4 GIÁO án powerpoint sinh 12 cđ4 ỨNG DỤNG DI TRUYỀN

Để tạo giống cây trồng có kiểu gen đồng hợp tử về tất cả các cặp gen, người ta sử dụng phương pháp nào sau đây?. Nuôi cấy hạt phấn Hạt phấn n → Chọn lọc các dòng tế bào đơn bội n→ Cho

Thể truyền Plasmít

 Có trong TBC của VK

1 phân tử ADN mạch vòng kép, kích

thước nhỏ hơn ADN chính của VK

Có khả năng nhân đôi độc lập với

A Nuôi cấy hạt phấn B Gây đột biến gen

C Dung hợp tế bào trần D Nhân bản vô tính

THPTQG 2017 Để tạo giống cây trồng có kiểu gen đồng hợp tử về tất

cả các cặp gen, người ta sử dụng phương pháp nào sau đây?

A Lai tế bào xôma khác loài

B Công nghệ gen.

C Lai khác dòng.

D Nuôi cấy hạt phấn sau đó lưỡng bội hóa.

I

ĐH 2017: Người ta lấy ra khỏi dạ con một phôi bò 7 ngày tuổi, ở giai đoạn có 64 phôi bào, tách thành 4 phần sau đó cấy vào tử cung của 4 con bò cái khác nhau từ đó đã phát triển thành 4 phôi mới và sinh ra 4 con bê Khi nói về 4 con bê này, có bao nhiêu kết luận sau đây đúng?

I 4 con bê sinh ra nhờ ứng dụng kĩ thuật cấy truyền phôi.

II Các con bê được sinh ra đều có kiểu gen giống nhau.

III Các con bê sinh ra có cả bê đực và bê cái.

IV 4 con bê này lớn lên có khả năng giao phối được với nhau.

ĐH 2017: Cho các phương pháp sau:

I Cấy truyền phôi.

II Dung hợp tế bào trần khác loài

III Nuôi cấy mô hoặc tế bào sinh dưỡng

IV Nuôi cấy hạt phấn rồi tiến hành lưỡng bội hoá các dòng đơn bội

Có bao nhiêu phương pháp có thể sử dụng để tạo ra các cá thể mơi có kiểu gen giống nhau ?

Bạn có một con chó mang kiểu gen quý hiếm, về lý thuyết, làm thế nào bạn có thể tạo ra nhiều con chó có kiểu gen y hệt con chó của bạn?

LIỆU BẠN CÓ THỂ LÀ NHÀ KHOA HỌC.

MÓN TRÁNG MIỆNG

Hết giờ:

3 Một số thành tựu trong chọn giống ở Việt Nam

pháp

1 Tạo chủng vi khuẩn E coli sản xuất insulin của người CNG

2 Giống cà chua có gen làm chin quả bị bất hoạt CNG

3 Tạo giống bông và giống đậu tương mang gen kháng thuốc

diệt cỏ của thuốc lá cảnh Petunia

CNG

4 Tạo giống lúa “gạo vàng” có khả năng tổng hợp β-carôten

(tiền vitamin A) trong hạt

CNG

5 Chuột bạch có gen hoocmon sinh trưởng của chuột cống CNG

6 Giống lúa gạo vàng có khả năng tổng hợp β- carotene CNG

8 Tạo giống cừu sản sinh prôtêin huyết thanh của người trong

sữa

CNG

9 Tạo giống cây trồng lưỡng bội có kiểu gen đồng hợp về tất cảcác gen Nuôicấy

hạtphấn (CN tế bào)

11 Tạo giống pomato từ khoai tây và cà chua Dung hợp

TB trần (CN

tế bào)

tế bào)

13 Tạo giống dưa hấu 3n không hạt, có hàm lượng đường cao ĐB

15 Giống đậu tương DT55 (năm 2000) được tạo ra bằng xử lí đột

biến giống đậu tương DT74 có thời gian sinh trường rất ngắn

ĐB

17

Giống dâu tam bội (3n), được tạo ra do lai giữa thể tứ bội 4 n

(tạo ra từ giống dâu Bắc Ninh) với giống lưỡng bội (2n) ĐB + lai tạo

TỔNG KẾT CHỦ ĐỀ ỨNG DỤNG DI TRUYỀN HỌC

Các phương pháp tạo giống Đối tượng áp dụng

I Chọn giống dựa trên nguồn BDTH

1.Tạo giống thuần

 Phương pháp và đối tượng tạo giống

 Mục đích của các phương pháp

1 Tạo giống thuần chủng

2 Tạo giống có ưu thế lai

3 Tạo giống có kiểu gen giống

nhau

(đồng nhất về kiểu gen)

