ÔN tập môn NGUYÊN lý CÔNG tác tư TƯỞNG

CÂU HỎI ÔN TẬP MÔN NGUYÊN LÝ CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG STT CÂU HỎI 1 Phân tích vai trò của công tác lý luận đối với sự nghiệp cách mạng và đối với công tác xây dựng Đảng. 2 Từ những hiểu biết về đặc điểm của công tác cổ động, hãy so sánh sự khác biệt giữa công tác tuyên truyền và công tác cổ động. 3 Phân tích cơ sở khách quan và biểu hiện của tính đảng trong công tác tư tưởng. 4 Phân tích cơ sở khách quan và biểu hiện của tính khoa học trong công tác tư tưởng. 5 Cấu trúc của văn hóa chính trị và nội dung của giáo dục chính trị tư tưởng trong việc hình thành văn hóa chính trị. 6 Từ những nhân tố tác động đến quá trình hình thành văn hóa chính trị, hãy phân tích những vấn đề cấp thiết của công tác giáo dục chính trị tư tưởng ở nước ta hiện nay. 7 Phân tích cấu trúc của văn hóa đạo đức và phương thức của giáo dục đạo đức. Liên hệ tình hình giáo dục đạo đức ở nước ta hiện nay. 8 Phân tích ưu thế, hạn chế của phương pháp đối thoại. Vì sao trong tình hình hiện nay, công tác tư tưởng cần phải tăng cường đối thoại. 9 Quan điểm và giải pháp sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng trong công tác tư tưởng hiện nay. 10 Trình bày cơ sở phân loại phương pháp công tác tư tưởng. Phân tích ưu thế, hạn chế của phương pháp trực quan và phương pháp nêu gương. 11 Phân tích các yếu tố quy định việc lựa chọn phương pháp công tác tư tưởng. Theo anh (chị), trong các phương pháp công tác tư tưởng phương pháp nào là quan trọng nhất, vì sao? 12 Phân tích những vấn đề có tính nguyên tắc trong sử dụng hình thức công tác tư tưởng. Liên hệ thực tiễn sử dụng hình thức công tác tư tưởng ở nước ta hiện nay? 13 Phân biệt hiệu quả với kết quả và chất lượng công tác tư tưởng. Phân tích quan điểm và đặc điểm của việc đánh giá hiệu quả công tác tư tưởng. 14 Phân tích nội dung các tiêu chuẩn đánh giá công tác tư tưởng. Vì sao niềm tin lại là tiêu chuẩn quan trọng trong đánh giá hiệu quả công tác tư tưởng? 15 Vẽ sơ đồ cấu trúc hệ thống công tác tư tưởng và nêu cơ sở phương pháp luận xác định các biện pháp nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng. Phân tích các biện pháp tác động vào các yếu tố của hệ thống công tác tư tưởng?

CÂU HỎI ÔN TẬP MÔN NGUYÊN LÝ CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG

1 Phân tích vai trò của công tác lý luận đối với sự nghiệp cách mạng và đối

với công tác xây dựng Đảng

2 Từ những hiểu biết về đặc điểm của công tác cổ động, hãy so sánh sựkhác biệt giữa công tác tuyên truyền và công tác cổ động.

3 Phân tích cơ sở khách quan và biểu hiện của tính đảng trong công tác tư

tưởng

4 Phân tích cơ sở khách quan và biểu hiện của tính khoa học trong công tác

tư tưởng

5 Cấu trúc của văn hóa chính trị và nội dung của giáo dục chính trị - tư

tưởng trong việc hình thành văn hóa chính trị

6

Từ những nhân tố tác động đến quá trình hình thành văn hóa chính trị, hãyphân tích những vấn đề cấp thiết của công tác giáo dục chính trị - tư tưởng

ở nước ta hiện nay

7 Phân tích cấu trúc của văn hóa đạo đức và phương thức của giáo dục đạo

đức Liên hệ tình hình giáo dục đạo đức ở nước ta hiện nay

8 Phân tích ưu thế, hạn chế của phương pháp đối thoại Vì sao trong tìnhhình hiện nay, công tác tư tưởng cần phải tăng cường đối thoại.

9 Quan điểm và giải pháp sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng

trong công tác tư tưởng hiện nay

10 Trình bày cơ sở phân loại phương pháp công tác tư tưởng Phân tích ưu

thế, hạn chế của phương pháp trực quan và phương pháp nêu gương

11

Phân tích các yếu tố quy định việc lựa chọn phương pháp công tác tưtưởng Theo anh (chị), trong các phương pháp công tác tư tưởng phươngpháp nào là quan trọng nhất, vì sao?

12

Phân tích những vấn đề có tính nguyên tắc trong sử dụng hình thức côngtác tư tưởng Liên hệ thực tiễn sử dụng hình thức công tác tư tưởng ởnước ta hiện nay?

13 Phân biệt hiệu quả với kết quả và chất lượng công tác tư tưởng Phân tích

quan điểm và đặc điểm của việc đánh giá hiệu quả công tác tư tưởng

14 Phân tích nội dung các tiêu chuẩn đánh giá công tác tư tưởng Vì sao niềm

tin lại là tiêu chuẩn quan trọng trong đánh giá hiệu quả công tác tư tưởng?

15

Vẽ sơ đồ cấu trúc hệ thống công tác tư tưởng và nêu cơ sở phương phápluận xác định các biện pháp nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng Phântích các biện pháp tác động vào các yếu tố của hệ thống công tác tưtưởng?

Phân tích vai trò của công tác lý luận đối với sự nghiệp cách mạng

và đối với công tác xây dựng Đảng

-Công tác lý luận là một bộ phận của công tác tư tưởng hướng vào việc nghiên cứu,phát triển sáng tạo hệ tư tưởng của giai cấp lãnh đạo cách mạng - giai cấp công nhân,nghiên cứu và tổng kết thực tiễn cách mạng nhằm xây dựng hệ thống quan điểm lý luận và

cơ sở lý luận cho việc hoạch định đường lối, chính sách, các quyết định của Đảng và Nhànước, đấu tranh, phê phán các trào lưu tư tưởng sai trái, thù địch

* Vai trò của công tác lý luận đối với sự nghiệp cách mạng

Lý luận soi đường cho cách mạng, là kim chỉ nam cho hành động cách mạng, tiến

hành cách mạng để đạt mục đích Trong tác phẩm Làm gì?, V.I.Lênin nêu luận điểm nổi

tiếng: “Không có lý luận cách mạng thì cũng không thể có phong trào cách mạng” Luậnđiểm đó đã khẳng định vai trò động lực to lớn, vai trò là kim chỉ nam của lý luận cáchmạng đối với phong trào cách mạng

Lý luận vạch ra mục tiêu, nhiệm vụ và phương pháp tiến hành cách mạng để đạtmục đích Lịch sử đấu tranh của giai cấp vô sản đã chứng minh rằng, họ chỉ trở thành giaicấp “vì mình” khi có lý luận chủ nghĩa Mác soi đường

Lý luận là động lực của phong trào cách mạng Năm 1911, người thanh niên yêunước Nguyễn Tất Thành (sau này là Chủ tịch Hồ Chí Minh) đã ra đi tìm đường cứu nước,thực chất là đi tìm một lý luận cách mạng mới Tiếp thu và vận dụng chủ nghĩa Mác -Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng ta đã xây dựng nên lý luận cách mạng Việt Namtrong thời đại mới Với ý nghĩa đó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ví lý luận như bó đuốc soiđường, không có lý luận thì như người mù đi trong đêm tối, lần mãi không thấy đường ra

