Một quần thể của loài này đang ở trạng thái cân bằng di truyền có tần số kiểu gen đồng hợp trội bằng hai lần tần số kiểu gen dị hợp.. Đề cương ôn KT khối 12NỘI DUNG 2- XÁC ĐỊNH SỐ KG TỐI
Trang 1DI TRUYỀN HỌC
CHỦ ĐỀ 3
DI TRUYỀN QUẦN THỂ
Trang 31 GIAO PHẤN 2 TỰ THỤ PHẤN
GIAO PHẤN
TỰ THỤ PHẤN
Trang 6Số cá thể P: 300AA + 600Aa + 100 aa
Trang 7(P chưa cân bằng)
nn
Trang 8P: 0,36AA + 0,48Aa + 0,16 aa
F4: ?AA + ?Aa + ?aa
F4: ?AA + ?Aa + ?aa
KL: P ->Fn thay đổi theo hướng
KL: P (khi QT cân bằng) ->Fn Cầu trúc di truyền không thay đổi so với P.
Trang 11Đề cương ôn KT khối 12
Ghi chú:
1- Tính tần số alen; 2- Xác định số KG tối đa trong quần thể; 3- Xác định cấu trúc di truyền của quần thể tự phối
4- Nhận định quần thể cân bằng di truyền; 5- Xác định cấu trúc di truyền của quần thể sau ngẫu phối
NỘI DUNG 1- XÁC ĐỊNH TẦN SỐ ALEN VÀ TẦN SỐ KIỂU GEN
Tần số KG d = D/N h = H/N r = R/N d + h + r = 1Tân số alen p = d+ h
(Câu 5-MHTHPTQG 2017) Một quần thể gồm 2000 cá thể trong đó có 400 cá thể
có kiểu gen DD, 200 cá thể có kiểu gen Dd và 1400 cá thể có kiểu gen dd Tần số alen D trong quần thể này là
Trang 12Đề cương ôn KT khối 12
(TN2009 – MĐ159): Một quần thể giao phối có tỉ lệ các kiểu gen là 0,3AA : 0,6Aa :
0,1aa Tần số tương đối của alen A và alen a lần lượt là
A 0,3 và 0,7 B 0,6 và 0,4 C 0,4 và 0,6 D 0,5 và 0,5.
(TN2011- MĐ 146): Một quần thể gia súc đang ở trạng thái cân bằng di truyền có
84% số cá thể lông vàng, các cá thể còn lại có lông đen Biết gen A quy định lông vàng trội hoàn toàn so với alen a quy định lông đen Tần số của alen A và alen a trong quần thể này lần lượt là
A 0,4 và 0,6 B 0,6 và 0,4 C 0,7 và 0,3 D 0,3 và 0,7.
(CĐ 2013- MĐ 279) Ở một loài sinh vật, xét một gen nằm trên nhiễm sắc thể thường
có 2 alen là A và a Một quần thể của loài này đang ở trạng thái cân bằng di truyền có tần số kiểu gen đồng hợp trội bằng hai lần tần số kiểu gen dị hợp Theo lí thuyết, tần số alen A và a của quần thể này lần lượt là
A 0,2 và 0,8 B 0,8 và 0,2 C 0,67 và 0,33 D 0,33 và 0,67.
Câu 83 (THPTQG 2017-MĐ203) Một quần thể có thành phần kiểu gen là: 0,04AA
: 0,32Aa : 0,64aa Tần số alen a của quần thể này là bao nhiêu?
Trang 13Đề cương ôn KT khối 12
có tỉ lệ cá thể mang kiểu hình trội như sau:
Theo lí thuyết, phát biểu nào sau đây sai?
