II) BỨC TRANH ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI SINGAPORE: 1. Khái niệm: Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) diễn ra khi một doanh nghiệp đầu tư trực tiếp vào những phương tiện để sản xuất hay tiêu thụ sản phẩm ở một quốc gia khác. 2. Tình hình FDI tại Singapore trong 3 năm trở lại đây: Singapore đã dựa vào phát triển kinh tế của mình trên một chiến lược chủ động để thu hút FDI sử dụng sự mở cửa thương mại của nó. Kể từ năm 2003, khi Ngân hàng Thế giới bắt đầu xuất bản hệ thống xếp hạng của mình, Singapore đã được xếp hạng đầu tiên để dễ dàng kinh doanh. Cho vay có lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài, một hệ thống quy định đơn giản, ưu đãi về thuế, ổn định chính trị và sự vắng mặt của tham nhũng làm cho Singapore trở thành một điểm đến hấp dẫn cho đầu tư, Theo báo cáo mới nhất được công bố tại Hội nghị LHQ về Thương mại và Phát triển (UNCTAD), Singapore đã thu hút lượng vốn FDI là 50 tỷ USD trong năm 2016 và giảm 23%, từ 65 tỷ USD năm 2015. Nguyên nhân của sự suy giảm trên là do: ảnh hưởng từ sự suy giảm kinh tế và thương mại toàn cầu, trong bối cảnh xuất hiện nhiều tư tưởng “dân tộc chủ nghĩa” tại các quốc gia trên thế giới, Tổng thống mới đắc cử của Hoa Kỳ Donald Trump với quan điểm phản đối thương mại tự do, phản đối toàn cầu hóa đã rút Hoa Kỳ khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương và đưa ra nhiều rào cản cho các doanh nghiệp muốn đầu tư vào Hoa Kỳ cũng như doanh nghiệp nước này muốn đầu tư ra nước ngoài;
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ- ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG
BÀI THU HOẠCH
VỀ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ
TRỰC TIẾP TẠI SINGAPORE
Trang 2MỤC LỤC:
Chủ đề 11 – Đầu tư
“Nghiên cứu bức tranh đầu tư trực tiếp nước ngoài tại Singapore và các chính sách của chính phủ Singapore đối với hoạt động đầu tư trực tiếp nước ngoài.”
I) TỔNG QUAN VỀ SINGAPORE: 1
− Singapore có tên chính thức là nước Cộng
hòa Singapore, là một thành bang và đảo
quốc tại Đông Nam Á
− Singapore là một nước cộng hòa nghị viện
đa đảng nhất thể, có chính phủ nghị viện
nhất viện theo hệ thống Westminster
− 9/8/1965 được lấy làm ngày quốc khánh của
Singapore
− Đặc điểm nền kinh tế Singapore:
Singapore có nền kinh tế thị trường tự do, Chính phủ nắm vai trò chủ đạo, đây
là một trong những nền kinh tế thịnh vượng nhất thế giới, đồng thời Singapore cũng là một trung tâm công nghiệp, thương nghiệp, giao lưu hàng hóa và tiền tệ, du lịch sôi động ở Đông Nam Á
Nguồn tài nguyên Singapore lại rất ít ỏi chỉ có cá và cảng nước sâu; khoáng sản thì chỉ có một ít than, chì, nham thạch, đất sét; nguồn nước ngọt thì đặc biệt khan hiếm Vì vậy, hầu hết các nguồn nguyên nhiên liệu đều phải nhập khẩu và không thế
tự chủ trong quá trình sản xuất Bên cạnh đó, Singapore còn có một diện tích nhỏ hẹp chỉ với 692,7 km2 gồm 64 đảo, 1 đảo lớn và 63 đảo nhỏ, trong đó có 20 đảo có người ở; 1,9% diện tích đã được canh tác; 4,5% diện tích là rừng Diện tích đất đã được canh tác chủ yếu là để trồng cao su, dừa, rau và cây ăn quả, không dành nhiều cho trồng cây lương thực Vì thế mà nền nông nghiệp phát triển không mạnh khiến Singapore
