Tiết 61: Tính chuẩn xác, hấp dẫn của văn bản thuyết minh

BÀi GiẢNG ĐiỆN TỬTẬP LÀM VĂN LỚP 10 BAN CƠ BẢN TiẾT 61 Tính chuẩn xác , hấp dẫn của văn bản thuyết minh... • Qua việc phân tích các ví dụ trên em hãy cho biết một văn bản thuyết minh c

BÀi GiẢNG ĐiỆN TỬ

TẬP LÀM VĂN LỚP 10

BAN CƠ BẢN

TiẾT 61

Tính chuẩn xác , hấp dẫn của

văn bản thuyết minh

Kiểm tra bài cũ

• Thế nào là văn bản thuyết

minh ?( khái niệm ?)

VBTM là kiểu VB giới thiệu trình bày những tri thức khách quan về các sự vật hiện tượng trong cuộc sống , giúp cho hiểu biết của người đọc người

• Văn bản thuyết minh có vai trò

quan trọng đối với đời sống

tinh thần của con người Vì

vậy đòi hỏi phải cính xác và

hấp dẫn bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta tìm hiểu điều đó

I) Tính chuẩn xác của văn bản thuyết minh

• Nhóm 2:

chưa chuẩn xác ? : “Gọi đại cáo bình Ngô” là áng thiên cổ hùng văn vì đó là bài văn hùng tráng

đã được viết ra từ nghìn năm

Nhóm 3:

• Có nên sử dụng văn bản dưới đây để thuyết minh về nhà thơ

Nguyễn Bỉnh Khiêm được không ?Nếu không thì vì lí do gì?

• Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491- 1585)là một trong những ông

trạng nỗi tiếng nhất khoa cử Việt Nam Ông là người làng Trung am , huyện Vĩnh Lại , tĩnh Hải Dương ,nay là xã Lí Học ,Vĩnh Bảo , Hải Phòng Năm 1535, thời Mạc Đăng Doanh,ông đõ đầu cả ba kì thi.Nhưng ông chỉ làm quan với nhà Mạc chỉ có 7 năm và sau khi dâng sớ chém 18 tên quyền thần mà không được , ông xin trí sĩ ở quê nhà Ở quê ông

mở trường dạy học bên sôn g Hàn – tức sông Tuyết – nên khi mất học trò tôn ông là Tuyết Giang Phu Tử Mặc dầu ông đã

về trí sĩ , nhà Mạc vẫn kính trọng và vẫn hỏi ông về việc nước khi ông sắp mất nhà Mạc có phong cho ông tước Trình Quốc công Vì thế người đời sau gọi ông là Trạng Trình

Kết luận

• Văn bản (a) không chuẩn xác vì:

• Chương trình ngữ 10 không phải chỉ có

văn học dân gian

• Chương trình văn học dân gian 10 không

phải chỉ có ca dao , tục ngữ

• Chương trình ngữ văn 10 không có câu đố

Kết luận

• Văn bản (B) chưa chuẩn xác vì:

• Không phù hợp với nghĩa thực của từ

“thiên cổ hùng văn “ “ thiên cổ hùng văn “ là áng hùng văn của nghìn đời chứ không phải là áng văn được viết cách đây 1000 năm

• Qua việc phân tích các ví dụ

trên em hãy cho biết một văn bản thuyết minh chuẩn xác cần phai đáp ứng dược yêu cầu nào ?

• Văn bản thuyết minh chuẩn xác yêu cầu : tri thức được thuyết minh trình bày phải có cơ sở khoa học , phải được kiểm chứng và phù hợp với chuẩn mực được công nhận chứ không phải những phỏng đoán thiếu căn cứ mơ hồ

xác cho văn bản thuyết minh, người viết cần phải làm gì?