Lý luận tạo ra sức mạnh vật chất cho phong trào cách mạng và góp phần đắc lựcvào cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng - lý luận V.I.Lênin đã khái quát quy luật về sự

ra đời của các Đảng cộng sản là sự kết hợp chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào côngnhân Người còn khẳng định: “… chỉ đảng nào được một lý luận tiền phong hướng dẫn thìmới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiền phong”

* Vai trò của công tác lý luận đối với công tác xây dựng Đảng

Là yếu tố cấu thành Đảng cộng sản, là điều kiện ra đời của Đảng Đảng Cộng sảnViệt Nam ra đời là sự kết hợp của chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân vàphong trào yêu nước Việt Nam Điều đó có nghĩa rằng lý luận Mác - Lênin là tiền đề lýluận cho sự ra đời của Đảng cộng sản Việt Nam Trong quá trình lãnh đạo cách mạng,Đảng ta rất coi trọng lý luận và công tác lý luận, luôn xác định lấy chủ nghĩa Mác - Lêninlàm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng

Là cơ sở tạo ra sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng Góp phần tăng cường vai tròtiên phong của Đảng Nhờ giữ vững ngọn cờ lý luận Mác - Lênin và vận dụng sáng tạo lýluận đó vào thực tiễn Việt Nam thông qua tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng ta đã đưa cáchmạng Việt Nam vượt qua mọi chông gai, giành được những thắng lợi có ý nghĩa lịch sử

Góp phần nâng cao năng lực, trí tuệ của Đảng, giải quyết vấn đề do thực tiễn đặt

ra Sớm phát hiện ra những khiếm khuyết của mô hình kinh tế kiểu cũ, Đảng ta đã từngbước đề ra những chủ trương, biện pháp xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta theo hướngđổi mới Tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (1986), Đảng ta chủ trương tiến hành đổimới căn bản và toàn diện, trước hết là đổi mới tư duy kinh tế Vấn đề đặt ra là đổi mớinhưng vẫn đứng vững trên nền tảng lý luận Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Vì vậyđỏi chúng ta phải nhận thức lại chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh sao chođúng hơn, sâu sắc hơn để vận dụng lý luận Mác - Lênin và tư tưởng Hồ chí Minh, xâydựng nên hệ thống lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở ViệtNam trong thời đại mới

Trên mặt trận tư tưởng, công tác lý luận là hình thái giữ vai trò trọng yếu nhất bởikhông có lý luận thì tuyên truyền, cổ động không có nội dung quan điểm cơ bản để triểnkhai đúng hướng

Tại Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ương khóa X đã đưa ranhững quan điểm mới về vai trò của công tác tư tưởng, lý luận trước yêu cầu mới: “Côngtác tư tưởng, lý luận là một bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt độngcủa Đảng; là lĩnh vực trọng yếu để xây dựng, bồi đắp nền tảng hcinhs trị của chế độ, tuyêntruyền, giáo dục, động viên và tổ chức nhân dân thực hiện các nhiệm vụ cách mạng, khẳngđịnh và nâng cao vai trò tiên phong của Đảng về chính trị; lý luận, trí tuệ, văn hóa và đạođức; thể hiện vai trò đi trước, mở đường trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” Đóchính là những định hướng cơ bản để tiếp tục tăng cường công tác nghiên cứu lý luận phục

vụ sự nghiệp đổi mới, đưa đất nước ta bước vào thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóatrong bối cảnh quốc tế phức tạp hiện nay

- Vai trò của công tác cổ động

Công tác cổ động đóng vai trò to lớn trong việc thông tin những vấn đề quan trọngtrong đường lối đối nội và đối ngoại hiện thời của Đảng và Nhà nước, những nhiệm vụ củađịa phương và của tập thể lao động, làm cho mọi người thấy rõ tính đúng đắn của đườnglối, chính sách của Đảng, kêu gọi, hiệu triệu quần chúng nhân dân hành động thực hiệnđường lối, chính sách và các nhiệm vụ thực tiễn

Cổ động chính trị là một bộ phận không thể thiếu trong hoạt động cách mạng củaĐảng, là công cụ lãnh đạo chính trị đối với quần chúng, nâng cao giác ngộ chính trị củaquần chúng, tạo ra sự nhất trí về quan điểm đối với những vấn đề thuộc đường lối đối nội,đối ngoại của Đảng

Cổ động đóng vai trò quan trọng không chỉ trong giai đoạn cách mạng giành chínhquyền mà còn trong giai đoạn xây dựng đất nước, trong nhiệm vụ phát triển kinh tế - xãhội

- Đặc điểm của công tác cổ động

Thể hiện ở mục đích và hiệu quả tác động: Công tác cổ động đặt ra yêu cầu là phảiđạt hiệu quả trực tiếp, biểu hiện ngay, lấy mục đích và hiệu quả về mặt hành động là chủyếu Mục đích là tác động làm thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi của con người Đặcđiểm nổi bật của cổ động là hiệu quả về mặt hành động phải biểu hiện ra ngay Chính vìvậy mà công tác cổ động phải hướng vào những sự việc, sự kiện đã chín muồi trong cuộcsống, những nhiệm vụ trước mắt đã được xác định rõ, đã được khẳng định trong đường lối,chính sách của Đảng và Nhà nước, cũng như những sự kiện, sự việc phản ánh và liên quanđến lợi ích thiết thân của quần chúng Cổ động là một phương tiện quan trọng để cổ vũquần chúng hành động thực hiện đường lối, chính sách của Đảng

Đặc điểm về nội dung: Thiên về thông tin, giải thích những nhiệm vụ cụ thể trongsách lược của từng thời kỳ, thiên về những chính trị trước mắt, đương thời, những vấn đề

và sự kiện đang diễn ra ở địa phương và cổ vũ quần chúng thực hiện những nhiệm vụ ấy.Tuy rằng nội dung công tác cổ động có khác với công tác tuyên truyền về tầng bậc, mức

độ nhưng hai công tác này không hề mâu thuẫn nhau mà thống nhất với nhau trong việcđạt tới mục đích chung của công tác tư tưởng Sự thống nhất này nằm trong sự thống nhấtcủa lý luận cách mạng, mục tiêu chiến lược, đường lối chiến lược cách mạng và đường lối,chính sách hiện hành của Đảng và Nhà nước, ở trung ương và ở địa phương

Đặc điểm về trình độ và phương thức tác động: Trong công tác này người ta thườnglấy một sự việc nổi bật mà mọi người đã biết để chứng minh cho tư tưởng, ý đồ nhằm kêugọi quần chúng hành động Phương pháp phản ánh sự kiện trong công tác cổ động phảiđảm bảo tính chân thật, chính xác, không được hư cấu, tưởng tượng Tôn trọng sự thật làbản chất, nguyên tắc và sức mạnh của cổ động vô sản Cổ động thường tiến hành trước số

đông người Nó mang tính quần chúng rộng rãi Vì vậy, nội dung cổ động phải ngắn gọn,

rõ ràng, dễ hiểu, phù hợp với trình độ quần chúng Để nhanh chóng tạo ra ấn tượng mạnhtrong công tác cổ động, người ta cũng rất haydùng phương pháp so sánh (so sánh tốt vớixấu, địa phương này với địa phương khác) và phương pháp nêu gương điển hình Thôngqua con đường tình cảm, tác động thẳng vào cảm xúc, tâm trạng quần chúng Niềm tin củacon người sẽ trở nên sâu sắc hơn nếu được bổ sung bằng xúc cảm