1 https://vi.wikipedia.org/wiki/Singapore#Kinh_t.E1.BA.BF
Trang 3hàng năm đều phải nhập khẩu một lượng lớn lương thực thực phẩm để đáp ứng nhu cầu trong nước
II) BỨC TRANH ĐẦU TƯ TRỰC TIẾP NƯỚC NGOÀI TẠI
SINGAPORE:
1 Khái niệm:
Đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) diễn ra khi một doanh nghiệp đầu tư trực tiếp vào những phương tiện để sản xuất hay tiêu thụ sản phẩm ở một quốc gia khác
2 Tình hình FDI tại Singapore trong 3 năm trở lại đây:
Singapore đã dựa vào phát triển kinh tế của mình trên một chiến lược chủ động
để thu hút FDI sử dụng sự mở cửa thương mại của nó Kể từ năm 2003, khi Ngân hàng Thế giới bắt đầu xuất bản hệ thống xếp hạng của mình, Singapore đã được xếp hạng đầu tiên để dễ dàng kinh doanh Cho vay có lợi cho các nhà đầu tư nước ngoài, một hệ thống quy định đơn giản, ưu đãi về thuế, ổn định chính trị và sự vắng mặt của tham nhũng làm cho Singapore trở thành một điểm đến hấp dẫn cho đầu tư,
Theo báo cáo mới nhất được công bố tại Hội
nghị LHQ về Thương mại và Phát triển (UNCTAD),
Singapore đã thu hút lượng vốn FDI là 50 tỷ USD
trong năm 2016 và giảm 23%, từ 65 tỷ USD năm 2015
Nguyên nhân của sự suy giảm trên là do: ảnh hưởng từ
sự suy giảm kinh tế và thương mại toàn cầu, trong bối
cảnh xuất hiện nhiều tư tưởng “dân tộc chủ nghĩa” tại
các quốc gia trên thế giới, Tổng thống mới đắc cử của
Hoa Kỳ Donald Trump với quan điểm phản đối thương
mại tự do, phản đối toàn cầu hóa đã rút Hoa Kỳ khỏi
Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương và đưa ra
nhiều rào cản cho các doanh nghiệp muốn đầu tư vào
Hoa Kỳ cũng như doanh nghiệp nước này muốn đầu tư
Trang 4ra nước ngoài; hay sự kiện Brexit.2 Nhưng quốc gia
này vẫn đứng ở vị trí thứ 5 trong bảng xếp hạng FDI
toàn cầu, vươn lên từ vị trí thứ 7 trong năm 2015, sau
Mỹ, Anh, Trung Quốc và đặc khu hành chính Hong
Kong của Trung Quốc
Lý do là Chính phủ Singapore đã tạo nên một môi trường kinh doanh ổn định, hấp dẫn các nhà đầu tư nước ngoài với thủ tục cấp giấy phép đơn giản, thuận tiện, nhiều ưu đãi thuế, hệ thống luật hỗ trợ doanh nghiệp và sự ổn định tài chính của quốc đảo này Ngoài ra, chính sách nhập cư cũng tạo điều kiện thuận lợi cho các công dân nước ngoài đến đầu tư và làm việc.3
Việc đi đầu trong cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 cũng đưa Singapore trở thành điểm thu hút đầu tư hấp dẫn Báo cáo của UNCTAD chỉ ra rằng, dự kiến FDI toàn cầu năm 2017 sẽ tăng trưởng khoảng 10%, trong đó những nền kinh tế khu vực như Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore sẽ tiếp tục là những điểm đến hấp dẫn
Các nước rót đầu tư nhiều nhất vào Singapore là 4
Vốn đầu tư
(tỷ USD)
Nhìn chung, đối tác chính của Singapore là các nhà đầu tư từ Mỹ, Anh, Trung Quốc và Hongkong Đây cũng chính là các nhà đầu tư chiến lược mà Singapore luôn hướng tới trong thu hút FDI, Singapore muốn không chỉ tranh thủ nguồn vốn đầu tư mà còn tranh thủ cả công nghệ, kỹ thuật và trình độ quản lý cao của họ
2 http://www.mof.gov.vn/webcenter/portal/vclvcstc/r/m/ttsk/tqt/ttsktqt_chitiet?