Trả lời

• Để đạt được sự chuẩn xác , trước khi

viết cần:

• Tìm hiểu thấu đáo đối tượng

• Thu thập đầy đủ tài liệu tham khảo ( tài

liệu có giá trị của các chuyên gia, các nhà nghiên cứu của cơ quan có thẩm quyền về vấn đề cần thuyết minh )

cần chuẩn xác , mà còn cần phải có sức hấp dẫn Vậy theo em, tính hấp dẫn của văn bản thuyết minh là gì ?

II) TÍNH HẤP DẪN CỦA VĂN BẢN THUYẾT MiNH

• Tính hấp dẫn của văn bản

thuyết minh thể hiện ở sự lôi cuốn ,thu hút sự chú ý của ngườI đọc

1 Xét văn bản

• Nếu bị tước đi môi trường kích thích , bộn não của đứa trẻ sẽ

phải chịu đựng sự kìm hãm Ví dụ , các nhà nghiên cứu tại trường đại h ọc Y khoa Bai-lo đã phát hiện ra rằng những đứa trẻ ít được chơi đùa hoặc ít được tiếp xúc sẽ có bộ não

bé hơn bình thường 20-30% so v ới lứa tuổi của chúng Các vật nuôi ở trong phòng thí nghiệm cũng cho thấy điều xãy ra tương tự Các nhà nghiên cứu tại trường Đại học I –li noi ở

Ur –ba-na Sam pa đã phát hiện ra rằng,những con chuột con được nuôi trong cũi có rải đồ chơi không những biểu hiện sự ứng xử phức tạp hơn những con chuột bị nhốt trong những hộp rỗng không có gì hấp dẫn, mà bộ não của những con chuột này còn có tiếp điểm thần kinh cho mỗi nơ- ron nhiều hơn tới 25% so với những con chuột kia Nói cách khác càng trải qua nhiều kinh nghiệm càng làm cho bộ não giàu hơn

• Tính hấp dẫn của văn bản

trên thể hiện ở những điểm nào?

Trả lời

• “ Nếu bị tước đi môi trường kích thích , bộ não

của đứa trẻ sẽ phải chịu đựng sự kìm hãm ” là một luận điểm khái quát Tác giả đã đưa ra hàng loạt các dẫn chứng cụ thể về bộ não của con chuột con được nuôi trong hộp có rải đồ chơi với con chuột bị nhốt trong hộp rỗng ; bộ não của đứa trẻ ít được chơi đùa với bộ não của đứa trẻ bình thương để làm cho luận điểm trở nên cụ thể dễ hiểu và hấp dẫn

• Văn bản 2):

• Hồ Ba Bể từ lâu đã nổi tiếng là danh lam thắng cảnh bậc nhất ở

Việt Nam …

• Chuyện kể rằng : Ngày xửa ngày xưa , đã lâu lắm rồi , cả khu

vực hồ Ba Bể ngày nay là một vùng trù phú Rồi bỗng một đêm trời nỗi cơn thịnh nộ , mưa đổ ầm ầm , nước sông dâng lên, mặt đất nứt nẻ và sụp xuống làm cho cả vùng dân cư đều bị cuốn theo dòng nước Duy chỉ một người đàn bà sống cô đơn , hiền lành , chân thật là thoát nạn , vì bà đã đựơc báo trước trận hồng thuỷ sẽ xảy ra Theo lời dặn , bà goá đã lấy tro rắc quanh nhà

và lấy hạt thóc bà tiên để lại cắn đôi thả xuống hồ , vỏ thóc đã biến thành những chiếc thuyền để cứu người gặp nạn Cả vùng thung lũng trù phú đã trở thành biển nước mênh mông chỉ còn một mảnh đất nhỏ nhoi là khu nhà của người đàn bà sống hiền lành đức độ, người ta gọi đó là Pò Giá MảI (đảo bà goá ) Mảnh đất cuối cùng còn sót lại nằm giữa hồ Hai đất đai màu mở là n

ơi an nghỉ của những người xấu số nơi xảy ra trận hồng thuỷ

• Hãy phân tích tác dụng tạo

hứng thú của việc kể lại

truyền thuyết hòn đảo An

Mạ?

có gì hấp dẫn Bài thuyết minh về hồ Ba

Bể trở nên hấp dẫn hơn khi tác giả nói

đến những sự tích, truyền thuyết dân gian giúp cho người đọc cảm thấy như được

• Qua sự phân tích trên em có

kết luận gì về tính hấp dẫn của VBTM?