4 Tạo giống mang đột biến

5 Tạo ra cây có bộ NST của 2

loài khác nhau

1 Nuôi cấy hạt phấn (thực vật)

2 Tự thụ phấn (thực vật)

1 Lai khác dòng (đơn hoặc kép)

1 Nuôi cấy mô tế bào (thực vật)

2 Nhân bản vô tính (động vật)

2 Cấy truyền phôi theo hình thức gây biến đổi phôi (động vật)

3 Phương pháp gây đột biến

1 Lai tế bào (thực vật)

vật)

(A)- Các phương

pháp (B)- Quy trình (C)- Mục đích

I Nuôi cấy mô TB

thực vật

Tế bào sinh dưỡng 2n → Nuôi trong

môi trường dinh dưỡng thích hợp →

tạo → Cây lai 4n AB.

Tạo ra giống thực vật mới mang đặc điểm mong muốn của hai loài.

III Nuôi cấy hạt

phấn

Hạt phấn n → Chọn lọc các dòng tế

bào đơn bội (n)→ Cho lưỡng bội hoá

→ Cây 2n (có kiểu gen đồng hợp).

Tạo ra cây có kiểu gen đồng hợp về tất cả các kiểu gen.

IV Nhân bản vô

tính

TB chất của TB tuyến vú cừu cái (A) + Nhân TB tuyến vú cừu cái (B) →

Phôi→ Chuyển phôi vào tử cung của

cừu cái (C) → Cừu Đolly.

Có ý nghĩa trong việc nhân bản động vật biến đổi gen hoặc tạo ra nhiều ĐV có kiểu gen giống nhau và giống với

V Cấy truyền

phôi

Phôi cá thể cái (X) 2n → Tách thành

nhiều phôi  Tử cung các cá thể cái (Y)

 Mỗi phôi sẽ phát triển thành một

cơ thể mới 2n

Tạo ra nhiều con vật có kiểu gen giống nhau từ 1 phôi.

2 5.1

Câu 52: ĐH: 2010 Mã đề thi 381) Phương pháp tạo giống thuần chủng

có kiểu gen mong muốn dựa trên nguồn biến dị tổ hợp gồm các bước sau:(1)Cho các cá thể có tổ hợp gen mong muốn tự thụ phấn hoặc giao phối cận huyết qua một số thế hệ để tạo ra các giống thuần chủng có kiểu gen mong muốn

(2)Lai các dòng thuần chủng khác nhau để chọn ra các tổ hợp gen mong muốn

(3) Tạo ra các dòng thuần chủng có kiểu gen khác nhau Trình tự đúngcủa các bước là:

3 5.1

Câu 42: ĐH 2012 Mã đề thi 279) Khi nói về ưu thế lai, phát biểu nào

sau đây không đúng?

A Người ta tạo ra những con lai khác dòng có ưu thế lai cao để sử dụng cho việc nhân giống

B Để tạo ra những con lai có ưu thế lai cao về một số đặc tính nào đó, người ta thường bắt đầu bằng cách tạo ra những dòng thuần chủng khác nhau

C Trong một số trường hợp, lai giữa hai dòng nhất định thu được con lai không có ưu thế lai, nhưng nếu cho con lai này lai với dòng thứ ba thì đời con lại có ưu thế lai

D Một trong những giả thuyết để giải thích cơ sở di truyền của ưu thế lai được nhiều người thừa nhận là giả thuyết siêu trội

Nguy n Vi t Trung- THPT ễ ế Th ch ạ Bàn; Tài li u ệ ôn thi THPT QG

2018.

1 5

B Ưu thế lai biểu hiện cao nhất ở đời F1 của phép lai khác dòng.

C Ưu thế lai có thể được duy trì và củng cố bằng phương pháp tự thụ phấn hoặc giao phối gần

D Ưu thế lai chỉ xuất hiện ở phép lai giữa các dòng thuần chủng có kiểu gen giống nhau

5 5.1

Câu 1: ĐH 2008- Mã đề thi 379) Cho cây có kiểu gen AaBbDd tự thụ

phấn qua nhiều thế hệ Nếu các cặp gen này nằm trên các cặp nhiễm sắcthể khác nhau thì số dòng thuần tối đa về cả ba cặp gen có thể được tạo ra là

Nguy n Vi t Trung- THPT ễ ế Th ch ạ Bàn; Tài li u ệ ôn thi THPT QG

2018.

