Tuyển tập 30 đề thi HSG cấp huyện môn Lịch sử lớp 9 THCS 2019 (có đáp án chi tiết);ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN MÔN: LỊCH SỬ LỚP 9 ĐỀ SỐ: 30Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Cẩm Thủy, ngày 08102019 Năm học 20192020)ĐỀ BÀICâu 1 (3.0 điểm) So sánh phong trào dân chủ 1936 1939 và phong trào giải phóng dân tộc 1939 1945 theo các nội dung sau: kẻ thù, nhiệm vụ, lực lượng tham gia, mặt trận, hình thức và phương pháp đấu tranh.Nội dungPhong trào dân chủ 19361939Phong trào giải phóng dân tộc 1939 1945Kẻ thù Nhiệm vụ Lực lượng tham giaMặt trận Hình thức, phương pháp đấu tranhCâu 2 (5.0 điểm)Tổ chức cách mạng theo khuynh hướng vô sản đầu tiên ở Việt Nam là tổ chức nào? Hãy trình bày sự ra đời, hoạt động và ý nghĩa của việc thành lập Hội. Câu 3 (5.0 điểm)Vì sao nói cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công là một sự kiện lịch sử vĩ đại trong lịch sử dân tộc ta và là sự kiện có ý nghĩa thời đại sâu sắc ? Từ những bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám, hãy phát biểu suy nghĩ của em về việc vận dụng những bài học đó trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay. Câu 4 (5.0 điểm)Bước sang những năm 60 của thế kỉ XX, nền kinh tế Nhật Bản có cơ hội mới để đạt được sự tăng trưởng “thần kì”, vượt qua các nước Tây Âu, vươn lên đứng hàng thứ hai trong thế giới tư bản chủ nghĩa. Em hãy cho biết:a Tại sao sự phát triển của Nhật Bản lại được coi là “thần kì”?b Những nguyên nhân nào dẫn đến sự phát triển đó?c Trong các nguyên nhân phát triển của Nhật Bản, theo em nguyên nhân cơ bản nào có tính chất nội tại của sự phát triển đó? Vì sao?d Các nước đang phát triển học tập được kinh nghiệm gì từ sự thành công của Nhật Bản?Câu 5 (2.0 điểm)Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở Thanh Hoá giành thắng lợi hoàn toàn vào thời gian nào? Thắng lợi đó có ý nghĩa ra sao? Nguyên nhân thắng lợi.…………..Hết ………….. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN MÔN: LỊCH SỬ LỚP 9 ĐỀ SỐ: 30Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Cẩm Thủy, ngày 08102019 Năm học 20192020)HƯỚNG DẪN CHẤM CÂUNỘI DUNG CẦN ĐẠTĐIỂMCâu 1 (3.0 điểm)Nội dungPhong trào dân chủ 19361939Phong trào giải phóng dân tộc 1939 1945Kẻ thù Phản động Pháp và tay saiĐế quốc phát xít Pháp – Nhật và tay siNhiệm vụ Chống phát xít, chống chiến tranh đế quốc, chống phản động tay sai; đòi tự do, dân chủ, cơm áo hòa bìnhGiải phóng dân tộc. Lực lượng tham giaMọi lực lượng dân chủ, yêu nước tiến bộMọi giai cấp, tầng lớp, cá nhân yêu nướcMặt trậ Mặt trận thống nhất nhân dân phản đế Đông Dương sau đổi thành Mặt trận dân chủ Đông Dương (31938) Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương (1939 1941) Mặt trận Việt Minh (1941 1945)Hình thức phương pháp đấu tranhHợp pháp, công khai, nửa công kha... Hoạt động bí mật, chuẩn bị mọi mặt, tiến tới khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền.0.50.50.51.00.5Câu 2 (5.0 điểm) Tổ chức cách mạng theo khuynh hướng vô sản đầu tiên ở Việt Nam là tổ chức : Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên (61925). Sự ra đời: Từ sau chiến tranh thế giới, phong trào cách mạng Việt Nam phát triển mạnh mẽ, tiêu biểu là các cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản, tư sản, tiểu tư sản… Các phong trào đó chưa giành được thắng lợi, nhưng tạo điều kiện cho sự ra đời của các tổ chức cách mạng. Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, có nhiều thanh niên trí thức tiểu tư sản yêu nước sang Trung Quốc hoạt động cứu nước, tuy nhiên họ chưa có phương hướng chính trị đúng đắn, vì thế họ rất cần được trang bị về lí luận cách mạng. Sau một thời gian ở Liên Xô học tập và nghiên cứu xây dựng Đảng kiểu mới, tháng 111924, Nguyễn Ái Quốc về Quảng Châu (Trung Quốc) liên lạc, tiếp xúc với những người yêu nước Việt Nam ở đây, Người tìm hiểu tình hình trong nước, lựa chọn, giác ngộ một số thanh niên yêu nước từ trong nước mới sang để lập ra Cộng sản đoàn (21925). Tháng 61925, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, nhằm tổ chức lãnh đạo quần chúng đấu tranh đánh đổ đế quốc Pháp và tay sai để giải phóng dân tộc... Hoạt động của Hội: Mở nhiều lớp huấn luyện chính trị để đào tạo cán bộ cách mạng. Từ năm 19251927 có 75 người dự lớp huấn luyện này. Một số người được cử đi học trường đại học Phương Đông ở Liên Xô, một số được cử đi học quân sự ở Liên Xô, Trung Quốc; Một số được đưa về nước để truyền bá Chủ nghĩa MácLê nin vào quần chúng. Năm 1925: xuất bản báo Thanh Niên làm cơ quan ngôn luận và tuyên truyền của Hội.. Năm 1927: Những bài giảng của Người được tập hợp in thành cuốn Đường cách mệnh để trang bị lí luận cách mạng cho hội. Bằng nhiều con đường khác nhau, báo Thanh niên và tác phẩm Đường kách mệnh được bí mật đưa về nước, góp phần quan trọng vào việc chuẩn bị tư tưởng cho sự thành lập Đảng cộng sản Việt Nam. Năm 1928 : Hội chủ trương “vô sản hóa” , đưa hội viên vào các nhà máy, hầm mỏ, đồn điền cùng sống và lao động với công nhân để tự rèn luyện và truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin. Năm 1929: HVNCMTN đã có tổ chức ở hầu khắp cả nước, tham gia ở một số đoàn thể quần chúng như Công hội, Nông hội, Hội học sinh, Hội phụ nữ...Sự phát triển này đã dẫn tới Hội phân hoá thành các tổ chức cộng sản trong năm 1929, tạo điều kiện chín muồi để Đảng cộng sản Việt Nam ra đời. Vai trò : Hội VNCMTN có vai trò quan trọng trong việc truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin vào Việt Nam.Thông qua tổ chức này, lí luận giải phóng dân tộc của NAQ được truyền bá rộng rãi trong phong trào công nhân, nhất là phong trào « vô sản hoá ». Góp phần đào tạo cán bộ cho cách mạng Việt Nam.Thúc đẩy phong trào cách mạng Việt Nam phát triển theo khuynh hướng vô sản. Hội đóng vai trò tích cực góp phần chuẩn bị về tư tưởng, chính trị và tổ chức cho sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam.0.50.250.250.250.250.50.50.50.50.50.50.5Câu 3 (5.0 điểm) Vì sao nói cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công là một sự kiện lịch sử vĩ đại trong lịch sử dân tộc ta và là sự kiện có ý nghĩa thời đại sâu sắc…(3,5 điểm) Cách mạng tháng Tám là sự kiện lịch sử vĩ đại (1,5 điểm)+ Với thắng lợi của cách mạng tháng Tám, nhân dân ta đã đập tan hai xiềng xích nô lệ của thực dân Pháp và phát xít Nhật, giải phóng dân tộc; đồng thời lật nhào chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại hàng ngàn năm, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa….+ Cách mạng tháng Tám thành công đã đưa nước ta từ một nước thuộc địa phong kiến trở thành một nước độc lập có chủ quyền, đưa nhân dân ta từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ đất nước. + Cách mạng tháng Tám thành công đã mở ra kỉ nguyên mới, kỉ nguyên độc lập, tự do Cách mạng tháng Tám là sự kiện có ý nghĩa thời đại sâu sắc vì…(2,0 điểm)+ Cách mạng tháng Tám đã góp phần cùng loài người tiến bộ đánh bại chủ nghĩa phát xít trong Chiến tranh thế giới thứ hai chọc thủng mắt xích đầu tiên yếu nhất trong hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc trước hết là đế quốc Pháp.+ Cách mạng tháng Tám thành công đã dẫn đến sự ra đời của nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, đó cũng là thắng lợi đầu tiên của một nước thuộc địa đất không rộng, người không đông, đã đứng lên giải phóng khỏi ách áp bức của bọn thực dân đế quốc….+ Cách mạng tháng Tám là thắng lợi đầu tiên trong thời đại mới của một dân tộc nhược tiểu đã tự giải phóng thoát khỏi ách đế quốc thực dân, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh của nhân dân các nước thuộc địa và nửa thuộc địa trên thế giới, đặc biệt là các nước Châu Á và Châu Phi.+ Thắng lợi của cách mạng tháng Tám đã chứng minh tính đúng đắn của Học thuyết Mác – Lê nin về cuộc cách mạng vô sản ở một nước thuộc địa. Chủ nghĩa Mác – Lê nin đã được vận dụng sáng tạo vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của nước ta. Cách mạng tháng Tám đã góp phần làm phong phú thêm kho tàng lí luận của chủ nghĩa Mác – Lê nin về cách mạng giải phóng trong thời đại mới. HS nêu được bài học kinh nghiệm trong cách mạng tháng Tám, từ đó vận dụng bài học kinh nghiệm này vào thực tiễn nước ta hiện nay. ( Tùy vào cách trình bày của học sinh cho điểm tối đa) ( 1,5 điểm) Bài học kinh nghiệm trong cách mạng tháng Tám: Vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê nin vào thực tiễn Việt Nam, chớp thời cơ để có chỉ đạo chiến lược phù hợp; Giải quyết đúng đắn nhiệm vụ dân tộc, dân chủ, đề cao vấn đề dân tộc, đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu; Đoàn kết lực lượng cách mạng trong Mặt trận dân tộc thống nhất rộng rãi, trên cơ sở liên minh công nông, tạo nên sức mạnh toàn dân, phân hóa, cô lập kẻ thù...; Linh hoạt kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang,... Vận dụng bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám vào quá trình hội nhập kinh tế quốc tế: Trong bối cảnh cách mạng công nghệ đang phát triển như vũ bão chúng ta phải tiếp tục kiên trì và vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê nin vào tình hình thực tiễn; xác dịnh thời cơ và nắm bắt đúng thời cơ để phát triển đất nước, tránh nguy cơ tụt hậu về kinh tế, giao lưu văn hóa, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc..... Vận dụng bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám vào đấu tranh bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia ở Biển Đông hiện nay. Việt Nam cần giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, thực hiện theo Hiến chương Liên hợp quốc, tôn trọng luật pháp quốc tế và Công ước của Liên hợp quốc về luật biển năm 1982, thực hiện đầy đủ DOC và sớm đạt được COC; VN tiếp tục thực hiện bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám là đoàn kết toàn dân, đoàn kết với các nước trong khu vực, thế giới để tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của lực lượng yêu chuộng hòa bình trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo....0.50.50.50.50.50.50.50.50.50.5Câu 4 (5.0 điểm)a. Sự phát triển của Nhật Bản lại được coi là “thần kì” vì: Nhật Bản sau chiến tranh nền kinh tế bị tàn phá nặng nề, đất nước chỉ còn là đống đổ nát, lại là nước nghèo tài nguyên thiên nhiên, thường xuyên xảy ra thiên tai, động đất.... Trong một thời gian ngắn ( khoảng 10 năm), Nhật Bản phát triển mạnh mẽ, tốc độ tăng trưởng nhanh, trở thành cường quốc đứng thứ 2 trong thế giới tư bản chủ nghĩa, và trở thành một trong ba trung tâm kinh tế tài chính thế giới.b. Nguyên nhân của sự phát triển: Khách quan:+ Kinh tế thế giới đang thời kì phát triển; thế giới đạt nhiều thành tựu về khoa học kĩ thuật. ..+ Nhờ những đơn đặt hàng béo bở của Mĩ trong hai cuộc chiến tranh Triều Tiên và Việt Nam. Đây được coi là ngọn gió thần đối với kinh tế Nhật. Chủ quan:+ Truyền thống văn hoá, giáo dục lâu đời của người Nhật sẵn sàng tiếp thu những giá trị tiến bộ của thế giới nhưng vẫn giữ được bản sắc dân tộc.+ Hệ thống tổ chức quản lí có hiệu quả của các xí nghiệp, công ti Nhật Bản.+ Vai trò quan trọng của Nhà nước trong việc đề ra các chiến lược phát triển, nắm bắt đúng thời cơ và sự điều tiết cần thiết để đưa nền kinh tế liên tục tăng trưởng.+ Con người Nhật Bản được đào tạo chu đáo, có ý chí vươn lên, cần cù lao động, đề cao kỉ luật và coi trọng tiết kiệm.c. Nguyên nhân cơ bản có tính chất nội tại của sự phát triển là: nhân tố con người , vì: Nhân tố có tính chất nội tại giúp Nhật Bản bị tàn phá nặng nề trong chiến tranh thế giới thứ hai và chịu hậu quả nặng nề mà vẫn vươn lên phát triển với tốc độ “thần kì” đó là nhờ con người Nhật Bản. Từ những điều kiện tự nhiên, hoàn cảnh lịch sử và môi trường xã hội, con người Nhật Bản được hình thành với những giá trị truyền thống được đề cao. Con người Nhật Bản cần cù lao động, yêu thiên nhiên. Họ biết tìm ra cái hay của người khác để học hỏi và tận dụng nó để phục vụ mình. Người Nhật Bản có tính kỉ luật cao, có ý thức rõ ràng về nghĩa vụ, trách nhiệm và bổn phận của mình đối với đất nước. Họ luôn trung thành với những bậc quyền uy và luôn giữ trọn chữ tín. Biết chịu đựng và giữ phép lịch sự, biết tiết kiệm và biết lo xa.d. Những bài học kinh nghiệm: Coi trọng việc đầu tư phát triển khoa học công nghệ và giáo dục.Phát huy nhân tố con người, đạo đức lao động, sử dụng tối đa tiềm năng sáng tạo của con người....Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, phát huy truyền thống tự lực tự cường của dân tộc.....Tăng cường vai trò Nhà nước trong quản lí kinh tế: Lựa thời cơ xây dựng chiến lược kinh tế, thay đổi linh hoạt cơ cấu kinh tế, sử dụng có hiệu quả vốn đầu tư của nước ngoài vào các ngành then chốt, mũi nhọn…Quản lí doanh nghiệp một cách năng động, có hiệu quả, biết thâm nhập thị trường thế giới, đạt hiệu quả cao trong cạnh tranh.....(Lưu ý: Thí sinh trả lời các ý khác đáp án, nhưng hợp lí vẫn cho điểm)0.50.50.250.250.250.250.250.250.250.250.250.250.250.250.50.5Câu 5 (2.0 điểm) Ngày 2381945, trong không khí tưng bừng của hàng vạn người dân thị xã và các phủ huyện lân cận, Uỷ ban nhân dân cách mạng lâm thời tỉnh đã ra mắt đồng bào, đánh dấu sự thắng lợi hoàn toàn của công cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Thanh Hoá. Ý nghĩa: Cách mạng thành công đã đưa nhân dân các dân tộc trong tỉnh nhà thoát khỏi ách nô lệ của bọn thực dân phong kiến, trở thành những người thực sự làm chủ quê hương. Thắng lợi của nhân dân trong tỉnh đã góp phần cùng nhân dân cả nước làm nên thắng lợi vĩ đại của cách mạng tháng Tám, đưa tới sự ra đời của nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, ghi một mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc. Nguyên nhân thắng lợi: Thắng lợi của Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 ở Thanh Hoá trước hết là kết quả của sự vận dụng linh hoạt, chủ động, sáng tạo những chủ trương, nghị quyết của Trung ương Đảng, của Đảng bộ và tình hình cụ thể trong tỉnh. Đảng bộ Thanh Hoá đã xây dựng được một đội quân cách mạng đông đảo ở nhiều địa phương, bao gồm lực lượng chính trị cuả quần chúng và lực lượng vũ trang, được tập dượt qua các thời kì Mặt trận phản đế, Mặt trận Việt Minh và cao trào kháng Nhật cứu nước. Nhờ vậy, khi thời cơ cách mạng đến, nhân dân Thanh Hoá nhanh chóng vùng dậy giành chính quyền.0.250.750.50.5Tổng điểm20.0Hết ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN MÔN: LỊCH SỬ LỚP 9 ĐỀ SỐ: 29Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Thiệu Hóa, ngày 08122018 Năm học 20182019)ĐỀ BÀICâu 1: (3.0 điểm)Hãy hoàn thành bảng niên biểu các sự kiện Lịch sử Việt Nam dưới đây:TTNiên đạiSự kiện lịch sử1Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước2Đông Dương Cộng sản đảng thành lập3Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương4Phát xít Nhật nhảy vào Đông Dương5Hà Nội giành chính quyền6Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đờiCâu 2. (5,0 điểm) Phân tích tình hình các giai cấp và mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất (19141918).Câu 3. (5,0 điểm) Hoàn cảnh lịch sử và chủ trương của Đảng Cộng sản Đông Dương trong giai đoạn cách mạng 19361939?Câu 4. (5,0 điểm) Trình bày hoàn cảnh lịch sử, nội dung cơ bản và ý nghĩa của Hội nghị Ianta (21945) trong việc xác lập trật tự thế giới mới sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai.Câu 5. (2,0 điểm ) Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá ra đời trong hoàn cảnh nào? Tại sao nói, sự thành lập Đảng bộ đánh dấu bước ngoặt phát triển của phong trào cách mạng ở Thanh Hoá?Hết ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN MÔN: LỊCH SỬ LỚP 9 ĐỀ SỐ: 29(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Thiệu Hóa, ngày 08122018 Năm học 20182019)HƯỚNG DẪN CHẤMCâu 1: (3.0 điểm)Hoàn thành bảng niên biểu (Mỗi ý đúng cho 0,5 điểm)TTNiên đạiSự kiện lịch sử10561911Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước261929Đông Dương Cộng sản đảng thành lập371936Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương491940Phát xít Nhật nhảy vào Đông Dương51981945Hà Nội giành chính quyền60291945Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời.Đáp ánĐiểmCâu 2(5,0 điểm)Phân tích tình hình các giai cấp và mâu thuẫn chủ yếu trong xã hội Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất… Giai cấp địa chủ tiếp tục bị phân hoá. Một bộ phận địa chủ vừa và nhỏ tuy có mặt hạn chế là bóc lột nông dân, nhưng cũng phải chịu nỗi nhục mất nước. Họ có mâu thuẫn với thực dân Pháp về quyền lợi dân tộc, nên có khả năng tham gia phong trào chống thực dân Pháp và thế lực phản động tay sai.1,0 Giai cấp nông dân bị đế quốc, phong kiến thống trị, tước đoạt ruộng đất, bị bần cùng hoá. Họ là nạn nhân chủ yếu cả các chính sách khai thác thuộc địa, bóc lột tô thuế và cướp đoạt ruộng đất Mâu thuẫn giữa nông dân Việt Nam với đế quốc Pháp và phong kiến tay sai hết sức gay gắt. Nông dân là một lực lượng cách mạng to lớn của dân tộc.1,0 Tiểu tư sản thành thị phát triển nhanh về số lượng. Họ có tinh thần dân tộc, chống thực dân Pháp và tay sai, nhạy cảm với thời cuộc và tha thiết canh tân đất nước, nên hăng hái đấu tranh vì độc lập, tự do của dân tộc.0,5 Tư sản dân tộc Việt Nam là một giai cấp có khuynh hướng dân tộc, muốn phát triển chủ nghĩa tư bản của dân tộc Việt Nam. Tuy có mặt hạn chế là bóc lột công nhân, nhưng có mâu thuẫn với thực dân Pháp về quyền lợi dân tộc. Họ giữ vai trò đáng kể trong phong trào dân tộc.0,5 Giai cấp công nhân Việt Nam ngày càng phát triển về số lượng, do tác động của bối cảnh thời đại mới, họ nhanh chóng vươn lên thành một lực lượng mạnh mẽ của phong trào dân tộc dân chủ theo khuynh hướng cách mạng tiên tiến của thời đại. Đây là giai cấp có sứ mệnh nắm ngọn cờ lãnh đạo cách mạng Việt Nam.1,0 Mâu thuẫn trong xã hội Việt Nam tiếp tục diễn ra sâu sắc với những biểu hiện cụ thể và đa dạng, trong đó chủ yếu là mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp và tay sai phản động… 1,0Câu 3(5,0 điểm)Hoàn cảnh lịch sử và chủ trương của Đảng Cộng sản Đông Dương trong giai đoạn cách mạng 19361939?a. Hoàn cảnh lịch sử Đại hội lần thứ VII của Quốc tế Cộng sản xác định kẻ thù trước của cách mạng thế giới là chủ nghĩa phát xít; chủ trương thành lập Mặt trận thống nhất nhân dân. Mặt trận nhân dân lên cầm quyền ở Pháp, thi hành một số cải cách tiến bộ…1,0 Ở Đông Dương, phong trào cách mạng được phục hồi sau một thời gian đấu tranh cực kỳ gian khổ… Một số tù chính trị được trả tự do đã nhanh chóng tìm cách hoạt động trở lại.1,0b. Chủ trương của Đảng Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng (71936) xác định nhiệm vụ trước mắt của cách mạng Đông Dương là đấu tranh chống chế độ phản động thuộc địa, chống phát xít, chống nguy cơ chiến tranh 1,0 Mục tiêu trước mắt là đòi các quyền lợi dân sinh, dân chủ, cơm áo, hoà bình …0,5 Phương pháp đấu tranh là kết hợp các hình thức công khai và bí mật, hợp pháp và bất hợp pháp.0,5 Chủ trương thành lập Mặt trận thống nhất nhân dân phản đề Đông Dương (sau đổi thành Mặt trận dân chủ Đông Dương) nhằm tập hợp rộng rãi mọi lực lượng dân chủ chống phát xít.1,0Câu 4(5,0 điểm)Trình bày hoàn cảnh lịch sử, nội dung cơ bản và ý nghĩa của Hội nghị Ianta (21945) trong việc xác lập trật tự thế giới mới sau Chiến tranh thế giới lần thứ hai.a.Hoàn cảnh: Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn cuối, sự thất bại của chủ nghĩa phát xít đã cận kề. Nhiều vấn đề quan trọng và cấp bách được đặt ra cho phe Đồng minh, nổi lên là 3 vấn đề lớn: Nhanh chóng đánh bại hoàn toàn các nước phát xít; Tổ chức lại thế giới sau chiến tranh nhằm ngăn chặn thảm họa này trong tương lai. Việc phân chia thành quả chiến thắng giữa các nước thắng trận.0,75 Trong bối cảnh trên, Hội nghị cấp cao Ianta (Liên Xô) được triệu tập từ ngày 4 đến ngày 1121945. Thành phần nghị gồm đại diện của ba cường quốc: Liên Xô, Mỹ và Anh. Hội nghị diễn ra căng thẳng vì thực chất đây là cuộc đấu tranh để phân chia thành quả chiến tranh, có liên quan đến hòa bình, an ninh thế giới sau này.0,75b. Nội dung: Xác định mục tiêu chung là tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức và chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản. Khi chiến tranh kết thúc ở châu Âu, Liên Xô sẽ tham chiến với Nhật ở châu Á.1,0 Thoả thụân về việc đóng quân tại các nước nhằm giải giáp quân đội phát xít và phân chia phạm vi ảnh hưởng ở châu Âu và châu Á.0,75 Thành lập tổ chức Liên Hợp Quốc nhằm duy trì hòa bình và an ninh thế giới. Tổ chức này hoạt động theo nguyên tắc nhất trí giữa 5 cường quốc: Liên Xô, Mỹ, Anh, Pháp và Trung Quốc.0,75c. Ý nghĩa: Toàn bộ những quyết định của Hội nghị Ianta cùng những thỏa thuận sau đó của ba cường quốc trở thành khuôn khổ của trật tự thế giới mới sau chiến tranh, thường được gọi là trật tự hai cực Ianta.1,0Câu 5(2,0 điểm)Đảng bộ Cộng sản tỉnh Thanh Hoá ra đời trong hoàn cảnh nào? Tại sao nói, sự thành lập Đảng bộ đánh dấu bước ngoặt phát triển của phong trào cách mạng ở Thanh Hoá?Ngày 321930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời. Sau khi thành lập, Xứ uỷ Bắc kì rất quan tâm đến việc thành lập các tổ chức cộng sản ở Thanh Hoá…0,5Ngày 2971930, dưới sự chỉ đạo của Xứ uỷ Bắc kì, Hội nghị thành lập Đang bộ Cộng sản tỉnh Thanh Hoá được tiến hành dưới sự chủ trì của đồng chí Lê Doãn chấp tại nhà đồng chí Lê Văn Sĩ (làng Yên Trường Thọ Xuân)…0,5Sự ra đời của Đảng bộ Cộng sản tỉnh Thanh Hoá đã chứng tỏ sự trưởng thành về ý thức chính trị của quần chúng công nông. Dưới sự lãnh đạo của Đảng bộ, phong trào cách mạng ở Thanh Hoá đã trở thành một bộ phận hữu cơ của cách mạng Việt Nam.0,5Đảng bộ cộng sản tỉnh Thanh Hoá ra đời đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự phát triển của cách mạng của tỉnh nhà..0,5HếtĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN MÔN: LỊCH SỬ LỚP 9 ĐỀ SỐ: 28Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)(Đề thi HSG Sử 9– TP Sầm Sơn, ngày 24102018 Năm học 20182019)ĐỀ BÀII. LỊCH SỬ THẾ GIỚI ( 10 điểm)Câu 1: (5,0 điểm): Về tổ chức ASEAN em hãy:a)Trình bày hoàn cảnh ra đời và mục tiêu hoạt động của ASEAN?b)Tại sao nói: “ Sự phát triển của ASEAN được đánh dấu từ hội nghị cấp cao lần thứ nhất họp tại Bali (Inđônêxia) tháng 21976?c)Nêu hiểu biết của em về mối quan hệ giữa Việt Nam ASEAN từ khi thành lập đến nay?Câu 2: (5,0 điểm) Cu Ba sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay: a) Sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay, Cu Ba được mệnh danh là “Hòn đảo anh hùng”.Em hãy làm sáng tỏ nhận định trên. b) Nêu một số hiểu biết của em về mối quan hệ giữa Việt Nam và Cu Ba.ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN MÔN: LỊCH SỬ LỚP 9;
Trang 1ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Cẩm Thủy, ngày 08/10/2019- Năm học 2019-2020)
ĐỀ BÀI Câu 1 (3.0 điểm)
So sánh phong trào dân chủ 1936- 1939 và phong trào giải phóng dân tộc 1939-
1945 theo các nội dung sau: kẻ thù, nhiệm vụ, lực lượng tham gia, mặt trận, hình thức và phương pháp đấu tranh
Nội dung Phong trào dân chủ
Vì sao nói cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công là một sự kiện lịch sử vĩ
đại trong lịch sử dân tộc ta và là sự kiện có ý nghĩa thời đại sâu sắc ? Từ những bài học
kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám, hãy phát biểu suy nghĩ của em về việc vận dụng những bài học đó trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hiện nay
Câu 4 (5.0 điểm)
Bước sang những năm 60 của thế kỉ XX, nền kinh tế Nhật Bản có cơ hội mới để
đạt được sự tăng trưởng “thần kì”, vượt qua các nước Tây Âu, vươn lên đứng hàng thứ
hai trong thế giới tư bản chủ nghĩa Em hãy cho biết:
a/ Tại sao sự phát triển của Nhật Bản lại được coi là “thần kì”?
b/ Những nguyên nhân nào dẫn đến sự phát triển đó?
c/ Trong các nguyên nhân phát triển của Nhật Bản, theo em nguyên nhân cơ bản nào có tính chất nội tại của sự phát triển đó? Vì sao?
d/ Các nước đang phát triển học tập được kinh nghiệm gì từ sự thành công của Nhật Bản?
