1.ĐẠI CưƠNG Chlamydia là tác nhân gây mù loà và bệnh lây truyền qua đường tình dục (LTQĐTD). Có ba biến thể sinh học khác nhau của Chlamydia: +Biến thể trachomaserovars A, B và C gây bệnh mắt hột. +Chlamydia trachomatis gây các bệnh đường sinh dục ở người mà chủ yếu gây viêm niệu đạo có triệu chứng và không triệu chứng. +Biến thể serovars L1, L2, L3 gây bệnh hột xoài có cùng nhóm huyết thanh với bệnh mắt hột nhưng có lâm sàng xâm nhập lan tràn gây tổn hại nhiều hơn ở vùng sinh dụctiết niệu. C. trachomatis gây nhiễm khuẩn đường sinh dục có triệu chứng gần giống như bệnh lậu. Việc nuôi cấy phân lập vi khuẩn rất khó khăn.
Trang 1Thương hiệu: GANIKderma SRL Đức sản xuất tại Ý
HƯỚNG DẪN
Điều trị & Chăm Sóc
NHIỄM CHLAMYDIA TRACHOMATIS SINH DỤC-TIẾT NIỆU
http://ganikderma.vn/nhiem-chlamydia-trachomatis-sinh-duc-tiet-nieu-chlamydia-trachomatis-infections/
1.ĐẠI CưƠNG
-CHLAMYDIAlà tác nhân gây mù loà và bệnh lây truyền qua đường tình dục (LTQĐTD) Có ba biến thể
sinh học khác nhau củaCHLAMYDIA:
+Biến thể trachoma-serovars A, B và C gây bệnh mắt hột
+CHLAMYDIA TRACHOMATISgây các bệnh đường sinh dục ở người mà chủ yếu gây viêm niệu đạo có triệu
chứng và không triệu chứng
+Biến thể serovars L1, L2, L3 gây bệnh hột xoài có cùng nhóm huyết thanh với bệnh mắt hột nhưng có lâm sàng xâm nhập lan tràn gây tổn hại nhiều hơn ở vùng sinh dục-tiết niệu
-C TRACHOMATISgây nhiễm khuẩn đường sinh dục có triệu chứng gần giống như bệnh lậu Việc nuôi cấy
phân lập vi khuẩn rất khó khăn
-Các yếu tố nguy cơ làm tăng bệnh bao gồm những người có triệu chứng và không có triệu chứng và bạn tình của họ không được chẩn đoán và điều trị sớm, các thày thuốc chưa có kinh nghiệm và chưa quan tâm đến bệnh này
-Tỷ lệ mới mắcC TRACHOMATISkhông rõ do người bệnh không có triệu chứng đặc hiệu Khả năng lây truyền bệnh cũng không rõ do thời gian ủ bệnh dài và khó phân lập đượcC TRACHOMATIS.
2.NGUYÊN NHÂN
CHLAMYDIAlà vi khuẩn nội tế bào bắt buộc do không có khả năng tổng hợp các hợp chất có năng lượng
cao (ATP và GTP) Điểm căn bản là chu kỳ nhân lên khác thường với hai hình thái rất đặc biệt để đáp ứng với đời sống nội tế bào và ngoại tế bào Tiểu thể nhiễm trùng-thể căn bản (elementary body-EB) chịu được đời sống ngoại bào nhưng không có chuyển hoá Tiểu thể này tiếp cận tế bào, chui vào trong và thay đổi thành có hoạt động chuyển hoá và thành thể lưới (reticulate body) Sau đó nó lấy các chất của tế bào chủ để tổng hợp ra RNA, DNA và protein của nó Chính giai đoạn chuyển hoá mạnh này làm vi khuẩn nhạy
Trang 2GANIKderma® Giải pháp điều trị và thẩm mỹ vết thương cấp, mãn tính ; +100 bệnh da liễu ; Nam phụ khoa ; Trĩ và Hậu Môn
Thương hiệu: GANIKderma SRL Đức sản xuất tại Ý
cảm với kháng sinh Chu kỳ nhân lên củaCHLAMYDIAkhoảng 48-72 giờ, tế bào bị phá hủy và giải phóng
ra thể cơ bản nhiễm trùng
3.CHẨN ĐOÁN
a)Chẩn đoán xác định
- Lâm sàng
Nhiễm C TRACHOMATIS ở nam:biểu hiện chủ yếu là viêm niệu đạo + Viêm niệu đạo:
.Ở những người bệnh bị viêm niệu đạo không do lậu có khoảng 35-50% là doC TRACHOMATIS Triệu
chứng là đi tiểu khó (đái buốt, đái rắt, đau khi đi tiểu) và tiết dịch niệu đạo, dịch nhày màu trắng đục hay trắng trong, số lượng ít đến vừa
.Khám thấy miệng sáo đỏ, viêm nề, không thấy các bệnh lý khác như sưng hạch bẹn, các ổ đau trong niệu đạo, các thương tổn bệnh herpes ở miệng sáo và dương vật
.Thời gian ủ bệnh khá dài (7-21 ngày), trái với lậu (3-5 ngày) Có tới trên 50% không biểu hiện triệu chứng, khi xét nghiệm dịch niệu đạo bằng nhuộm Gram không thấy song cầu Gram âm và có τ 5 bạch cầu
đa nhân/vi trường với độ phóng đại 1000X
Chú ý là viêm niệu đạo sau lậu không do lậu thường doC TRACHOMATIS Những người bệnh này có khả
năng mắc cùng một lúc cả hai bệnh nhưng bệnh doCHLAMYDIAcó thời gian ủ bệnh dài hơn và điều trị lậu
không diệt đượcCHLAMYDIA.