Kết luận

thuyết minh là vô cùng quan trọng

• Để VBTHM có được tính hấp dẫn người viết cần phải làm gì?

• Một số biện pháp làm cho văn bản thuyết

minh hấp dẫn :

động ,những con số chính xác

khắc sâu vào trí nhớ người đọc

thức để đối tượng cần thuyết minh được soi rọi từ nhiều phía

luỵên tập

• Đọc đoạn trích trong SGK

và phân tích tính hấp dẫn của nó

• Đoạn thuyết minh trên hấp dẫn vì :

đơn , câu ghép, câu cảm thán…

• Viết một đoạn văn thuyết minh

về nhà thơ Nguyễn Bỉnh

Khiêm

• Nguyễn Bỉnh khiêm (1491-1585), quê ở làng

Trung Am ,xã Lí Học huyện Vĩnh Bảo tỉnh Hải Phòng Ông đổ trạng nguyên năm 1535 và làm quan dưới triều Mạc Ông không chỉ nỗi tiếng về học vấn uyên thâm mà còn là một nhà sư phạm một nhà thơ lớn của dân tộc

Nguyễn Bỉnh Khiêm đã để lại cho đời gần

1000 bài thơ với hai tập thơ lớn là Bạch Vân thi tập (viết bằng chữ Hán )và Bạch Vân quốc ngữ thi (viết bằng chữ Nôm) Thơ ông mang đậm tính giáo huấn ,triết lí , ngợi ca ý

CỦNG CỐ DẶN DÒ

• Để có được tinh chuẩn xác

cho văn bản thuyết minh trước khi viết cần phải làm gì?

- Tìm hiểu thấu đáo đối tượng

- Thu thập tài liệu có liên

quan

• Để VBTHM có được tính chuẩn xác phải làm gì?

+ Đưa ra những chi tiết cụ thể sinh động

+ So sánh để làm nỗi bậc … + Sử dụng nhiều kiểu câu …

+ Phối hợp nhiều loại tri thức

• Hãy so sánh 2 văn bản sau

đây? Văn bản nào thuyết minh về nhà thơ Nguyễn Bĩnh Khiêm chuẩn xác? Tại sao?

• Văn bản 1

một trong những ông trạng nỗi tiếng

nhất khoa cử Việt Nam Ông là

người làng Trung am , huyện Vĩnh

Lại , tĩnh Hải Dương ,nay là xã Lí

Học ,Vĩnh Bảo , Hải Phòng Năm

1535, thời Mạc Đăng Doanh,ông đõ

đầu cả ba kì thi.Nhưng ông chỉ làm

quan với nhà Mạc chỉ có 7 năm và

sau khi dâng sớ chém 18 tên quyền

thần mà không được , ông xin trí sĩ

ở quê nhà Ở quê ông mở trường

dạy học bên sông Hàn – tức sông

Tuyết – nên khi mất học trò tôn ông

là Tuyết Giang Phu Tử Mặc dầu

và làm quan dưới triều Mạc Ông không chỉ nỗi tiếng về học vấn uyên thâm mà còn là một nhà sư phạm một nhà thơ lớn của dân tộc

Nguyễn Bỉnh Khiêm đã để lại cho đời gần 1000 bài thơ với hai tập thơ lớn là Bạch Vân thi tập (viết bằng chữ Hán )và Bạch Vân quốc ngữ thi (viết bằng chữ Nôm) Thơ

• Bài học kết thúc tại đây

• Chào tạm biệt, chúc mọi

điều tốt lành