dDocName=MOFUCM112286&dID=117250&_afrLoop=20235797124129877#!%40%40%3FdID
%3D117250%26_afrLoop%3D20235797124129877%26dDocName%3DMOFUCM112286%26_adf.ctrl-state
%3Dywozte2cl_4
3 http://vtv.vn/kinh-te/singapore-dung-thu-5-the-gioi-ve-thu-hut-fdi-20170215190844715.htm
4 https://tuoitre.vn/nam-2017-von-fdi-toan-cau-uoc-tang-10-1267009.htm
Trang 53 Một số ngành công nghiệp nổi bật thu hút FDI tại Singapore: 5
3.1 Ngành ngân hàng và tài chính ở Singapore
Singapore là mạng lưới ngân hàng và tài chính lớn nhất ở Đông Nam Á Đây là nơi có nhiều ngân hàng quốc tế, các công ty quản lý tài sản và các công ty tài chính khác Singapore duy trì sự phân biệt pháp lý giữa ngân hàng nước ngoài, ngân hàng địa phương và loại giấy phép do các ngân hàng thương mại nước ngoài nắm giữ Tính đến tháng 3 năm 2017, 29 nhà đầu tư nước ngoài được cấp phép dịch vụ đầy đủ, 57 giấy phép buôn bán và 37 nhà khai thác nước ngoài hoạt động tại Singapore Trong số
29 giấy phép dịch vụ đầy đủ được cấp cho các ngân hàng nước ngoài, có tới 4 ngân hàng Mỹ Có thêm 32 ngân hàng thương mại được cấp phép hoạt động tài chính doanh nghiệp, ngân hàng đầu tư và các hoạt động có phí khác
Singapore được lựa chọn để đầu tư là do lực lượng lao động có trình độ, nền kinh tế ổn định và năng động và luật doanh nghiệp cung cấp các biện pháp khuyến khích cho các nhà đầu tư nước ngoài
3.2 Du lịch:
Cung cấp một trong những môi trường kinh doanh tốt nhất trên thế giới, Singapore đang nhanh chóng nổi lên như một điểm đến lựa chọn đầu tư cho việc phát triển các điểm tham quan du lịch nổi tiếng Singapore hợp tác chặt chẽ với các nhà đầu
tư quốc tế để phát triển các điểm tham quan thế giới mới và thu hút khách du lịch đến đây
3.3 Viễn thông:
Kể từ năm 2000, việc áp dụng Bộ luật Cạnh tranh về Viễn thông đã cho phép các công ty trong nước và nước ngoài tìm kiếm các dịch vụ viễn thông (cố định, di động) để xin giấy phép hoạt động và triển khai hệ thống và dịch vụ viễn thông
Vào tháng 12 năm 2016, telco TPG Telecom của Úc trở thành nhà khai thác mạng di động đầu tiên nước ngoài được trao quyền phát sóng trên toàn
5 http://www.tradechakra.com/economy/singapore/fdi-in-singapore-15.php
Và https://www.export.gov/article?id=Singapore-Openness-to-Foreign-Investment
Trang 6quốc Tính đến tháng 2 năm 2017, Singapore có 65 cơ sở (nhóm) và 257 nhà cung cấp dịch vụ (cá nhân) từ các công ty nước ngoài
3.4 Phương tiện truyền thông:
Ngành phát thanh, truyền hình cáp và báo miễn phí trong nước không
mở được cho các công ty quốc tế Theo Khoản 44 của Đạo luật Phát thanh truyền hình, hạn chế quyền sở hữu vốn đầu tư nước ngoài của các công ty phát sóng tới thị trường nội địa Singapore đến 49% hoặc thấp hơn, mặc dù Đạo luật này cho phép ngoại lệ Báo chí và ấn phẩm in báo chí hạn chế quyền sở hữu cổ phần đến 5 % cho mỗi cổ đông và bắt buộc các Giám đốc là công dân Singapore
3.5 Kế toán và Dịch vụ Thuế:
Hầu hết các công ty Kế toán Quốc tế lớn đều hoạt động tại Singapore Kế toán công cộng và ít nhất một đối tác của một công ty kế toán công phải cư trú tại Singapore Chỉ có những kế toán viên công cộng là thành viên của Viện Kiểm toán viên Chứng chỉ Cộng đồng Singapore và đăng ký với Hội đồng Kế toán Công cộng có thể hành nghề tại Singapore Các kế toán viên Hoa Kỳ đăng ký với Viện Kế toán Công Chứng Hoa Kỳ đã được chính phủ Singapore công nhận
4 Thuận lợi và khó khăn của nước đầu tư khi đầu tư FDI vào Singapore:
4.1 Thuận lợi: 6
− Singapore là một hòn đảo có hình dạng một viên kim cương được bao quanh bởi nhiều đảo nhỏ, nằm ở cực nam bán đảo Mã Lai Eo biển phía nam Singapore nhìn sang quần đảo Indonesia Eo biển phía bắc nối liền với Malaysia, là con đường huyết mạch từ Thái Bình Dương thông sang Ấn Độ dương, được coi là “Ngã tư phương Đông” Điều này có thể giúp cho doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận với một thị trường khổng lồ với 2.8 tỉ người chỉ trong vòng một vài giờ bay
− Singapore đã và đang xây dựng một lực lượng lao động hấp dẫn, đẳng cấp thế giới và có năng xuất cao, có khả năng kỹ thuật công nghệ, làm việc chăm chỉ, thông minh và tác phong chuyên nghiệp
6
http://globallinks.asia/vi/thanh-lap-cong-ty/dich-vu-tu-van-thanh-lap-cong-ty-tai-singapore/tai-sao-chon-singapore/nhung-ly-do-mang-tinh-chien-luoc-cho-viec-kinh-doanh-tai-singapore
Trang 7− Khác với những quốc gia phương Tây, quá trình thành lập công ty tại Singapore chỉ mất 1-2 ngày, đồng thời chính phủ cũng hỗ trợ trong suốt quá trình thành lập Các nước đầu tư sẽ dễ dàng nhất thành lập và quản lý công ty
− Bên cạnh đó, một trong những lợi thế độc nhất của Singapore là thuế thu nhập
cá nhân và thuế doanh nghiệp thấp
− Chính phủ Singapore đã ban hành những chính sách khuyến khích các nhà tư bản nước ngoài bỏ vốn vào đầu tư và áp dụng chính sách ưu đãi đặc biệt: Khi kinh doanh có lợi nhuận, nhà đầu tư nước ngoài được tự do chuyển lợi nhuận về nước; Chính sách nhập cư cởi mở của Singapore tạo điều kiện cho việc di chuyển của người nước ngoài có nhu cầu thành lập doanh nghiệp ở đây
− Sự bảo vệ tài sản trí tuệ được xem là một vấn đề vô cùng nghiêm túc tại Singapore Nó giúp đảm bảo rằng các công ty bảo vệ ý tưởng và đổi mới của mình
4.2 Khó khăn:
- Vấn đề đa dân tộc, đa sắc tộc lại gây khó khăn cho Chính phủ Singapore trong việc ổn định kinh tế, chính trị và cũng như gây khó khăn cho các nước đầu tư FDI vào Singapore
- Do dân số của Singapore ngày càng già đi, để tạo việc làm cho người dân trong nước, Singapore đã đưa ra nhiều chính sách để khuyến khích các công
ty, DN tuyển dụng người bản xứ thay vì thuê lao động nước ngoài Gây khó khăn cho các công ty đầu tư bởi vì người nước ngoài khó thuê trong khi lao động bản địa đủ trình độ thì lại thiếu 7
- Hệ thống Luật của Singapore rất phức tạp Đòi hỏi các công ty nước ngoài phải có tìm hiểu và phải chấp hành đầy đủ các chính sách