A Quần thể III có thành phần kiểu gen là: 0,25AA : 0,5Aa : 0,25aa, B Trong 4 quần thể trên, quần thể IV có tần số kiều gen Aa lớn nhất,
C. Quàn thể I có tần số kiểu gen Aa là 0,32
D. Quần thể II có tần số kiểu gen AA là 0,16
Trang 14Đề cương ôn KT khối 12
NỘI DUNG 2- XÁC ĐỊNH SỐ KG TỐI ĐATRONG QUẦN THỂ
-Locut 1 có m alen, locut 2 có n alen
trên NST thường hoặc NST giới tính X
-Locut 3 có p alen, locut 4 có q alen trên NST Y
-Cặp NST tương đồng gồm các cặp
NST thường và NST giới tính XX
-Cặp NST không tương đồng là cặp NST XY
(CĐ 2014- MĐ 197) Một loài sinh vật lưỡng bội, xét hai lôcut gen nằm trên cùng một
nhiễm sắc thể thường; lôcut I có 2 alen, lôcut II có 3 alen Biết rằng không phát sinhđột biến mới, quá trình ngẫu phối có thể tạo ra trong quần thể của loài này tối đa baonhiêu loại kiểu gen về hai lôcut trên?
Trang 15NỘI DUNG 2- XÁC ĐỊNH SỐ KG TỐI ĐATRONG QUẦN THỂ
-Locut 1 có m alen, locut 2 có n alen
trên NST thường hoặc NST giới tính X
-Locut 3 có p alen, locut 4 có q alen trên NST Y
Trang 16Đề cương ôn KT khối 12
(CĐ 2013- MĐ 279) Ở một loài sinh vật lưỡng bội, xét hai lôcut gen Lôcut I nằmtrên nhiễm sắc thể thường có 2 alen; lôcut II nằm trên vùng không tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X có 2 alen Quá trình ngẫu phối có thể tạo ra trong quần thể của loài này tối đa bao nhiêu loại kiểu gen về hai lôcut trên?
(CĐ 2010 –MĐ 251): Trong quần thể ngẫu phối của một loài động vật lưỡng bội,
xét một gen có 5 alen nằm trên nhiễm sắc thể thường Biết không có đột biến mới xảy ra, số loại kiểu gen tối đa có thể tạo ra trong quần thể này là
Trang 17Đề cương ôn KT khối 12
NỘI DUNG 3- XÁC ĐỊNH CẤU TRÚC DI TRUYỀN CỦA QUẦN THỂ TỰ PHỐI
Dạng 2: Bài toán ngược Cho
Trang 18Đề cương ôn KT khối 12
(CĐ 2012- MĐ 263) Một quần thể thực vật ở thế hệ xuất phát (P) có thành phần kiểu
gen 0,4AA : 0,4Aa : 0,2aa Nếu xảy ra tự thụ phấn thì theo lí thuyết, thành phần kiểu gen ở F2 là
A 0,36AA : 0,48Aa : 0,16aa B 0,575AA : 0,05Aa : 0,375aa.
C 0,55AA : 0,1Aa : 0,35aa D 0,5AA : 0,2Aa : 0,3aa.
(Câu 23: ĐH 2010- Mã đề thi 381) Một quần thể thực vật có tỉ lệ các kiểu gen ở thế
hệ xuất phát (P) là 0,25AA : 0,40Aa : 0,35aa Tính theo lí thuyết, tỉ lệ các kiểu gen của quần thể này sau ba thế hệ tự thụ phấn bắt buộc (F3) là:
A 0,425AA : 0,050Aa : 0,525aa B 0,25AA : 0,40Aa : 0,35aa.
C 0,375AA : 0,100Aa : 0,525aa D 0,35AA : 0,20Aa : 0,45aa.
(Câu 35: ĐH 2011- Mã đề thi 162) Từ một quần thể thực vật ban đầu (P), sau 3 thế hệ
tự thụ phấn thì thành phần kiểu gen của quần thể là 0,525AA : 0,050Aa : 0,425aa Chorằng quần thể không chịu tác động của các nhân tố tiến hoá khác, tính theo lí thuyết, thành phần kiểu gen của (P) là
A 0,250AA : 0,400Aa : 0,350aa B 0,350AA : 0,400Aa : 0,250aa.