* Sự khác biệt giữa công tác tuyên truyền và công tác cổ động

Nội dung Công tác tuyên truyền Công tác cổ động

Hiệu quả tác động - Hiệu quả diễn ra trong một

khoảng thời gian nhất định

- Hiệu quả về mặt hành độngphải biểu hiện ra ngay

Nội dung - Thiên về phổ biến, giải

thích những vấn đề thuộc vềđường lối chiến lược, nhữngmục tiêu cách mạng cơ bản,lâu dài, bao quát sự pháttriển của xã hội trong mộtthời gian dài

- Thiên về thông tin, giảithích những nhiệm vụ cụ thểtrong sách lược của từngthời kỳ, thiên về nhữngchính trị trước mắt, đươngthời, những vấn đề và sựkiện đang diễn ra ở địaphương và cổ vũ quần chúngthực hiện những nhiệm vụấy

Phương thức tác

động

- Giải thích để người ta hiểu,tin và làm theo Lập luậnbằng lý lẽ, tác động chủ yếuvào lý trí, phân tích, lý giảinhằm đạt tới bản chất củavấn đề

- Thường tiến hành trướcđông người hoặc ít người

- Có thể tác động trực tiếphoặc gián tiếp tới quầnchúng

- Thường lấy một sự việc nổibật mà mọi người đã biết đểchứng minh cho tư tưởng, ý

đồ nhằm kêu gọi quần chúnghành động

- Thường tiến hành trước sốđông người

- Chủ yếu dùng phương thứctác động trực tiếp tới sốđông quần chúng

Trình độ - Nội dung tuyên truyền

thường phải phân tích, giảithích, chứng minh

- Nội dung cổ động phảingắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu

-Câu 3 Phân tích cơ sở khách quan và biểu hiện của tính đảng trong công tác tư tưởng

-* Cơ sở khách quan quy định tính đảng của công tác tư tưởng

Tính đảng là sự tự giác và kiên quyết đứng trên lập trường của giai cấp công nhân

và nhân dân lao động

Tính đảng là nguyên tắc cơ bản nhất của công tác tư tưởng, xuất phát từ bản chấtgiai cấp của hệ tư tưởng

Trong xã hội có giai cấp, hệ tư tưởng bao giờ cũng mang tính giai cấp Điều đóbiểu hiện ở chỗ nó phản ánh, bảo vệ lợi ích của giai cấp này hay giai cấp khác trong cuộcđấu tranh giữa các giai cấp Chừng nào trong xã hội còn có sự phân chia giai cấp và đấutranh giai cấp thì không thể có hệ tư tưởng phi giai cấp Trong cuộc đấu tranh giữa giai cấp

vô sản và giai cấp tư sản, chỉ có hệ tư tưởng vô sản hay hệ tư tưởng tư sản, không có hệ tưtưởng trung gian ở ngoài hoặc trên các giai cấp

Tính đảng là biểu hiện tập trung ở tính giai cấp, có nghĩa là, tính đảng là tính giaicấp, nhưng là tính giai cấp ở trình độ triệt để nhất, sâu sắc nhất, tự giác nhất Chính do yêucàu của cuộc đấu tranh giai cấp trên lĩnh vực tư tưởng mà phái phát triển tính giai cấpthành tính đảng “Tính đảng chặt chẽ là bạn đồng hành và kết quả của cuộc đấu tranh giaicấp phát triển cao độ Và ngược lại, cần phát triển tính đảng chặt chẽ để tiến hành cuộcđấu tranh giai cấp công khai và rộng rãi”

Hiện nay, cuộc đấu tranh giai cấp trên lĩnh vực ý thức hệ giữa hệ tư tưởng vô sản

và hệ tư tưởng tư sản ngày càng trở nên gay gắt, quyết liệt Trong cuộc đấu tranh đó,những người mác-xít công khai tuyên bố về tính giai cấp, tính đảng của hệ tư tưởng vôsản Ngược lại, các nhà tư tưởng tư sản thì mưu toan che giấu tính đảng của hệ tư tưởng tưsản Bởi lẽ, trong thời đại ngày nay, thời đại quá độ tư chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xãhội, giai cấp tư sản và hệ tư tưởng tư sản đã trở nên lỗi thời về mặt lịch sử, đi ngược tiếntrình phát triển khác quan của xã hội loài người Núp dưới chiêu bài “phi hệ tư tưởng hóa”,

“tính phi đảng”, “tính đứng ngoái các giai cấp”, các nhà tư tưởng tư sản dang cố gắng chegiấu và làm lu mờ sự trung thành của họ với giai cấp tư sản

Nguyên tắc tính đảng, nguyên tắc Đảng lãnh đạo đối với công tác tư tưởng còn làbài học kinh nghiệm rút ra từ chính thực tiễn đấu tranh cách mạng của giai cấp vô sản.Toàn bộ thực tiễn đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản trên lĩnh vực ý thức hệ và nhữngbiến cố quốc tế trong thế kỷ XX, kể cả những bài học đắc giá của sự sụp đổ chế độ xã hộichủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu đã chứng minh cho sự cần thiết khách quan của nguyêntắc này trong công tác tư tưởng

* Biểu hiện của tính đảng trong công tác tư tưởng

Tính đảng của công tác tư tưởng biểu hiện trước hết ở chỗ “mỗi khi đánh giá một

sự kiện phải trực tiếp và công khai đứng trên quan điểm của một tập đoàn xã hội nhấtđịnh” Vì vậy, nguyên tắc tính đảng của công tác tư tưởng đòi hỏi phải đứng vững trên lậptrường của giai cấp công nhân, luôn xuất phát từ thế giới quan Mác-Lênin, từ quan điểmcủa đảng để xem xét đánh giá những vấn đề tư tưởng, chính trị diễn ra trong nước và thếgiới, để giải thích cho quần chúng hiểu biết đúng đắn những sự kiện và hiện tượng diễn ratrong đời sống xã hội Nói cách khác, chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quanđiểm, đường lối của Đảng là căn cứ tư tưởng, việc ra rời lập trường giai cấp công nhân, xa

rời quan điểm của Đảng là biểu hiện nghiêm trọng của sự xa rời tính đảng Xa rời tínhđảng sẽ dẫn đến dao động trước những biến động phức tạp của lịch sử, bi quan trướcnhững khó khăn của cách mạng, thậm chí rất dễ tiếp thu quan điểm của giai cấp tư sản.Bởi vì “Tính đảng là tư tưởng tư sản” Tính đảng là tư tưởng của xã hội chủ nghĩa”.

