Phương pháp đánh giá nhân viên hiệu quả

Việc áp dụng phương pháp đánh giá thực hiện công việc của nhân viên là tùy thuộc vào xác định mục tiêu đánh giá, tức là tùy thuộc vào loại hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, tùy thuộc vào mục tiêu tài chính, chiến lược nhân sự của doanh nghiệp… Chẳng hạn, mục tiêu chủ yếu là thăng chức, tăng lương thường áp dụng phương pháp thang điểm hay bảng điểm (rating scale method) có thể là thích hợp nhất. Ngược lại, mục tiêu đánh giá giúp nhân viên làm việc có hiệu quả và phát triển thì phương pháp đánh giá bằng cách quản trị theo mục tiêu (Management By Objective – MBO) là thích hợp v.v…

PH ƯƠ NG PHÁP ĐÁNH GIÁ NHÂN VIÊN HI U QU Ệ Ả

Vi c áp d ng phệ ụ ương pháp đánh giá th c hi n công vi c c a nhân viên là tùy thu c vào xácự ệ ệ ủ ộ  

đ nh m c tiêu đánh giá, t c là tùy thu c vào lo i hình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p,ị ụ ứ ộ ạ ả ấ ủ ệ   tùy thu c vào m c tiêu tài chính, chi n lộ ụ ế ược nhân s  c a doanh nghi p… Ch ng h n, m cự ủ ệ ẳ ạ ụ   tiêu ch  y u là thăng ch c, tăng lủ ế ứ ương thường áp d ng phụ ương pháp thang đi m hay b ngể ả  

đi m (rating scale method) có th  là thích h p nh t. Ngể ể ợ ấ ượ ạc l i, m c tiêu đánh giá giúp nhânụ   viên làm vi c có hi u qu  và phát tri n thì phệ ệ ả ể ương pháp đánh giá b ng cách qu n tr  theoằ ả ị  

m c tiêu (Management By Objective – MBO) là thích h p v.v…ụ ợ

Phương pháp thang đi m:ể

Phương pháp m c thang đi m hay còn g i là phứ ể ọ ương pháp b ng đi m. Theo phả ể ương pháp  này, đánh giá th c hi n công vi c c a nhân viên qua m t b ng đi m m u. Trong đó li t kêự ệ ệ ủ ộ ả ể ẫ ệ  

nh ng yêu c u ch  y u đ i v i nhân viên khi th c hi n công vi c nh  s  lữ ầ ủ ế ố ớ ự ệ ệ ư ố ượng, ch t lấ ượng,  hành vi, tác phong, sáng ki n và tri n v ng c a nhân viên .ế ể ọ ủ

Các y u t  đế ố ược đánh giá g m có hai lo i:các đ c tính liên quan đ n công vi c và các đ cồ ạ ặ ế ệ ặ   tính liên quan đ n cá nhân đế ương s  Các y u t  liên quan đ n công vi c thự ế ố ế ệ ường bao g m:ồ  

kh i lố ượng, ch t lấ ượng công vi c. Các y u t  liên quan đ n cá nhân g m có các đ c tínhệ ế ố ế ồ ặ  

nh : đ  tin c y, sáng ki n, kh  năng thích nghi, kh  năng ph i h p…. Ngư ộ ậ ế ả ả ố ợ ười đánh giá đi nề   vào m t m u in s n b ng cách ghi ký hi u vào m c đ  c a m i y u t  trong b ng có th  độ ẫ ẵ ằ ệ ứ ộ ủ ỗ ế ố ả ể ể 

m t kho ng tr ng đ  ngộ ả ố ể ười đánh giá ghi l i nh n xét.ờ ậ

Phương pháp x p h ng:ế ạ

Phương   pháp   đ n   gi n   nh t   có   l   là   phơ ả ấ ẽ ương   pháp   hay   k   thu t   x p   h ng   (rankingỹ ậ ế ạ   method/technique), theo đó ngườ ượi đ c đánh giá được x p h ng theo th  t  m i đ c tính hayế ạ ứ ự ỗ ặ  

y u t  Ch ng h n, nh  xét theo y u t  lãnh đ o, có th  là anh Hùng h ng 1, anh Dế ố ẳ ạ ư ế ố ạ ể ạ ươ  ng

h ng 2 và anh Ti n h ng 3; nh ng xét v  m t phán đoán thì anh Dạ ế ạ ư ề ặ ương h ng 1, anh Hùngạ  

h ng 2 và anh Ti n h ng 3. Ngạ ế ạ ười ta  ng d ng phứ ụ ương pháp này thành 2 phương pháp cụ 

th  sau đây:ể

Phương pháp x p h ng luân phiênế ạ

Theo phương pháp x p h ng luân phiên, đi m đánh giá d a trên t ng đ c tính hay y u tế ạ ể ự ừ ặ ế ố  theo m t th  t  Ð u tiên c n ph i làm m t b ng danh sách nh ng ngộ ứ ự ầ ầ ả ộ ả ữ ườ ượi đ c đánh giá. 

