Kiến thức - Học sinh nêu đợc các khái niệm : nguyên tố dinh dỡng thiết yếu, nguyên tố đại lợng và nguyên tố vi lợng.. - Mô tả đợc một số dấu hiệu điển hình của sự thiếu 1 số nguyên tố di
Trang 1Ngày soạn : 13/09/2009
Tiết 4
vai trò của các nguyên tố khoáng
I Mục tiêu
1 Kiến thức
- Học sinh nêu đợc các khái niệm : nguyên tố dinh dỡng thiết yếu, nguyên tố đại lợng và nguyên tố vi lợng
- Mô tả đợc một số dấu hiệu điển hình của sự thiếu 1 số nguyên tố dinh dỡng và trình bày đợc vai trò đặc trng nhất của các nguyên tố dinh dỡng thiết yếu
- Liệt kê đợc các nguồn cung cấp dinh dỡng cho cây, dạng phân bón cây hấp thụ đợc
2 Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích sơ đồ
3 Thái độ
- Vận dụng các kiến thức đã học vào thực tế
II Thiết bị dạy học
- Tranh vẽ hình 4.1, 4.2, 4.3 và hình 5.2 sách giáo khoa
- Máy chiếu qua đầu nếu dùng bản trong; phiếu học tập
- Bảng 4.1, 4.2 sách giáo khoa
Hoặc bố trí đợc thí nghiệm 1 trong sách giáo khoa
III Tiến trình tổ chức bài học
1.ổ n định tổ chức
11A 11B 11C 11D 11E 11G
2 Kiểm tra bài cũ:
- Thoát hơi nớc có vai trò gì? Tác nhân chủ yếu nào điều tiết độ mở của khí khổng?
3 Bài mới:
Trang 2Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
* Hoạt động 1.
+) GV cho học sinh quan sát hình 4.1
- Hãy mô tả thí nghiệm, nêu nhận xét và
giải thích?
+) HS mô tả đợc cách tiến hành thí
nghiệm
- Nêu đợc nhận xét: thiếu kali cây sinh
tr-ởng kém, không ra hoa
- Vì kali là nguyên tố dinh dỡng thiết
yếu
+) GV hỏi:
- Nguyên tố dinh dỡng thiết yếu là gì?
+) HS nghiên cứu SGK trả lời
+) GV bổ sung và chốt ý:
* Hoạt động 2.
+) GV:
- Dựa vào hình 4.2 và hình 5.2, hãy giải
thích vì sao thiếu Mg lá có vệt màu đỏ?
…, thiếu N lá có màu vàng nhạt?
+) HS dựa vào thông tin SGK và kiến
thức thực tế trả lời
+) GV yêu cầu HS quan sát hình 4.2, h5.1
và h5.2, hoàn thành phiếu học tập
Phiếu học tập
Nguyên
tố Dấu hiệu thiếu Vai trò
Ni tơ
Phốt
pho
Magiê
Can xi
+) HS quan sát hình vẽ hoàn thành phiếu
học tập
* Hoạt động 3.