Trang 2ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Cẩm Thủy, ngày 08/10/2019- Năm học 2019-2020)
- Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương (1939 -1941)
- Mặt trận Việt Minh (1941 -1945)
* Tổ chức cách mạng theo khuynh hướng vô sản đầu tiên ở Việt Nam là
tổ chức : Hội Việt Nam cách mạng Thanh niên (6/1925)
* Sự ra đời:
- Từ sau chiến tranh thế giới, phong trào cách mạng Việt Nam phát
triển mạnh mẽ, tiêu biểu là các cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản, tư
sản, tiểu tư sản… Các phong trào đó chưa giành được thắng lợi, nhưng
tạo điều kiện cho sự ra đời của các tổ chức cách mạng
- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, có nhiều thanh niên trí thức tiểu tư
sản yêu nước sang Trung Quốc hoạt động cứu nước, tuy nhiên họ chưa
có phương hướng chính trị đúng đắn, vì thế họ rất cần được trang bị về
lí luận cách mạng
- Sau một thời gian ở Liên Xô học tập và nghiên cứu xây dựng Đảng
kiểu mới, tháng 11/1924, Nguyễn Ái Quốc về Quảng Châu (Trung
Quốc) liên lạc, tiếp xúc với những người yêu nước Việt Nam ở đây,
Người tìm hiểu tình hình trong nước, lựa chọn, giác ngộ một số thanh
0.5
0.25
0.25
0.25
Trang 3niên yêu nước từ trong nước mới sang để lập ra Cộng sản đoàn
(2/1925)
- Tháng 6/1925, Nguyễn Ái Quốc thành lập Hội Việt Nam Cách mạng
Thanh niên, nhằm tổ chức lãnh đạo quần chúng đấu tranh đánh đổ đế
quốc Pháp và tay sai để giải phóng dân tộc
* Hoạt động của Hội:
- Mở nhiều lớp huấn luyện chính trị để đào tạo cán bộ cách mạng Từ
năm 1925-1927 có 75 người dự lớp huấn luyện này Một số người được
cử đi học trường đại học Phương Đông ở Liên Xô, một số được cử đi
học quân sự ở Liên Xô, Trung Quốc; Một số được đưa về nước để
truyền bá Chủ nghĩa Mác-Lê nin vào quần chúng
- Năm 1925: xuất bản báo Thanh Niên làm cơ quan ngôn luận và tuyên
truyền của Hội
- Năm 1927: Những bài giảng của Người được tập hợp in thành cuốn
Đường cách mệnh để trang bị lí luận cách mạng cho hội Bằng nhiều
con đường khác nhau, báo Thanh niên và tác phẩm Đường kách mệnh
được bí mật đưa về nước, góp phần quan trọng vào việc chuẩn bị tư
tưởng cho sự thành lập Đảng cộng sản Việt Nam
- Năm 1928 : Hội chủ trương “vô sản hóa” , đưa hội viên vào các nhà
máy, hầm mỏ, đồn điền cùng sống và lao động với công nhân để tự rèn
luyện và truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin
- Năm 1929: HVNCMTN đã có tổ chức ở hầu khắp cả nước, tham gia ở
một số đoàn thể quần chúng như Công hội, Nông hội, Hội học sinh,
Hội phụ nữ Sự phát triển này đã dẫn tới Hội phân hoá thành các tổ
chức cộng sản trong năm 1929, tạo điều kiện chín muồi để Đảng cộng
sản Việt Nam ra đời
* Vai trò :
- Hội VNCMTN có vai trò quan trọng trong việc truyền bá chủ nghĩa
Mác – Lênin vào Việt Nam.Thông qua tổ chức này, lí luận giải phóng
dân tộc của NAQ được truyền bá rộng rãi trong phong trào công nhân,
nhất là phong trào « vô sản hoá » Góp phần đào tạo cán bộ cho cách
mạng Việt Nam.Thúc đẩy phong trào cách mạng Việt Nam phát triển
theo khuynh hướng vô sản
- Hội đóng vai trò tích cực góp phần chuẩn bị về tư tưởng, chính trị và
tổ chức cho sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam
* Vì sao nói cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công là một sự
kiện lịch sử vĩ đại trong lịch sử dân tộc ta và là sự kiện có ý nghĩa
thời đại sâu sắc…(3,5 điểm)
- Cách mạng tháng Tám là sự kiện lịch sử vĩ đại (1,5 điểm)
+ Với thắng lợi của cách mạng tháng Tám, nhân dân ta đã đập tan hai
xiềng xích nô lệ của thực dân Pháp và phát xít Nhật, giải phóng dân tộc;
đồng thời lật nhào chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại hàng ngàn năm,
lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa…
+ Cách mạng tháng Tám thành công đã đưa nước ta từ một nước thuộc
0.5
Trang 4địa phong kiến trở thành một nước độc lập có chủ quyền, đưa nhân dân
ta từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ đất nước
+ Cách mạng tháng Tám thành công đã mở ra kỉ nguyên mới, kỉ nguyên
độc lập, tự do
- Cách mạng tháng Tám là sự kiện có ý nghĩa thời đại sâu sắc
vì…(2,0 điểm)
+ Cách mạng tháng Tám đã góp phần cùng loài người tiến bộ đánh bại
chủ nghĩa phát xít trong Chiến tranh thế giới thứ hai chọc thủng mắt
xích đầu tiên yếu nhất trong hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc
trước hết là đế quốc Pháp
+ Cách mạng tháng Tám thành công đã dẫn đến sự ra đời của nhà nước
công nông đầu tiên ở Đông Nam Á, đó cũng là thắng lợi đầu tiên của
một nước thuộc địa đất không rộng, người không đông, đã đứng lên giải
phóng khỏi ách áp bức của bọn thực dân đế quốc…
+ Cách mạng tháng Tám là thắng lợi đầu tiên trong thời đại mới của
một dân tộc nhược tiểu đã tự giải phóng thoát khỏi ách đế quốc thực
dân, cổ vũ mạnh mẽ tinh thần đấu tranh của nhân dân các nước thuộc
địa và nửa thuộc địa trên thế giới, đặc biệt là các nước Châu Á và Châu
Phi
+ Thắng lợi của cách mạng tháng Tám đã chứng minh tính đúng đắn
của Học thuyết Mác – Lê nin về cuộc cách mạng vô sản ở một nước
thuộc địa Chủ nghĩa Mác – Lê nin đã được vận dụng sáng tạo vào điều
kiện, hoàn cảnh cụ thể của nước ta Cách mạng tháng Tám đã góp phần
làm phong phú thêm kho tàng lí luận của chủ nghĩa Mác – Lê nin về
cách mạng giải phóng trong thời đại mới
* HS nêu được bài học kinh nghiệm trong cách mạng tháng Tám,
từ đó vận dụng bài học kinh nghiệm này vào thực tiễn nước ta hiện
nay ( Tùy vào cách trình bày của học sinh cho điểm tối đa) ( 1,5
điểm)
- Bài học kinh nghiệm trong cách mạng tháng Tám:
Vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê nin vào thực tiễn Việt Nam,
chớp thời cơ để có chỉ đạo chiến lược phù hợp; Giải quyết đúng đắn
nhiệm vụ dân tộc, dân chủ, đề cao vấn đề dân tộc, đặt nhiệm vụ giải
phóng dân tộc lên hàng đầu; Đoàn kết lực lượng cách mạng trong Mặt
trận dân tộc thống nhất rộng rãi, trên cơ sở liên minh công nông, tạo
nên sức mạnh toàn dân, phân hóa, cô lập kẻ thù ; Linh hoạt kết hợp
đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang,
- Vận dụng bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám vào quá
trình hội nhập kinh tế quốc tế: Trong bối cảnh cách mạng công nghệ
đang phát triển như vũ bão chúng ta phải tiếp tục kiên trì và vận dụng
sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lê nin vào tình hình thực tiễn; xác dịnh thời
cơ và nắm bắt đúng thời cơ để phát triển đất nước, tránh nguy cơ tụt
hậu về kinh tế, giao lưu văn hóa, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
- Vận dụng bài học kinh nghiệm của cách mạng tháng Tám vào đấu
Trang 5tranh bảo vệ chủ quyền lãnh thổ quốc gia ở Biển Đông hiện nay Việt
Nam cần giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, thực hiện theo
Hiến chương Liên hợp quốc, tôn trọng luật pháp quốc tế và Công ước
của Liên hợp quốc về luật biển năm 1982, thực hiện đầy đủ DOC và
sớm đạt được COC; VN tiếp tục thực hiện bài học kinh nghiệm của
cách mạng tháng Tám là đoàn kết toàn dân, đoàn kết với các nước
trong khu vực, thế giới để tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ của lực lượng
yêu chuộng hòa bình trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo
0.5
Câu
4 (5.0
điểm)
a Sự phát triển của Nhật Bản lại được coi là “thần kì” vì:
- Nhật Bản sau chiến tranh nền kinh tế bị tàn phá nặng nề, đất nước chỉ
còn là đống đổ nát, lại là nước nghèo tài nguyên thiên nhiên, thường
xuyên xảy ra thiên tai, động đất
- Trong một thời gian ngắn ( khoảng 10 năm), Nhật Bản phát triển
mạnh mẽ, tốc độ tăng trưởng nhanh, trở thành cường quốc đứng thứ 2
trong thế giới tư bản chủ nghĩa, và trở thành một trong ba trung tâm
kinh tế- tài chính thế giới
b Nguyên nhân của sự phát triển:
- Khách quan:
+ Kinh tế thế giới đang thời kì phát triển; thế giới đạt nhiều thành tựu
về khoa học kĩ thuật
+ Nhờ những đơn đặt hàng "béo bở" của Mĩ trong hai cuộc chiến tranh
Triều Tiên và Việt Nam Đây được coi là "ngọn gió thần" đối với kinh
tế Nhật
- Chủ quan:
+ Truyền thống văn hoá, giáo dục lâu đời của người Nhật - sẵn sàng
tiếp thu những giá trị tiến bộ của thế giới nhưng vẫn giữ được bản sắc
dân tộc
+ Hệ thống tổ chức quản lí có hiệu quả của các xí nghiệp, công ti Nhật
Bản
+ Vai trò quan trọng của Nhà nước trong việc đề ra các chiến lược phát
triển, nắm bắt đúng thời cơ và sự điều tiết cần thiết để đưa nền kinh tế
liên tục tăng trưởng
+ Con người Nhật Bản được đào tạo chu đáo, có ý chí vươn lên, cần cù
lao động, đề cao kỉ luật và coi trọng tiết kiệm
c Nguyên nhân cơ bản có tính chất nội tại của sự phát triển là:
nhân tố con người , vì:
- Nhân tố có tính chất nội tại giúp Nhật Bản bị tàn phá nặng nề trong
chiến tranh thế giới thứ hai và chịu hậu quả nặng nề mà vẫn vươn lên
phát triển với tốc độ “thần kì” đó là nhờ con người Nhật Bản
- Từ những điều kiện tự nhiên, hoàn cảnh lịch sử và môi trường xã hội,
con người Nhật Bản được hình thành với những giá trị truyền thống
được đề cao
- Con người Nhật Bản cần cù lao động, yêu thiên nhiên Họ biết tìm ra
cái hay của người khác để học hỏi và tận dụng nó để phục vụ mình
Trang 6- Người Nhật Bản có tính kỉ luật cao, có ý thức rõ ràng về nghĩa vụ,
trách nhiệm và bổn phận của mình đối với đất nước
- Họ luôn trung thành với những bậc quyền uy và luôn giữ trọn chữ tín
Biết chịu đựng và giữ phép lịch sự, biết tiết kiệm và biết lo xa
d Những bài học kinh nghiệm:
- Coi trọng việc đầu tư phát triển khoa học công nghệ và giáo dục.Phát
huy nhân tố con người, đạo đức lao động, sử dụng tối đa tiềm năng
sáng tạo của con người
-Giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, phát huy truyền thống tự lực tự
cường của dân tộc
-Tăng cường vai trò Nhà nước trong quản lí kinh tế: Lựa thời cơ xây
dựng chiến lược kinh tế, thay đổi linh hoạt cơ cấu kinh tế, sử dụng có
hiệu quả vốn đầu tư của nước ngoài vào các ngành then chốt, mũi
nhọn…
-Quản lí doanh nghiệp một cách năng động, có hiệu quả, biết thâm nhập
thị trường thế giới, đạt hiệu quả cao trong cạnh tranh
(Lưu ý: Thí sinh trả lời các ý khác đáp án, nhưng hợp lí vẫn cho
điểm)
0.25 0.25
* Ngày 23/8/1945, trong không khí tưng bừng của hàng vạn người dân
thị xã và các phủ huyện lân cận, Uỷ ban nhân dân cách mạng lâm thời
tỉnh đã ra mắt đồng bào, đánh dấu sự thắng lợi hoàn toàn của công cuộc
khởi nghĩa giành chính quyền ở Thanh Hoá
* Ý nghĩa: Cách mạng thành công đã đưa nhân dân các dân tộc trong
tỉnh nhà thoát khỏi ách nô lệ của bọn thực dân phong kiến, trở thành
những người thực sự làm chủ quê hương Thắng lợi của nhân dân trong
tỉnh đã góp phần cùng nhân dân cả nước làm nên thắng lợi vĩ đại của
cách mạng tháng Tám, đưa tới sự ra đời của nước Việt Nam dân chủ
cộng hoà, ghi một mốc son chói lọi trong lịch sử dân tộc
* Nguyên nhân thắng lợi:
- Thắng lợi của Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 ở Thanh Hoá
trước hết là kết quả của sự vận dụng linh hoạt, chủ động, sáng tạo
những chủ trương, nghị quyết của Trung ương Đảng, của Đảng bộ và
tình hình cụ thể trong tỉnh
- Đảng bộ Thanh Hoá đã xây dựng được một đội quân cách mạng đông
đảo ở nhiều địa phương, bao gồm lực lượng chính trị cuả quần chúng
và lực lượng vũ trang, được tập dượt qua các thời kì Mặt trận phản đế,
Mặt trận Việt Minh và cao trào kháng Nhật cứu nước Nhờ vậy, khi
thời cơ cách mạng đến, nhân dân Thanh Hoá nhanh chóng vùng dậy
Trang 7-Hết -ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Thiệu Hóa, ngày 08/12/2018- Năm học 2018-2019)
ĐỀ BÀI
Câu 1: (3.0 điểm)
Hãy hoàn thành bảng niên biểu các sự kiện Lịch sử Việt Nam dưới đây:
Đảng Cộng sản Đông Dương
Đảng bộ tỉnh Thanh Hoá ra đời trong hoàn cảnh nào? Tại sao nói, sự thành lập
Đảng bộ đánh dấu bước ngoặt phát triển của phong trào cách mạng ở Thanh Hoá?
-Hết -
Trang 8ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Thiệu Hóa, ngày 08/12/2018- Năm học 2018-2019)
HƯỚNG DẪN CHẤM
Câu 1: (3.0 điểm)
Hoàn thành bảng niên biểu (Mỗi ý đúng cho 0,5 điểm)
1 05/6/1911 Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc ra đi tìm đường cứu nước
3 7/1936 Hội nghị lần thứ nhất Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng
sản Đông Dương
5 19/8/1945 Hà Nội giành chính quyền
6 02/9/1945 Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà ra đời
Phân tích tình hình các giai cấp và mâu thuẫn chủ yếu trong xã
hội Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất…
- Giai cấp địa chủ tiếp tục bị phân hoá Một bộ phận địa chủ vừa và
nhỏ tuy có mặt hạn chế là bóc lột nông dân, nhưng cũng phải chịu nỗi
nhục mất nước Họ có mâu thuẫn với thực dân Pháp về quyền lợi dân
tộc, nên có khả năng tham gia phong trào chống thực dân Pháp và thế
lực phản động tay sai
1,0
- Giai cấp nông dân bị đế quốc, phong kiến thống trị, tước đoạt ruộng
đất, bị bần cùng hoá Họ là nạn nhân chủ yếu cả các chính sách khai
thác thuộc địa, bóc lột tô thuế và cướp đoạt ruộng đất Mâu thuẫn giữa
nông dân Việt Nam với đế quốc Pháp và phong kiến tay sai hết sức
gay gắt Nông dân là một lực lượng cách mạng to lớn của dân tộc
1,0
- Tiểu tư sản thành thị phát triển nhanh về số lượng Họ có tinh thần
dân tộc, chống thực dân Pháp và tay sai, nhạy cảm với thời cuộc và tha
thiết canh tân đất nước, nên hăng hái đấu tranh vì độc lập, tự do của
dân tộc
0,5
Câu 2
(5,0 điểm)
- Tư sản dân tộc Việt Nam là một giai cấp có khuynh hướng dân tộc,
muốn phát triển chủ nghĩa tư bản của dân tộc Việt Nam Tuy có mặt
0,5
Trang 9hạn chế là bóc lột công nhân, nhưng có mâu thuẫn với thực dân Pháp
về quyền lợi dân tộc Họ giữ vai trò đáng kể trong phong trào dân tộc
- Giai cấp công nhân Việt Nam ngày càng phát triển về số lượng, do
tác động của bối cảnh thời đại mới, họ nhanh chóng vươn lên thành
một lực lượng mạnh mẽ của phong trào dân tộc dân chủ theo khuynh
hướng cách mạng tiên tiến của thời đại Đây là giai cấp có sứ mệnh
nắm ngọn cờ lãnh đạo cách mạng Việt Nam
1,0
- Mâu thuẫn trong xã hội Việt Nam tiếp tục diễn ra sâu sắc với những
biểu hiện cụ thể và đa dạng, trong đó chủ yếu là mâu thuẫn giữa toàn
thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp và tay sai phản động…
1,0
Hoàn cảnh lịch sử và chủ trương của Đảng Cộng sản Đông Dương
trong giai đoạn cách mạng 1936-1939?
a Hoàn cảnh lịch sử
- Đại hội lần thứ VII của Quốc tế Cộng sản xác định kẻ thù trước của
cách mạng thế giới là chủ nghĩa phát xít; chủ trương thành lập Mặt
trận thống nhất nhân dân Mặt trận nhân dân lên cầm quyền ở Pháp, thi
hành một số cải cách tiến bộ…
1,0
- Ở Đông Dương, phong trào cách mạng được phục hồi sau một thời
gian đấu tranh cực kỳ gian khổ… Một số tù chính trị được trả tự do đã
nhanh chóng tìm cách hoạt động trở lại
1,0
b Chủ trương của Đảng
- Hội nghị Ban chấp hành Trung ương Đảng (7-1936) xác định nhiệm
vụ trước mắt của cách mạng Đông Dương là đấu tranh chống chế độ
phản động thuộc địa, chống phát xít, chống nguy cơ chiến tranh
- Chủ trương thành lập Mặt trận thống nhất nhân dân phản đề Đông
Dương (sau đổi thành Mặt trận dân chủ Đông Dương) nhằm tập hợp
rộng rãi mọi lực lượng dân chủ chống phát xít
1,0
Trình bày hoàn cảnh lịch sử, nội dung cơ bản và ý nghĩa của Hội
nghị Ianta (2-1945) trong việc xác lập trật tự thế giới mới sau
Chiến tranh thế giới lần thứ hai
Hoàn cảnh:
Câu 4
(5,0 điểm)
- Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn cuối,
sự thất bại của chủ nghĩa phát xít đã cận kề Nhiều vấn đề quan trọng 0,75
Trang 10-Hết -
và cấp bách được đặt ra cho phe Đồng minh, nổi lên là 3 vấn đề lớn:
- Nhanh chóng đánh bại hoàn toàn các nước phát xít;
- Tổ chức lại thế giới sau chiến tranh nhằm ngăn chặn thảm họa này
trong tương lai
- Việc phân chia thành quả chiến thắng giữa các nước thắng trận
- Trong bối cảnh trên, Hội nghị cấp cao Ianta (Liên Xô) được triệu tập
từ ngày 4 đến ngày 11/2/1945 Thành phần nghị gồm đại diện của ba
cường quốc: Liên Xô, Mỹ và Anh Hội nghị diễn ra căng thẳng vì thực
chất đây là cuộc đấu tranh để phân chia thành quả chiến tranh, có liên
quan đến hòa bình, an ninh thế giới sau này
0,75
b Nội dung:
- Xác định mục tiêu chung là tiêu diệt tận gốc chủ nghĩa phát xít Đức
và chủ nghĩa quân phiệt Nhật Bản Khi chiến tranh kết thúc ở châu Âu,
Liên Xô sẽ tham chiến với Nhật ở châu Á
1,0
- Thoả thụân về việc đóng quân tại các nước nhằm giải giáp quân đội
phát xít và phân chia phạm vi ảnh hưởng ở châu Âu và châu Á 0,75
- Thành lập tổ chức Liên Hợp Quốc nhằm duy trì hòa bình và an ninh
thế giới Tổ chức này hoạt động theo nguyên tắc nhất trí giữa 5 cường
quốc: Liên Xô, Mỹ, Anh, Pháp và Trung Quốc
0,75
c Ý nghĩa: Toàn bộ những quyết định của Hội nghị Ianta cùng những
thỏa thuận sau đó của ba cường quốc trở thành khuôn khổ của trật tự
thế giới mới sau chiến tranh, thường được gọi là trật tự hai cực Ianta
1,0
Đảng bộ Cộng sản tỉnh Thanh Hoá ra đời trong hoàn cảnh nào?