Ch ng h n đánh giá trình đ  thông minh trong danh sách 22 ngẳ ạ ộ ười. Người đánh giá th y có 2ấ   nhân viên không th  đánh giá xét trên y u t  thông minh, nghĩa là 2 ngể ế ố ười này không có y uế  

t  bi u hi n s  thông minh, ngố ể ệ ự ười đánh giá g ch chéo 2 nhân viên này. Nh  v y, còn l i 20ạ ư ậ ạ   nhân viên đ  đánh giá m c đ  thông minh.ể ứ ộ

Phương pháp so sánh c pặ

Phương pháp so sánh c p cũng tặ ương t  nh  phự ư ương pháp x p h ng luân phiên. Cách ti nế ạ ế   hành nh  sau: Vi t h  tên c a t t c  nh ng ngư ế ọ ủ ấ ả ữ ườ ượi đ c đánh giá trên m t phi u. T ng c pộ ế ừ ặ   nhân viên l n lầ ượ ượt đ c đem so sánh v  nh ng yêu c u chính (xem b ng 5.5). Ngề ữ ầ ả ườ ượ  i đ c đánh giá t t h n h n s  đố ơ ẳ ẽ ược cho đi m cao h n và ngể ơ ượ ạc l i, ngườ ượi đ c đánh giá y u h nế ơ  

s  đẽ ược đi m th p h n ngể ấ ơ ười kia. Sau đó, t ng h p l i s  có k t qu  đánh giá chung vổ ợ ạ ẽ ế ả ề 

th c hi n c a nhân viên đó.ự ệ ủ

Phương pháp ghi chép l u tr :ư ữ

Nhà qu n tr  ghi l i nh ng v  vi c đả ị ạ ữ ụ ệ ược đánh giá r t t t, ho c r t x u trong quá trình th cấ ố ặ ấ ấ ự  

hi n c a nhân viên, nh ng v  vi c bình thệ ủ ữ ụ ệ ường s  không ghi l i. Do v y, nh ng nhân viênẽ ạ ậ ữ  

th c hi n công vi c r t t t ho c r t y u s  đự ệ ệ ấ ố ặ ấ ế ẽ ược đánh giá riêng. Ð i v i nh ng v  vi c cóố ớ ữ ụ ệ   sai sót l n c n l u ý ki m tra l i xem nhân viên đó đã kh c ph c đớ ầ ư ể ạ ắ ụ ược ch a đ  giúp h  s aư ể ọ ử  

ch a, tránh nh ng sai l m trong quá trình th c hi n công vi c (xem b ng 5.6).ữ ữ ầ ự ệ ệ ả

Phương pháp đánh giá quan sát hành vi:

Phương pháp đánh giá quan sát hành vi được th c hi n trên c  s  quan sát các hành vi th cự ệ ơ ở ự  

hi n công vi c c a nhân viên. Phệ ệ ủ ương pháp này căn c  vào hai y u t :ứ ế ố

S  l n quan sát.ố ầ

T n s  nh c l i c a hành vi.ầ ố ắ ạ ủ

Thông qua đó nhà qu n tr  s  đánh giá đả ị ẽ ược tình hình th c hi n công vi c c a nhân viên.ự ệ ệ ủ   Theo phương pháp này, các hành vi đ i v i công vi c đố ớ ệ ược mô t  khách quan và đả ược th cự   trích ra t  b n ghi chép nh ng v  vi c quan tr ng.ừ ả ữ ụ ệ ọ

Ðây là phương pháp kh c ph c đắ ụ ược nhi u nhề ược đi m c a m t s  phể ủ ộ ố ương pháp khác. Tuy  nhiên, nó cũng có h n ch  nh  các hành vi đạ ế ư ượ ử ục s  d ng hướng v  ho t đ ng h n là hề ạ ộ ơ ướ  ng

v  k t qu  và ph  thu c vào trình đ  ngề ế ả ụ ộ ộ ười đánh giá

Phương pháp qu n tr  theo m c tiêu (Management by Objectives­BMO):ả ị ụ

Theo phương pháp qu n tr  theo m c tiêuả ị ụ , tr ng tâm ọ  c a vi c đánh giáủ ệ :

