính, hậu cần – kỹ thuật nhằm đảm bảo cho lực lượng ngày càng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại

Thứ ba, ưu điểm, hạn chế và kinh nghiệm từ quá trình Đảng bộ Công an tỉnh

Hưng Yên lãnh đạo thực hiện xây dựng lực lượng Đó là những ưu điểm, hạn chế thuộc về quá trình vận dụng quan điểm, chủ trương của các cấp lãnh đạo vào điều kiện thực tế của Ngành tại địa phương và trong quá trình tổ chức thực hiện – đó là những cơ sở quan trọng, dựa trên đó những kinh nghiệm về lãnh đạo xây dựng lực lượng Công an có giá trị tham khảo cho hiện tại được rút ra, được đúc kết

Tiểu kết chương 1

Ở Việt Nam, xây dựng lực lượng Công an nhân dân có vị trí đặc biệt quan trọng Do đó, xây dựng lực lượng Công an Việt Nam nói chung, Công an Hưng Yên nói riêng được các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu Đã có một số công trình trong và ngoài nước đề cập đến công tác xây dựng lực lượng Công an Việt Nam và lực lượng Công an Hưng Yên Mỗi công trình nghiên cứu dưới một góc độ khác nhau, cung cấp những cách đánh giá, nhìn nhận khác nhau thể hiện quan điểm cũng như cách lựa chọn đối tượng nghiên cứu của tác giả

Bên cạnh đó, có một số công trình nước ngoài được khảo cứu, dù không đề cập tới công tác xây dựng lực lượng Công an Việt Nam nói chung và Hưng Yên nói riêng song qua các vấn đề được nghiên cứu như: tái cấu trúc, tổ chức lại, hay cải cách lực lượng Cảnh sát cùng với đó là những đánh giá, nhận xét, giải pháp và kinh nghiệm nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng Cảnh sát với những góc nhìn khác nhau sẽ góp phần hỗ trợ cho luận án đưa ra những kinh nghiệm nhằm xây dựng lực lượng CAND tỉnh Hưng Yên từng bước hiện đại hóa và hội nhập, có khả năng nắm vững được những phương thức hoạt động của tội phạm phi truyền thống, tội phạm mang tính quốc tế ngày càng gia tăng

Đó là những nguồn tư liệu quý giá, góp phần vào việc nghiên cứu xây dựng lực lượng Công an nhân dân Việt Nam Tuy nhiên, trong nghiên cứu về xây dựng lực lượng CAND, vẫn còn những tồn tại nhất định, như một số phương diện lý luận không theo kịp với thực tiễn; đặc biệt là việc xây dựng các luận điểm khoa học, hệ thống khái niệm khoa học, hệ thống thuật ngữ trong hoạt động xây dựng lực lượng Công an nhân dân Như vậy, nghiên cứu về quá trình Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên lãnh đạo công tác xây dựng lực lượng CAND vẫn là hướng nghiên cứu có nhiều khoảng trống

Trên cơ sở khảo cứu kỹ các công trình khoa học về xây dựng lực lượng CAND ở Việt Nam nói chung, về xây dựng lực lượng CAND ở Hưng Yên nói riêng, chỉ ra những thành tựu đã đạt được trong nghiên cứu cũng như một số

khoảng trống chưa được nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên lãnh đạo công tác xây dựng lực lượng Công an nhân dân từ năm

1997 đến năm 2015, để luận án tiếp tục nghiên cứu lấp đầy khoảng trống đó Đây

cũng là điểm mới của kết quả nghiên cứu luận án

Chương 2 CHỦ TRƯƠNG VÀ SỰ CHỈ ĐẠO CỦA ĐẢNG BỘ CÔNG AN TỈNH HƯNG YÊN VỀ CÔNG TÁC XÂY DỰNG LỰC LƯỢNG

CÔNG AN NHÂN DÂN (1997 – 2005) 2.1 Những yếu tố tác động và chủ trương của Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên

2.1.1 Những yếu tố tác động

2.1.1.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội

Hưng Yên nằm ở vùng châu thổ đồng bằng Bắc Bộ, phía Bắc giáp với Bắc Ninh và Thủ đô Hà Nội, phía Đông giáp với Hải Dương, phía Nam giáp với Thái Bình, phía tây giáp Hà Nam Với địa hình bằng phẳng, nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, với mạng lưới sông ngòi dày đặc, xung quanh ba phía đều liền sông nên điều kiện tự nhiên của tỉnh Hưng Yên khá thuận lợi Phía tây có sông Hồng, phía Nam có sông Luộc, phía Đông có sông Cửu An Ngoài ra, có sông Đuống chảy qua địa phận Hải Dương, sát tỉnh Hưng Yên ở phía Đông và Đông Bắc của tỉnh và hệ thống các sông nội đồng như Kim Sơn, Điện Biên, Tây Kẻ Sặt trong hệ thống Bắc - Hưng - Hải Hưng Yên gần các cảng biển Hải Phòng, Cái Lân (Quảng Ninh) và sân bay quốc tế Nội Bài, giáp ranh với các tỉnh và thành phố là Hà Nội, Bắc Ninh, Hà Nam, Thái Bình và Hải Dương

Là cửa ngõ phía Đông của Hà Nội, Hưng Yên có 23 km quốc lộ 5A và trên

20 km tuyến đường sắt và tuyến đường cao tốc Hà Nội – Hải Phòng chạy qua Ngoài ra có quốc lộ 39A, 38 nối từ quốc lộ 5 đến thị xã Hưng Yên (nay là thành phố Hưng Yên) đến quốc lộ 1A qua cầu Yên Lệnh và quốc lộ 10 qua cầu Triều Dương, là trục giao thông quan trọng nối các tỉnh Tây - Nam Bắc bộ (Hà Nam, Ninh Bình, Nam Định, Thanh Hóa…) với Hải Dương, Hải Phòng, Quảng Ninh Cùng với vị trí địa lý thuận lợi, tỉnh Hưng Yên trở thành vùng tập trung dân cư đông đúc, sớm có sự giao lưu về kinh tế, văn hóa với các vùng lân cận Do có vị trí chiến lược về quốc phòng – an ninh và nằm trong khu phát triển kinh tế trọng điểm

phía Bắc, tỉnh Hưng Yên là điểm đầu tư hấp dẫn đối với các doanh nghiệp nước ngoài, tỉnh ngoài

Sau khi tái lập tỉnh (năm 1997), tỷ lệ lao động có trình độ của Hưng Yên thấp vì đội ngũ cán bộ khoa học có trình độ ở lại tỉnh công tác ít Số lao động chưa

có việc làm ổn định còn nhiều đã trở thành sức ép lớn đối với Hưng Yên trong vấn

đề giải quyết việc làm cũng như các vấn đề liên quan đến ANTT Thêm vào đó, những ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tài chính ở châu Á (năm 1997) cùng với những thách thức liên quan đến quốc phòng – an ninh ngày càng gia tăng đã tác động không nhỏ đến tình hình ANTT Đó là: “Những mặt trái của nền kinh tế thị trường cùng với những yếu kém trong nhận thức của một bộ phận cán bộ, đảng viên về âm mưu thủ đoạn chống phá nước ta của các thế lực thù địch và nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới, yếu kém trong tổ chức quản lý” [56, tr 01] Từ năm 1999 đến năm 2001, “các thế lực thù địch và bọn phản động trong và ngoài nước tăng cường hoạt động phá hoại đã chuyển vào tỉnh hàng trăm tài liệu của các

tổ chức phản động người Việt Nam ở nước ngoài” có nội dung chống Đảng Cộng sản Việt Nam, tuyên truyền “dân chủ”, “nhân dân”, kích động, chống đối, chia rẽ lực lượng vũ trang với Đảng” [56, tr 01] Các tổ chức phản động lưu vong ở nước ngoài hình thành thực hiện gây rối, bạo loạn chính trị nhằm thực hiện ý đồ hình

thành cái gọi là “Nhà nước Đềga độc lập” ở vùng Tây Nguyên Trong bối cảnh

phức tạp đó, tại tỉnh Hưng Yên xuất hiện một số doanh nghiệp chỉ quan tâm đến kinh doanh, lợi nhuận mà ít quan tâm đến công tác đảm bảo ANTT, thậm chí “có dấu hiện che dấu các hoạt động của người nước ngoài khi có yêu cầu kiểm tra của

cơ quan chức năng; tình hình an ninh kinh tế, văn hóa tư tưởng, tôn giáo diễn biến phức tạp” [56, tr 02] Tình hình an ninh nông thôn mặc dù có những chuyển biến tích cực, song thành phần tham gia khiếu tố “47 đảng viên, 83 cựu chiến binh, 02 đối tượng chính trị, 02 đối tượng hình sự” [56, tr 02] có nhiều điểm đáng lưu ý, chứa ẩn nhiều yếu tố khó lường; tình hình trật tự an toàn xã hội dù có nhiều tiến bộ nhưng các vụ trọng án vẫn còn xảy ra [56, tr 03] Những thách thức, khó khăn trên