Tuân thủ tính đảng có nghĩa là quán triệt hệ tư tưởng Mác-Lênin, tư tưởng Hồ ChíMinh, quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng, coi đó là cơ sở khoa học, là nội dungcốt lõi của công tác tư tưởng Toàn bộ công tác lý luận, công tác tuyên truyền, cổ độngphải hướng vào việc phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác-Lênin, tuyên truyền nhiệt thànhcho sự thắng lợi của tư tưởng xã hội chủ nghĩa, đường lối, chính sách của Đảng, góp phầnlàm cho chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, chính sáchcủa Đảng trở thành nhân tố chi phối, thống trị trong đời sống tinh thần xã hội

Ra đời trên cơ sở cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản và trở thành một hìnhthức của cuộc đáu tranh ấy - hình thức đấu tranh lý luận - tư tưởng - công tác tư tưởng trởthành công cụ đắc lực bảo vệ cơ sở kinh tế và chế độ chính trị của chủ nghĩa xã hội; bảo vệchủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng;đấu tranh không khoan nhượng với hệ tư tưởng tư sản và mọi tư tưởng thù địch, đi ngượclợi ích giai cấp công nhân và nhân dân lao động, xây dựng niềm tin sâu sắc vào sự toànthắng của hệ tư tưởng Mác-Lênin và sự thắng lợi tất yếu của chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩacộng sản

Một biểu hiện khác của tính đảng trong công tác tư tưởng là công tác tư tưởng phảigóp phần đắc lực khẳng định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội củacách mạng nước ta; kịp thời biểu dương những điển hình tiên tiến, những nhân tố mới xuấthiện trong phong trào cách mạng của nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng Đồng thời,công tác tư tưởng phải trở thành vũ khí sắc bén bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ, bảo vệ nềntảng tư tưởng, đấu tranh kiên quyết với các quan điểm sai trái, thù địch, đấu tranh chống

âm mưu, thủ đoạn diễn biến hòa bình của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực phản động, thùđịch đối với cách mạng nước ta

Tính đảng không chỉ biểu hiện trong mục đích và nội dung của công tác tư tưởng,

mà còn biểu hiện về mặt tổ chức Tính đảng đòi hỏi công tác tư tưởng phải trở thành một

bộ phận khăng khít trong toàn bộ sự nghiệp cách mạng của Đảng, và do đó phải đặt dưới

sự lãnh đạo của Đảng và sự quản lý của Nhà nước

Tính đảng đòi hỏi mọi hoạt động tư tưởng phải được tiến hành theo đúng phápluật, trong khuôn khổ luật pháp cho phép Đồng thời tính đảng cũng đòi hỏi công tác tưtưởng phái góp phần xây dựng đời sống tinh thần trong sáng, lành mạnh, phong phú; gópphần hình thành, bảo vệ hệ thống các giá trị xã hội, giá trị văn hóa và đạo đức; góp phầnđắc lực vào sự nghiệp xây dựng nền văn hóa và con người xã hội chủ nghĩa

Tính đảng còn thể hiện ở chỗ, khi tiến hành công tác tư tưởng phải đứng vứng trênlập trường duy vật biện chứng mác-xít, đấu tranh khắc phục những biểu hiện duy tâm, duy

ý chí, chủ quan trong công tác tư tưởng

Tính đảng hoàn toàn thống nhất với tính khoa học trong công tác tư tưởng tínhđảng càng cao thì tính khoa học càng sâu, do đó công tác tư tưởng càng phục vụ đắc lựcnhiệm vụ chính trị của Đảng, phục vụ sự nghiệp cách mạng của giai cấp công nhân vànhân dân lao động

-Câu 4 Phân tích cơ sở khách quan và biểu hiện của tính khoa học trong công tác tư tưởng

-Công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính đảng,nhằm hình thành, phát triển, truyền bá hệ tư tưởng của giai cấp trong quần chúng, thúc đẩyquần chúng hành động vì lợi ích của chủ thể hệ tư tưởng

* Cơ sở khách quan qui định tính khoa học của công tác tư tưởng:

Tính khoa học là khái niệm chỉ sự phù hợp với qui luật khách quan khi tiến hànhcông tác tư tưởng và là một nguyên tắc cơ bản của công tác tư tưởng

Tính khoa học không chỉ xuất phát từ yêu cầu nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng,

mà có cơ sở sâu xa từ bản chất cách mạng và khoa học của hệ tư tưởng Mác - Lênin vàđường lối, quan điểm của Đảng Ngay từ khi chủ nghĩa Mác ra đời, Ph.Ăng ghen đã nhắcnhỡ những người công sản rằng chủ nghĩa Mác là một học thuyết khoa học, đòi hỏi phảiđối xử như một khoa học

Công tác tư tưởng xét về nội dung là quá trình phát triển và truyền bá hệ tư tưởngMác - Lênin làm cho chủ nghĩa Mác - Lênin trở thành hệ tư tưởng thống trị trong toàn xãhội, củng đòi hỏi tiến hành một cách khoa học Do yêu cầu truyền bá hệ tư tưởng Mác -Lênin vào phong trào công nhân và quần chúng lao động và vận dụng nó để đề ra chiếnlược, sách lược cho phong trào cách mạng của giai cấp vô sản Vì vậy công tác tư tưởngtrở thành một bộ phận không thể tách rời của chủ nghĩa Mác - Lênin

Mác cho rằng học thuyết của ông không chỉ để giải thích thế giới mà còn cải tạothế giới Muốn như vậy thì học thuyết này phải thâm nhập vào quần chúng tất yếu phảibao gồm một bộ phận lý luận khoa học nghiên cứu tính quy luật của quá trình vận dụng nóvào thực tiễn một cách có hiệu quả Quá trình chuyển hóa tri thức khoa học cách mạngthành hành động cách mạng

Tóm lại: Việc khoa học nghiên cứu những tính quy luật này chính là tính khoa họctrong công tác tư tưởng

* Biểu hiện của tính khoa học trong công tác tư tưởng:

- Công tác tư tưởng được tiến hành có cơ sở khoa học và kế thừa thành tựu của cáckhoa học khác để hoàn thiện tính khoa học của mình Để nắm vững và vận dụng sáng tạocác quy luật của lĩnh vực tư tưởng, nâng cao tính khoa học của công tác tư tưởng, cán bộlàm công tác tư tưởng cần nắm vững chủ nghĩa Mác - Lê nin và đường lối chính sách củađảng, hiểu biết sâu về các vấn đề như xã hội học, Tâm lý học, giáo dục học…

- Nội dung công tác tư tưởng là những nội dung mang tính khoa học Trước hết làquan điểm lịch sử cụ thể đối với các hiện tượng và quá trình diễn ra trong đời sống xã hội.Phân tích vấn đề một cách toàn diện trong sự vận động và biến đổi, trong mối quan hệ vớinhau, trong không gian và thời gian cụ thể

- Công tác tư tưởng chỉ truyền bá những nội dung mang tính khoa học, đánh giákhách quan, trung thực các sự kiện lịch sử, các vấn đề quá khứ và gìn giữ những truyềnthống giá trị của dân tộc Tính chân thật đảm bảo sức mạnh cho tư tưởng, vì bản thân sựthật có sức mạnh thuyết phục, lôi cuốn quần chúng vào hành động đúng

- Tính khoa học, tính chân thật trong công tác tư tưởng của chúng ta có nghĩa làphản ánh một khách quan cả những thành tựu to lớn lẫn những khó khăn, thiếu sót cònmắc phải trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc.