C 0,400AA : 0,400Aa : 0,200aa D 0,375AA : 0,400Aa : 0,225aa.
Trang 19Đề cương ôn KT khối 12
(TN201-MĐ381): Một quần thể thực vật lưỡng bội, ở thế hệ xuất phát (P) gồm toàn
cá thể có kiểu gen Aa Nếu tự thụ phấn bắt buộc thì theo lí thuyết, cấu trúc di truyền của quần thể này ở thế hệ F3 là
A 0,4375AA : 0,125Aa : 0,4375aa B 0,75AA : 0,25aa.
C 0,25AA : 0,75aa D 0,25AA : 0,50Aa : 0,25aa.
(Câu 30: THPTQG 2015) Ở đậu Hà Lan, alen A quy định hoa tím trội hoàn toàn
so với alen a quy định hoa trắng Thế hệ xuất phát (P) của một quần thể gồm toàncây hoa tím, trong đó tỉ lệ cây hoa tím có kiểu gen dị hợp tử là Y (0 ≤ Y ≤1) Quầnthể tự thụ phấn liên tiếp qua các thế hệ Biết rằng quần thể không chịu tác động của các nhân tố tiến hóa khác Theo lí thuyết, tỉ lệ kiểu hình ở thể
A 0,525AA : 0,150Aa : 0,325aa B 0,36AA : 0,24Aa : 0,40aa.
C 0,36AA : 0,48Aa : 0,16aa D 0,7AA : 0,2Aa : 0,1aa.
Trang 20Đề cương ôn KT khối 12
Câu 120 (THPTQG 2017, MĐ203) Một quần thể thực vật lưỡng bội, alen A quy
định hoa tím trội hoàn toàn so với alen a quy định hoa trắng Thế hệ xuất phát (P) của quần thể này có số cây hoa trắng chiếm 5% Sau 4 thế hệ
tự thụ phấn, thu được F4 có số cây hoa tím chiếm 57,5% Biết rằng quần thể không chịu tác động của các nhân tố tiến hóa khác Theo lí thuyết,
có bao nhiêu phát biểu sau đây đúng?
I Thế hệ p có 80% số cây có kiểu gen dị hợp tử
II Thế hệ p có tần số alen A là 0,55
III F3 CÓ số cây hoa tím bàng 1,5 lần số cây hoa ừắng
IV Trong tổng số cây hoa tím ở F4, sổ cây có kiều gen dị hợp từ chiếm tỉ lệ 2/23
Trang 21Đề cương ôn KT khối 12
NỘI DUNG 4- XÁC ĐỊNH TRẠNG THÁI CÂN BẰNG CỦA QT NGẪU PHỐI
Cho P: dAA + hAa + raa
Quần thể cân bằng khi Quần thể chưa cân bằng khi
- d và r phải là số chính - d và r không phải là số chính
(Câu 327-MHTHPTQG 2017) Theo định luật Hacđi - Vanbec, có bao nhiêu quần
thể sinh vật ngẫu phối sau đây đang ở trạng thái cân bằng di truyền? (1) 0,5AA : 0,5aa
(2) 0,64AA : 0,32Aa : 0,04aa
(3) 0,2AA : 0,6Aa : 0,2aa
(4) 0,75AA : 0,25aa (5) 100% AA
Trang 22Đề cương ôn KT khối 12
(TN201-MĐ381): Quần thể ngẫu phối nào sau đây đang ở trạng thái cân bằng di
truyền?
A 0,36AA : 0,16Aa : 0,48aa B 0,49AA : 0,50Aa : 0,01aa.
C 0,25AA : 0,59Aa : 0,16aa D 0,81AA : 0,18Aa : 0,01aa.
