Đây là báo cáo sinh hoạt chuyên môn chuyên đề theo hướng nghiên cứu bài học môn Lịch sử 9. Báo cáo đảm bảo các yêu cầu của sinh hoạt chuyên môn cấp cụm, huyện, tỉnh,trường và trên không gian trường học kết nối yêu cầu. Có bảng mô tả các mức độ kiến thức, hệ thống câu hỏi, giáo án...Chuyên đề được xay dựng công phu, dùng để tham khảo rất ý nghĩa.
Trang 1BÁO CÁO SINH HOẠT CHUYÊN MÔN CHUYÊN ĐỀ:
DẠY HỌC ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC,
PHẨM CHẤT HỌC SINH QUA CHỦ ĐỀ: “LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC
ĐÔNG ÂU SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI”
MÔN LỊCH SỬ 9
I LÍ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ
Đổi mới phương pháp dạy học theo định định hướng phát triển năng lựchọc sinh là yêu cầu bức thiết của giáo dục trong nhà trường hiện nay Tuynhiên, trong quá trình thực tế triển khai và áp dụng, không ít thầy cô còn cảmthấy lúng túng, học sinh còn chưa quen, chưa thuần thục Với mong muốnkhông ngừng nâng cao chất lượng dạy và học, các đồng chí giáo viên tổKHXH & Nhân văn, trường THCS Hoàng Đông tổ chức sinh hoạt chuyênmôn tháng 2 năm học 2018 – 2019 chuyên đề: Dạy học định hướng phát triểnnăng lực học sinh qua chủ đề: “Liên Xô và các nước Đông Âu từ sau chiếntranh thế giới thứ Hai”, môn Lịch sử 9
II KHÁI QUÁT VỀ DẠY HỌC ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH
Việc dạy học định hướng năng lực được thể hiện ở trong các thành tốquá trình dạy học như sau:
- Về mục tiêu dạy học: Ngoài các yêu cầu về mức độ như nhận biết, tái
hiện kiến thức cần có những mức độ cao hơn như vận dụng kiến thức trongcác tình huống, các nhiệm vụ gắn với thực tế Các mục tiêu này đạt đượcthông qua các hoạt động trong và ngoài nhà trường
- Về phương pháp dạy học: Ngoài cách dạy học thuyết trình cung cấp
kiến thức cần tổ chức hoạt động dạy học thông qua trải nghiệm, giải quyếtnhững nhiệm vụ thực tiễn Như vậy thông thường, qua một hoạt động học tập,học sinh sẽ được hình thành và phát triển không phải một loại năng lực mà làđược hình thành đồng thời nhiều năng lực hoặc nhiều năng lực thành tố mà takhông cần (và cũng không thể) tách biệt từng thành tố trong quá trình dạy học
- Về nội dung dạy học: Cần xây dựng các hoạt động, chủ đề, nhiệm vụ
đa dạng gắn với thực tiễn
Trang 2- Về kiểm tra đánh giá: Về bản chất đánh giá năng lực cũng phải thông
qua đánh giá khả năng vận dụng kiến thức và kỹ năng thực hiện nhiệm vụ của
HS trong các loại tình huống phức tạp khác nhau Trên cơ sở này, các nhànghiên cứu ở nhiều quốc gia khác nhau đề ra các chuẩn năng lực trong giáodục tuy có khác nhau về hình thức, nhưng khá tương đồng về nội hàm Trongchuẩn năng lực đều có những nhóm năng lực chung Nhóm năng lực chungnày được xây dựng dựa trên yêu cầu của nền kinh tế xã hội ở mỗi nước Trên
cơ sở năng lực chung, các nhà lí luận dạy học bộ môn cụ thể hóa thành nhữngnăng lực chuyên biệt
Khác với việc tổ chức hoạt động dạy học, các công cụ đánh giá cần chỉ rõthành tố của năng lực cần đánh giá và xây dựng được các công cụ đánh giátừng thành tố của các năng lực thành phần
III, BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC VÀ ĐỊNH HƯỚNG NĂNG LỰC ĐƯỢC HÌNH THÀNH QUA CHỦ ĐỀ:
CHỦ ĐỀ: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU CHIẾN TRANH
THẾ GIỚI THỨ HAI Lớp: 9
1 Chuẩn kiến thức, kĩ năng hiện hành:
- Biết được tình hình Liên Xô và các nước Đông Âu từ năm 1945 đến năm
1991 qua hai giai đoạn :
+ Giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 70 thế kỉ XX :
Liên Xô :
Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945 1950)
Những thành tựu xây dựng chủ nghĩa xã hội
Các nước Đông Âu :
Thành lập Nhà nước dân chủ nhân dân
Quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội và những thành tựu chính
+ Giai đoạn từ giữa những năm 70 đến đầu những năm 90 của thế kỉ XX : giai đoạn khủng hoảng dẫn đến sự tan rã của Liên Xô và sự sụp đổ của chế độ
xã hội chủ nghĩa ở Đông Âu
Trang 3- Biết đánh giá những thành tựu đạt được và một số sai lầm, hạn chế của Liên Xô và các nước XHCN ở Đông Âu
Thông hiểu
(Mô tả mức độ cần
đạt)
Vận dụng thấp
(Mô tả mức độcần đạt)
Vận dụng Cao
- Nhận xét được những thành tựu khoa học kĩ thuật của Liên Xô
(Qua một số hình ảnh)
Trang 4Dung
Nhận biết
(Mô tảmức độcần đạt)
Thông hiểu
(Mô tả mức độ cần
đạt)
Vận dụng thấp
(Mô tả mức độcần đạt)
Vận dụng Cao
- Nhận xétđược sự pháttriển của LiênXô: giai đoạn
từ năm 1945đến nhữngnăm 70 thế kỉ
XX với giai
những năm
70 đến nhữngnăm 90 củathế kỉ XX
- Rút ra được
Trang 5Dung
Nhận biết
(Mô tảmức độcần đạt)
Thông hiểu
(Mô tả mức độ cần
đạt)
Vận dụng thấp
(Mô tả mức độcần đạt)
Vận dụng Cao
đổ của chế độCNXH ở Liên
Xô đối vớiViệt Nam
Định hướng năng lực được hình thành
- Năng lực chung: giải quyết vấn đề, làm việc theo nhóm, sử dụng ngôn ngữ
- Năng lực chuyên biệt: xác định và giải quyết mối quan hệ giữa các sự kiện,tái hiện sự kiện, so sánh, nhận xét, liên hệ, năng lực thực hành
II CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
1 Câu hỏi nhận biết
1.1 Trắc nghiệm: Khoanh tròn chữ cái in hoa trước câu trả lời đúng
Câu 1 Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử năm nào ?
A Năm 1946
B Năm 1947
C Năm 1948
D Năm 1949
Câu 2 Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô trở thành một cường quốc
công nghiệp đứng thứ mấy thế giới?
A Thứ nhất
B Thứ hai
C Thứ ba
D Thứ tư
Trang 6Câu 3 Nhà du hành vũ trụ của Liên Xô lái con tàu Phương Đông bay vòng
quanh Trái Đất năm 1961 là ai?
A Gagarin
B Neil Amstrong
C Xiôncopxki
D Stalin
Câu 4 Cuộc cải tổ của Tổng thống Gooc-ba-chốp ở Liên Xô được đề ra vào
thời gian nào ?
Câu 5 Nêu hoàn cảnh của Liên Xô sau chiến tranh thế giới thứ hai.
Câu 6 Trình bày những thành tựu chủ yếu của Liên Xô trong công cuộc khôi
phục kinh tế và xây dựng CNXH trong những năm 1945 đến giữa những năm
70 thế kỉ XX
Câu 7 Các nước dân chủ nhân dân Đông Âu ra đời trong hoàn cảnh nào ? Câu 8 Trình bày sự khủng hoảng và sụp đổ của chế độ CNXH Liên Xô trong
những năm 70 đến 90 của thế kỉ XX
2 Câu hỏi thông hiểu
1.1 Trắc nghiệm: Khoanh tròn chữ cái in hoa trước câu trả lời đúng
Câu 9 Đáp án nào không phải là nguyên nhân giúp Liên Xô đạt được những thành tựu to lớn trong công cuộc khôi phục kinh tế và xây dựng CNXH từ năm
1945 đến những năm 70 của thế kỉ XX?
A Sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Nhà nước Xô Viết
B Tinh thần lao động cần cù, quên mình, tự lập, tự cường của nhân dân Liên Xô
C Sự thống nhất về tư tưởng, chính trị của xã hội Liên Xô
D Liên Xô thu được những nguồn lợi khổng lồ từ việc buôn bán vũ khí
Trang 7Câu 10 Năm 1949, Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử có ý nghĩa
lịch sử gì ?
A Phá vỡ thế độc quyền hạt nhân của Mĩ
B Mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của loài người
C Làm giảm tốc độ công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô
D Giúp Liên Xô trở thành cường quốc giàu mạnh nhất thế giới
Câu 11 Vì sao cuộc cải tổ của Gooc-ba-chốp ở Liên Xô thất bại ?
A Do chiến tranh Xô – Mĩ bùng nổ
B Do thiếu một đường lối chiến lược toàn diện, nhất quán
C Do Liên bang Xô Viết tan rã
D Do nhân dân không ủng hộ
Câu 12 Sau CTTG thứ hai, Liên Xô tích cực ủng hộ cuộc đấu tranh chống
chủ nghĩa thực dân, giành độc lập tự do của các dân tộc bị áp bức vì
A Muốn bá chủ thế giới
B Muốn bán vũ khí để thu lợi nhuận
C Muốn chống lại chủ nghĩa đế quốc
D Muốn thiết lập các căn cứ quân sự
1.2 Tự luận
Câu 13 Vì sao chế độ CNXH ở Liên Xô sụp đổ ?
3 Câu hỏi vận dụng thấp
Câu 14 Quan sát một số tranh ảnh, hãy nhận xét những thành tựu khoa học –
kĩ thuật của Liên Xô sau Chiến tranh thế giới thứ hai ?
4 Câu hỏi vận dụng cao
Câu 15 Nhận xét sự phát triển của Liên Xô: giai đoạn từ năm 1945 đếnnhững năm 70 thế kỉ XX với giai đoạn từ những năm 70 đến những năm 90của thế kỉ XX
Câu 16 Sự sụp đổ của chế độ CNXH ở Liên Xô và Đông Âu có phải là dấu
chấm hết cho chế độ CNXH thế giới không? Vì sao? Chúng ta có thể rút ra bàihọc gì đối với công cuộc xây dựng CNXH ở Việt Nam hiện nay?
III ĐÁP ÁN
Trang 81 Câu hỏi nhận biết
Câu 5 Hoàn cảnh của Liên Xô sau chiến tranh thế giới thứ hai:
Đất nước Xô viết bị chiến tranh tàn phá hết sức nặng nề : hơn 27 triệu người chết, 1 710 thành phố, hơn 70 000 làng mạc, 32000 nhà máy xí nghiệp
và 65000km đường sắt bị tàn phá Riêng lãnh thổ thuộc châu Âu hầu như hoang tàn đổ nát Chiến tranh đã làm cho nền kinh tế Liên Xô phát triển chậm lại 10 năm
Câu 6 Những thành tựu chủ yếu của Liên Xô trong công cuộc khôi phục kinh
tế và xây dựng CNXH trong những năm 1945 đến giữa những năm 70 thế kỉ XX:
* Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945 1950))
- Công nghiệp tăng 73%, một số ngành nông nghiệp vượt mức trước chiến tranh Năm 1949, Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử
* Công cuộc xây dựng cơ sở vật chất – kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội (từ năm 1950) đến đầu những năm 70) của thế kỉ XX)
- Liên Xô đã đạt được nhiều thành tựu to lớn : Sản xuất công nghiệp bình quân hằng năm tăng 9,6%, là cường quốc công nghiệp đứng thứ hai trên thế giới, chỉ sau Mĩ ; là nước mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của con người năm 1957, phóng thành công vệ tinh nhân tạo, năm 1961 phóng tàu "Phương Đông" đưa con người (I Gagarin) lần đầu tiên bay vòng quanh Trái Đất