+) GV cho học sinh nghiên cứu bảng 4
- Dựa vào bảng 4, hãy khái quát vai
trò của các nguyên tố dinh dỡng
I Nguyên tố dinh d ỡng thiết yếu ở trong cây
- Các nguyên tố dinh dỡng khoáng thiết yếu ở trong cây gồm các nguyên tố đại lợng (C, H, O, N, P, K, S,
Ca, Mg) và các nguyên tố vi lợng (Fe, Mn, B, Cl, Zn,
Cu, Mo)
- Nguyên tố dinh dỡng thiết yếu là nguyên tố mà thiếu nó cây không thể hoàn thành chu trình sống; + Không thể thiếu hoặc thay thế bằng nguyên tố khác
+ Trực tiếp tham gia vào trao đổi chất của cơ thể
II Vai trò của các nguyên tố dinh d - ỡng trong cơ thể thực vật
1 Dấu hiệu thiếu các nguyên tố dinh d ỡng
Nguyê
n tố Dấu hiệu thiếu Vai trò
N Các lá già hoá
vàng, cây còi cọc chết sớm
Thành phần của prôtêin, axit nuclêic
P Lá có màu lục
sẫm, các gân lá
màu huyết dụ, cây còi cọc
Thành phần của axit nuclêic, ATP, phôtpholipit,
côenzim
Mg Trên phiến lá có
các vệt màu đỏ,
da cam, vàng, tím
Thành phần diệp lục
Ca Trên phiến lá có
các vệt màu đỏ,
da cam, vàng, tím
Thành phần của vách tế bào và màng
tế bào, hoạt hoá enzim
2 Vai trò của các nguyên tố khoáng
+ Các nguyên tố đa lợng
- Chủ yếu tham gia vào vai trò cấu trúc (trừ K)
nh thàng phần cấu tạo nên các đại phân tử
- Có ảnh hởng đến tính thấm của hệ thống keo(
Trang 3khoáng thiết yếu.
+) HS sau khi thảo luận trả lời
+) GV chốt ý:
* Hoạt động 4.
+) GV yêu cầu HS nghiên cứu thôn tin
SGK trả lời câu hỏi:
- Vì sao nói đất là nguồn cung cấp chủ
yếu các chất dinh dỡng khoáng?
+) HS nêu đợc trong đất có chứa nhiều
loại muối khoáng ở dạng không tan và
hoà tan
+) GV chốt ý:
+) GV cho học sinh phân tích sơ đồ 4.3
- Học sinh phân tích đợc:
+ Bón ít cây sinh trởng kém
+ Nồng độ tối u cây sinh trởng tốt
+ Quá mức gây độc hại cho cây
+) GV thông qua đồ thị trên các em rút ra
nhận xét gì về liều lợng phân bón để đảm
bảo cho cây sinh rởng tốt mà không gây
ô nhiễm môi trờng?
+) HS trả lời: Phải bón phân hợp lí
+) GV hỏi: Thế nào là bón phân hợp lí?
+) HS suy nghĩ trả lời
+) GV chốt ý.
diện tích bề mặt, độ nhớt, độ ngậm nớc, độ bền vững của hệ thống keo)
+ Các nguyên tố vi lợng:
- Tham gia cấu tạo nên hầu hết các enzym
- Tham gia vào các quá trình sinh tổng hợp, quá trình trao đổi chất của cơ thể ( Cu trong xitôcroom, Co trong vitamin B12)
III Nguồn cung cấp các nguyên tố khoáng cho cây.
1
Đất là nguồn cung cấp chủ yếu các chất khoáng cho cây.
- Trong đất các nguyên tố khoáng tồn tại ở 2 dạng: + Không tan
+ Hoà tan, + Cây chỉ hấp thu các muối khoáng ở dạng hoà tan
2 Phân bón cho cây trồng
- Bón phân hợp lí là ta cung cấp các chất dinh dỡng
cho cây với liều lợng phù hợp, cây sinh trởng tốt mà không gây độc hại cho cây và môi trờng
- Bón phân không hợp lí với liều lợng cao quá mức cần thiết sẽ :
+ Gây độc cho cây + Ô nhiễm nông sản + Ô nhiễm môi trờng nớc, đất…
Tuỳ thuộc vào loại phân bón, giống và loài cây
để bón liều lợng phù hợp
IV Củng cố
* Chọn đáp án đúng:
1 Trên phiến lá có các vệt màu đỏ, da cam, vàng, tím là do cây thiếu nguyên tố dinh d ỡng khoáng:
A Nitơ B Kali C Magiê D Mangan
2 Thành phần của vách tế bào và màng tế bào, hoạt hoá enzim là vai trò của nguyên tố:
A Sắt B Canxi C Phôtpho D Nitơ
V Dặn dò
- Học bài và trả lời các câu hỏi SGK
- Đọc trớc bài 5 và 6: Dinh dỡng nitơ ở thực vật