1 6

6 5.1

Câu 38: ĐH 2008- Mã đề thi 379) Trong trường hợp gen trội có lợi,

phép lai có thể tạo ra F1 có ưu thế lai cao nhất là:

Câu 42: ĐH 2008- Mã đề thi 379) Các giống cây trồng thuần chủng

A có thể được tạo ra bằng phương pháp tự thụ phấn qua nhiều đời

B có tất cả các cặp gen đều ở trạng thái dị hợp tử

C có năng suất cao nhưng kém ổn định

D có thể được tạo ra bằng phương pháp lai khác thứ qua vài thế hệ

Nguy n Vi t Trung- THPT ễ ế Th ch ạ Bàn; Tài li u ệ ôn thi THPT QG

2018.

1 7

8 5.1

Câu 49: ĐH: 2010 Mã đề thi 381) Để tạo ra một giống cây thuần chủng

có kiểu gen AAbbDD từ hai giống cây ban đầu có kiểu gen AABBdd vàaabbDD, người ta có thể tiến hành:

A Lai hai giống ban đầu với nhau tạo F1; cho F1 tự thụ phấn tạo F2;chọn các cây F2 có kiểu hình (A-bbD-) rồi cho tự thụ phấn qua một số thế hệ để tạo ra giống cây có kiểu gen AAbbDD

B Lai hai giống ban đầu với nhau tạo F1 rồi chọn các cây có kiểu hình(A-bbD-) cho tự thụ phấn qua một số thế hệ để tạo ra giống cây có

kiểu gen AAbbDD

C Lai hai giống ban đầu với nhau tạo F1; cho F1 tự thụ phấn tạo F2;

chọn các cây F2 có kiểu hình (A-bbD-) rồi dùng phương pháp tế bào học

để xác định cây có kiểu gen AAbbDD

D Lai hai giống ban đầu với nhau tạo F1; cho F1 lai trở lại với cây có

kiểu gen AABBdd tạo F2 Các cây có kiểu hình (A-bbD-) thu được ở F2 chính là giống cây có kiểu gen AAbbDD

Nguy n Vi t Trung- THPT ễ ế Th ch ạ Bàn; Tài li u ệ ôn thi THPT QG

2018.

1 8

9 5.1

Câu 19(TN2009 – MĐ159): Khi lai giữa hai dòng thuần chủng có kiểu

gen khác nhau thu được con lai có năng suất, sức chống chịu, khả năng sinh trưởng và phát triển cao vượt trội so với các dạng bố mẹ Hiệntượng trên được gọi là

A thoái hoá giống B đột biến.

C di truyền ngoài nhân D ưu thế lai.

1

0 0 5.1

Câu 44(TN201-MĐ381): Trong quần xã sinh vật, loài ưu thế là loài

A chỉ có ở một quần xã nào đó mà không có ở các quần xã khác, sự có mặt của nó làm tăng mức đa dạng cho quần xã

B có tần suất xuất hiện và độ phong phú rất thấp nhưng sự có mặt của nólàm tăng mức đa dạng cho quần xã

C đóng vai trò thay thế cho các nhóm loài khác khi chúng suy vong vìnguyên nhân nào đó

D có tần suất xuất hiện và độ phong phú cao, sinh khối lớn, quyết định chiều hướng phát triển của quần xã

Nguy n Vi t Trung- THPT ễ ế Th ch ạ Bàn; Tài li u ệ ôn thi THPT QG

2018.

1 9

1 1 5.1

Câu 7 (TN2014- MĐ 918) : Phương pháp nào sau đây không được sử

dụng để tạo ưu thế lai?

5.2.0 NỘI DUNG 2 – TẠO BẰNG PHƯƠNG PHÁP GÂY ĐỘT BIẾN

1 2 5.2

Câu 38: ĐH 2011 - Mã đề thi 162) Cho các thành tựu sau:

(1)Tạo giống cà chua có gen làm chín quả bị bất hoạt

(2) Tạo giống dâu tằm tứ bội

(3)Tạo giống lúa "gạo vàng" có khả năng tổng hợp  - carôten trong hạt.(4)Tạo giống dưa hấu đa bội Các thành tựu được tạo ra bằng phương pháp gây đột biến là

A (2) và (4) B (1) và (3) C (3) và (4) D (1) và (2).

1 3 5.2

Câu 8: ĐH 2008- Mã đề thi 379) Trong chọn giống vật nuôi,

phươngpháp thường được dùng để tạo ra các biến dị tổ hợp là

A gây đột biến bằng sốc nhiệt B chiếu xạ bằng tia X.

C lai hữu tính D gây đột biến bằng cônsixin.