- Về đối ngoại : Liên Xô chủ trương duy trì hoà bình thế giới, quan hệ hữu nghị với các nước và ủng hộ cuộc đấu tranh giải phóng của các dân tộc
Câu 7 Hoàn cảnh ra đời của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu sau chiến
tranh thế giới thứ hai:
- Trong thời kì Chiến tranh thế giới thứ hai, nhân dân ở hầu hết các nước Đông Âu tiến hành cuộc đấu tranh chống phát xít và đã giành được thắng lợi : giải phóng đất nước, thành lập các nhà nước dân chủ nhân dân (Ba Lan tháng 7 /1944, Tiệp Khắc 5/1945, )
Trang 9- Riêng nước Đức bị chia cắt, với sự thành lập nhà nước Cộng hoà Liên bang Đức (9/1949) ở phía Tây lãnh thổ và nhà nước Cộng hoà Dân chủ Đức (10/1949) ở phía Đông.
Câu 8 Trình bày sự khủng hoảng và sụp đổ của chế độ CNXH Liên Xô trong
những năm 70 đến 90 của thế kỉ XX:
- Từ sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973, nhất là từ đầu những năm
80, nền kinh tế xã hội của Liên Xô ngày càng rơi vào tình trạng trì trệ, không
ổn định và lâm dần vào khủng hoảng Đó là, sản xuất công nghiệp và nông nghiệp không tăng, đời sống nhân dân khó khăn, lương thực và hàng hoá tiêu dùng thiết yếu ngày càng khan hiếm, tệ nạn quan liêu, tham nhũng trầm
trọng
- Tháng 3/1985, sau khi lên nắm quyền lãnh đạo Đảng Cộng sản Liên Xô, Goóc-ba-chốp đề ra đường lối cải tổ đất nước nhưng do thiếu chuẩn bị đầy đủ các điều kiện cần thiết và thiếu một đường lối chiến lược đúng đắn, công cuộc cải tổ nhanh chóng lâm vào tình trạng bị động, khó khăn và bế tắc Đất nước càng lún sâu vào khủng hoảng và rối loạn : bãi công, nhiều nước cộng hoà đòi
li khai, tệ nạn xã hội gia tăng,
- Sau cuộc đảo chính ngày 19/8/1991 không thành, Đảng Cộng sản và Nhà nước Liên bang hầu như tê liệt Ngày 21 /12/1991, 11 nước cộng hoà kí hiệp định về giải tán Liên bang, thành lập Cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG) Tối 25/12/1991, Goóc-ba-chốp tuyên bố từ chức Tổng thống, lá cờ Liên bang
Xô viết trên nóc điện Crem-li bị hạ xuống, đánh dấu sự chấm dứt của chế độ
xã hội chủ nghĩa ở Liên bang Xô viết sau 74 năm tồn tại
2 Câu hỏi thông hiểu
Câu 13 Chế độ CNXH ở Liên Xô sụp đổ do:
- Mô hình CNXH mà Liên Xô xây dựng còn nhiều khuyết tật, sai sót
- Chậm sửa chữa, thay đổi trước những biến đổi của tình hình thế giới Khi sửachữa xa rời nguyên lí của chủ nghĩa Mác – Lênin
- Sự chống phá thường xuyên của các thế lực thù địch trong và ngoài nước
- Sự tha hóa, biến chất về tư tưởng, chính trị của một số nhà lãnh đạo Đảng và Nhà nước Xô Viết
3 Câu hỏi vận dụng thấp
Trang 10Câu 14 Nhận xét những thành tựu khoa học – kĩ thuật của Liên Xô sau Chiến
tranh thế giới thứ hai:
Sau chiến tranh thế giới thứ hai, Liên Xô là quốc gia có nền khoa học –
kĩ thuật hiện đại, là nước mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của loài người Nhờ đó mà Liên Xô trở thành một trong những cường quốc công nghiệp và quân sự của thế giới
4 Câu hỏi vận dụng cao