+ Viêm mào tinh hoàn và viêm tuyến tiền liệt:
.C TRACHOMATISlà nguyên nhân chủ yếu gây viêm mào tinh hoàn mà trước đây cho rằng không rõ căn
nguyên
.Biểu hiện là đau một bên bìu, phù nề, đau và sốt, thường có viêm niệu đạo hoặc không
.Điều trị bằng tetraxyclin bệnh tiến triển tốt cho thấyC TRACHOMATISlà căn nguyên.
Vai trò gây bệnh củaC TRACHOMATIStrong viêm tuyến tiền liệt không do vi khuẩn chưa được rõ
+ Viêm trực tràng:
.Ở những người giao hợp qua đường hậu môn thì cả LGV và không phải LGV đều có thể gây viêm trực tràng.C TRACHOMATISkhông phải LGV có bệnh cảnh lâm sàng nhẹ hơn từ không có triệu chứng đến có
triệu chứng giống viêm trực tràng do lậu rồi đau trực tràng và chảy máu, tiết nhày và ỉa chảy
.Nhuộm Gram dịch trực tràng có nhiều bạch cầu đa nhân Soi trực tràng thấy niêm mạc bị tổn thương dễ
bị bể vụn
Trang 3GANIKderma® Giải pháp điều trị và thẩm mỹ vết thương cấp, mãn tính ; +100 bệnh da liễu ; Nam phụ khoa ; Trĩ và Hậu Môn
Thương hiệu: GANIKderma SRL Đức sản xuất tại Ý
+ Hội chứng Reiter:
.Gồm các triệu chứng viêm niệu đạo, viêm kết mạc mắt, viêm khớp và các thương tổn đặc trưng ở da, niêm mạc có liên quan đến nhiễm trùngC TRACHOMATIS
.Xét nghiệm miễn dịch huỳnh quang cho thấy trên 80% số người bị hội chứng Reiter cóC TRACHOMATIS Bệnh thường gặp ở những người có HLA-B27
NHIỄM C TRACHOMATIS Ở PHỤ NỮ:
+ Viêm cổ tử cung
Đa số người bệnh không có các dấu hiệu bệnh, khoảng 1/3 có dấu hiệu tại
chỗ
Các dấu hiệu thường gặp là tiết dịch nhày mủ và lộ tuyến phì đại với biểu hiện phù nề, xung huyết và dễ chảy máu
Khám lâm sàng cổ tử cung thấy cổ tử cung dễ chảy máu, có dịch mủ trong ống cổ tử cung và phù nề ở vùng lộ tuyến phì đại cổ tử cung
Nhuộm Gram dịch tiết cổ tử cung thấy có trên 30 bạch cầu /vi trường, độ phóng đại 1000X
+ Viêm niệu đạo
Có tiết dịch niệu đạo, miệng niệu đạo đỏ hoặc phù nề Ở những người có dịch tiết cổ tử cung có kèm theo đái khó, đái rắt là gợi ý việc người bệnh đồng thời bị viêm niệu đạo doC TRACHOMATIS Viêm niệu đạo
doC TRACHOMATIScó thể được nghĩ đến ở những người phụ nữ trẻ ở tuổi hoạt động tình dục mạnh mà
có đi tiểu khó, đái rắt và mủ niệu, đặc biệt khi họ có bạn tình có triệu chứng viêm niệu đạo hoặc có bạn tình mới
Nhuộm Gram dịch tiết niệu đạo thấy có trên 10 bạch cầu đa nhân trung tính/vi trường ở độ phóng đại 1000X, không thấy có lậu cầu, trùng roi và trực khuẩn Tuy nhiên, đại đa số người bệnh bị viêm niệu đạo
doC TRACHOMATISkhông có triệu chứng lâm sàng
+Viêm tuyến Bartholin: cũng như lậu cầu,C TRACHOMATISgây viêm xuất tiết ống tuyến Bartholin Viêm tuyến Bartholin có mủ có thể doC TRACHOMATISđơn thuần hay phối hợp với lậu cầu
+Viêm nội mạc tử cung: có tới gần một nửa số người bệnh viêm cổ tử cung và hầu hết số người viêm vòi trứng bị viêm nội mạc tử cung Vi khuẩn lan qua niêm mạc tử cung lên vòi trứng Sốt sau khi đẻ và viêm nội mạc tử cung sau đẻ thường do không điều trịC TRACHOMATISkhi mang thai.