đòi hỏi Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên tăng cường công tác xây dựng lực lượng đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thực tiễn

Trước những khó khăn trên, năm 2005, tỉnh Hưng Yên bước vào thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH, với chủ trương “trải thảm đỏ” mời các nhà đầu tư, Hưng Yên vừa trở thành điểm thu hút vốn đầu tư trong và ngoài nước, điểm thu hút nhân lực

từ mọi miền đất nước nhưng cũng là một điểm nóng về an ninh quốc gia và trật tự

an toàn xã hội

Những khởi sắc về kinh tế đã tạo ra sự thay đổi lớn về cơ sở hạ tầng của tỉnh Hưng Yên sau ngày tái lập (ngày 01/01/1997), tạo những điều kiện thuận lợi nhất định nhưng cũng đặt ra rất nhiều thách thức cho cho sự lãnh đạo Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên đối với xây dựng lực lượng CAND

2.1.1.2 Tình hình lực lượng Công an nhân dân tỉnh Hưng Yên trước năm

1997 và những ngày đầu sau khi tái lập tỉnh Hưng Yên (01/01/1997)

Ngày 19/8/1945, cách mạng tháng Tám thành công, lực lượng Công an nhân dân Việt Nam chính thức được thành lập, Công an Hưng Yên ra đời từ đó Là một

bộ phận của Công an nhân dân Việt Nam, các tổ chức tiền thân của lực lượng Công

an Hưng Yên ngay từ khi ra đời đã cùng với nhân dân và các lực lượng khác nhanh chóng bắt tay vào cuộc đấu tranh chống phản động để bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ đồng thời giữ gìn trật tự trị an tại Hưng Yên

Từ năm 1947 đến năm 1950, Công an Hưng Yên đẩy mạnh công tác phá tề, phá chính quyền địch, tuyên truyền vận động nhân dân tản cư, thực hiện “vườn không nhà trống” Các quận Công an và đội Việt Dũng được thành lập, cùng với các đội Công an quyết tử đã tích cực bao vây kinh tế địch, tiến hành trừng trị các tay sai gian ác như tên Trọng 2B ở Kim Động, tên Thuần - Phó ty Công an, tên Tá - Phó quận Văn Lâm Những năm cuối của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1951 - 1954), Công an Hưng Yên đã tăng cường công tác xây dựng cơ sở, nắm tình hình địch, bố trí hóa trang, phục kích, trừ diệt những tên Việt gian nguy hiểm,

có nợ máu với nhân dân, làm thất bại các kế hoạch do thám, gián điệp, bình định

của địch Trong thời kỳ (1954 - 1968), lực lượng Công an Hưng Yên đã tích cực đấu tranh chống phản cách mạng và các loại tội phạm khác; chống gián điệp cài lại, tham gia sửa sai trong cải cách ruộng đất và chỉnh đốn tổ chức tại địa phương Thành tựu nổi bật trong thời gian này là thực hiện tốt kế hoạch phòng chống gián điệp biệt kích, điều tra khám phá các vụ án, các tổ chức phản động như: đảng trung lập Cộng hòa Liên bang Đông Dương, Đại Việt Quốc gia Liên minh; truy xét các

vụ tờ rơi nặc danh phản động ở huyện Văn Lâm, Yên Mỹ, Kim Động; đồng thời bảo vệ các cơ quan Đảng, Nhà nước và tích cực chi viện cho miền Nam ruột thịt

Ngày 26/01/1968, Ủy ban thường vụ Quốc hội ra Nghị quyết số NQ/TVQH phê chuẩn hợp nhất hai tỉnh Hưng Yên và Hải Dương, lấy tên là Hải Hưng Công an Hải Hưng cũng được hợp nhất và đi vào hoạt động Trong suốt thời gian từ năm 1968 đến năm 1997, lực lượng Công an đã bảo vệ vững chắc mục tiêu cầu phà, kho hàng cũng như tính mạng và tài sản của nhân dân, góp phần đánh bại các đợt chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ, phục vụ sự nghiệp giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; nêu cao tinh thần chiến đấu, giữ gìn trật tự