(Câu 11: THPTQG 2016) Quần thể sinh vật có thành phần kiểu gen nào sau đâyđang ở trạng thái cân bằng di truyền?
C 0,25AA : 0,5Aa : 0,25aa D 0,1AA : 0,4Aa : 0,5aa.
Trang 23Đề cương ôn KT khối 12
NỘI DUNG 5 – XÁC ĐỊNH CẤU TRÚC DT CỦA QT NGẪU PHỐI Po: dAA + hAa + raa = 1, sau một thế hệ ngẫu phối QT sẽ cân bằng và có dạng F1: (d + h/2)2AA + 2 (d + h/2) (r + h/2)Aa + (r + h/2)2aa =
1 Tức F1: p2AA+2pqAa+q 2 aa
Điều nào dưới đây không phải là điều kiện nghiệm đúng định luật Hacđi - Vanbec
A. Không có chọn lọc tự nhiên, quần thể đủ lớn để ngẫu phối
B. Sức sống và sức sinh sản của các thể đồng hợp, dị hợp là như nhau
C. Không có sự di nhập của các gen lạ vào quần thể
D. Số alen của một gen nào đó được tăng lên
(CĐ 2014- MĐ 197) Một quần thể thực vật giao phấn, xét một gen có 2 alen, alen A
quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với alen a quy định hoa trắng Khi quần thể nàyđang ở trạng thái cân bằng di truyền, số cây hoa đỏ chiếm tỉ lệ 91% Theo lí thuyết,các cây hoa đỏ có kiểu gen đồng hợp tử trong quần thể này chiếm tỉ lệ
(Câu 14: ĐH 2008- Mã đề thi 379) Một quần thể giao phối ở trạng thái cân bằng di
truyền, xét một gen có hai alen (A và a), người ta thấy số cá thể đồng hợp trội nhiều gấp 9 lần số cá thể đồng hợp lặn Tỉ lệ phần trăm số cá thể dị hợp trong quần thể này là
A 18,75% B 56,25% C 37,5% D 3,75%.
Trang 24Đề cương ôn KT khối 12
(Câu 22: ĐH 2011- Mã đề thi 162) Trong một quần thể thực vật giao phấn, xét mộtlôcut có hai alen, alen A quy định thân cao trội hoàn toàn so với alen a quy định thân thấp Quần thể ban đầu (P) có kiểu hình thân thấp chiếm tỉ lệ 25% Sau một thế hệ ngẫu phối và không chịu tác động của các nhân tố tiến hoá, kiểu hình thân thấp ở thế hệ con chiếm tỉ lệ 16% Tính theo lí thuyết, thành phần kiểu gen của quần thể (P) là
A 0,30AA : 0,45Aa : 0,25aa B 0,45AA : 0,30Aa : 0,25aa.
C 0,25AA : 0,50Aa : 0,25aa D 0,10AA : 0,65Aa : 0,25aa.
(Câu 29: ĐH 2009- Mã đề thi 297) Ở một loài thực vật, gen A quy định hạt có khả
năng nảy mầm trên đất bị nhiễm mặn, alen a quy định hạt không có khả năng này Từmột quần thể đang ở trạng thái cân bằng di truyền thu được tổng số 10000 hạt Đem gieo các hạt này trên một vùng đất bị nhiễm mặn thì thấy có
6400 hạt nảy mầm Trong số các hạt nảy mầm, tỉ lệ hạt có kiểu gen đồng hợp tính theo lí thuyết là
Trang 25Đề cương ôn KT khối 12
25. Vợ và chồng đều thuộc nhóm máu A, đứa con đầu của họ là trai máu O, con thứ là
gái máu A Người con gái của họ kết hôn với người chồng nhóm máu AB Xác suất
để cặp vợ chồng này sinh 2 người con không cùng giới tính và không cùng nhóm máu là bao nhiêu?