Câu 15 Nhận xét sự phát triển của Liên Xô: giai đoạn từ năm 1945 đến những
năm 70 thế kỉ XX với giai đoạn từ những năm 70 đến những năm 90 của thế kỉXX:
- Giai đoạn từ năm 1945 đến những năm 70 của thế kỉ XX: Liên Xô phát triểnmạnh mẽ, trở thành một cường quốc của thế giới, là trụ cột của các nướcXHCN, là thành trì của nền hòa bình, là chỗ dựa vững chắc của phong tràocách mạng thế giới
- Giai đoạn từ những năm 70 đến những năm 90 của thế kỉ XX: Liên Xôlâm vào khủng hoảng rồi đi đến sụp đổ, làm cho hệ thống CNXH tan rã, tác động mạnh đến tình hình thế giới
- Xây dựng nhà nước của dân, do dân và vì dân
- Đảng và Nhà nước phải có những chủ trương, chính sách đúng đắn, kịp thời trước những biến đổi của tình hình thế giới Phải lấy kinh tế làm trọngtâm trong công cuộc đổi mới, coi giáo dục, khoa học – kĩ thuật là quốc sách hàng đầu,
Trang 11- Luôn luôn cảnh giác, đấu tranh với mọi âm mưu của các thế lực thù địch trong và ngoài nước.
III GỢI Ý TỔ CHỨC DẠY HỌC
Mức độ
nhận thức Kiến thức, kĩ năng
PP/KT dạy học
Hình thức dạy học
Nhận biết
- Trình bày được hoàn cảnh và
những thành tựu chủ yếu của Liên
Xô trong công cuộc khôi phục kinh
tế và xây dựng CNXH trong những năm 1945 đến giữa những năm 70 thế kỉ XX
- PP đồdùng trựcquan (phim,tranh ảnh)
- Đàm thoại
- Hoạt động cá nhân
- Trình bày được hoàn cảnh ra đời
của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu và những nhiệm vụ của cuộc cách mạng dân chủ nhân dân
- Đàm thoại
- Hoạt động cá nhân
- Trình bày được sự khủng hoảng
và sụp đổ của chế độ CNXH Liên
Xô trong những năm 70 đến 90 củathế kỉ XX
- PP đồdùng trựcquan (phim,tranh ảnh)
- Đàm thoại
- Hoạt động cá nhân
Thông
hiểu
- Xác định được vị trí địa lí của cácnước dân chủ nhân dân Đông Âusau chiến tranh thế giới thứ hai
- Sử dụng
đồ dùng trực quan (lược đồ)
- Hoạt động cá nhân
- Giải thích được nguyên nhân sụp
đổ của chế độ CNXH Liên Xô và Đông Âu
- Nêu vấn đề
- Thảo luận nhóm
- Tranh luận
- Hoạt động nhóm
Trang 12Mức độ
nhận thức Kiến thức, kĩ năng
PP/KT dạy học
Hình thức dạy học
- Hoạt động nhóm
Vận dụng
cao
Nhận xét sự phát triển của Liên Xô:
giai đoạn từ năm 1945 đến nhữngnăm 70 thế kỉ XX với giai đoạn từnhững năm 70 đến những năm 90của thế kỉ XX
- Nêu vấn đề
- Thảo luận nhóm
- Hoạt động nhóm
- Rút ra được bài học từ cuộc khủnghoảng và sụp đổ của chế độ CNXH
ở Liên Xô đối với Việt Nam
- Nêu vấn đề
- Thảo luận nhóm
- Tranh luận
- Hoạt động nhóm
IV GIÁO ÁN DẠY HỌC ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH CHỦ ĐỀ: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU
CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI Thời lượng dạy chuyên đề: 3 tiết
Đồng chí Dũng soạn và dạy minh họa tiết 1 tiết trong chuyên đề: LIÊN
XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ
HAI Chuyên đề: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
TỪ SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI TIẾT 1: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I Mục tiêu bài học:
Trang 131 Kiến thức: HS nắm được nét chính về công cuộc khôi phục kinh tế của Liên
Xô sau chiến tranh thế giới thứ hai từ năm 1945, qua đó thấy được sự tổn thấtnặng nề của Liên Xô trong chiến tranh và tinh thần lao động sáng tạo, quênmình của nhân dân Liên Xô Những thành tựu to lớn và những hạn chế, thiếusót, sai lầm trong công cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô từ 1950 đến nửa đầunăm 70
2 Kĩ năng: Biết khai thác những tranh ảnh, các vấn đề KT- XH của Liên Xô
và các nước tư bản những năm sau chiến tranh thế giới thứ 2
3 Giáo dục: Giáo dục cho các em lòng yêu nước, biết ơn của nhân dân Liên
Xô với sự nghiệp cách mạng của nhân dân
4 Các năng lực cần đạt: Năng lực hợp tác, tự giải quyết vấn đề, trình bày, tự
học
II Chuẩn bị :
- Thầy: Soạn bài, tranh ảnh về công cuộc xây dựng XHCN ở Liên Xô
- Trò: Đọc bài, sưu tầm tranh, ảnh về Liên Xô
III Tiến trình các hoạt động dạy và học:
- GV: CTTG 2 là cuộc CT lớn nhất, khốc liệt nhất trong lịch sử loài người: 60
tr người chết, 90 tr người tàn tật, thiệt hại về vật chất gấp 10 lần so vớiCTTG1 C Vậy LX sẽ làm gì để khôi phục đất nước sau CT, để trả lời câu hỏinày chúng ta cùng học bài mới
II, Hình thành kiến thức: (35’)
Hoạt động 1: Công cuộc khôi phục kinh tế của Liên I – Liên Xô
Trang 14Xô sau chiến tranh.
- Mục tiêu: HS nắm được Công cuộc khôi phục KT
sau chiến tranh TG 2 (1945 – 1950 )
- Nhiệm vụ: Trả lời câu hỏi của GV
- Phương thức: Cá nhân, cả lớp, nhóm.
- Sản phẩm: Câu trả lời của HS và ghi vở.
- Tiến trình hoạt động:
Thảo luận nhóm bàn 5’
? Dựa vào sgk, em hãy cho biết những tổn thất mà LX
phải chịu sau CTTG2?
? Em có nx gì về sự thiệt hại của Liên Xô trong chiến
- GV bổ sung, nhận xét: đây là sự thiệt hại rất lớn về
người và của của nhân dân Liên Xô, những khó khăn
tưởng chừng không vượt qua nổi Các nước đồng
minh mặc dù bị thua nhưng thiệt hại không đáng kể
?Theo em LX đã làm gì khi đứng trước hoàn cảnh đó?
-Tiến hành khôi phục KT
?Bên cạnh những khó khăn đó họ có thuận lợi gì?
- họ có tinh thần và khí thế của người thắng trận
?LX đã tiến hành khôi phục kinh tế như thế nào và đạt
được kết quả ra sao?
- CN: năm 1950 sản xuất CN tăng 73% so với trước
CT (kế hoạch dự định là 43%), hơn 6000 nhà máy, xí
nghiệp được phục hồi (trung bình mỗi ngày có 3 xí
1.Công cuộc khôi phục KT sau chiến tranh TG 2 (1945
– 1950 ) (15’)
- LX bị chiến tranh tàn pháhết sức nặng nề: hơn 27 trngười bị chết, 1710 thànhphố, hơn 70.000 làng mạc bịphá huỷ…
- Nhân dân Liên Xô thựchiện và hoàn thành thắng lợi
kế hoạch 5 năm lần thứ 4(1946-1950) trước thời hạn:
Trang 15nghiệp xây dựng mới hoặc phục hồi được đưa vào sản
xuất)
- Nông nghiêp, khoa học kĩ thuật đều đạt những thành
tựu…
Năm 1949, LX chế tạo thành công bom nguyên tử,
đánh dấu bước phát triển vượt bậc về KHKT và phá
thế độc quyền bom nguyên tử của ĐQ Mỹ
Thảo luận nhóm câu hỏi 5’:
? Em có nx gì về tốc độ tăng trưởng KT của LX trong
thời kì khôi phục KT, nguyên nhân của sự phát triển
đó?