1 4 5.2

Câu 3(TN201-MĐ381): Trong công tác giống, hướng tạo ra những

giống cây trồng tự đa bội lẻ thường được áp dụng đối với những loại câynào sau đây?

A Điều, đậu tương B Cà phê, ngô.

C Nho, dưa hấu D Lúa, lạc.

Nguy n Vi t Trung- THPT ễ ế Th ch ạ Bàn; Tài li u ệ ôn thi THPT QG

2018.

2 1

5.3.0 NỘI DUNG 3– TẠO GIỐNG BẰNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO

1 5 5.3

Câu 36: ĐH: 2010 Mã đề thi 381) Thành tựu nào sau đây là ứng dụng

của công nghệ tế bào?

A.Tạo ra giống lúa "gạo vàng" có khả năng tổng hợp  - carôten (tiền chất tạo vitamin A) trong hạt

B Tạo ra giống cây trồng lưỡng bội có kiểu gen đồng hợp tử về tất cả các gen

C Tạo ra giống cừu sản sinh prôtêin huyết thanh của người trong sữa

D Tạo ra giống cà chua có gen làm chín quả bị bất hoạt

1 6 5.3

Câu 15 : ĐH 2014 – Mã đề 538) Để tạo giống cây trồng có kiểu gen

đồng hợp tử về tất cả các cặp gen, người ta sử dụng phương pháp nào sau đây?

A Lai tế bào xôma khác loài B Công nghệ gen.

C Lai khác dòng D Nuôi cấy hạt phấn sau đó lưỡng bội hóa.

Nguy n Vi t Trung- THPT ễ ế Th ch ạ Bàn; Tài li u ệ ôn thi THPT QG

2018.

22

1 7 5.3

Câu 10: THPTQG 2015) Công nghệ tế bào đã đạt được thành tựu nào

sau đây?

A Tạo ra giống lúa có khả năng tổng hợp β-carôten ở trong hạt

B Tạo ra giống dâu tằm tam bội có năng suất lá cao

C Tạo ra chủng vi khuẩn E coli có khả năng sản xuất insulin củangười

D Tạo ra cừu Đôly

1 8 5.3

Câu 26: THPTQG 2014) Phương pháp nào sau đây có thể tạo ra giống

cây trồng mới mang đặc điểm của hai loài?

A Gây đột biến nhân tạo kết hợp với chọn lọc

B Dung hợp tế bào trần khác loài

C Nuôi cấy hạt phấn

D Nuôi cấy mô, tế bào

Nguy n Vi t Trung- THPT ễ ế Th ch ạ Bàn; Tài li u ệ ôn thi THPT QG

2018.

23

1 9 5.3

Câu 42: ĐH: 2009 Mã đề thi 297) Bằng công nghệ tế bào thực vật,

người ta có thể nuôi cấy các mẩu mô của một cơ thể thực vật rồi sau đócho chúng tái sinh thành các cây Bằng kĩ thuật chia cắt một phôi động vật thành nhiều phôi rồi cấy các phôi này vào tử cung của các con vật khác nhau cũng có thể tạo ra nhiều con vật quý hiếm Đặc điểm chung của hai phương pháp này là

A đều tạo ra các cá thể có kiểu gen thuần chủng

B đều tạo ra các cá thể có kiểu gen đồng nhất

C đều thao tác trên vật liệu di truyền là ADN và nhiễm sắc thể

D các cá thể tạo ra rất đa dạng về kiểu gen và kiểu hình

2 0 5.3

Câu 56: ĐH 2011 - Mã đề thi 162) Trong tạo giống bằng công nghệ tế

bào, người ta có thể tạo ra giống cây trồng mới mang đặc điểm của hai loài khác nhau nhờ phương pháp

A dung hợp tế bào trần

B nuôi cấy tế bào thực vật in vitro tạo mô sẹo.

C chọn dòng tế bào xôma có biến dị

D nuôi cấy hạt phấn

Nguy n Vi t Trung- THPT ễ ế Th ch ạ Bàn; Tài li u ệ ôn thi THPT QG

2018.

24

2 1 5.3

Câu 51: ĐH 2012 Mã đề thi 279) Người ta tiến hành nuôi các hạt phấn

của cây có kiểu gen AabbDDEeGg thành các dòng đơn bội, sau đó lưỡngbội hóa để tạo ra các dòng thuần chủng Theo lí thuyết, quá trình này sẽ tạo ra tối đa bao nhiêu dòng thuần có kiểu gen khác nhau?

A 32 B 5 C 16 D 8.