Tại sao nói, sự thành lập Đảng bộ đánh dấu bước ngoặt phát triển
của phong trào cách mạng ở Thanh Hoá?
Ngày 3/2/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời Sau khi thành lập,
Xứ uỷ Bắc kì rất quan tâm đến việc thành lập các tổ chức cộng sản ở
Thanh Hoá…
0,5
Ngày 29/7/1930, dưới sự chỉ đạo của Xứ uỷ Bắc kì, Hội nghị thành lập
Đang bộ Cộng sản tỉnh Thanh Hoá được tiến hành dưới sự chủ trì của
đồng chí Lê Doãn chấp tại nhà đồng chí Lê Văn Sĩ (làng Yên Trường-
Thọ Xuân)…
0,5
Sự ra đời của Đảng bộ Cộng sản tỉnh Thanh Hoá đã chứng tỏ sự
trưởng thành về ý thức chính trị của quần chúng công nông Dưới sự
lãnh đạo của Đảng bộ, phong trào cách mạng ở Thanh Hoá đã trở
thành một bộ phận hữu cơ của cách mạng Việt Nam
0,5
Câu 5
(2,0 điểm)
Đảng bộ cộng sản tỉnh Thanh Hoá ra đời đánh dấu bước ngoặt quan
trọng trong sự phát triển của cách mạng của tỉnh nhà./ 0,5
Trang 11ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi HSG Sử 9– TP Sầm Sơn, ngày 24/10/2018- Năm học 2018-2019)
ĐỀ BÀI
I LỊCH SỬ THẾ GIỚI ( 10 điểm)
Câu 1: (5,0 điểm):
Về tổ chức ASEAN em hãy:
a) Trình bày hoàn cảnh ra đời và mục tiêu hoạt động của ASEAN?
b) Tại sao nói: “ Sự phát triển của ASEAN được đánh dấu từ hội nghị cấp cao lần thứ nhất họp tại Bali (In-đô-nê-xi-a) tháng 2/1976?
c) Nêu hiểu biết của em về mối quan hệ giữa Việt Nam- ASEAN từ khi thành lập đến nay?
Câu 2: (5,0 điểm)
Cu Ba sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay:
a) Sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay, Cu Ba được mệnh danh là “Hòn đảo anh hùng”
Em hãy làm sáng tỏ nhận định trên
b) Nêu một số hiểu biết của em về mối quan hệ giữa Việt Nam và Cu Ba
II PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM (8 điểm)
Câu 3: (3điểm)
Lập bảng so sánh phong trào yêu nước cuối thế kỷ XIX và phong trào yêu nước đầu thế
kỷ XX về : Mục tiêu, lực lượng tham gia, địa bàn hoạt động, hình thức đấu tranh
Trang 12ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
a) Trình bày hoàn cảnh ra đời và mục tiêu hoạt động của ASEAN?
b) Tại sao nói: “ Sự phát triển của ASEAN được đánh dấu từ hội
nghị cấp cao lần thứ nhất họp tại Bali (In-đô-nê-xi-a) tháng
- Sau khi giành được độc lập và đứng trước những yêu cầu phát triển kinh
tế, xã hội của đất nước, nhiều nước Đông Nam Á chủ trương thành lập
một tổ chức liên minh khu vực nhằm cùng nhau hợp tác phát triển Đồng
thời tránh sự ảnh hưởng của các cường quốc bên ngoài
0,5
- Ngày 8/8/1967 tại Băng Cốc Thái Lan Hiệp hội các nước Đông Nam Á
(Asean) được thành lập gồm có 5 thành viên: Inđônêxia, Malaixia,
Philippin, Xingapo và Thái Lan
0,5
* Mục tiêu hoạt động:
- Đẩy mạnh các mối quan hệ hợp tác, phát triển kinh tế, văn hoá thông qua
nổ lực hợp tác chung giữa các thành viên
0,5
b) Tại sao nói…
Hiệp ước Bali tháng 2/1976
- Trong bối cảnh lịch sử mới ở Đông Nam Á, Mĩ thất bại hoàn toàn trong
cuộc chiến tranh Việt Nam, cách mạng ba nước Đông Dương thắng lợi,
tháng 2/1976 ASAEAN họp Hội nghị thượng đỉnh lần thứ I tại Bali
(Inđônêxia) Các nhà lãnh đạo ASEAN đã ký kết các văn kiện quan trọng
Hiệp ước thân thiện và hợp tác ở Đông Nam Á (Hiệp ước Bali)
0,25
- Hiệp ước đã xác định những xác định những nguyên tắc cơ bản trong quan
hệ của các nước Đông Nam Á như tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ
của nhau,giải quyết các tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, không can thiệp
vào công việc nội bộ của các nước thành viên, hợp tác cùng phát triển
0,5
- Như vậy, Hội nghị thượng đỉnh Bali đã đặt nền tảng lý luận cho sự hợp
tác ASEAN, hình thành chủ nghĩa khu vực ASEAN; đồng thời củng cố
nền tảng pháp lý, cơ cấu tổ chức bảo đảm cho sự hợp tác ASEAN, song
cũng mở cửa cho các nước khác trong khu vực tham gia
0,5
1
- Sau Hội nghị, mối quan hệ giữa các nước trong ASEAN đã không ngừng
phát triển, ngày càng gắn bó hơn, vị thế của ASEAN ngày càng lớn mạnh
0,25
Trang 13hơn…
c) Mối quan hệ Việt Nam- ASEAN…
- Từ khi thành lập năm 1967 đến cuối những năm 80 của thế kỉ XX mối
quan hệ giữa Việt Nam- ASEAN có lúc hòa dịu, có lúc căng thẳng đối
đầu
0,25
- Từ cuối những năm 80 của thế kỉ XX ( vấn đề Cam pu chia được giải
quyết), mối quan hệ giữa Việt Nam- ASEAN có sự chuyển biến theo chiều
hướng tích cực
0,25
- Tháng 7/1995 Việt Nam gia nhập ASEAN – là thành viên thứ 7 của
ASEAN Đánh dấu bước phát triển quan trọng trong sự tăng cường hợp
tác của khu vực đông Nam Á
0,25
- Từ khi tham gia vào tổ chức ASEAN, Việt Nam đã có nhiều đóng góp
quan trọng trên tất cả các lĩnh vực hợp tác của hiệp hội, góp phần vào việc
phát triển đất nước, củng cố hòa bình và ổn định khu vực Những đóng
góp cụ thể của Việt Nam: Tổ chức thành công hội nghị cấp cao ASEAN 6
tại Hà Nội năm 1998; tổ chức thành công Hội nghị ngoại trưởng ASEAN
lần thứ 34 và nhiểu hội nghị liên quan
0,25
- Năm 2010 trên cương vị là chủ tịch ASEAN, Việt Nam đã để lại những
dấu ấn đậm nét góp phần quan trong trong hợp tác và phát triển ASEAN
0,25
- Để thực hiện tầm nhìn ASEAN 2020, ngày 31/12/2015 các vị lãnh đạo
ASEAN đã kí các chương trình hành động nhằm xây dựng cộng đồng
ASEAN với 3 trụ cột về chính trị-an ninh, kinh tế, văn hóa-xã hội trên cơ
sở thịnh vượng chung, tiếng nói chung, hợp tác chung
0,25
Cu Ba sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay:
a) Sau Chiến tranh thế giới thứ hai đến nay, Cu Ba được mệnh
danh là “Hòn đảo anh hùng”
Em hãy làm sáng tỏ nhận định trên
b) Nêu một số hiểu biết của em về mối quan hệ giữa Việt Nam và
Cu Ba
5,0
* Cu Ba anh hùng trong chiến đấu
- Là một quốc đảo nằm trong vùng biển Ca-ri-bê, sau Chiến tranh thế giới
thứ hai, Cu Ba được mệnh danh là “Hòn đảo anh hùng” trong cuộc đấu
tranh chống chủ nghĩa đế quốc và xây dựng đất nước
0,25
- Tháng 3-1952 được sự hỗ trợ của Mỹ, Ba-ti-xta làm đảo chính, thiết lập
chế độ độc tài quân sự ở Cu Ba Dưới chế độ độc tài, mâu thuẫn giữa toàn
thể nhân dân Cu Ba với chế độ độc tài Ba-ti-xta trở nên gay gắt
0,5
- 26/7/1953, 135 thanh niên yêu nước dưới sự chỉ huy của luật sư trẻ Phi
đen Catx tơ rô tấn công pháo đài Môn- ca- đa Mặc dù cuộc tấn công
không thành nhưng tiếng súng Môn-ca-đa đã mở ra một giai đoạn đấu
tranh vũ trang của Cu Ba
0,5
2
- Bị chính quyền Ba ti xta trục xuất, năm 1955, Phi-đen Ca-xtô-rô cùng
các đồng chí của mình sang Mê hi cô hoạt động Tại đây ông tiếp tiếp tục
tập hợp lực lượng, huấn luyện và mua sắm vũ khí chờ thời cơ trở về nước
0,5
Trang 14tiếp tục cuộc chiến đấu
- Tháng 11-1956, Phi-đen cùng 81 chiến sĩ yêu nước trở về trên con tàu
Gran-ma Bị địch phát hiện, nhưng Phi đen cùng các đồng chí còn lại đã
kiên cường chiến đấu, xây dựng căn cứ ở vùng rừng núi Xi-e-ra
Ma-e-xtơ-ra
0,25
- Từ năm 1958, các lực lượng cách mạng phát triển một cách nhanh chóng
và liên tiếp mở các cuộc tấn công vào quân đội của Ba ti xta
0,25
- Ngày 1/1/1959, lực lượng cách mạng mở cuộc tấn công đánh chiếm thủ
đô La ha ba na Chế độ độc tài Ba-ti-xta bị lật đổ Cuộc cách mạng dân
chủ nhân dân ở Cu Ba đã giành được thắng lợi
0,5
- Tháng 4-1961 Quân dân Cu Ba đã anh dũng đánh trả tiêu diệt 1300 tên
lính đánh thuê của Mỹ, bảo vệ vững chắc thành quả của cách mạng Chính
trong giờ phút quyết liệt của cuộc chiến đấu, Phi đen Ca-xtơ-rô đã tuyên
bố trước thế giới : Cu Ba tiến lên CNXH Hệ thống xã hội chủ nghĩa đã
vươn dài sang Mỹ La tinh
0,25
* Cu Ba anh hùng trong xây dựng đất nước
- Sau khi giành được độc lập, nhân dân Cu Ba bắt tay vào công cuộc xây
dựng chế độ mới XHCN Cu Ba đã tiến hành cải cách ruộng đất, quốc hữu
hóa các nhà máy xí nghiệp hầm mỏ, tiến hành xây dựng nông thôn mới xã
hội chủ nghĩa
0,5
- Công cuộc xây dựng đất nước của nhân dân Cu Ba được tiến hành trong
điều kiện cực khó khăn bởi cuộc bao vây cấm vận của Mỹ, sự phá hoại
của các thế lực phản động, khó khăn càng tăng thêm khi Liên Xô và Đông
Âu tan rã Mặc dù vậy, Đảng, chính phủ và nhân dân Cu Ba vẫn anh dũng
kiên định lập trường xây dựng CNXH
0,5
b Mối quan hệ Việt Nam - Cu Ba:
- Nêu được: Mối quan hệ Việt Nam-Cu Ba được Chủ tịch Hồ Chí Minh và
Chủ tịch Phi đen-ca-xtơ-rô đã dày công xây đắp, đó là mối quan hệ, thuỷ
chung son sắt
0,25
- Nêu được những biểu hiện về sự giúp đỡ lẫn nhau giữa hai dân tộc trong
sự nghiệp đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động
0,25
- Nêu được những biểu hiện giúp đỡ lẫn nhau trong công cuộc xây dựng
đất nước…
0,25
- Hiện nay: Việt Nam và Cu Ba đang làm hết sức mình để củng cố, mở
rộng mối quan hệ đoàn kết anh em, hợp tác toàn diện trên tinh thần hoàn
toàn tin cậy lẫn nhau Sát cánh bên nhau trong các tổ chức và diễn đàn
quốc tế, trong việc bảo vệ những lợi ích chính đáng của mỗi nước và tham
gia tích cực vào những nỗ lực chung, để xây dựng một thế giới tốt đẹp và
công bằng hơn
0,25
Lập bảng so sánh phong trào yêu nước cuối thế kỷ XIX và phong
trào yêu nước đầu thế kỷ XX về : Mục tiêu, lực lượng tham gia, địa
bàn hoạt động, hình thức đấu tranh
3,0
Trang 150,75
0,75 0,75 0,75
Nội dung Phong trào yêu nước cuối
- Xây dựng quốc gia độc lập theo con đường dân chủ
tư sản
- Kết hợp độc lập dân tộc với tiến bộ xã hội
Lực lượng Văn thân, sĩ phu yêu nước +
Hình thức
đấu tranh Đấu tranh vũ trang đơn thuần
Bạo động, cải cách trên tất
cả lĩnh vực kinh tế- văn hóa- xã hội
Vì sao Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước mới ? Hướng đi
của người có gì khác với các vị tiền bối đi trước?