+Viêm vòi trứng: cũng là biến chứng của viêm cổ tử cung doC TRACHOMATIS Tuy vậy, triệu chứng rất
nghèo nàn hoặc không có triệu chứng Hậu quả sẹo ống dẫn chứng gây nên chửa ngoài tử cung và vô sinh
Trang 4GANIKderma® Giải pháp điều trị và thẩm mỹ vết thương cấp, mãn tính ; +100 bệnh da liễu ; Nam phụ khoa ; Trĩ và Hậu Môn
Thương hiệu: GANIKderma SRL Đức sản xuất tại Ý
+Viêm quanh gan (hội chứng Fitz-Hugh-Cutis): có thể xảy ra sau hoặc cùng lúc với viêm vòi trứng Bệnh được nghĩ đến khi gặp ở phụ nữ trong tuổi hoạt động tình dục mạnh, có biểu hiện đau hạ sườn phải, sốt, buồn nôn hoặc nôn
-Xét nghiệm
+Nuôi cấy phân lậpC TRACHOMATIS: có độ đặc hiệu và độ nhạy cao
+Miễn dịch huỳnh quang trực tiếp bằng kháng thể đơn dòng có độ nhạy không cao
+Miễn dịch gắn men bằng kháng thể đơn dòng/đa dòng: độ nhạy 60-80%, đặc hiệu 97-99%
+PCR hoặc LCR: là kỹ thuật có độ nhạy và đặc hiệu cao nhất, đạt gần 100%
Chẩn đoán xác định
-ĐỐI VỚI NAM GIỚI:Cần xét nghiệm cho những người bệnh lậu, viêm niệu đạo không do lậu Xét nghiệm
nhuộm Gram thấy có trên 4 bạch cầu đa nhân/vi trường ở độ phóng đại 1000X, không có song cầu Gram
âm Nuôi cấy tìm lậu cầu, làm PCR, LCR hoặc ELISA dương tính vớiC.TRACHOMATIS.
-ĐỐI VỚI PHỤ NỮ:có tiền sử phơi nhiễm vớiC.TRACHOMATIS(có quan hệ tình dục hoặc bạn tình có dấu hiệu, triệu chứng bệnh) và có biểu hiện một số triệu chứng (viêm cổ tử cung tiết dịch nhày mủ, viêm niêm mạc tử cung, viêm tiểu khung, viêm niệu đạo, viêm trực tràng) cần được xét nghiệm Xét nghiệm dịch cổ
tử cung có >20 bạch cầu đa nhân/vi trường ở độ phóng đại 1000X, không có song cầu Gram âm Nuôi cấy tìm lậu cầu, làm PCR, LCR hoặc ELISA dương tính Những phụ nữ có nguy cơ cao bị nhiễm bệnh (người bệnh đến các phòng khám STD, phụ khoa, phụ nữ sảy thai, người có nhiều bạn tình) cần được xét nghiệm sàng lọc
ĐIỀU TRỊ
Thuốc bôi GANIKderma
Trị liệu được lựa chọn là azitromycin, tetracyclin hoặc doxycyclin trong 1-3tuần
a)Điều trị nhiễmC TRACHOMATISkhông biến chứng ở niệu đạo, cổ tử cung và trực tràng
-Phác đồ khuyến cáo điều trị nhiễmCHLAMYDIA: + Azithromycin 1g uống liều duy nhất, hoặc:
+ Doxycyclin 100mg, uống 2 lần/ ngày trong 7 ngày
-Các phác đồ thay thế:
+Erythromycin 2 g/ngày, chia 4 lần trong 7 ngày hoặc:
+Levofloxacin 500 mg một lần/ ngày trong 7 ngày, hoặc:
Trang 5GANIKderma® Giải pháp điều trị và thẩm mỹ vết thương cấp, mãn tính ; +100 bệnh da liễu ; Nam phụ khoa ; Trĩ và Hậu Môn
Thương hiệu: GANIKderma SRL Đức sản xuất tại Ý