Các đ c tính cá nhân qua s  hoàn thành công vi c.ặ ự ệ

Vai trò c a nhà qu n tr  chuy n t  vai trò c a ngủ ả ị ể ừ ủ ười tr ng tài phân x  qua vai trò c aọ ử ủ  

ngườ ư ấi t  v n, c  v n.ố ấ

Nhân viên t  th  đ ng chuy n sang tham d  mang tính tích c cừ ụ ộ ể ự ự

Chương trình đánh giá th c hi n công vi c theoự ệ ệ  các v n đ ấ ề nh  sau.:ư

S  ph i h p c a lãnh đ o và nhân viên trong vi c x p đ t các m c tiêu cho nhân viênự ố ợ ủ ạ ệ ế ặ ụ   trong m t kho ng th i gian nh t đ nh. Trên c  s  đã th o lu n b n mô t  công vi c, n iộ ả ờ ấ ị ơ ở ả ậ ả ả ệ ộ   dung công vi c, trách nhi m báo cáo v  các vi c đó.ệ ệ ề ệ

Ð nh k  xem xét các k t qu  đã đ t đị ỳ ế ả ạ ược

C p trên và c p dấ ấ ướ ặi g p nhau cu i giai đo n đánh giá đ  th o lu n k t qu  c a c pố ạ ể ả ậ ế ả ủ ấ  

dưới có đ t đạ ược m c tiêu đã đ  ra trụ ề ước đây hay không

Ð  th c hi n phể ự ệ ương pháp này đ t k t qu , nhà qu n tr  ph i c i m , đ m b o thông tin haiạ ế ả ả ị ả ở ở ả ả   chi u trong su t giai đo n đánh giá. Hai bên cùng nhau th o lu n đ  gi i quy t v n đ  trongề ố ạ ả ậ ể ả ế ấ ề  

cu c ph ng v n đánh giá nh m giúp cho nhân viên công tác t t h n.ộ ỏ ấ ằ ố ơ

Phương pháp theo tiêu chu n công vi c:ẩ ệ

Ðánh giá theo phương pháp này là đ i chi u so sánh vi c hoàn thành công vi c c a m i nhânố ế ệ ệ ủ ỗ   viên v i tiêu chu n đã đ  ra ho c v i m c xu t lớ ẩ ề ặ ớ ứ ấ ượng theo yêu c u.ầ

Các tiêu chu n ph n ánh   m c bình thẩ ả ở ứ ường mà m t nhân viên bình thộ ường đ t đạ ượ ở ề  c   đi u

ki n bình thệ ường. Các tiêu chu n công vi c thẩ ệ ường đượ ử ục s  d ng đ i v i s n xu t. Có r tố ớ ả ấ ấ   nhi u phề ương pháp được s  d ng đ  xác đ nh các tiêu chu n nh : nghiên c u th i gian,ử ụ ể ị ẩ ư ứ ờ   nghiên c u c  đ ng ho c l y m u công vi c.ứ ử ộ ặ ấ ẫ ệ

u đi m c a ph ng pháp đánh giá năng l c nhân viên này là tính khách quan c a nó, Tuy

nhiên đòi h i các tiêu chu n ph i đỏ ẩ ả ược xây d ng m t cách khoa h c, chính xác và nhân viênự ộ ọ  

ph i gi i thích khi thay đ i tiêu chu n và c  s  c a vi c thay đ i đó.ả ả ổ ẩ ơ ở ủ ệ ổ

K t:ế  Nhà qu n tr  ph i làm cho nhân viên tin tả ị ả ưởng vào s  công b ng. Trong đánh giá nhânự ằ   viên c n ph i dân ch , cho nhân viên đầ ả ủ ược tham d  trong ti n trình này. H  th ng đánh giáự ế ệ ố  

ph i đả ược th c hi n xây d ng m t cách k  lự ệ ự ộ ỹ ưỡng, người ph  trách đánh giá ph i đụ ả ược hu nấ   luy n toàn di n. Trên c  s  đánh giá đúng đ n khách quan đ  th c hi n chính sách lệ ệ ơ ở ắ ể ự ệ ươ  ng

thưởng, k  lu t k p th i, nghiêm minh nh m khuy n khích, đ ng viên nhân viên, chú ý đàoỷ ậ ị ờ ằ ế ộ  

t o phát tri n h  đ m b o cho doanh nghi p có đạ ể ọ ả ả ệ ược ngu n nhân l c đáp  ng chi n lồ ự ứ ế ượ  c kinh doanh trong tương lai