A 9/32 B 11/36 C 22/36 D 9/16
26. Một gen có 2 alen,ở thế hệ xuất phát ,tần số alen A = 0,2 ; a = 0,8 Sau 5 thế hệ chọn
lọc loại bỏ hoàn toàn kiểu hình lặn ra khỏi quần thể thì tần số alen a trong quần thể là: A 0,186 B 0,146C 0,160D 0,284
27. Ở người, mắt nâu là trội so với mắt xanh, da đen trội so với da trắng, hai cặp tính trạng
này do hai cặp gen năm trên 2 cặp NST thường quy định Một cặp vợ chông có mắt nâu và da đen sinh đứa con đẩu lòng có mắt xanh vả da trắng Xác suất để họ sinh đứa con thứ hai là gái và có kiểu hình giống mẹ là
A 6,25% B.56.25% C 28,125% D 18,75%.
Trang 26Đề cương ôn KT khối 12
29. Một quần thể ngẫu phối, ở thế hệ xuất phát có thành phần kiểu gen là 0,36BB +
0,48Bb + 0.16bb = l Khi trong quần thể này, các cá thể có kiểu gen dị hợp có sức sống và khả năng sinh sản cao hơn hẳn so với các cá thể
có kiểu gen đồng hợp thì
A.tần số alen trội và tần số alen lặn có xu hướng bằng nhau
B.alen trội có xu hướng bị loại bỏ hoàn toàn khỏi quần thể
C. tần số alen trội và tần số alen lặn có xu hướng không thay đổi
D. alen lặn có xu hướng bị loại bỏ hoàn toàn khỏi quần thể
Trang 27Đề cương ôn KT khối 12
30. Một quần thể có cấu trúc như sau P: 17,34% AA : 59,32% Aa : 23,34% aa Trong
quần thể trên, sau khi xảy ra 3 thế hệ giao phối ngẫu nhiên thì kết quả nào sau đây
không xuất hiện ở F3?
A. Tần số alen A giảm và tần số alen a tăng lên so với P
B. Tần số tương đối của A / a = 0,47 / 0,53
C Tỉ lệ kiểu gen 22,09%AA : 49,82%Aa : 28,09%aa.
D Tỉ lệ thể dị hợp giảm và tỉ lệ thể đồng hợp tăng so với P.
31. Nội dung nào đúng với hiện tượng đa hình cân bằng di truyền trong quần thể?
1.Không có sự thay thế hoàn toàn một alen này bằng một alen khác
2.Có sự thay thế hoàn toàn một alen này bằng một alen khác
3.Có sự ưu tiên duy trì các thể dị hợp về một gen hoặc một nhóm gen
4.Các thể dị hợp thường tỏ ra có ưu thế so với thể đồng hợp tương ứng về sức sống, khả năng sinh sản, khả năng phản ứng thích nghi trước ngoại cảnh
Đáp án đúng là
A 1,2,4 B 1,2,3 C 2,3,4 D 1,3,4.
