Phuong phap quan sat TS. Nguyen Quý Thanh- NGUYEN CONGKHANH

Khi muốn biết hiệu quả hoạt động của các cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học phục vụ mục tiêu đào tạo GVTH Khi muốn biết năng lực giảng dạy của giáo viên, cần dự giờ Quan sát cung cấp

phương pháp quan sát

TS Nguyễn Quý Thanh

TS Nguyễn Công Khanh

Trung tâm Đảm bảo chất lượng đào tạo và Nghiên

cứu Phát triển giáo dục, Đậi học Quốc gia Hà Nội

Tel: 7549245 Fax: 7547111

Phương pháp quan sát là gì?

Quan sát/ thăm hiện trường là một phương pháp định tính quan trọng trong quá trình tự đánh giá khoá đào tạo GVTH

Đó là quá trình tri giác (mắt thấy, tai nghe) và ghi chép lại mọi yếu

tố liên quan đến đối tượng nghiên cứu, phù hợp với mục tiêu

nghiên cứu nhằm mô tả, phân tích, nhận định, đánh giá.

Phương pháp quan sát hữu ích như thế nào trong tự

đánh giá trường ĐH, CĐ?

Khi muốn biết hiệu quả hoạt động của các cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học phục vụ mục tiêu đào tạo GVTH

Khi muốn biết năng lực giảng dạy của giáo viên, cần dự giờ

Quan sát cung cấp thông tin định tính để bổ sung cho các thông tin định lượng trong điều tra thu thập minh chứng để

đánh giá các tiêu chí

?

Quan sát như thế nào cho hiệu quả?

Quan sát là kỹ thuật quan trọng để thu thập thông tin/bằng chứng ?

Liệu quan sát có phải là hình thức thích hợp nhất để thu thập thông tin giúp cho việc hiểu rõ thực trạng?

Xác định mục tiêu, đối tượng, nội dung, phạm vi cần quan sát ?

Đưa ra các tiêu chí/chỉ báo khi quan sát cho từng nội dung quan sát cụ thể

Thiết lập bảng kiểm, phiếu quan sát?

Quan sát như thế nào cho hiệu quả?

Quan sát là kỹ thuật quan trọng để thu thập thông tin/bằng chứng ?

Người quan sát ghi chép lại những thông tin chính vào phiếu quan sát/ bảng kiểm

Lập mô hình xử lý phân tích kết quả quan sát

Nếu có điều kiện hãy ghi hình?

So sánh đối chiếu các thông tin từ quan sát với các nguồn thông tin khác ?

Phân loại quan sát

Quan sát trực tiếp: quan sát và ghi chép hành vi của con người ngay tại bối cảnh và thời gian thực tế diễn ra

Quan sát gián tiếp: không quan sát trực tiếp hành vi mà đi thu thập các dấu vết của hành vi còn sót lại (VD: lịch hoạt động của phòng thí nghiệm, phòng nghe nhìn )

Phân loại quan sát

Quan sát trong môi trường tự nhiên

Quan sát trong môi trường “phòng thí nghiệm” Quan sát có cấu trúc/ hệ thống

Quan sát phi cấu trúc /phi hệ thống

Quan sát có cấu trúc/hệ thống

Đặc trưng: thuộc loại quan sát trực tiếp, công khai hoặc không công khai.

Định nghĩa: là một phương pháp quan sát có hệ thống hành vi của cá nhân (có kế hoạch rõ ràng và cụ thể về lựa chọn, quan sát, ghi chép và mã hoá hành vi).

Các bước chuẩn bị quan sát

Xác định rõ vấn đề, nội dung, tiêu chí và mục đích

Thiết lập một chương trình/kế hoạch quan sát

Chọn thời gian, địa điểm, đối tượng quan sát

Chuẩn bị các công cụ, như bảng kiểm, phiếu quan sát Chuẩn bị các trang thiết bị hỗ trợ như máy quay camera Chọn cách thức quan sát

Lên kế hoạch xử lý và phân tích kết quả quan sát

Các đặc trưng của phương pháp quan sát

Rõ mục tiêu quan sát

Rõ tiêu chí, hành vi cần quan sát

Rõ thời điểm quan sát

Ghi chép đầy đủ những gì nhìn thấy vào phiếu quan sát/ bảng kiểm Nhất quán trong cách thức tiến hành quan sát

Thực hành xây dựng một chương trình quan sát

hoạt động của phòng thực hành nghiệp vụ sư phạm

Chọn một nội dung của một tiêu chí để thực hành quan sát:

Xác định mục tiêu, đối tượng, nội dung, phạm vi cần quan sát ?

Đưa ra các tiêu chí/chỉ báo khi quan sát cho từng nội dung quan sát cụ thể Thiết lập bảng kiểm, phiếu quan sát?

Ghi chép đầy đủ những gì nhìn thấy vào phiếu quan sát/ bảng kiểm

Nhất quán về cách thức tiến hành quan sát

Thực hành xây dựng một chương trình quan sát

hoạt động của phòng máy tính

Chọn một nội dung của một tiêu chí để thực hành quan sát:

Xác định mục tiêu, đối tượng, nội dung, phạm vi cần quan sát ?

Đưa ra các tiêu chí/chỉ báo khi quan sát cho từng nội dung quan sát cụ thể

Thiết lập bảng kiểm, phiếu quan sát?