HS làm việc cá nhân, nhóm
Đại diện nhóm trình bày câu trả lời
Đại diện nhóm khác nhận xét chéo
GV nhận xét, chốt kiến thức
- Tốc độ tăng nhanh chóng
- Nguyên nhân: Do sự thống nhất về tư tưởng, chính
trị của XH Liên Xô, tinh thần tự lập, tự cường, tinh
thần chịu đựng gian khổ, lao động cần cù, quên mình
của nhân dân LX
Hoạt động 2: Tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất kĩ
thuật của CNXH
- Mục tiêu: HS nắm được công cuộc tiếp tục xây dựng
cơ sở vật chất – kỹ thuật của CNXH ( từ 1950 đến nửa
đầu những năm 70 của thế kỉ XX)
- Nhiệm vụ: Trả lời câu hỏi của GV
- Phương thức: Cá nhân, cả lớp, nhóm.
- Sản phẩm: Câu trả lời của HS và ghi vở.
- Tiến trình hoạt động:
GV giải thích rõ khái niệm: Thế nào là xây dựng cơ sở
vật chất – kĩ thuật của CNXH: Đó là nền SX đại cơ
+ 1950 sx công nghiệp nặng tăng 73% so với trước chiến tranh
+Một số ngành nông nghiệp vượt mức trước chiến tranh.+ Năm 1949, LX chế tạothành công bom nguyên tử
2 Tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật của CNXH ( từ 1950 đến nửa đầu những năm 70 của thế
kỉ XX) (20’)
Trang 16khí với công nghiệp hiện đại, nông nghiệp hiện đại,
? Theo em hoàn cảnh đó có ảnh hưởng gì đến công
cuộc xd CNXH ở Liên Xô ?
- ảnh hưởng trực tiếp tới việc xd cơ sở vật chất kỹ
thuật, làm giảm tốc độ của công cuộc xd CNXH ở LX
vì họ phải chi phí lớn cho quốc phòng để đảm bảo an
ninh và bảo vệ thành quả của công cuộc XDCNXH
? LX đã làm gì để tiếp tục công cuộc xây dựng
CNXH?
- thực hiện 1 loạt các kế hoạch dài hạn với phương
hướng chính là: tiếp tục ưu tiên phát triển CN nặng …
của đất nước
?Những thành tựu mà LX đã đạt được trong các lĩnh
vực?
- HS dựa vào sgk để trả lời
- GV cung cấp cho hs 1 số tư liệu: Ngay sau khi hoàn
thành công cuộc khôi phục kinh tế trong thời hạn 4
năm 3 tháng (1945-1950), ND LX lại bắt tay ngay vào
công cuộc xây dựng CSVC- kỹ thuật cho CNXH Nhờ
sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước LX, với ý thức tự
lực, tự cường ND LX đã thu được những thắng lợi to
lớn trong các KH 5 năm và 7 năm, đạt được nững
-Thực hiện một loạt các kếhoạch dài hạn với phươnghướng chính là :
+ Ưu tiên phát triển CNnặng
+ Thâm canh trong NN + Đẩy mạnh tiến bộ KHKT.+ Tăng cường sức mạnhquốc phòng
-Thành tựu :+ SX CN tăng bình quânhàng năm là 9,6%, là cườngquốc CN đứng thứ hai TG,sau Mỹ
+ Là nước mở đầu kỉ nguyênchinh phục vũ trụ của loàingười: 1957 phóng vệ tinhnhân tạo và 1961 phóng tàu
Trang 17thành tựu về KT và KHKT
-Từ 1951-1975: Tốc độ tăng trưởng kt là 9,6%
-1970 điện lực đạt trên 40 tỉ kw/giờ (gấp 352 lần
1913, bằng sản lượng của 4 nước Anh, Pháp,Tây Đức,
Italia gộp lại)
-Dầu mỏ 353 tr tấn, than 624 tr tấn
-NN 1970 đạt 186 tr tấn, nstb đạt 15,6 tạ /ha
GV hướng dẫn hs quan sát hình trong SGK: Vệ tinh
nhân tạo đầu tiên của loài người do LX phóng lên và
giới thiệu: trong lĩnh vực KHKT, ngày 4-10-157, LX
đã phóng thành công vệ tinh nhân tạo lên quỹ đạo Trái
đất mang tên “Xputnich”, trở thành nước đầu tiên trên
thế giới chinh phục vũ trụ Đó là một quả cầu thép
nhẵn bóng, có đường kính 58cm, nặng 83,5kg Sự kiện
này cũng mở đầu cho kỷ nguyên chinh phục vũ tụ của
loài người
?Qua sách báo đã đọc , em có nhận xét gì về công
cuộc chinh phục vũ trụ của thế kỉ XX?