Trang 28Đề cương ôn KT khối 12
32. Giả sử thế hệ thứ nhất của một quần thể thực vật ở trạng thái cân bằng di truyền có
q(a) = 0,2; p(A) = 0,8 Thế hệ thứ hai của quần thể có cấu trúc 0,72AA : 0,16Aa : 0,12aa cấu trúc di truyền của quần thể ở thể hệ thứ ba sẽ như thế nào? Biết rằng cách thức sinh sản tạo ra thế hệ thứ ba cũng giống như cách thức sinh sản tạo ra thế hệ thứ hai
A 0,64AA + 0,32Aa + 0,04aa
B 0,76AA + 0,08Aa + 0,16aa
C 0,78AA + 0,0,04Aa + 0,18aa
D 0,72AA + 0,16Aa + 0,12aa
33. Có hai chị em gái mang nhóm máu khác nhau là AB và O Nếu bố mẹ 2 cô sinh thêm
2 đứa con, xác suất để hai đứa con đó có giới tính khác nhau và nhóm máu khác nhau là:
Trang 29Đề cương ôn KT khối 12
34. người, mù màu do một gen lặn nằm trên X không có alen tương ứng trên Y chi phối
Ở một gia đình, hai vợ chồng bình thường, bố mẹ vợ cũng bình thường nhưng bà mẹ vợ có hiện tượng dị hợp về locus chi phối bệnh mù màu Xác suất cặp vợ chồng nói trên sinh ra con đầu lòng là con trai và không bị mù màu với xác suất là:
A 100% B 50% C 37,5% D 25%
35. Mèo man-xo có kiểu hình cụt đuôi Kiểu hình này do 1 alen gây chết ở trạng thái
đồng hợp tử quy định Giả sử có 1 quần thể mèo trên mới được hình thành trên một hòn đảo với tần số alen trong quần thể xuất phát (thế hệ 0) là 0,2 Tần số alen này qua 5 thế hệ là bao nhiêu?
Trang 30Đề cương ôn KT khối 12
36.
Ở người nhóm máu A, B, O do các genAIA; IB; IO quy định Gen IA quy định nhóm
máu A đồng trội với gen IB quy định nhóm máu B, vì vậy kiểu gen I IB quy định nhóm máu AB, gen lặn IO quy định nhóm máu O Trong một
quần thể người ở trạng thái cân bằng di truyền, người ta xuất hiện 1% người có nhóm máu O và 28% người nhóm máu AB Tỉ lệ người có nhóm máu
A và B của quần thể đó lần lượt là:
37. Một quần thể thực vật có thành phần kiểu gen: 0,2AA: 0,8Aa Qua một số thế hệ tự
thụ phấn thì lệ kiểu gen đồng hợp lặn trong quần thể là 0,35 Số thế hệ tự thụ phấn của quần thể là:
38. Ở một quần thể ngẫu phối, xét hai gen: Gen thứ nhất có 4 alen thuộc đoạn không
tương đồng của nhiễm sắc thể giới tính X; gen thứ hai có 6 alen thuộc nhiễm sắc thểthường Trong trường hợp không xảy ra đột biến; số loại kiểu gen tối đa về cả hai gen trên có thể được tạo ra trong quần thể này là:
Trang 31Đề cương ôn KT khối 12
39. Cho biết A quy định hoa đỏ trội hoàn toàn so với a quy định hoa trắng Một quần thể
đang cân bằng di truyền có tần số A = 0,4 và tần số a = 0,6 Lấy ngẫu nhiên 5 cây hoa
đỏ, xác suất để thu được 3 cá thể thuần chủng là bao nhiêu?
A 81/512 B 45/512 C 90/512 D 25/512.
40. Ở một loài thu, gen A nằm trên NST thường quy định lông đỏ trội hoàn toàn so với a
quy định lông trắng Thế hệ xuất phát của một quần thể ngẫu phối có 200 con đực mang kiểu gen AA, 200 con cái mang kiểu gen Aa, 100 con cái mang kiểu gen aa Khi quần thể đạt trạng thái cân bằng di truyền, lấy ngẫu nhiên 1 cá thể lông đỏ, xác suất để thu được cá thể thuần chủng là
A 0,5 B 0,6 C 0,4 D 0,25.
41. Từ một quần thể thực vật ban đầu (P), sau 3 thế hệ tự thụ phấn thì thành phần kiểu
gen của quần thể là 0,525AA : 0,050Aa : 0,425aa Cho rằng quần thể không chịu tácđộng của các nhân tố tiến hóa khác, tính theo lí thuyết, thành phần kiểu gen của (P) là A 0,400AA : 0,400Aa : 0,200aa B 0,250AA : 0,400Aa : 0,350aa
C 0,350AA : 0,400Aa : 0,250aa D 0,375AA : 0,400Aa : 0,225aa