5,0
* Vì sao…
- Nguyễn Tất Thành tên khai sinh là Nguyễn Sinh Cung(19/5/1890-
2/9/1969) quê ở Làng Sen- xã Kim Liên- huyện Nam Đàn- Tỉnh Nghệ An
0, 5
- Sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh nước nhà bị thực dân Pháp đô hộ Các
tầng lớp, giai cấp trong xã hội Việt Nam không chỉ bị bóc lột về kinh tế
mà còn phải chịu nỗi nhục mất nước Độc lập tự do là khát vọng của cả
dân tộc Việt Nam
- Mâu thuẫn trong xã hội Việt Nam ngày càng sâu sắc, trong đó chủ yếu là
mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp Nhiệm vụ
cứu nước được đặt ra vô cùng bức thiết Hoàn cảnh đó đặt ra cho mọi
người Việt Nam yêu nước phải đấu tranh giải phóng dân tộc
0, 5
- Cuối thế kỉ XIX , nhiều cuộc khởi nghĩa vũ trang chống Pháp( Phong
trào Cần Vương, khởi nghĩa yên Thế ) bị đàn áp đẫm máu Con đường
giải phóng dân tộc dưới ngọn cờ phong kiến đã thất bại
– Đầu thế kỉ XX, các sĩ phu yêu nước tiếp thu trào lưu tư tưởng mới , tiến
hành cuộc vận động cứu nước theo khuynh hướng dân chủ tư sản ( hoạt
động cứu nước của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh) nhưng cũng không
thành công Sự nghiệp giải phóng dân tộc lâm vào tình trạng khủng hoảng
sâu sắc về đường lối cứu nước
0, 5
4
- Tiếp thu truyền thống yêu nước của dân tộc, gia đình và quê hương,
Nguyễn Tất Thành sớm có chí đánh đuổi thực dân Pháp, giải phóng đồng
bào Mặc dù rất khâm phục các vị tiền bối như Phan Bội Châu, Phan Châu
Trinh, Hoàng Hoa Thám …nhưng Người không tán thành con đường cứu
0,5
Trang 16-Hết -
nước của họ Vì vậy 5/6 /1911 tại Bến cảng Nhà Rồng Người quyết ra đi
tìm đường cứu nước mới
* Hướng đi của Người khác với các vị tiền bối:
- Các bậc tiền bối mà tiêu biểu là Phan Bội Châu đã chọ con đường cứu
nước đó là đi sang Phương Đông “ Phong trào Đông du” chủ yếu là Nhật ,
vì đó đã từng diễn ra cuộc cải cách Minh Trị 1868 làm cho Nhật thoát khỏi
một nước thuộc địa ; vì Nhật đã đánh bại đế quốc Nga trong cuộc chiến
tranh Nga- Nhật (1904-1905) Hơn nữa Nhật với ta còn đồng chủng đồng
văn nên Phan Bội Châu đã sang nhờ Nhật giúp khí giới và tiền bạc để bạo
động vũ trang đánh Pháp
0,75
- Nguyễn Tất Thành lại lựa chọn hướng đi sang Phương Tây nơi được
mệnh danh có tư tưởng tự do, bình đẳng, bác ái, có khoa học kĩ thuật, nơi
có nền văn minh phát triển để học tập và về dạy cho đồng bào ta
Qua học tập và làm việc ở nước ngoài Người nhận thấy “ Nhân dân lao
động đâu cũng là bạn, chủ nghĩa đế quốc đâu cũng là thù” …
0,75
- Sống và hoạt động trong phong trào công nhân Pháp , tiếp nhận ảnh
hưởng của Cách mạng tháng Mười Nga , tư tưởng của Nguyễn Tất Thành
dần có những biến chuyển
0,5
- Những hoạt động yêu nước của Người tuy mới chỉ bước đầu , nhưng là
điều kiện quan trọng để Người xác định con đường cứu nước đúng đắn
cho dân tộc Việt Nam – Con đường cứu nước phù hợp với sự phát triển
của lịch sử
1,0
Giải thích câu nói: “ Hăm mốt Lê Lai, hăm hai Lê Lợi” 2,0
- Nêu vài nét về Lê Lợi: (1385-1433), quê ở vùng núi Lam Sơn nay thuộc
huyện Tho Xuân- Thanh Hóa Là một hào trưởng có uy tín lớn
0,5
- Nêu vài nét về Lê Lai: Là người dân tộc Mường nay thuộc huyên Ngọc
Lặc Gia đình có 5 người tham gia khởi nghĩa Lam Sơn thì có 4 người hy
sinh trong chiến đấu Ông là người đã cứu chủ tướng Lê Lợi và nghĩa quân
thoát khỏi vòng vây của quân Minh
0,5
- Để tưởng nhớ công ơn của Lê Lai, trước khi mất Lê Lợi dặn con cháu
của mình làm giỗ Lê Lai trước Lê Lợi mất ngày 22/8/1433 âm lịch Vì
vậy trong dân gian có câu: “ Hăm mốt Lê Lai, hăm hai Lê Lợi”
0,5
5
- Hàng năm Lễ hội Lam Kinh được tổ chức vào ngày 21,22/8 âm lịch 0,5
Trang 17ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Đông Sơn - Năm học 2018-2019)
ĐỀ BÀI Câu 1 (3.0 điểm):
Hãy hoàn thành bảng sau về các sự kiện Lịch sử Thế giới hiện đại từ 1945 đến nay
Đảng, Chính phủ và nhân dân ta
Câu 5 (2.0 điểm):
Để tưởng nhớ công ơn của vị anh hùng ấy, hằng năm, cứ vào ngày 21 tháng 2 (âm
lịch), lễ hội được tổ chức ở chân núi Tùng (Phú Điền, Hậu Lộc) Em hãy nêu những hiểu biết của em về vị anh hùng đó?
-Hết -
(Cán bộ coi thi không phải giải thích gì thêm)
Trang 18ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
8-1-1949 Hội đồng tương trợ kinh tế (SEV) thành lập 0.5
14-5-1955 Thành lập tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va 0.5
Năm 1960 17 nước châu Phi giành độc lập gọi là “Năm châu Phi” 0.5
Năm 1997 Khủng hoảng tài chính ở Đông Nam Á 0.5
1
(3điểm)
12-2-2000 Hội nghị Liên hợp quốc về thương mại và phát triển lần thứ
- Năm 1961, Liên bang Nam Phi rút ra khỏi khối Liên hiệp Anh và tuyên bố
- Hơn 3 thế kỉ, chính quyền thực dân da trắng đã thực hiện chế độ phân biệt
chủng tộc( gọi là A- pac – thai) tàn bạo đối với người da đen và da màu… 1.0
- Dưới sự lãnh đạo của tổ chức Đại hội dân tộc Phi” (ANC) đã lãnh đạo
người da đen kiên trì đấu tranh để chống lại chủ nghĩa A-pác-thai 0.5
- Năm 1993, chính quyền người da trắng phải tuyên bố xóa bỏ chế độ phân
biệt chủng tộc; trả lại tự do cho lãnh tụ Men-xơn Man-đê-la sau 27 năm bị
cầm tù
1.0
- Sau cuộc bầu cử dân chủ đa chủng tộc đầu tiên ở Nam Phi ( 4/1994)
Men-xơn Man-đê-la được bầu cử làm tổng thống da đen đầu tiên của Cộng hòa
Nam Phi( 5-1994)
1.0
2
(5điểm)
*Ý nghĩa: Đó là một thắng lợi mang ý nghĩa lịch sử: Chế độ A-pác-thai đã
bị xóa bỏ ngay tại sào huyệt cuối cùng của nó sau hơn ba thế kỉ tồn tại 1.0
- Bắt đầu từ cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 tiếp đến là những cuộc
khủng hoảng chính trị, kinh tế, tài chính, Mở đầu là cuộc khủng hoảng
chung trên toàn thế giới đòi hỏi các nước phải cải cách
0.5
- Cơ chế cũ của chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô vẫn tồn tại nhiều sai lầm thiếu
xót và ngày càng trở nên không phù hợp dẫn đến tình trạng đất nước khủng
hoảng toàn diện , tệ nạn quan liêu thiếu dân chủ gia tăng, pháp chế bị vi
phạm nghiêm trọng khiến nhân dân bất mãn
0.5
- Tháng 3 - 1985 Gioóc - Ba - Chốp lên nắm quyền và tiến hành cải tổ, công
cuộc cải tổ gặp khó khăn bế tắc dẫn đến sự suy sụp nghiêm trọng về kinh tế
kéo theo khủng hoảng về chính trị, xã hội (chính quyền bất lực, tệ nạn xã hội
gia tăng, nội bộ Đảng cộng sản lục đục, )
0.5
- Ngày 19/8/1991 diễn ra cuộc đảo chính lật đổ Gioóc - Ba - Chốp hậu quả
cực kì nghiêm trọng (Đảng cộng sản Liên Xô bị đình chỉ hoạt động, chính
phủ Xô Viết bị giải thể, 11 nước cộng hoà đòi tách khỏi liên bang, )
- Ngày 25/12/1991 Gioóc - Ba - Chốp từ chức, chế độ xã hội chủ nghĩa ở
Trang 19Câu Nội dung Điểm
- Mô hình chủ nghĩa xã hội đã được xây dựng chưa đúng đắn, phù hợp, 0.5
- Chậm thay đổi trước những biến động lớn trên thế giới 0.5
- Một số lãnh đạo Đảng, Nhà nước tha hoá biến chất 0.5
- Các thế lực chống chủ nghĩa xã hội chống phá quyết liệt 0.5
- Không cam chịu chế độ độc tài tàn bạo, các tầng lớp nhân dân Cu-ba đã
tiến hành cuộc đấu tranh giành chính quyền.Mở đầu là cuộc tấn công pháo
đài Môn-ca-đa( thuộc tỉnh Xan-chi-ca-gô ở cực Tây đất nước) vào ngày
26-7-1953 của 153 thanh niên yêu nước, dưới sự chỉ huy của Phi-đen
Cát-xtơ-rô…
0.5
- Cuộc đấu tranh tuy không giành thắng lợi nhưng tiếng súng Môn-ca-đa đã
thổi bùng lên ngọn lửa đấu tranh vũ trang trên toàn đảo Cu-ba 1.0
- Khẳng định một thế hệ chiến sĩ cách mạng mới, trẻ tuổi đầy nhiệt huyết và
kiên cường nhất định sẽ làm nên thắng lợi trong cuộc đấu tranh chống chế độ
độc tài của nhân dân Cu-ba
1.0
*HS trình bày được các ý sau:
- Mối quan hệ đoàn kết hữu nghị giữa nhân dân Cu-ba và nhân dân Việt Nam
được chủ tịch Hồ Chí Minh và chủ tịch Phi-đen ca-xtơ-rô dày công vun đắp
0.5
- Nêu được những biểu hiện về sự giúp đỡ lẫn nhau giữa hai dân tộc trong sự
nghiệp đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động… 0.5
- Việt Nam và Cu Ba đã có nhiếu sự ủng hộ giúp đỡ nhau trong công cuộc
chống kẻ thù chung, Phi đen từng nói: "Vì Việt Nam, Cu Ba sẵn sàng hiến
cả máu của mình" Ngày nay, quan hệ hai nước ngày càng bền chặt, thắm
thiết tình anh em
0.5
- Trong thời kì đấu tranh giải phóng dân tộc có chung kẻ thù Sau khi giành
độc lập; Cùng mục tiêu và lí tưởng xây dựng chế độ xã hội chủ nghĩa Cùng
chung sự lãnh đạo cuả Đảng cộng sản
0.5
4
(5điểm)
- Hiện nay Việt Nam và Cu-ba đang làm hết sức mình để củng cố, mở rộng
- Bà Triệu tên thật là Triệu Thị Trinh, sinh ngày 2 tháng 10 năm Bính Ngọ,
tức năm 226, là em gái Triệu Quốc Đạt - một hào trưởng lớn ở huyện Quan
Yên, thuộc quận Cửu Chân (nay là xã Định Công, huyện Yên Định) Bà là
người có sức khỏe, có chí lớn và giàu mưu trí Năm 19 tuổi, bà đã tập hợp
trai tráng trong vùng, luyện tập võ nghệ, xây dựng căn cứ chống giặc Ngô
Người dân Cửu Chân ứng nghĩa ngày một đông Sau đó, bà hợp binh với
nghĩa quân của Triệu Quốc Đạt, phất cờ khởi nghĩa
1.0
5
(2điểm)
- Năm 248, cuộc khởi nghĩa bùng nổ ở Phú Điền ( Hậu Lộc, Thanh Hóa) Bà
Triệu lãnh đạo nghĩa quân đánh phá các thành ấp của bọn quan lại nhà Ngô ở
quận Cửu Chân, rồi từ đó đánh ra Giao chỉ ở ngoài Bắc cuối cùng cuộc khởi
nghĩa đã bị đàn áp Bà Triệu hi sinh anh dũng trên núi Tùng Để ghi nhớ
công ơn của Bà, nhân dân lập đền thờ và hằng năm lễ hội được tổ chức vào
Trang 20ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Câu 2 (5,0 điểm) Trình bày những nét chính về phong trào giải phóng dân tộc sau Chiến
tranh thế giới II? Vì sao phong trào giải phóng dân tộc đã góp phần làm thay đổi bản đồ chính trị thế giới sau Chiến tranh thế giới II?
Câu 3 (5,0 điểm) Hãy nêu những dẫn chứng tiêu biểu về sự phát triển “thần kì” của nền
kinh tế Nhật Bản trong những năm 70 của thế kỷ XX? Từ sự phát triển “thần kì” ấy của
đất nước “Mặt trời mọc”, Việt Nam có thể rút ra những kinh nghiệm gì cho công cuộc
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước mình?
Câu 4 (5,0 điểm) Có ý kiến cho rằng “thế kỉ XXI sẽ là thế kỉ của châu Á” Bằng những
hiểu biết về sự tăng trưởng của Ấn Độ, Trung Quốc và một số nước Đông Nam Á trong những thập niên qua, em hãy làm sáng tỏ nhận định trên?
B LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG
Câu 5 (2,0 điểm) Em hãy nêu hiểu biết của mình về di tích lịch sử Thành nhà Hồ
ở Thanh Hóa? Thái độ của em đối với việc gìn giữ, bảo vệ các di tích lịch sử?
-Hết -
Trang 21ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
HƯỚNG DẪN CHẤM Câu 1: (3,0đ) Mỗi ý đúng được 0,25 đ
12/10/1945 Lào tuyên bố độc lập
4/1949 Thành lập khối quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO)
1/10/1949 Nước CHND Trung Hoa ra đời
9/1954 Thành lập khối quân sự Đông Nam Á (SEATO)
1957 Liên Xô phóng vệ tinh nhân tạo đầu tiên
01/01/1959 Cách mạng Cu Ba thành công
08/08/1967 Hiệp hội các nước Đông Nam Á thành lập (ASEAN)
12/1978 Trung Quốc đề ra đường lối đổi mới
1984 Brunay gia nhập ASEAN
21/12/1991 Thành lập cộng đồng các quốc gia độc lập (SNG)
1993 Chế độ phân biệt chủng tộc ở Nam Phi bị xóa bỏ
28/7/1995 Việt Nam gia nhập ASEAN
Những nét chính về phong trào giải phóng dân tộc sau Chiến tranh thế
giới II.