HS trả lời theo sự hiểu biết của mình
- GV cung cấp tư liệu cho các em: Gần 4 năm sau,
ngày 12.4.1961 I-u-ri Ga-ga-rin đã lái con tàu vũ trụ
mang tên Phương đông 1 (Vô-xtôc) bay vòng quanh
trái đất với tg là 108ph và cùng năm đó T8 Ti tôp –PĐ
2 với tg là 25 giờ
Như vậy cùng với các thành tựu về phát triển
KT-VH-XH- Gd, thì thành tựu về KHKT mà LX đạt được sau
CT2 đã chứng tỏ LX là một nước hùng mạnh trên TG
?Em hãy cho biết những việc làm của LX đối với hoà
bình và an ninh tg?
1960 LX đề nghị với LHQ về việc thủ tiêu hoàn toàn
CNTD và trao trả độc lập cho các nước thuộc địa
-1961 đề nghị thông qua tuyên ngôn về việc cấm sử
Phương Đông đưa nhà duhành Ga-ga-rin lần đầu tiênbay vòng quanh Trái Đất
- Về đối ngoại : chủ trươngduy trì hoà bình tg, quan hệ
Trang 18dụng vũ khí hạt nhân.
-1963 đề nghị về việc thủ tiêu chế độ phân biệt chủng
tộc
HS thảo luận nhóm lớn câu hỏi: (5’)
? Em hãy cho biết ý nghĩa của những thành tựu mà
LX đạt được ?
Đại diện nhóm trình bày câu trả lời
Đại diện nhóm khác nhận xét chéo
GV nhận xét, chốt kiến thức
- Tạo được uy tín và vị trí quốc tế được đề cao
- LX trở thành chỗ dựa cho hoà bình TG
GV : liên hệ với VN
- Sau chiến tranh thế giới 2 Liên Xô luôn là nước
XHCN lớn mạnh nhất về quân sự, kinh tế, đối
trọng với Mĩ, đi đầu trong bảo vệ hoà bình, an ninh
thế giới, là chỗ dựa, là thành trì của CMTG những
năm 1970 Ngày nay liên bang Nga cũng xứng đáng
là chỗ dựa vững chắc cho lực lượng hoà bình dân
chủ và tiến bộ cho CMTG.
hữu nghị với các nước và ủng
hộ cuộc đấu tranh giải phóngdân tộc của các nước
III Luyện tập (4’)
- Gv hệ thống lại nội dung đó học
*Bài tập : Khoanh tròn vào chữ cái trước câu trả lời đúng :
a) Iu-ri Ga-ga-rin là người :
A.Đầu tiên bay vào vũ trụ B.Thử thành công vệ tinh nhântạo
C.Bay vào vũ trụ đầu tiên D.Đặt chân lên mặt trăng đầutiên
b) Vị trí công nghiệp của Liên Xô trong hai thập kỷ 50, 60 của thế kỷ XX là :
A Đứng đầu thế giới B Đứng thứ hai thế giới