504-an toàn xã hội trên địa bàn tỉnh Hải Hưng, điều tra, khám phá nhiều vụ án qu504-an trọng

Thực hiện Chỉ thị số 03/CT-TW của Bộ Chính trị, Chỉ thị số 857/TTg của Thủ tướng chính phủ, Nghị quyết kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa IX, Quyết định số 02/NQ - TU của Tỉnh ủy Hải Hưng, ngày 02/12/1996 Hội đồng nhân dân tỉnh khóa XII đã họp kỳ thứ 07 ra Nghị quyết về việc thực hiện chia tách tỉnh Ngày 03/12/1996, UBND tỉnh Hải Hưng mở Hội nghị triển khai kế hoạch thực hiện chia tách tỉnh Hải Hưng thành hai tỉnh Hưng Yên và Hải Dương Ngày 01/01/1997, tỉnh Hưng Yên chính thức được tái lập sau gần 30 năm hợp nhất với tỉnh Hải Dương Khi chia tách tỉnh, mặc dù trong tình hình khó khăn chung, cùng với các cơ quan, ban ngành khác, lực lượng Công an nhân dân tỉnh Hưng Yên đã nhanh chóng ổn định và đi vào hoạt động Nhưng với một tỉnh đồng bằng thuần nông như Hưng Yên, bên cạnh một số thuận lợi công tác xây dựng lực lượng trong những ngày đầu

tái lập tỉnh đã gặp không ít khó khăn và đặt ra nhiều thách thức Đó là thực trạng đội ngũ CBCS Công an nhân dân sau khi tái lập tỉnh: (1) Đội ngũ cán bộ thiếu hụt về

số lượng, có nhiều xáo trộn nhất là ở cấp tỉnh; (2) Một số cán bộ mới được luân chuyển chưa thật sự yên tâm công tác; (3) Trong bối cảnh khi công cuộc đổi mới đang được đẩy mạnh, đội ngũ cán bộ hẫng hụt nhiều mặt, nhất là về năng lực tổ chức thực tiễn các lĩnh vực bảo vệ ANQG, giữ gìn trật tự an toàn xã hội ở địa phương; (4) Đội ngũ CBCS có trình độ đại học còn ít, số lượng là đảng viên còn hạn chế; cơ sở hạ tầng, trang thiết bị còn thiếu, lạc hậu và chưa đồng bộ [162, tr 05, 06]

Để khắc phục khó khăn trên, Đảng bộ tỉnh Hưng Yên khóa XIV (1997 - 2000) và XV (2000 - 2005) đề ra mục tiêu và nhiệm vụ trong những năm đầu tái lập (1997 – 2005): Phát triển nông nghiệp toàn diện theo hướng sản xuất hàng hóa; khuyến khích phát triển nền kinh tế nhiều thành phần vận hành theo cơ chế thị trường… ; từng bước ổn định và cải thiện đời sống nhân dân; tiếp tục mở rộng dân chủ XHCN; đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Đảng bộ, chính quyền

và các đoàn thể nhân dân, đổi mới công tác tổ chức cán bộ, kiên quyết phòng chống quan liêu, tham nhũng; giữ vững ổn định chính trị, đảm bảo ANTT Những chủ trương trên đã đặt ra những yêu cầu mang tính chiến lược cho Đảng bộ Công an tỉnh Hưng Yên trong công tác xây dựng lực lượng Công an ngày càng kiện toàn về

tổ chức, nâng cao về chuyên môn nghiệp vụ, vững mạnh trong sạch về tư tưởng chính trị, phẩm chất đạo đức xứng đáng là lực lượng nòng cốt trong bảo vệ, giữ gìn

an ninh Tổ quốc [163, tr 19], [165, tr 20]

Biến khó khăn, thử thách thành động lực thúc đẩy là một trong những mục tiêu mà công tác lãnh đạo xây dựng lực lượng của Đảng bộ Công an Hưng Yên hướng tới trong những năm đầu tái lập tỉnh, nhằm góp phần thực hiện các nhiệm vụ

mà Nghị quyết Đại hội Đảng Bộ tỉnh Hưng Yên lần thứ XIV đã đề ra:

Tập trung mọi lực lượng, tranh thủ mọi thời cơ, vượt qua thử thách đưa công cuộc đổi mới phát triển một cách toàn diện và đồng bộ, tăng