- Tính khoa học của công tác tư tưởng không thể dung thứ, không thể không phêphán có cơ sở khoa học và triệt để nhận thức phiến diện, một chiều, chủ quan và thậm chí

có ý đồ xuyên tạc, bôi nhọa lịch sử, hạ thấp những giá trị…

Tóm lại: Trong công tác chính trị tư tưởng có nhiều quy luật nhưng sử dụng quyluật nào là do nguyên tắc chi phối Người làm công tác tư tưởng phải biết sáng tạo, lựachọn phương pháp, hình thức và phương tiện nhằm mạng lại hiệu quả cao Bên cạnh đócòn phải biết kế thừa những thành tựu của khoa học công nghệ mới, biết sử dụng cácphương tiện hiện đại vào công tác tư tưởng Đồng thời phải biết kết hợp giữa các phươngtiện truyền thống và phương tiện hiện đại để mang lại hiệu quả cao nhất trong công tác tưtưởng

-Câu 5 Cấu trúc của văn hóa chính trị và nội dung của giáo dục chính trị - tư tưởng

trong việc hình thành văn hóa chính trị

Việc phân tích và làm sáng tỏ mối quan hệ giữa tri thức lý luận với kinh nghiệmchính trị là cơ sở để một mặt khắc phục những biểu hiện của bệnh lý thuyết suông, giáođiều và mặt khác khắc phục chủ nghĩa kinh nghiệm và thực dụng

+ Niềm tin chính trị:

Là nhân tố thứ hai cấu thành văn hóa chính trị, niềm tin chính trị là kết quả của quátrình nhận thức cực kỳ sâu sắc, tri thức chính trị đã lựa chọn Niềm tin chính trị khi đượchình thành trên cơ sở khoa học và qua trải nghiệm cá nhân sẽ mang tính tự giác cao độ, trởthành bản tính chính trị Niềm tin chính trị được hình thành không chỉ do nắm vững nhữngtri thức chính trị được trang bị, mà còn là sự kết hợp tri thức đó với tình cảm và ý chí cáchmạng Niềm tin chính trị được cũng cố vững chắc khi được nuôi dưỡng trong môi trườngchính trị lành mạnh

+ Hệ tư tưởng chính trị là yếu tố cốt lõi của văn hóa chính trị:

Hệ tư tưởng chính trị của một giai cấp phản ánh khái quát những lợi ích cơ bảncũng như phương thức, con đường thực hiện

Hệ tư tưởng chính trị là yếu tố cốt lõi của văn hóa chính trị nó gắn kết các yếu tốcòn lại trong cấu trúc văn hóa chính trị, quyết định tính chất, chi phối sự vận động, xuhướng pháp triển và mức độ tác động của các yếu tố đó

Tóm lại: Văn hóa chính trị mà chúng ta cần hình thành cho nhân dân lao động làvăn hóa chính trị XHCN, thấm nhuần thế giới quan khoa học duy vật biện chứng, lấy chủ

nghĩa mác Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng, những truyền thống tốt đẹp củadân tộc và của giai cấp công nhân nhằm hướng con người tới hành động tích cực, vì độclập dân tốc và chủ nghĩa xã hội.

* Nội dung của giáo dục chính trị tư tưởng trong việc hình thành văn hóa chính trị:

Giáo dục chính trị tư tưởng với mục đích hình thành văn hóa chính trị cho nhândân lao động gồm các nội dung sau:

- Giáo dục hệ thống tri thức chính trị mà nội dung cốt lõi là chủ nghĩa Mac -Lenin,

tư tưởng HCM và đường lối chính sách của Đảng: Giáo dục chính trị tư tưởng là hình

thành ở mỗi con người, tri thức chính trị cơ bản có hệ thống mà cốt lõi của nó là chủ nghĩaMác - Lênin và những di sản tư tưởng Hồ Chí Minh về chính trị Làm cho thế giới quanMac - Lênin và tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh giữ vị trí chủ đạo trong đời sống tinh thần

xã hội

- Giáo dục truyền thống chính trị và những giá trị chính trị được đúc kết trong lịch

sử: Kết hợp giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh với giáo

dục truyền thống chính trị quá báu của dân tộc sẽ góp phần tạo nên một nền văn hóa chínhtrị tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc, một nền văn hóa chính trị phản ảnh sâu sắc sự thốngnhất của độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội

- Giáo dục sâu sắc lý tưởng chính trị của giai cấp công nhân và của dân tộc, niềm tin vào sự nghiệp các mạng do đảng lãnh đạo: Lý tưởng chính trị là mục đích cần đạt tới

trong hoạt động chính trị, là cơ sở cho việc hình thành niềm tin, là độgn lực thúc đẩy conngười tham gia hoạt động chính trị Lý tưởng chính trị còn là căn cứ để xác định phươngtiện, lựa chọn phương thức hoạt động chính trị thực tiễn Vì vậy, giáo dục chính trị tưtưởng cần hướng tới việc hình thành lý tưởng chính trị của giai cấp công nhân và nhân dânlao động mà Đảng cộng sản là người đại diện, biến lý tưởng đó thành lý tưởng của mỗingười

- Giáo dục bản lĩnh, sự nhạy bén chính trị và đấu tranh khắc phục sự mơ hồ về chính trị: Bản lĩnh chính trị được hình thành trên cơ sở giác ngộ sâu sắc về lý tưởng chính

trị, về tính khoa học và cách mạng của hệ tư tưởng chính trị là yếu tố cốt lõi của văn hóachính trị Hiểu sâu tri thức chính trị, bám sát thực tiễn chính trị, tích cực tham gia vàophong trào chính trị của quần chúng, hòa mình vào đời sống chính trị đất nước là conđường chủ yếu đạt tới bản lĩnh chính trị và sự nhạy bén chính trị ở mỗi cá nhân

- Giáo dục tính tích cực chính trị - xã hội, đấu tranh chống sự thụ động và thói thờ

ơ chính trị: Đây là yếu tố đặc trưng cho phẩn chất chính trị tư tưởng của nhân cách; Giáo

dục tính tích cực chính trị xã hội, thông qua việc lôi cuốn quần chúng tham gia vào đờisống chính trị đất nước, vào QLNN và xã hội là khâu cuối cùng quan trọng nhất của côngtác giao dục chính trị tư tưởng

Để giáo dục tính tích cực chính trị - xã hội cho con người ngoài việc tăng cườngtập hợp họ tham gia vào đời sống chính trị đất nước, cần tích cực đấu tranh khắc phục thóithờ ơ chính trị còn tồn tại ở một bộ phận công chúng

Tóm lại: Có thể nói, khắc phục căn bản thói thờ ơ chính trị, xa lánh, đứng ngoàiviệc thực hiện các nhiệm vụ chính trị của đất nước là một trong những nội dung quantrọng của công tác giáo dục chính trị tư tưởng, là một biện pháp quan trọng để hình thành,phát triển tính tích cực chính trị xã hội cho nhân dân lao động nước ta hiện nay.