- Sự thiếu minh bạch trong các biện pháp khuyến khích hành chính và sự không quốc tế hoá đồng đô la Singapore là những trở ngại đầu tư Mặc dù là một cảng tự do, việc bảo hộ thuế quan cho các doanh nghiệp công nghiệp không được cung cấp Singapore thu thuế tiêu thụ đặc biệt cao đối với rượu, các sản phẩm thuốc lá, xe có động cơ và xăng dầu Vai trò chi phối của các công ty bán công có thể cản trở việc đầu tư vào một số lĩnh vực.8
7 http://vtv.vn/the-gioi/lo-ty-le-that-nghiep-cao-singapore-siet-chat-lao-dong-nuoc-ngoai-20170801182033079.htm
8 https://en.portal.santandertrade.com/establish-overseas/singapore/foreign-investment
Trang 85 Lợi ích và rủi ro của Singapore: 9
5.1 Lợi ích:
• Ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế tiềm năng:
Một lượng lớn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đã giúp Singapore đạt được tăng trưởng kinh tế tiềm năng Tiềm năng tăng trưởng là tăng khả năng tiềm năng của nền kinh tế để sản xuất ra sản phẩm Việc chuyển vốn vật chất, vốn con người và công nghệ từ các Tập đoàn đa quốc gia đã giúp nâng cao năng lực sản xuất của nền kinh tế Singapore, và do đó thay đổi đường cong LRAS dài hạn của Singapore (LRAS) sang phải, tăng sự tăng trưởng kinh tế tiềm năng của nó
• Tăng luồng lao động:
Singapore cũng được lợi từ việc tăng luồng lao động qua biên giới quốc
tế Theo số liệu thống kê mới nhất đến hết tháng 6/2017, tổng lực lượng lao động tại Singapore là hơn 3,6 triệu người, trong đó, khoảng 35% lực lượng lao động ở Singapore là người nước ngoài Nhập khẩu lao động nước ngoài dẫn đến
sự tăng lên của lao động Singapore làm tăng khả năng sản xuất của nền kinh tế Đây là một cách tương đối hiệu quả và tiết kiệm chi phí để tăng sự tăng trưởng tiềm năng
• Ảnh hưởng tới cán cân thanh toán: 10
Nền kinh tế Singapore dựa vào việc mua hàng hoá trung gian và xuất khẩu các sản phẩm có giá trị gia tăng cao Xuất khẩu chính là: máy móc thiết bị (chiếm 46% tổng xuất khẩu), nhiên liệu (26 phần trăm), và hóa chất (13 phần trăm) Nhập khẩu chính là: máy móc thiết bị (chiếm 43% tổng xuất khẩu), nhiên liệu (32%), sản xuất linh tinh (7%) và sản phẩm hóa học (7%) Do vậy FDI được xem như là thay thế cho việc nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ
9 http://econs.com.sg/essay-writing/globalisation-impact-singapore/
10 https://tradingeconomics.com/singapore/balance-of-trade
Trang 9Biểu đồ thể hiện cán cân thương mại của Singapore từ năm 2016 đến đầu năm 2017
5.2 Rủi ro:
• Ảnh hưởng bất lợi tới cạnh tranh:
Các doanh nghiệp trong nước sẽ phải cạnh tranh cao với các nhà đầu
tư nước ngoài Điều này có thể khiến các công ty nội địa mất công việc và cho phép doanh nghiệp nước ngoài có độc quyền thị trường
• Ảnh hưởng cán cân thương mại:
Doanh nghiệp FDI làm tăng nhập khẩu và thông qua nhập khẩu nhập lượng trung gian, phát minh, bí quyết sản xuất nhằm tăng lợi nhuận Hoạt động chuyển lợi nhuận ra nước ngoài làm gia tăng thâm hụt trong tài khoản vãng lai
III) CÁC CHÍNH SÁCH CỦA CHÍNH PHỦ SINGAPORE