+Ofloxacin 300mg uống 2 lần/ ngày trong 7 ngày
-Một số thuốc khác có hiệu quả điều trị như amoxicillin, rifampicin, sulfonamid, clindamycin và các
fluoroquinolon Các thuốc không có tác dụng điều trị như penicilin, ampixilin, cephalosporin,
spectinomycin
-Theo dõi sau điều trị cho thấy có một số trường hợp bị lại (5-10%) có thể do tái phát hoặc tái nhiễm Một
số người bệnh sau điều trị mặc dù không cònC TRACHOMATISnhưng vẫn còn triệu chứng hoặc tái phát triệu chứng bệnh có thể do đồng thời bị tác nhân gây bệnh khác
b)Điều trị cho phụ nữ có thai
-Erythromycin 500mg uống 4 viên/ngày trong 7 ngày, hoặc:
-Amoxicillin 500mg uống 3 viên ngày trong 7 ngày, hoặc có thể thay thế
bằng:
-Azithromycin 1g uống liều duy nhất
Các bạn tình của người bệnh cần được xét nghiệm trong vòng 30 ngày sau khi phơi nhiễm hoặc được điều trị bằng tetracyclin, doxycyclin
5.PHÕNG BỆNH
-Trở ngại chủ yếu trong việc phòng chống có hiệu quả nhiễm trùng sinh dục doC TRACHOMATISlà không
có các xét nghiệm đặc hiệu tại các phòng khám STD
-Có tới trên 40% người bệnh nhiễmC TRACHOMATISkhông có triệu chứng và rất nhiều người trong tuổi
hoạt động tình dục bị nhiễmC TRACHOMATISmà không đi khám chữa bệnh vì không có triệu chứng hoặc
triệu chứng rất nghèo nàn
-Một biện pháp có thể thực hiện là tầm soátC TRACHOMATISở các phòng khám nơi có nhiều người bệnh
để phát hiện các trường hợp không có triệu chứng Việc điều trị cho bạn tình là một biện pháp quan trọng
và hiệu quả
BỆNH LÝ ĐƯỜNG SINH DỤC DO LẬU CẦU VÀ C TRACHOMATIS
Nam
Trang 6GANIKderma® Giải pháp điều trị và thẩm mỹ vết thương cấp, mãn tính ; +100 bệnh da liễu ; Nam phụ khoa ; Trĩ và Hậu Môn
Thương hiệu: GANIKderma SRL Đức sản xuất tại Ý
Niệu đạo Viêm niệu đạo do lậu NGU, PGU
Mào tinh Viêm mào tinh hoàn Viêm mào tinh hoàn
Hệ thống Nhiễm lậu cầu lan tỏa HC- Reiter
Nữ
209
Tuyến Bartholin Viêm tuyến Bartholin Viêm tuyến Bartholin
Trang 7GANIKderma® Giải pháp điều trị và thẩm mỹ vết thương cấp, mãn tính ; +100 bệnh da liễu ; Nam phụ khoa ; Trĩ và Hậu Môn
Thương hiệu: GANIKderma SRL Đức sản xuất tại Ý
BỆNH LÝ DO CHLAMYDIA GÂY NÊN Ở NGƯỜI
C PSITTACI Nhiều tuýp huyết thanh Psittacosis
C PNEUMONIAE TWAR Bệnh lý đường hô hấp
C TRACHOMATIS L1, L2, L3 Bệnh hột xoài
niệu đạo, VCTC, viêm vòi trứng, viêm trực tràng, viêm mào tinh hoàn, viêm phổi trẻ sơ sinh
Trang 8GANIKderma® Giải pháp điều trị và thẩm mỹ vết thương cấp, mãn tính ; +100 bệnh da liễu ; Nam phụ khoa ; Trĩ và Hậu Môn
Thương hiệu: GANIKderma SRL Đức sản xuất tại Ý