Câu 6

Từ những nhân tố tác động đến quá trình hình thành văn hóa chính trị,

hãy phân tích những vấn đề cấp thiết của công tác giáo dục

chính trị - tư tưởng ở nước ta hiện nay -

Sự nghiệp đổi mới đất nước thực chất là có tính văn hóa Thành bại công cuộc đổimới một phần quan trọng phụ thuộc vào trình độ văn hóa nói chung và trình độ văn hóa chínhtrị nói riêng Sự nghiệp đổi mới đất nước càng đi vào chiều sâu càng đồi hỏi trình độ nhậnthức chính trị cao, ý thức chính trị tự giác, quan điểm chính trị rỏ ràng, sự lãnh đạo chính trị

và quản lý xã hội hết sức khoa học…

Vì vậy, vấn đề hình thành văn hóa chính trị cho toàn đảng, toàn dân đang nổi lên nhưvấn đề cốt lõi và cấp thiết của sự nghiệp đổi mới Đối với nước ta quá trình chuyển từ nềnkinh tế tập trung, quan liêu, bao cấp sang nền kinh tế thị trường định hướng XHCN đã tácđộng mạnh mẽ đến văn hóa chính trị từ cả hai phía tích cực và tiêu cực

Về mặt tích cực đối với kinh tế đã thúc đẩy con người có ý thức rỏ về nghề nghiệp,chuyên môn, sự cạnh tranh của cơ chế thị trường làm cho con người quan tâm hơn đến yếu tốchất lượng, hiệu quả

Tuy nhiên bước vào cơ chế thị trường và tiến hành mở cửa chúng ta không sớm pháthiện mặt trái của cơ chế thị trường, tình trạng đó đã kéo theo một loạt hiện tượng tiêu cực, tácđộng xấu đến quá trình hình thành văn hóa chính trị

Quá trình đổi mới hệ thống chính trị đã tạo ra tiền đề cho việc dân chủ hóa các lĩnhvực của đời sống xã hội, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thu hút đông đảo quần chúngnhân dân tham gia vào đời sống chính trị đất nước, vào việc quản lý xã hội

Trong điều kiện giao lưu quốc tế và bùng nổ thông tin hiện nay, yêu cầu văn hóa củacon người được phát triển đa dạng, tầm hiểu biết được mở rộng Trước những biến động phứctạp của tình hình thế giới, đặc biệt là những người trẻ tuổi thiếu kinh nghiệm và sự từng trãi

về chính trị đã tỏ ra giao động, giảm sút niềm tin, có nhận thức mơ hồ về chủ nghĩa Mác Lênin và CNXH, đối với đường lối, chủ trương của đảng và nhà nước Bôi nhọa, xuyên tạcchủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, phủ nhận vai trò lãnh đạo của đảng, chia rẻkhối đại đoàn kết toàn dân…

-Nhận rõ những mặt tích cực và tiêu cực trên trong quá trình hình thành văn hóa chínhtrị là rất cần thiết Vì vậy công tác giáo dục chính trị tư tưởng ở nước ta hiện nay cần tập trunggiải quyết những vấn đề cấp bách sau đây:

- Tăng cường giáo dục lý luận chính trị, nâng cao khả năng vận dụng và phát triểnsáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh mới ở nước ta, đấu tranh chống lại những quanđiểm sai trái, thù địch:

Để giữ vững định hướng XHCN cần tăng cường công tác giáo dục lý luận chính trịđặc biệt là kiên định mục tiêu lý tưởng mà Đảng và bác hồ đã lựa chọn, quyết tâm thực hiệnthắng lợi Cương lĩnh chính trị của đảng trong thời kỳ quá độ lên CNXH Những bài học kinhnghiệm bước đầu tổng kết thực tiễn đổi mới Cần coi trọng giáo dục khả năng vận dụng sángtạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, đồng thời chống mọi biểu hiệncủa chủ nghĩa giáo điều, chủ nghĩa cơ hội…

- Tăng cường giáo dục truyền thống chính trị của dân tộc:

Tính kế thừa trong sự phát triển văn hóa chính trị đòi hỏi một cách khách quan phảităng cường giáo dục truyền thống dân tộc, đặc biệt là truyền thống yêu nước, truyền thốngcách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam cho thế hệ trẻ, những người mangvăn hóa truyền thống của dân tộc chuyển tải vào tương lai Trên thực tế hiện nay một bộ phậnkhông nhỏ công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ đang thờ ơ, lãnh đạm, thậm chí quay lưng lại vớicác giá trị truyền thống của dân tộc Vì vậy cần tăng cường tuyên truyền giáo dục về truyềnthống cho quần chúng nhân dân thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, qua sách báo,truyền hình, tuyên truyền miệng…

Tóm lại cần tạo ra và dựng dậy môi trường văn hóa dân tộc tốt đẹp, lành mạnh để giáodục truyền thống dân tộc cho con người Việt Nam hiện nay

- Phát huy sức mạnh tổng hợp của các phương tiện giáo dục chính trị tư tưởng, sángtạo nhiều hình thức giáo dục mới phù hợp với nội dung và đối tượng:

Để làm tốt vấn đề này cần tằng cường phối hợp giữa các trường trong hệ thống giáodục nước ta hiện nay, đồng thời phát huy tốt các phương tiện thông tin đại chúng, sinh hoạt,hội họp của các tổ chức đảng, đoàn thể quần chúng, hệ thống báo cáo viên… Nhằm tạo nênsức mạnh tổng hợp trong công tác tuyên truyền

Cần phân biệt đâu là phương tiện truyền thống, đâu là phương tiện hiện đại mà cócách sử dụng phối hợp với nhau Mặt khác cần nhanh chống hiện đại hóa cơ sở vật chất, kỹthuật của các phương tiện giáo dục chính trị tư tưởng, thường xuyên đổi mới các hình thứcgiáo dục phù hợp từng đối tượng nhằm nâng cao chất lượng truyền tải thông tin đến mọingười, nhất là vùng sâu vùng xa, vùng căn cứ cách mạng trước đây…

- Tập hợp rộng rãi quần chúng vào các tổ chức chính trị - xã hội phù hợp với trình độgiác ngộ của họ là biện pháp chủ yếu để giáo duch chính trị tư tưởng hiện nay:

Giáo dục chính trị tư tưởng sẽ đạt hiệu quả cao hơn khi được tiến hành trong một tổchức, tùy theo trình độ giác ngộ mà chúng ta có thể tập hợp họ vào một tổ chức phù hợp từ đótạo điều kiện để mỗi người tiếp thu sự giáo dục về mặt chính trị của đảng

Chính vì thế cần phải mở rộng các hình thức tập hợp quần chúng thông qua các tổchức và nâng dần trình độ từ thấp lên cao Trong điều kiện phát triển kinh tế nhiều thành phần

ở nước ta cần chú trọng xây dựng các tổ chức quần chúng và xã hội trong các tổ chức kinh tế

tư nhân, trong các xí nghiệp liên doanh và các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh, thôngqua đó ta có thể thực hiện giáo dục chính trị tư tưởng cho bộ phận công chúng làm việc tại cácđịa bàn trên

Tóm lại: đối với Việt Nam chúng ta hiện nay thì công tác chính trị tư tưởng được xem

là vấn đề hết sức quan trọng trong công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho thế hệ trẻ hiện nay

Để làm tốt vấn đề trên đòi hỏi Đảng ta cần nắm vững bốn vấn đề đã nêu, trên cơ sở đưa ranhững chủ trương, đường lối đúng đắn, chính sách cho phù hợp với từng địa phương đơn vịnhằm làm tốt công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho mọi tầng lớp nhân dân góp phần vàothắng lợi chung trong công cuộc đổi mới, phát triển đất nước trong tình hình hiện nay

-Câu 7 Phân tích cấu trúc của văn hóa đạo đức và phương thức của giáo dục đạo đức