4 đ
* Giai đoạn từ năm 1945 đến giữa những năm 60 của thế kỉ XX: 2đ
- Ngay khi phát xít Nhật đầu hàng, nhiều nước Đông Nam Á đã nổi dậy
khởi nghĩa vũ trang lật đổ ách phát xít thành lập chính quyền cách mạng:
In-đô-nê-xi-a, Việt Nam, Lào (1945)
- Phong trào lan nhanh sang các nước Nam Á: Ấn Độ; Bắc Phi: Ai Cập,
An-giê-ri
- 1960: 17 nước Châu Phi tuyên bố độc lập
- 1/1959: Cách mạng Cu-ba thắng lợi lật đổ chế độ độc tài thân Mĩ
-> Hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc thực dân về cơ bản sụp đổ
0,5đ 0,5đ
0,25đ 0,25đ
0,5đ
*Giai đoạn từ giữa những năm 60 đến giữa những năm 70 của thế kỉ XX 1đ
2
- Các nước Ăng-gô-la (1974),Mô-dăm-bích (1975),Ghi-nê-bít-xao (1975)
giành thắng lợi trong cuộc đấu tranh lật đổ ách thống trị của Bồ Đào Nha
-> Sự tan rã các thuộc địa của Bồ Đào Nha là một thắng lợi quan trọng của
phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi
- Chủ nghĩa thực dân chỉ còn tồn tại dưới hình thức cuối cùng của nó là chế
độ phân biệt chủng tộc A-pac-thai
- Các nước Rô-đê-di-a năm 1980 (cộng hòa Dim-ba-buê-ê), Tây Nam Phi
0,5đ 0,5đ
Trang 22năm 1990 (Cộng hòa Nam-mi-bi-a), Cộng hòa Nam Phi năm 1993 đã xóa
bỏ chế độ phân biệt chủng tộc sau hơn 3 thế kỉ tồn tại
Phong trào giải phóng dân tộc đã góp phần làm thay đổi bản đồ chính
trị thế giới sau Chiến tranh thế giới II vì:
1đ
- Hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc sụp đổ hoàn toàn, lịch sử các
dân tộc Á, Phi, Mĩ la tinh bước sang chương mới
- Hơn 100 quốc gia độc lập trẻ tuổi đã ra đời, các nước Á, Phi, Mĩ-la-tinh
ngày càng có vai trò quan trọng trong đời sống chính trị thế giới
0,5đ 0,5đ
Những dẫn chứng tiêu biểu về sự phát triển “thần kì” của nền kinh tế
Nhật Bản trong những năm 70 của thế kỷ XX
4đ
- Tổng sản phẩm quốc dân năm 1950 chỉ mới 20 tỉ USD, bằng 1/17 của Mĩ,
nhưng đến năm 1968 đã đạt tới 183 tỉ USD, vươn lên đứng thứ hai thế giới
sau Mĩ
- Thu nhập bình quân đầu người không ngừng tăng, đến năm 1990 đạt hơn
23500 USD vượt Mĩ và đứng thứ hai trên thế giới
- Công nghiệp, từ 1950 - 1960 tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 15%,
những năm 1961 - 1970 là 13,5%
- Nông nghiệp, những năm 1967 - 1969 đã cung cấp được 80% nhu cầu
lương thực trong nước, 2/3 nhu cầu thịt, sữa; nghề đánh cá rất phát triển
đứng thứ hai thế giới
-> Như vậy, từ một nước phát xít bại trận trong chiến tranh, kinh tế bị tàn
phá nặng nề, điều kiện tự nhiên không thuận lợi, thế nhưng với những thành
tựu nêu trên có thể khẳng định kinh tế Nhật đạt được sự phát triển thần kì
trong những năm 70 của thế kỉ XX; và cùng với Mĩ, Tây Âu, Nhật trở thành
một trong ba trung tâm kinh tế - tài chính của thế giới
0,75đ
0,75đ
0,75đ 0,75đ
1đ
Từ sự phát triển “thần kì” ấy của đất nước “Mặt trời mọc”, Việt Nam
có thể rút ra những kinh nghiệm gì … đất nước mình?
1đ
3
- Sự tăng trưởng của nền kinh tế Nhật Bản đã để lại sự kính nể của bạn bè
thế giới.Bài học về sự khắc phục chiến tranh, thúc đẩy kinh tế phát triển của
Nhật Bản là bài học quý giá đối với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại
hóa ở nước ta hiện nay.Cụ thể là :
- Nhận thức rõ tầm quan trọng của khoa học kĩ thuật đối với sự phát triển
của kinh tế KHKT là khâu then chốt nên Việt nam phải tiếp thu những
thành tựu mới nhất của thế giới để áp dụng vào sản xuất, tranh thủ sử dụng
nguồn vốn có hiệu quả
- Học tập được cách quản lí nền kinh tế năng động hiệu quả và vai trò điều
tiết của nền kinh tế nhà nước…
- Phải chú trọng giáo dục đào tạo nguồn nhân lực có tay nghề cao, có ý thức
kỉ luật trong lao động đáp ứng được nhu cầu mới trong công cuộc công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
- Là châu lục đất rộng, người đông, tài nguyên thiên nhiên phong phú
Trước chiến tranh TG II, châu Á chịu sự nô dịch và bóc lột nặng nề của
0,25đ
Trang 23CNTD
- Sau CTTG II, phong trào GPDT phát triển mạnh, hầu hết các nước đã
giành độc lập Sau khi giành được độc lập, các nước châu Á bước vào thời
kì xây dựng theo nhiều con đường khác nhau nhưng đều đạt được thành tựu
to lớn
0,25đ
Chứng minh "thế kỉ XXI sẽ là thế kỉ của châu Á" 4,25đ
- Sau khi giành được độc lập, Ấn Độ đã thực hiện các kế hoạch dài hạn
nhằm phát triển kinh tế, xã hội và đạt được nhiều thành tựu: từ một nước
phải nhập khẩu lương thực, nhờ cuộc "cách mạng xanh" trong nông nghiệp,
Ấn Độ đã tự túc được lương thực cho dân số hơn một tỉ người
- Về công nghiệp: các sản phẩm công nghiệp chính là hàng dệt, thép,
máy móc, thiết bị giao thông, xe hơi; những thập niên gần đây, công nghệ
thông tin và viễn thông phát triển mạnh mẽ Ấn Độ đang cố gắng trở thành
cường quốc công nghiệp phần mềm, công nghệ hạt nhân và công nghệ vũ
trụ
0,5đ
0,5đ
- Từ khi tiến hành cải cách mở cửa đến nay, nền kinh tế phát triển nhanh
chóng, tăng trưởng cao nhất thế giới; GDP hàng năm tăng 9,6% đứng thứ 7
thế giới
- Đời sống nhân dân được nâng cao rõ rệt
0,5đ
0,5đ Xin-ga-po: Từ 1965- 1973 kinh tế tăng trưởng 12% trở thành "con rồng" ở
châu Á
0,75đ
=> Với sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng của các nước châu Á tiêu biểu
là Ấn Độ, Trung Quốc và các nước Đông Nam Á nên nhiều người dự đoán
"thế kỉ XXI sẽ là thế kỉ của châu Á"
0,25đ
5
- Thành nhà Hồ được xây dựng ở làng Tây Giai thuộc địa phận núi Yên
Tôn, ngày nay thuộc xã Vĩnh Long và Vĩnh Tiến huyện Vĩnh Lộc, tỉnh
Thanh Hóa Thành được khởi công xây vào năm 1397 dưới thời nhà Hồ
- Thành được bố cục mặt bằng hình chữ nhật dài 900m, rộng 700m Toàn
bộ mặt thành được ghép đá khối, phía trong đắp đất Độ cao trung bình từ
5-6m Những khối đá ốp được ghè đẽo công phu, vuông vức được chồng
ghép lên nhau tạo thành độ dốc thẳng đứng ở phía ngoài
- Đây là một di tích thành lũy quân sự, một công trình kiến trúc độc đáo tiêu
biểu cho kiến trúc Việt Nam thời xưa Hiện nay, Thành nhà Hồ đã được
UNESCO công nhận là di sản văn hóa thế giới
0,5đ
0,5đ
0,5đ
Thái độ của em đối với việc gìn giữ, bảo vệ các di tích lịch sử? 0,5đ
HS tự viết theo suy nghĩ của mình
-Hết -
Trang 24ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
ĐỀ BÀI I.LỊCH SỬ THẾ GIỚI (8,0 điểm)
Câu 1 Hãy trình bày quá trình phát triển của tổ chức ASEAN và hoạt động của ASEAN từ những năm 90 của thế kỷ XX (4 điểm)
Câu 2 Trình bày những thành tựu chủ yếu của cuộc cách mạng khoa học - kỹ
thuật từ sau chiến tranh thế giới thứ 2 đến nay Phân tích ý nghĩa và tác động của nó đối với đời sống con người Em hiểu như thế nào về câu nói của nhà khoa học A-Nô-ben:
“Tôi hi vọng rằng nhân loại sẽ rút ra được từ những phát minh khoa học nhiều điều tốt
hơn là điều xấu”? (4 điểm)
II.LỊCH SỬ VIỆT NAM (10 điểm)
Câu 1 Nguyễn Tất Thành đã nhận định như thế nào về đường lối cứu nước của
các bậc tiền bối đi trước như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh? Con đường cứu nước
của Nguyễn Ái Quốc có gì khác so với Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh? (3,0 điểm)
Câu 2 Chỉ ra những ưu điểm và hạn chế của các trào lưu cải cách Duy tân ở Việt
Nam cuối thế kỷ XIX? Liên hệ với sự phát triển của đất nước ta ngày nay, là học sinh em
cần phải làm gì để xây dựng quê hương, đất nước mình ngày thêm giàu mạnh? (3,0 điểm)
Câu 3 Trình bày sự phân hoá giai cấp trong xã hội Việt Nam từ sau chiến tranh
thế giới thứ nhất, thái độ chính trị của từng giai cấp Theo em vì sao giai cấp công nhân Việt Nam có tinh thần cách mạng kiên quyết nhất và có khả năng lãnh đạo cách mạng
Việt Nam? (4 điểm)
III LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG (2 ĐIỂM)
Thuở sinh thời Bác Hồ kính yêu đã dạy : “Chúng ta có quyền tự hào về những anh hùng dân tộc như Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung…”
Trong những vị anh hùng nêu trên ai là người Thanh Hóa ? Hãy nêu công lao của họ?
-Hết -
Trang 25ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
HƯỚNG DẪN CHẤM
Câu 1 * Quá trình phát triển của ASEAN
- 8/8/1967 Hiệp hội các nước Đông Nam á được thành lập gồm 5
nước; Inđô nêxia, Malayxia, Xingapo và Thái Lan
- 1984 kết nạp thêm Brunây
- 7/1995 Việt Nam trở thành thành viên chính thức
- 9/1997 Lào, Miânm ra nhập ASEAN
- 4/1999 Campuchia được kết nạp
→ Từ ASEAN 6 phát triển thành ASEAN 10
* Hoạt động của ASEAN từ những năm 90 của thế kỷ XX:
- ASEAN chuyển trọng tâm sang hợp tác kinh tế Năm 1992
ASEAN quyết định biến Đông Nam á thành khu vực mậu dịch tự
do APTA trong vòng 10 - 15năm
- Xây dựng khu vực Đông Nam á hoà bình, ổn định, hợp tác và
phát triển khu vực
- Năm 1994 thành lập diễn đàn khu vực ARF, thu hút 23 quốc gia
trong và ngoài khu vực tham gia
→ Những hoạt động này của ASEAN đã mở ra một chương mới
trong lịch sử Đông Nam á
* Nguyên nhân: Nhằm đáp ứng những nhu cầu vật chất và tinh
thần ngày càng cao của cuộc sống con người nhất là trong tình
hình bùng nổ dân số thế giới và các nguồn tài nguyên thiên nhiên
ngày càng cạn kiệt
* Thành tựu
- Từ sau chiến tranh thế giới thứ 2, cuộc cách mạng khoa học –
kỹ thuật đã đạt được những tiến bộ phi thường và những thành
tựu kỳ diệu trên tất cả các lĩnh vực:
- Trong lĩnh vực khoa học cơ bản con người đã đạt được những
phát minh to lớn, đánh dấu những bước nhảy vọt trong Toán học,
Vật lý, Hóa học và Sinh học Con người đã áp dụng vào kỹ thuật
và sản xuất để phục vụ cuộc sống của mình Hai thành tựu quan
trọng là tạo ra Cừu Đô-li bằng phương pháp sinh sản vô tính và
“Bản đồ gen người”
- Phát minh ra các công cụ sản xuất mới: Máy tính điện tử, máy
tự động và hệ thống máy tự động
- Tìm ra các nguồn năng lượng mới hết sức phong phú: Năng
lượng nguyên tử, năng lượng mặt trời, năng lượng gió, thủy
Trang 26liệu siêu bền, siêu nhẹ, siêu dẫn, siêu cứng…
- Cuộc “Cách mạng xanh” trong nông nghiệp đã khắc phục được
nạn thiếu lương thực, nạn đói kéo dài
- Đạt được những thành tựu thần kỳ trong lĩnh vực giao thông
vận tải, thông tin liên lạc
- Đạt được bước tiến phi thường trong lĩnh vực chinh phục vũ
trụ: Phóng vệ tinh nhân tạo, bay vào vũ trụ, đặt chân lên Mặt
Trăng
Ý nghĩa: Mang lại những tiến bộ phi thường, những thành tựu
kỳ diệu và những đổi thay to lớn trong cuộc sống con người
Tác động:
Tích cực: Giải phóng lao động chân tay nặng nhọc đưa tới
những thay đổi lớn về cơ cấu dân cư lao động
Tiêu cực: Chế tạo các loại vũ khí hủy diệt, tình trạng ô nhiễm
môi trường, tai nạn lao động và tai nạn giao thông, những dịch
bệnh mới cùng những đe dọa về đạo đức xã hội và an ninh đối
với đời sống con người
*Câu nói của nhà khoa học A.Nô- ben: “Tôi hi vọng rằng
nhân loại sẽ rút ra được từ những phát minh khoa học nhiều
điều tốt hơn là điều xấu”:
- Điều mà A.Nô-ben nói chính là: Khoa học-kĩ thuật phát triển đã mang lại cuộc sống vật chất và tinh thần tốt đẹp cho con
người, cuộc sống con người văn minh hơn,con người phải biết
phát huy những thành tựu rực rỡ của khoa học-kĩ thuật vào trong
cuộc sống
- Đồng thời con người cũng phải khắc phục những hạn chế của nó với phương châm: “Khoa học-kĩ thuật phát triển phải phục
vụ đời sống con người, làm cho cuộc sống của chúng ta ngày
càng tốt đẹp hơn,chứ không phải là huỷ diệt con người”(Bởi vì
Khoa học kĩ thuật phát triển cũng được sử dụng để trở thành
phương tiện chiến tranh gây thảm họa cho nhân loại thể hiện qua
hai cuộc chiến tranh thế giới)
0,25 điểm 0,25 điểm
0,25điểm 0.25 điểm
0,25 điểm 0,25 điểm
- Nguyễn Tất Thành nhận xét về con đường cứu nước của các vị
tiền bối đi trước
+ Về Phan Bội Châu: “Đưa hổ cửa trước, rước beo cửa sau”
+ Về Phan Châu Trinh: “ Xin giặc rủ lòng thường”
- Phan Bội Châu đi theo con đường bạo động cách mạng , hướng
về phương Đông, nhưng sai lầm của cụ là quá tin và bị động vào
Nhật không nhận rõ bản chất của đế quốc vì thế con đường cứu
nước của Phan Bội Châu thất bại, không phù hợp với xu thế
khách quan của thời đại
- Phan Châu Trinh theo con đường thương thuyết, kêu gọi hoà
0,25điểm 0,25điểm
0,5điểm
Trang 27bình, cụ mang những tư duy rất mới mẻ của Phương Tây, nhưng
sai lầm của Phan Châu Trinh là sự cải lương và thụ động trong
đường lối “xin Pháp rủ lòng thương” nên con đường cứu nước
của cụ cũng bị lịch sử sàng lọc
- Điểm mới trong hướng đi tìm đường cứu nước của Nguyễn Tất
Thành là: Người chọn cho mình con đường sang phương Tây,
sang chính đất nước đang kìm hãm, đô hộ đất nước mình Nơi sào
huyệt của chủ nghĩa đế quốc để tìm hiểu yù nghĩa thực sự của các
từ: “ Tự do - Bình đẳng - Bác ái” để trở về giúp cho dân tộc
mình…
Đó là một con đường đúng đắn, sáng tạo, sáng suốt không
mang tính chủ quan mà mang tính chất thời đại, chỉ có đi sâu vào
tìm hiểu chính kẻ thù của mình để tìm ra bản chất thì mới nhận
Học sinh chỉ ra những ưu điểm và hạn chế của trào lưu cải
cách Duy tân ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX
- Ưu điểm: Các đề nghị cải cách đều xuất phát từ lòng yêu nước tấm lòng tha thiết muốn phụng sự Tổ quốc của những nhà
yêu nước có tư tưởng tiến bộ những đề xuất này mong muốn đưa
đất nước phát triển giàu mạnh, thoát khỏi họa ngoại xâm
- Hạn chế: Một số đề nghị cải cách vượt quá khả năng thực
hiện lúc bấy giờ, chưa chỉ ra được những mâu thuẫn nội tại trong
nước
- Học sinh liên hệ với sự phát triển nhanh, mạnh, bền vững của đất nước ta hiện nay chính là nhờ vào sự lãnh đạo tài tình,
sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam
- Học sinh nêu trách nhiệm học tập và rèn luyện của bản
thân mình trong việc xây dựng đất nước ngày nay
1,0điểm
1,0điểm 0.5điểm
0.5điểm Câu 3
(4 điểm)
-Với chính sách khai thác bóc lột của thực dân Pháp xã hội Việt Nam có sự biến đổi sâu sắc:
Giai cấp địa chủ phong kiến: Đa số đã đầu hàng làm tai
sai cho thực dân Pháp, cấu kết chặt chẽ với thực dân Pháp để áp
bức bóc lột nông dân, vẫn còn một bộ phận nhỏ có tinh thần yêu
nước
Giai cấp nông dân: là lực lượng đông đảo nhất trong xã
hội, họ bị thực dân Pháp và địa chủ cướp đoạn ruộng đất phải
chịu nhiếu thứ thuế và các khoản phụ thu phải đi phu, đi
lính…Một bộ phận nhỏ thành tá điền, một bộ phận phải tha
phương cầu thực, một bộ phận thành công nhân Họ căm thù thực
dân Pháp và phong kiến tay sai nên sẵn sàng tham gia các cuộc
đấu tranh do bất kỳ ai phát động để dành lại tự do no ấm
Tầng lớp tư sản: Xuất hiện đầu thế kỷ XX, họ là thầu
0,5điểm
0,5điểm
Trang 28khoán, chủ đại lý, xí nghiệp hoặc chủ hãng buôn họ bị tư bản
Pháp chèn ép có tinh thần cách mạng nhưng không triệt để mang
tính 2 mặt
Tầng lớp tiểu tư sản: Họ gồm chủ xưởng nhỏ, công chức,
học sinh, sinh viên, buôn bán nhỏ…cuộc sống bấp bênh, có tinh
thần cách mạng sẵn sàng tham gia các cuộc vận động cứu nước
Giai cấp công nhân: Là những người làm công trong các
hầm mỏ đồn điền nhà máy bị bóc lột sức lao động hết sức nặng nề
đời sống vất vả thiếu thốn có tinh thần đấu tranh kiên quyết nhất
sẵn sàng tham gia cách mạng Họ là lực lượng lãnh đạo sau này
- Giai cấp công nhân Việt Nam có tinh thần cách mạng
kiên quyết nhất, họ là giai cấp có khả năng lãnh đạo cách mạng
Việt Nam vì:
Họ đại diện cho lực lượng sản xuất tiến bộ nhất, điều kiện
lao động và sinh hoạt tập trung, tính kỷ luật cao
Họ bị ba tầng áp bức bóc lột của Đế quốc, phong kiến và
tư sản mại bản Đời sống vật chất và tinh thần hết sức thấp kém
trong cả nước trên cơ sở đó nhanh chóng vươn lên nắm quyền
lãnh đạo cách mạng Việt Nam
0,5điểm 0,5điểm
0,5điểm
0,5điểm 0,5điểm
0,5điểm
2,0điểm *Bà Triệu:
+Đã có công lãnh đạo nhân ta chống lại giặc Ngô giành lại
giang sơn nhằm khôi phục lại nền tự chủ
+ Nêu cao truyền thống chống ngoại xâm của dân tộc, của
người phụ nữ Việt Nam
*Lê Lợi:
+ Là người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, kháng chiến
chống giặc Minh thắng lợi lập ra triều Lê
+ Nêu cao tấm gương xả thân vì độc lập dân tộc
1.0 đ
1.0 đ
Trang 29
-Hết -ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Thiệu Hóa, ngày 24/10/2017- Năm học 2017-2018)
các nước Đông Nam Á đang phải đối mặt Để giải quyết các khó khăn trên, các nước
Đông Nam Á cần phải làm gì?