1 Singapore đã xác định rõ việc thu hút nguồn vốn FDI cần tập trung vào các ngành mũi nhọn cần ưu tiên:
Singapore đã xác định rõ việc thu hút nguồn vốn FDI tập trung vào ba lĩnh vực cần ưu tiên là: ngành sản xuất mới, xây dựng và xuất khẩu Bên cạnh
đó, tùy từng điều kiện cụ thể của mỗi thời kỳ, Singapore chủ trương thu hút FDI vào các ngành thích hợp Ban đầu, do cơ sở kinh tế ở điểm xuất phát thấp, Singapore chủ trương sử dụng FDI vào các ngành tạo ra sản phẩm xuất khẩu, như: dệt may, lắp ráp các thiết bị điện và phương tiện giao thông… Cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghiệp điện tử và một số công nghệ tiên tiến
Trang 10khác, hướng sử dụng nguồn vốn đầu tư tập trung vào những ngành, như: sản xuất máy vi tính, điện tử, hàng bán dân dụng, công nghiệp lọc dầu và kỹ thuật khai thác mỏ11…
2 Chính sách thuế 12 :
Thuế là một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu của các doanh nhân và là điểm mấu chốt để cân nhắc khi thành lập doanh nghiệp tại bất kỳ quốc gia nào Một trong những lợi thế độc nhất của Singapore là thuế thu nhập
cá nhân và thuế doanh nghiệp thấp Thuế thu nhập cá nhân theo hệ thống từng mức, bắt đầu từ 0% cho đến 20% đối với người có thu nhập cao hơn S$ 320,000/năm
Tương tự như vậy, thuế doanh nghiệp cho công ty trách nhiệm hữu hạn tư nhân có lợi nhuận trên S$300,000/ năm thì dưới 9%, và hạn mức cố định
là 17% cho doanh nghiệp có lợi nhuận trên S$300,000 Không có thuế lợi nhuận đầu tư tại Singapore Và đối với thu nhập doanh nghiệp đã được tính thuế, thì cổ tức thuộc về các cổ đông sẽ không bị đánh thuế thu nhập cá nhân Trong nỗ lực
để nền kinh tế thoát khỏi sự phụ thuộc vào thuế thu nhập và làm thậm chí còn mang tính cạnh tranh hơn, chính phủ đã thông qua diện rộng gọi thuế tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ (GST) Singapore duy trì một mức GST thấp nhất thế giới (hiện nay là 7%), đứng dưới mức trung bình toàn cầu thuế GTGT / GST 16,4%,
và mức trung bình của khu vực châu Á-Thái Bình Dương là 10,5%
3 Chính sách nhập cư linh hoạt 13 :
Chính sách nhập cư là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến quyết định đăng ký kinh doanh tại nước ngoài của doanh nghiệp Chính sách nhập cư cởi mở của Singapore tạo điều kiện cho việc di chuyển của người nước ngoài nhu cầu thành lập doanh nghiệp ở đây
Để giúp các cá nhân có thể thường trú vĩnh viễn, Singapore có một chính sách nhập cư thoải mái, làm cho nó dễ dàng hơn cho các doanh nhân nước ngoài đạt được giấy phép xin thường trú tại Singapore
Chính phủ Singapore đã ban hành những chính sách khuyến khích các nhà tư bản nước ngoài bỏ vốn vào đầu tư Singapore áp dụng chính sách ưu đãi
11 http://tapchitaichinh.vn/kinh-te-vi-mo/kinh-te-dau-tu/bi-quyet-thu-hut-fdi-tai-singapore-va-kinh-nghiem-cho-viet-nam-30768.html
12
http://globallinks.asia/vi/thanh-lap-cong-ty/dich-vu-tu-van-thanh-lap-cong-ty-tai-singapore/tai-sao-chon-singapore/nhung-ly-do-mang-tinh-chien-luoc-cho-viec-kinh-doanh-tai-singapore
13