Liên hệ tình hình giáo dục đạo đức ở nước ta hiện nay

-* Cấu trúc của văn hóa đạo đức

Cấu trúc của văn hóa đạo đức bao gồm: tri thức đạo đức, tình cảm đạo đức và hành

vi đạo đức

Tri thức đạo đức là sự hiểu biết của mỗi con người và hệ thống nguyên tắc, chuẩn

mực, hành vi đạo đức trong quan hệ giữa con người với con người, giữa cá nhân và xã hội.Tri thức đạo đức được hình thành và hoàn thiện trong quá trình nhận thức đạo đức Vớinhững trình độ nhận thức khác nhau, con người có được những tri thức đạo đức khác nhaunhư kinh nghiệm, các chuẩn mực và cao hơn là khái niệm, tư tưởng, quan điểm, lý thuyếtđược luận chứng bằng lý luận trong đó tri thức lý luận phản ánh đời sống đạo đức mộtcách toàn diện và sâu sắc, đáp ứng nhu cầu phát triển và hoàn thiện đạo đức, nhân cáchcủa cá nhân và sự tiến bộ của toàn xã hội

Tình cảm đạo đức là sự phản ánh mang tính cảm xúc của chủ thể trước hiện thực

đạo đức, nó được hình thành trên cơ sở nhận thức đạo đức của mỗi cá nhân Tình cảm đạođức thể hiện thái độ của con người trước những hiện tượng đạo đức nảy sinh trong đờisống, là cơ sở để hình thành niềm tin, động lực của hành vi đạo đức Người có tình cảmđạo đức sẽ tự giác thực hiện nghĩa vụ đạo đức của mình đối với người khác và đối với xãhội

Hành vi đạo đức là sự phục tùng tự nguyện ý thức đạo đức bằng những hành động

cụ thể xuất phát từ những động cơ muốn làm cho người khác được hạnh phúc, nó được thểhiện ở sự vô tư hoàn toàn trong sáng, ở tình thương yêu thực sự đối với con người Giá trịđạo đức được cấu tạo bằng tính có ích cho người khác, tính tự nguyện và tính không vụ lờicủa hành vi

* Phương thức của giáo dục đạo đức

a Giáo dục gia đình kết hợp với giáo dục xã hội

Đây là phương thức rất quan trọng, có ý nghĩa rất lớn trong việc hình thành nhâncách nói chung và đạo đức nói riêng của con người

Giáo dục gia đình là hoạt động giáo dục đầu tiên và thường xuyên đối với mỗingười Đây là phương thức có hiệu quả rất cao vì nó dựa trên quan hệ huyết thống, tìnhthương yêu thực sự và bao quát tất cả các hoạt động sống của con người

Muốn phát huy tác dụng giáo dục đạo đức của gia đình thì trước hết gia đình phải

là một môi trường đạo đức tốt đẹp, là tấm gương, là người dìu dắt, giáo dục con ngườitheo những chuẩn mực đạo đức xã hội đặt ra Ngoài ra, trong qua trình hình thành nhâncách, đạo đức con người còn chịu sự giáo dục đạo đức của xã hội Chính những mối quan

hệ xã hội cũng tác động đến cá nhân trong việc hình thành đạo đức, trong đó con ngườichịu hai loại tác động là tự giác và tự phát

Để phương thức này được thực hiện đạt hiệu quả cần kết thực hiện thống nhất vàhiệu quả sự kết hợp giáo dục đạo đức giữa gia đình và xã hội Điều cốt lõi là tất cả vì “Dân

giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Bằng đường lối, chính sách đúng đắn,Đảng và Nhà nước chăm lo xây dựng môi trường đạo đức chung của xã hội, các tổ chức vàgia đình phải chăm lo cụ thể tới việc giáo dục từng thành viên gia đình đồng thời phải chủđộng phối hợp với nhau để công tác giáo dục đạt hiệu quả cao.

b Kết hợp giáo dục và tự giáo dục

Nhu cầu đạo đức bắt nguồn từ xã hội, nhưng cuối cùng lại thể hiện ở hành vi đạođức của mỗi con người Để những nhu cầu đạo đức xã hội chuyển hóa thành đạo đức cánhân của mỗi người đòi hỏi phải có hoạt động giáo dục đạo đức, đồng thời phải thông quaquá trình tự giáo dục Giáo dục đạo đức có ý nghĩa vạch phương hướng, chuẩn mực, quytắc để mọi thành viên trong xã hội thực hiện, nhưng sự thực hiện là tùy thuộc vào mỗi cánhân, là kết quả của tự giáo dục

Để thực hiện phương thức này, một mặt phải tăng cường các hoạt động giáo dụcnói chung, mặt khác phải quan tâm tới giáo dục các nhóm nhỏ và giáo dục cá biệt, phải sửdụng các phương pháp khích lệ, động viên….tạo điều kiện cho mọi người được thểnghiệm và tự rút ra kết luận đạo đức cho bản thân mình

c Kết hợp giáo dục đạo đức với các nội dung giáo dục khác

Trong thực tế, các nội dung giáo dục đều có sự đan xen lẫn nhau, nằm trong nhau,

bổ sung và hỗ trợ cho nhau Hoạt động của con người là hoạt động mang tính tổng hòa,mỗi hoạt động là sự phản ánh nhân cách tổng hợp của họ, không chỉ là những yếu tố cánhân riêng biệt Vì vậy, kết hợp giáo dục đạo đức với các nội dung giáo dục tư tưởng kháctrong hoạt động giáo dục là một phương thức mang tính tất yếu Trong quá trình giáo dụcđạo đức cần thiết phải kết hợp nội dung chính với các nội dung giáo dục khác, vấn đề làlàm thế nào để cho nội dung chính được nổi bật nhưng vẫn thực hiện sự kết hợp giáo dụcnhiều nội dung Trong công tác giáo dục, các chủ đề cũng cần được sắp xếp hợp lý sao chocác nội dung giáo dục đều lần lượt được đề cập, phù hợp với nhiệm vụ công tác tư tưởngtrong từng thời kỳ

d Kết hợp “xây” và “chống” trong giáo dục đạo đức

Như mọi hoạt động giáo dục khác trong công tác tư tưởng, giáo dục đạo đức cũngcần thường xuyên thực hiện phương châm kết hợp “xây” và “chống” Đạo đức là một hìnhthái ý thức xã hội, thường lạc hậu hơn tồn tại xã hội, vì vậy những tàn dư đạo đức của xãhội cũ không thích hợp với tồn tại xã hội mới vẫn còn tồn tại dai dẳng Muốn phát triển,chúng ta cần phải đấu tranh chống lại những tàn dư đạo đức bảo thủ, lạc hậu của xã hội cũ

Trong bất cứ hoạt động nào cũng phải thực hiện phương thức kết hợp giữa “xây”

và “chống” Chống là tiền đề, là điều kiện để xây và xây là mục đích của chống, vì vậyquá trình kết hợp này cần diễn ra liên tục cho tới khi đạt được mục đích xây dựng đạo đứcmới

Thực tiễn sự nghiệp đổi mới đã chứng minh tính quyết liệt, gay gắt của cuộc đấutranh trên nhiều bình diện, đặc biệt là vấn đề đạo đức Trong điều kiện đó, công tác tưtưởng vừa phải quán xuyến, bao quát chung, vừa đi sâu nghiên cứu từng vấn đề cụ thể đểtác động tới các đối tượng khác nhau thì mới đạt hiệu quả

* Liên hệ tình hình giáo dục đạo đức ở nước ta hiện nay (tham khảo)