II Lịch sử Việt Nam
c Chỉ rõ những nguyên nhân thất bại của các phong trào yêu nước trên
III Lịch sử địa phương
Câu 5 (2 điểm)
Tháng 6 năm 2013, Thanh Hóa vinh dự được đón bằng công nhận một khu di
tích lịch sử là di tích quốc gia đặc biệt Em hãy cho biết đó là khu di tích lịch sử nào và giới thiệu những nét chính về khu di tích lịch sử đó Nêu thái độ của em đối với việc gìn giữ, bảo tồn di tích lịch sử
- Hết -
Trang 30HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI HSG CẤP HUYỆN MÔN LỊCH SỬ - LỚP 9 ĐỀ SỐ: 24
(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Thiệu Hóa, ngày 24/10/2017- Năm học 2017-2018)
Câu 1 (4,0 điểm)
* Bối cảnh lịch sử:
- Khó khăn: Tuy là nước thắng trận, nhưng Liên Xô bị chiến tranh tàn phá
nặng nề về người và của Ngoài ra còn bị các nước đế quốc - đứng đầu là
Mỹ bao vây kinh tế, cô lập chính trị, phát động "chiến tranh lạnh"
- Thuận lợi: ĐCS và Nhà nước Liên Xô tạo được uy tín trong nhân dân
Nhân dân Liên Xô phấn khởi hăng say lao động …
0,5 đ
* Thành tựu:
- Công cuộc khôi phục kinh tế (1945 - 1950):
+ Hoàn thành kế hoạch 5 năm (1945 - 1950) trong 4 năm 3 tháng Nhiều chỉ
tiêu vượt kế hoạch
+ Đến năm 1950, tổng sản lượng công nghiệp tăng 73% so với trước chiến
tranh Nông nghiệp vượt mức trước chiến tranh
+ Năm 1949, chế tạo thành công bom nguyên tử, phá thế độc quyền hạt
nhân của Mĩ
0,75 đ
- Từ năm 1950 đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX:
+ Liên Xô thực hiện nhiều kế hoạch dài hạn nhằm tiếp tục xây dựng CSVC
+Về kinh tế: Trong những năm 50-60 của thế kỉ XX, sản xuất công nghiệp
tăng bình quân hàng năm là 9,6 % Liên Xô trở thành cường quốc công
nghiệp đứng thứ hai thế giới( sau Mĩ), chiếm khoảng 20% sản lượng công
nghiệp thế giới
0,5 đ
+Về khoa học-kĩ thuật: Năm 1957 Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân
tạo của trái đất, mở đầu kỉ nguyên chinh phục vũ trụ của loài người Năm
1961: Phóng tàu “Phương Đông” đưa nhà du hành vũ trụ Ga-ga-rin bay
vòng quanh trái đất và là nước dẫn đầu thế giới về những chuyến bay dài
ngày trong vũ trụ
0,5 đ
+Về quân sự: Đến đầu những năm 70 của thế kỉ XX, đạt được thế cân bằng
chiến lược về sức mạnh quân sự nói chung và sức mạnh lực lượng hạt nhân
nói riêng đối với Mĩ
0,5 đ
+Về đối ngoại: Liên Xô thực hiện chính sách đối ngoại hòa bình, quan hệ 0,5 đ
Trang 31hữu nghị với tất cả các nước và tích cực ủng hộ phong trào cách mạng thế
giới
* Ý nghĩa của những thành tựu:
- Làm thay đổi bộ mặt kinh tế, xã hội và đời sống người dân
- Nâng cao uy tín chính trị và địa vị quốc tế của Liên Xô
- Làm đảo lộn chiến lược toàn cầu của đế quốc Mĩ
- Liên Xô trở thành chỗ dựa vững chắc cho phong trào cách mạng và hòa
bình thế giới
1,0 đ
Câu 2 (4,0 điểm)
* Giới thiệu về Cộng hòa Nam Phi:
- Cộng hòa Nam Phi là một đất nước ở cực Nam Châu Phi có diện tích 1,2
triệu km vuông, dân số 43,6 triệu người (tính đến 2002), trong đó người da
trắng chỉ chiếm 13,6%, người da đen và da màu chiếm tới 86,4%
0,5 đ
- Năm 1662 người Hà Lan chiếm Nam Phi Đầu thế kỉ XIX, Anh chiếm Nam
Phi Năm 1961, cộng hòa Nam Phi ra đời
0,25 đ
* Trình bày cuộc đấu tranh:
- Trong hơn 3 thập kỉ, chính quyền thực dân da trắng ở Nam Phi đã thi hành
chính sách phân biệt chủng tộc Apacthai cực kì tàn bạo đối với người da đen
và người da màu
0,25đ
- Ở Nam Phi lúc đó có tới 70 đạo luật về phân biệt chủng tộc Người da đen
hoàn toàn không có quyền tự do dân chủ, phải sống trong khu biệt lập cách
biệt với người da trắng
0,25 đ
- Dưới sự lãnh đạo của tổ chức “Đại hội dân tộc Phi” (ANC), người da đen đã
đấu tranh kiên trì chống chủ nghĩa Apacthai
0,5 đ
- Năm 1990, trước cuộc đấu tranh ngoan cường của người da đen, chính
quyền thực dân da trắng Nam Phi đã trả lại tự do cho lãnh tụ ANC Nen-xơn
Man-đê-la Năm 1993, tuyên bố xóa bỏ chế độ Apacthai
0,5 đ
- Tháng 4/1994, Cuộc bầu cử dân chủ đa chủng tộc đầu tiên được tổ chức ở
Nam Phi Nen-xơn Man-đê-la trở thành tổng thống da đen đầu tiên trong lịch
sử nước này (5/1994)
0,75 đ
* Thắng lợi có ý nghĩa lịch sử to lớn nhất là: sự kiện tháng 5/1994 Nen-xơn
Man-đê-la trở thành tổng thống da đen đầu tiên trong lịch sử nước này, vì
chứng tỏ: Chế độ phân biệt chủng tộc đã bị xóa bỏ ngay tại sào huyệt cuối
cùng của nó sau hơn 3 thế kỉ tồn tại
0,5 đ
* Cuộc đấu tranh của nhân dân Nam Phi giành được thắng lợi vì:
Trang 32- Nhân dân Nam Phi kiên trì và anh dũng đấu tranh
- Có tổ chức và đường lối lãnh đạo đúng đắn
- Được sự ủng hộ của nhân dân tiến bộ trên thế giới, các tổ chức quốc tế, đặc
biệt là sự giúp đỡ của tổ chức Liên Hợp Quốc
- Thắng lợi này mang tính tất yếu, phù hợp với quy luật phát triển của xã hội
bởi đó là cuộc đấu tranh chính nghĩa để giành quyền tự do, dân chủ, công
bằng và tiến bộ xã hội của nhân dân Nam Phi
* Những khó khăn các nước Đông Nam Á phải đối mặt:
- Tăng trưởng kinh tế không đều, trình độ phát triển chênh lệch dẫn tới một
số nước có nguy cơ tụt hậu
0,25 đ
- Còn một bộ phận dân chúng có mức sống thấp, còn tình trạng đói nghèo cản
trở tới sự phát triển và là nhân tố gây ra mất ổn định xã hội
0,25 đ
- Tuy không còn tình trạng chiến tranh, song tình trạng bạo loạn, khủng bố ở
một số quốc gia vẫn nổ ra, gây nên mất ổn định cục bộ
0,25 đ
- Khó khăn lớn hiện nay là việc giải quyết vấn đề biển Đông giữa ASEAN và
Trung Quốc Nhất là việc Trung Quốc có những hành động trái phép trong
vùng đặc quyền của Việt Nam
0,25 đ
* Để giải quyết các khó khăn trên, các nước Đông Nam Á cần:
Trang 33+ Tăng cường đoàn kết hữu nghị, hợp tác toàn diện, hiệu quả giữa các thành
viên trong khối để xây dựng tổ chức ASEAN ngày càng phát triển mạnh mẽ,
+ Đoàn kết và thể hiện trách nhiệm chung đối với các vấn đề liên quan tới
hòa bình, an ninh và phát triển khu vực Thể hiện vai trò trung tâm trong vấn
đề biển đông, lên án mạnh mẽ hoạt động của Trung Quốc, yêu cầu Trung
Quốc tôn trọng luật pháp quốc tế
0,5 đ
Câu 4 (5.0 điểm)
a Giải thích:
- Về chủ quan:
+ Đầu thế kỉ XX các phong trào chống Pháp theo ngọn cờ phong kiến đã
hoàn toàn thất bại
0.25
đ
+ Triều đình phong kiến đã đầu hàng và cấu kết với thực dân Pháp 0.25
đ
+ Công cuộc khai thác bóc lột của thực dân Pháp đã làm cho xã hội Việt Nam
có sự phân hóa sâu sắc, một số giai cấp và tầng lớp mới ra đời: Tư sản, tiểu tư
sản, công nhân…
0.25
đ
- Về khách quan:
+ Đầu thế kỉ XX tư tưởng dân chủ tư sản Châu Âu qua sách báo mới từ Trung
Quốc du nhập vào Việt Nam
+ Xuất phát từ lòng yêu nước, thương dân, muốn cho nước nhà được độc lập
và trở nên giàu mạnh, các nhà yêu nước Việt Nam hăng hái đón nhận luồng
tư tưởng mới và đi tìm con đường cứu nước mới theo khuynh hướng dân chủ
tư sản
0.25
đ
b, Nêu những nét chính về hoạt động của phong trào Đông Du:
- Năm 1904 Phan Bội Châu thành lập hội Duy Tân Mục đích là lập ra một
nước Việt Nam độc lập Đầu năm 1905 Phan Bội Châu sang Nhật nhờ giúp đỡ
khí giới và tiền bạc để đánh Pháp, người Nhật chỉ hứa đào tạo cán bộ cho cuộc
bạo động vũ trang sau này Từ đó, Phan Bội Châu phát động thành viên tham
gia phong trào Đông Du
- Tháng 9- 1908, Nhật cấu kết với Thực dân Pháp trục xuất những người yêu
nước Việt Nam Tháng 3-1909 Phan Bội Châu buộc phải rời Nhật Bản, phong
0,5đ
Trang 34trào tan rã
*Tiến bộ và hạn chế:
- Tiến bộ: Phan Bội Châu là nhà yêu nước tiến bộ nhất phong trào cách mạng
Việt Nam đầu thế kỉ XX Ông kiên quyết đánh Pháp giải phóng dân tộc rồi sau
đó đưa nước nhà tiến lên con đường TBCN Đây là con đường tiến bộ lúc bấy
giờ
-Hạn chế: Phan Bội Châu chủ trương dựa vào Nhật đánh Pháp là chưa đúng
đắn, còn “ấu trĩ”, cách mạng muốn thành công không chỉ trông chờ vào sự giúp
đỡ của nước ngoài, mà cách mạng muốn thành công phải do nhân tố bên trong
quyết định Mặt khác, Phan Bội Châu còn ảo tưởng về chủ nghĩa đế quốc
0,5đ
0,5đ
0,5đ
c, Chỉ rõ những nguyên nhân thất bại
- Thiếu sự lãnh đạo của một tổ chức chính trị vững mạnh, đường lối lãnh đạo
chưa đúng đắn (dựa vào Nhật đế đánh Pháp hay dựa vào Pháp để canh tân đất
nước là điều không thể thực hiện được )
0,5 đ
- Các phong trào yêu nước còn diễn ra lẻ tẻ, rời rạc, chưa có sự thống nhất,
phối hợp chặt chẽ, chưa tập hợp được rộng rãi các lực lượng của dân tộc, nhất
là chưa tập hợp đuợc 2 lực lượng cơ bản: công nhân và nông dân
0,5 đ
- Tương quan lực lượng hai bên chênh lệch Các phong trào nổ ra khi thực
dân Pháp còn mạnh và đã bị Pháp đàn áp khốc liệt bằng nhiều thủ đoạn dã
man
0,5 đ
Câu 5 (2.0 điểm)
- Khu di tích lịch sử Lam Kinh hiện thuộc xã Xuân Lam, huyện Thọ Xuân,
tỉnh Thanh Hóa; cách thành phố Thanh Hóa 50 km về phía Tây Bắc Lam
Kinh được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia từ năm 1962 Tháng 9
0.5 đ
- Khu di tích lịch sử Lam Kinh rộng khoảng 200 héc-ta, bao gồm lăng mộ
của các vua và hoàng hậu thời Hậu Lê, đền miếu và hệ thống thành điện,
hành cung của các vua nhà Hậu Lê khi về quê hương bái yết tổ tiên
0.25
đ
- Ngày 22 tháng 8 âm lịch hàng năm, ở nơi đây còn tổ chức Lễ hội Lam Kinh
nhằm ôn lại truyền thống hào hùng, tri ân công đức người anh hùng giải
phóng dân tộc Lê Lợi cùng các tướng sỹ, nhân dân thời Lê
0.25
đ
- Thái độ của học sinh: nêu ngắn gọn sự biết ơn, tự hào, ý thức giữ gìn, bảo
vệ các di tích lịch sử và biết quảng bá, giới thiệu các di tích này tới mọi
người xung quanh
0.5 đ
- Hết -
Trang 35ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Tĩnh Gia - Năm học 2016 - 2017)
ĐỀ BÀI
I Lịch sử thế giới
Câu 1(2.0 điểm):
Điền các sự kiện lịch sử thế giới tương ứng với các mốc thời gian sau:
II Lịch sử Việt Nam
Câu 4 (6.0 điểm): Trên cơ sở trình bày diễn biến chính của phong trào Đông Du và Duy Tân
ở nước ta đầu thế kỷ XX, hãy làm rõ điểm giống và khác nhau trong xu hướng cứu nước của người lãnh đạo các phong trào này? Nguyên nhân chính dẫn tới sự thất bại của hai xu hướng
cứu nước này?