2 2 5.3

Câu 44: ĐH 2013 -Mã đề thi 196) Khi nói về nuôi cấy mô và tế bào thực

vật, phát biểu nào sau đây không đúng?

A Phương pháp nuôi cấy mô tiết kiệm được diện tích nhân giống

B Phương pháp nuôi cấy mô được sử dụng để tạo nguồn biến dị tổ hợp

C Phương pháp nuôi cấy mô có thể tạo ra số lượng cây trồng lớn trong một thời gian ngắn

D Phương pháp nuôi cấy mô có thể bảo tồn được một số nguồn gen quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng

Nguy n Vi t Trung- THPT ễ ế Th ch ạ Bàn; Tài li u ệ ôn thi THPT QG

2018.

25

2 3 5.3

Câu 9: ĐH 2014 – Mã đề 538) Một trong những ưu điểm của phương

pháp nuôi cấy mô ở thực vật là

A tạo ra các cây con có ưu thế lai cao hơn hẳn so với cây ban đầu

B nhân nhanh các giống cây trồng quý hiếm, tạo ra các cây đồng nhất

về kiểu gen

C tạo ra các dòng thuần chủng có kiểu gen khác nhau

D tạo ra giống cây trồng mới có kiểu gen hoàn toàn khác với cây banđầu

Nguy n Vi t Trung- THPT ễ ế Th ch ạ Bàn; Tài li u ệ ôn thi THPT QG

2018.

26

2 4 5.3

Câu 38: THPTQG 2015) Giả sử có hai cây khác loài có kiểu gen

AaBB và DDEe Người ta sử dụng công nghệ tế bào để tạo ra các câycon từ hai cây này Theo lí thuyết, trong các phát biểu sau về các cây con, có bao nhiêu phát biểu đúng?

(1)Các cây con được tạo ra do nuôi cấy tế bào sinh dưỡng của từng cây

có kiểu gen AaBB hoặc DDEe.(2) Nuôi cấy hạt phấn riêng rẽ của từng cây sau đó lưỡng bội hóa sẽ thuđược 8 dòng thuần chủng có kiểu gen khác nhau

(3) Các cây con được tạo ra do nuôi cấy hạt phấn của từng cây và gây

lưỡng bội hóa có kiểu gen AABB, aaBB hoặc DDEE, DDee.(4)Cây con được tạo ra do lai tế bào sinh dưỡng (dung hợp tế bào trần) của hai cây với nhau có kiểu gen AaBBDDEe

A 4 B 2 C 3 D 1.

Nguy n Vi t Trung- THPT ễ ế Th ch ạ Bàn; Tài li u ệ ôn thi THPT QG

2018.

27

2 5 5.3

Câu 15: THPTQG 2016) Giả sử một cây ăn quả của một loài thực vật

tự thụ phấn có kiểu gen AaBb Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây

sai?

A Nếu chiết cành từ cây này đem trồng, người ta sẽ thu được cây con

có kiểu gen AaBb

B Nếu gieo hạt của cây này thì có thể thu được cây con có kiểu genđồng hợp tử trội về các gen trên

C Nếu đem nuôi cấy hạt phấn của cây này rồi gây lưỡng bội hóa thì

có thể thu được cây con có kiểu gen AaBB

D Các cây con được tạo ra từ cây này bằng phương pháp nuôi cấy mô

sẽ có đặc tính di truyền giống nhau và giống với cây mẹ

2 6 5.3

Câu 38 (TN2011- MĐ 146) : Để giúp nhân nhanh các giống cây trồngquý hiếm từ một cây ban đầu có kiểu gen quý tạo nên một quần thể cây trồng đồng nhất về kiểu gen, người ta sử dụng

A phương pháp gây đột biến

2 7 5.3

Câu 25(TN201-MĐ381): Sử dụng phương pháp nào sau đây có thể tạo

ra giống mới mang đặc điểm của hai loài mà bằng cách tạo giống thôngthường không thể tạo ra được?

A Nuôi cấy hạt phấn B Dung hợp tế bào trần.

C Gây đột biến nhân tạo D Nhân bản vô tính.

2 8 5.3

Câu 45 (CD2013): Cho các bước tạo động vật chuyển gen:

(1) Lấy trứng ra khỏi con vật

(2) Cấy phôi đã được chuyển gen vào tử cung con vật khác để nó mang thai và sinh đẻ bình thường

(3) Cho trứng thụ tinh trong ống nghiệm

(4) Tiêm gen cần chuyển vào hợp tử và hợp tử phát triển thành phôi Trình tự đúng trong quy trình tạođộng vật chuyển gen là