Hiện nay, đất nước ta đang thực hiện nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa Một trng những nhân tố ảnh hưởng, đảm bảo cho nền kinh tế thị trường phát triểnđúng định hướng chính trị là người lao động phải có văn hóa đạo đức Điều này đã dượcĐảng khẳng định trong nội dung văn kiện qua các kỳ Đại hội, ngày càng xác định tầmquan trọng của công tác giáo dục văn hóa đạo đức cho mỗi cá nhân và cho toàn xã hội

Để phát huy tối đa và cùng hướng tới mục đích chung là xây dựng nhân cách, vănhóa đạo đức trong mỗi cá nhân, mỗi con người Việt, bằng những Chính sách, đường lối,chủ trương, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước ta đã tập trung xây dựng hệ thống giáo dục, hệthống quản lý và nhiều phương thức mới trong nhằm đẩy mạnh có hiệu quả việc giáo dụcvăn hóa đạo đức trong tình hình mới, phù hợp với định hướng xã hội chủ nghĩa mà toàndân đang nổ lực xây dựng Ngoài việc nâng cao tầm quan trọng và hiệu quả của công tácgiáo dục gia đình, hệ thống trường học, cơ sở đào tạo, lý luận và chương trình đạo tạo cácbậc học đều gắn liền và xen kẽ giữa nội dung học tập với nội dung giáo dục đạo đức Hoạtđộng của các tổ chức chính trị, chính trị xã hội, xã hội ngoài việc phát huy và phát triển,đẩy mạnh phong trào còn hướng đến công tác giáo dục văn hóa đạo đức cho các thànhviên phù hợp với những chuẩn mực xã hội, theo chủ trương và mục tiêu của Đảng, Nhànước Các nội dung giáo dục luôn giữ vững lập trường chủ nghĩa Mác-Lenin và tư tưởng

Hồ Chí Minh, trung thành với lý tưởng xã hội chủ nghĩa; khuyến khích và thúc đẩy conngười lao động tích cực và trung thực, xem đó là một giá trị đạo đức của cá nhân; tiếp thutinh hoa văn háo nhân loại nhưng không ngừng phát huy những truyền thống văn hóa, đạođức quý báu được dân tộc ta hun đúc từ bao đời nay như lòng yêu nước nồng nàn, tính tựlực tự cường, cần cù, sáng tạo… bên cạnh đó nâng cao trách nhiệm của mỗi cá nhân vàtoàn xã hội trong công tác hội nhập quốc tế, nêu cao tinh thần quốc tế trong sáng và từngbước xây dựng trong mỗi một cá nhân, một con người Việt Nam lòng nhân ái đối với cộngđồng, phát huy truyền thống sống có đạo lý, sống có nhân nghĩa của cha ông, coi việc giáodục đạo đức là một trong những nhiệm vũ cơ bản của công tác tư tưởng

Mặt khác, hiện nay toàn Đảng, toàn dân ta đang phải chống “diễn biến hòa bình”của chủ nghĩa đế quốc Kẻ thù không che giấu âm mưu muốn xóa bỏ chế độ chính trị ởnước ta, lái quỹ đạo của nước ta vào quỹ đạo “thế giới tự do”, chính vì vậy, mục tiêu giáodục văn hóa đạo đức vô sản được nâng tầm quan trọng hơn bao giờ hết Đồng thời, đấtnước ta đi lên từ một nước nông nghiệp lạc hậu, chế độ phong kiến đã tồn tại hàng ngànnăm đến nay vẫn còn tàn dư ảnh hưởng chung đến tình hình phát triển đất nước, vì vậymuốn xây dựng đạo đức mới phải phê phán, đấu tranh chống lại đạo đức lạc hậu, phảnđộng Đây là cuộc đấu tranh gian khổ và lâu dài, phức tạp tuy nhiên toàn Đảng, toàn dân taphải thực hiện để hoàn thành mục tiêu tiến lên chủ nghĩa xã hội đã đặt ra

-Câu 8 Phân tích ưu thế, hạn chế của phương pháp đối thoại.

Vì sao trong tình hình hiện nay, công tác tư tưởng cần phải tăng cường đối thoại

Phương pháp đối thoại là phương pháp cùng trao đổi ý kiến, thảo luận, tranh luận

-giữa hai hay nhiều người để làm sáng tỏ hay đi đến thống nhất vấn đề tư tưởng nào đó

* Ưu thế, hạn chế của phương pháp đối thoại

- Ưu thế

+ Đối thoại là phương pháp rất phù hợp với quá trình dân chủ hóa trong công tác tưtưởng; với điều kiện trình độ dân trí ngày càng cao và sự bùng nổ thông tin ngày càng lớnhiện nay Khi sử dụng phương pháp đối thoại có thể thực hiện thông tin hai chiều, giải đápkịp thời những vấn đề nhiều người quan tâm với sự tham gia ý kiến của cả đối tượng côngtác tư tưởng

+ Phương pháp này đặt ra các tình huống “có vấn đề”, cuốn hút đối tượng cùngtham gia giải quyết trong quá trình nhận thức, kích thích cả trí nhớ lẫn tư duy, gây hứngthú, chủ động tìm hieru quan điểm, tư tưởng Vì thế, những nội dung cần truyền đạt trongcông tác tư tưởng thường được đối tượng hiểu sâu, nhớ rất lâu Phương pháp đối thoại cóthể lưu giữ khoảng 50% thông tin

+ Thông qua đối thoại, đối tượng được trình bày ý kiến của mình, được giải tỏatâm lý về những vấn đề tư tưởng còn đang băn khoăn, khúc mắc Đối thoại thành công,cũng có nghĩa là tư tưởng được thông suốt

+ Phương pháp đối thoại được sử dụng thường xuyên sẽ rèn kỹ năng dư duy logic

và khả năng ăn nói lưu loát cho người tham gia đối, bởi vì ý kiến có sức thuyết phục ngườikhác, người nói bao giờ cũng cần phải cố gắng khái quát, tổng hợp ý kiến trình bày ý kiếnmạch lạc, lập luận vấn đề chặt chẽ

- Hạn chế

+ Đối thoại là phương pháp khó Trong đối tượng có những ý kiến khá sắc sảo màngay chủ thể cũng chưa hề nghĩa đến hoặc nắm chưa chắc Nếu không có đủ trình độ kiênthức chuyên sâu, chủ thể dễ bị rơi vào tình thế khó, lúng túng, bị động Hơn nữa, một nộidung có thể sẽ có nhiều ý kiến khác nhau, trái chiều, dẫn đến những mâu thuẫn xảy ratrong quá trình tranh luận trong khi tâm lý người tham gia đối thoại bao giờ cũng muốnngười khác hiểu ý mình, muốn khẳng định ý kiến của mình, bảo vệ quan điểm của mình,

vì vậy nếu không thống nhất được quan điểm thì cuộc đối thoại dễ đi đến bế tắt và khôngđạt kết quả Phương pháp đối thoại đòi hỏi chủ thể công tác tư tưởng cần có trình độ trithức vững vàng, lập trường, quan điểm rõ ràng, đủ khả năng hướng đối tượng đến nhữngquan điểm của Đảng

+ Trước đây, khi phương tiện truyền tải thông tin còn hạn chế, trình độ dân trí cònthấp, chủ thể công tác tư tưởng thường sử dụng phương pháp độc thoại với mục đích cungcấp nhiều nhất có thể thông tin Ngày nay, trình độ dân trí ngày một nâng lên cùng với sự