III Lịch sử địa phương
Câu 5 (2.0 điểm): Kể tên các cuộc khởi nghĩa trong phong trào Cần Vương ở Thanh Hóa?
Phong trào có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc đấu tranh vũ trang chống Pháp của dân tộc cuối thế kỉ XIX?
- Hết -
Trang 36HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI HSG CẤP HUYỆN MÔN: LỊCH SỬ - LỚP 9 ĐỀ SỐ: 23
(Đề thi HSG Sử 9– Huyện Tĩnh Gia - Năm học 2016 - 2017) Câu 1: (2.0 điểm): Hoàn thiện bảng sau: (Mỗi ý đúng 0,2 điểm)
17/8/1945 In-đô-nê-xi-a tuyên bố độc lập
12/10/1945 Lào tuyên bố độc lập
01/10/1949 Thành lập nước CHND Trung Hoa
8/01/1949 Hội đồng tương trợ kinh tế SEV thành lập
14/5/1955 Thành lập khối Hiệp ước Vác-sa-va
01/01/1959 Cách mạng Cu Ba thành công
1960 17 nước châu Phi giành độc lập (năm Châu Phi)
1961 Lần đầu tiên Liên Xô đưa con người vào vũ trụ
8/8/1967 Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) ra đời
21/12/1991 Thành lập Cộng đồng các quốc gia độc lập SNG
* Thắng lợi trong năm 1945:
- Tháng 8/1945, khi phát xít Nhật đầu hàng, các dân tộc Đông Nam Á
đã nổi dậy giành chính quyền, lật đổ ách thống trị thực dân Tiêu biểu
là thắng lợi của nhân Inđônêxia (17/8/1945) đưa tới sự thành lập nước
Cộng hòa Inđônêxia; Ngày 19/8/1945, nhân dân Việt Nam tổng khởi
nghĩa giành chính quyền, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa;
Tháng 8/1945, nhân dân Lào nổi dậy và ngày 12/10/1945, tuyên bố
Lào là một vương quốc độc lập có chủ quyền
- Ý nghĩa: Mở đầu cho phong trào đấu tranh GPDT sau CTTG thứ
* Thắng lợi trong năm 1949:
- Từ năm 1946 đến năm 1949, ở Trung Quốc diễn ra cuộc nội chiến
giữa Quốc dân đảng và Đảng Cộng sản Trung Quốc Đến cuối năm
1949, tập đoàn Tưởng Giới Thạch thua trận và phải rút chạy ra Đài
Loan
- Ngày 01/10/1949, Mao Trạch Đông đã tuyên bố trước toàn thế giới
về sự ra đời của nước CH nhân dân Trung Hoa
- Ý nghĩa: Đây là một thắng lợi có ý nghĩa lịch sử to lớn đối với
Trung Quốc và thế giới:
+ Đối với Trung Quốc: Kết thúc hơn 100 năm nô dịch của Đế quốc,
và hàng nghìn năm của chế độ phong kiến Đưa TQ bước vào kỉ
0,25
0,25
0,25 0,25
Trang 37nguyên độc lập, tự do
+ Đối với thế giới: Nối liền hệ thống CNXH từ châu Âu sang châu Á
* Thắng lợi trong năm 1959:
- Tháng 3/1952, chế độ độc tài Batixta được thiết lập ở Cu ba đã xóa
bỏ Hiến pháp tiến bộ, cấm các đảng phái chính trị hoạt động, bắt giam
hàng chục vạn người yêu nước.Nhân dân Cu ba đã đứng lên đấu tranh
lật đổ chế độ độc tài Batixta, mở đầu là cuộc tấn công vào pháo đài
Môncađa ngày 26/7/1953
- Ngày 01/01/1959, chế độ độc tài Batixta bị lật đổ, cuộc cách mạng
của nhân dân Cu ba đã giành được thắng lợi
- Ý nghĩa: Là lá cờ đầu trong PT GPDT ở Mĩ latinh, làm thất bại mưu
đồ thôn tính Cuba của Mĩ Đây là thắng lợi to lớn của nhân dân Cu ba,
có ảnh hưởng sâu sắc tới các nước khu vực Mĩ la tinh và thế giới
0,25
0,25 0,5
* Thắng lợi trong năm 1960:
- Sau chiến tranh thế giới thứ hai, phong trào đấu tranh chống chủ
nghĩa thực dân, đòi độc lập đã diễn ra sôi nổi ở châu Phi
- Năm 1960, 17 nước ở châu Phi đã tuyên bố độc lập và được lịch sử
ghi nhận là “Năm châu Phi”
- Ý nghĩa:Thắng lợi của nhân dân châu Phi trong cuộc đấu tranh giành
độc lập dân tộc đã góp phần làm tan rã hệ thống chủ nghĩa thực dân
cũ ở lục địa này cũng như trên thế giới
0,25 0,25 0,5
*Vị trí: Là một bộ phận quan trọng trong cuộc đấu tranh chống lại các
lực lượng phản cách mạng sau chiến tranh thế giới thứ hai
0,25
* Ý nghĩa:
- Từng bước phá vỡ hệ thống thuộc địa - một trong những cơ sở tồn tại
của chủ nghĩa đế quốc, thu hẹp phạm ảnh hưởng của Mĩ và các nước
phương Tây, từng bước xói mòn trật tự thế giới mới sau Chiến tranh
thế giới thứ hai
- Phong trào đã đưa đến sự ra đời của hơn 100 quốc gia độc lập và
ngày càng có vai trò quan trọng trong đời sống chính trị thế giới với ý
chí chống chủ nghĩa thực dân, vì hoà bình, độc lập dân tộc và tiến bộ
xã hội, …
- Tất cả các quốc gia độc lập tiếp tục đấu tranh để thiết lập một thế
giới công bằng, góp phần bảo vệ hòa bình và an ninh của các dân
- Bắt đầu từ cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973 tiếp đến là những
cuộc khủng hoảng chính trị, kinh tế, tài chình, cuộc khủng hoảng
chung trên toàn thế giới đòi hỏi các nước phải cải cách về kinh tế- xã
hội Nhà nước Liên Xô không tiến hành các cải cách nên lâm vào
khủng hoảng toàn diện
- Tháng 3 – 1985 Gioóc-Ba-Chốp lên nắm quyền và tiến hành cải tổ:
+ Kinh tế: Có đưa ra các phương án nhưng ko thực hiên-> kinh tế vẫn
0,25
0,25 0,25
Trang 38trượt dài trong khủng hoảng
+ Chính trị: Đẩy mạnh cải cách: Thực hiện chế độ tổng thống tập
trung quyền lực Đa nguyên về chính trị, xóa bỏ chế độ một đảng
Dân chủ, công khai mọi mặt
=>Liên Xô lún sâu hơn vào khủng hoảng: mâu thuẫn sắc tộc bùng nổ,
phong trào li khai, các tệ nạn xã hội phát sinh, các thế lực phản động
chống phá
- Ngày 19/8/1991 diễn ra cuộc đảo chính lật đổ Gioóc-Ba-Chốp hậu
quả cực kì nghiêm trọng (Đảng cộng sản Liên Xô bị đình chỉ hoạt
động, chính phủ Xô Viết bị giải thể, 11 nước cộng hoà đòi tách khỏi
liên bang, )
- Ngày 21/12/1991 lãnh đạo 11 nước kí hiệp định giải tán liên bang
Xô Viết thành lập khối SNG
- Ngày 25/12/1991 Gioóc-Ba-Chốp từ chức, chế độ xã hội chủ nghĩa
ở Liên Xô sụp đổ sau 74 năm tồn tại
0,25
0,5 0,5
0,25 0,25
* Nguyên nhân: (2.5đ)
- Khách quan:
+ Khủng hoảng kinh tế 1973 đòi hỏi các nước trên thế giới phải tiên
hành cải cách về kinh tế- xã hội
+ Do sự chống phá của các thế lực thù địch
- Chủ quan:
+Trước yêu cầu của cuộc khủng hoảng năm 1973, Liên xô chủ quan ,
duy ý chí ko tiến hành những cải cách cần thiết cải cách => đi ngược
lại yêu cầu thời đại
+ Đến 1985 mới tiến hành cải cách, tuy nhiên cải cách lại sai lầm (cải
cách chính trị) và thiếu sót (không cải tổ kinh tế)
+ Mô hình CNXH sau cải cách của Giôc-ba-chốp chưa đúng dắn,
chưa phù hợp( Xóa bỏ nguyên tắc 1 đảng lãnh đạo : Đảng cộng sản
Chế độ tổng thống, nhiều đảng tham gia lãnh đao ) làm mất đi bản
chất của CNXH
+Một số lãnh đạo đảng, nhà nước tha hóa, biến chất
0.5 0.25 0.5 0.5 0.5
0.25
• Lưu ý: Nên khuyến khích những bài làm có thêm phần liên hệ
thực tế với công cuộc xây dựng CNXH hiện nay ở Việt Nam và
trên thế giới
Trang 39* Diễn biến chính:
Phong trào Đông Du( 1.0đ)
- Người khởi xướng: Phan Bội Châu (quê Nam Đàn - Nghệ An) năm
1902 ông lên đường vào Nam ra Bắc tìm những người cùng chí
hướng và tháng 5/1904 Phan Bội Châu cùng các đồng chí của ông
thành lập Hội Duy Tân và tổ chức phong trào Đông Du đưa học sinh
sang Nhật học
- Tháng 8/1908 chính phủ Nhật câu kết với thực dân pháp trục xuất
học sinh Việt Nam về nước, phong trào Đông Du tan rã
- Tháng 6/1912 tại Quảng Châu (Trung Quốc), tập hợp những người
cùng chí hướng trong và ngoài nước thành lập Việt Nam Quang phục
hội với tôn chỉ: “Đánh đuổi giặc Pháp, khôi phục nước Việt Nam,
thành lập nước cộng hoà Dân Quốc Việt Nam” tiến hành bạo động, cử
người về nước trừ khử những tên thực dân đầu sỏ, Pháp đàn áp ngày
24/12/1913 Phan Bội Châu bị giới quân phiệt bắt giam vào tù tại
Quảng Đông
Phong trào Duy Tân: (1.0đ)
- Người khởi xướng: Phan Chu Trinh (quê ở Tam Kỳ - Quảng Nam)
ông cùng với nhóm sỹ phu tiến bộ ở Quảng Nam mở cuộc vận động
Duy Tân ở Trung kỳ
- Hình thức hoạt động chủ yếu là vận động cải cách, mở trường
học phong trào Duy tân là một cuộc vận động yêu nước chủ yếu là
cải cách về văn hoá xã hội nhằm thức tỉnh lòng yêu nuớc, đấu tranh
cho dân tộc
- Năm1908 Pháp đàn áp, Phan Chu Trinh bị bắt và đầy ra Côn Đảo,
đến năm 1911 Pháp đưa ông sang Pháp Trước sau ông vẫn theo
đường lối cải cách kêu gọi thực hiện dân quyền, cải thiện dân sinh
0.25
0.25 0.5
0.25 0.25
- Mục đích: Cả hai xu hướng đều có chung một mục đích là đánh đuổi
thực dân Pháp, khôi phục nền độc lập dân tộc
- Khuynh hướng cách mạng : Dân chủ tư sản
- Lãnh đạo : Tầng lớp nho học - tiểu tư sản trí thức
- Lực lượng tham gia: Đông đảo các tầng lớp nhân dân
- Kết quả: Đều thất bại
- Ý nghĩa:Thể hiện tinh thần đấu tranh của một bộ phận tiểu tư sản trí
thức, khích lệ lòng yêu nước Là sự thử nghiệm mới của phong trào
độc lập dân tộc đầu thế kỉ XX
+Khác nhau: (2đ)
+ Phan Bội Châu: chủ trương bạo động, dựa vào Nhật để đánh
Pháp, khác gì “đuổi hổ cửa trước, rước beo cửa sau”.Đây là chủ
trương sai lầm, thể hiện nhận thức chưa đúng đắn về bạn và thù Vì
vậy chủ trương này khó có khả năng thực hiện được
+ Phan Chu Trinh: chủ trương cải cách kinh tế, văn hoá xã hội
0.25 0.25 0.25 0.25 0.25 0.25 0.25
1.0
1.0
Trang 40Bằng các hình thức như mở trường học, đề nghị Pháp chấn chỉnh lại
bộ máy phong kiến thể hiện sự ảo tưởng về kẻ thù, là khuynh hướng
cải lương, không triệt để Chủ trương này trái với đường lối của pháp
nên không thể thực hiện được
* Nguyên nhân:
Cả hai xu hướng trên cuối cùng đều thất bại, do cả hai ông đều không
thoát ra khỏi ý thức hệ của tư tưởng phong kiến Sự thất bại này đã
đặt dấu chấm hết cho khuynh hướng đấu tranh Dân chủ tư sản đầu thế
- Khởi nghĩa của Hà Văn Mao
- Khởi nghĩa của Cầm Bà Thước
0,5
Câu 5
2.0 đ
*Ý nghĩa
- Thanh Hóa là một trong những trung tâm của phong trào Cần
Vương, phong trào thể hiện tinh thần yêu nước nồng nàn của nhân
dân các dân tộc Thanh Hóa, sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì sự tồn vong
của dân tộc
- Gây cho Pháp nhiều tổn thất nặng nề, góp phần cùng nhân cả nước
làm chậm lại quá trình bình định của Thực dân Pháp
- Tuy chưa giành được thắng lợi cuối cùng nhưng phong trào đã nêu
cao chủ nghĩa anh hùng, tinh thần yêu nước, lòng quả cảm trung kiên
xả thân vì nền độc lập, là nguồn cổ vũ lớn lao cho lớp người sau tiến
bước trên con đường đấu tranh chống Pháp
0,5
0,5 0,5
- Hết -